Fylgikvillar skur a ger a ristli og enda armi
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 25

Fylgikvillar skurðaðgerða á ristli og endaþarmi PowerPoint PPT Presentation


  • 137 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Fylgikvillar skurðaðgerða á ristli og endaþarmi. Tryggvi Stefánsson. Áhættu score. ASA (1 frískur, 2 vægur sjkd, 3 alvarl sjkd, 4 lífshættulegur sjkd, 5 moribund) APACHE, metur bráðveika POSSUM, preop mælitæki Surgeons gut feeling, 1,2 og 3. Áhætta. Sjúklingurinn Sjúkdómurinn.

Download Presentation

Fylgikvillar skurðaðgerða á ristli og endaþarmi

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Fylgikvillar skur a ger a ristli og enda armi

Fylgikvillar skurðaðgerða á ristli og endaþarmi

Tryggvi Stefánsson


H ttu score

Áhættu score

  • ASA (1 frískur, 2 vægur sjkd, 3 alvarl sjkd, 4 lífshættulegur sjkd, 5 moribund)

  • APACHE, metur bráðveika

  • POSSUM, preop mælitæki

  • Surgeons gut feeling, 1,2 og 3


H tta

Áhætta

Sjúklingurinn

Sjúkdómurinn

Skurðlæknirinn

Sjúkrahúsið

Skurðaðgerð

Fylgikvillar


Sj klingurinn

Sjúklingurinn

Þættir sem er ekki hægt að hafa áhrif á:

  • Aldur

    ASA III-IV, Bráðaaðgerðir, hár blóðþrýstingur, Lungna-, tauga-, kransæðasjúkdómar. (1)

    Metastatiskur sjúkdómur hjá yfir 80 ára. (2)

    Kviðsjáraðgerðum fylgir minni áhætta hjá gömlu fólki (3)

  • Kyn

    Karlar. (4)

  • Fyrri aðgerðir, samvextir.

  • Aðrir sjúkdómar


Sj klingurinn1

Sjúklingurinn

Þættir sem er hægt að hafa áhrif á.

  • Offita

    Minni áhætta að gera kviðsjáraðgerðir.(5)

    BMI meira en 25 meiri hætta á kviðslit í aðg örum og sýkingar á aðgerðarsvæði. (6,7)

  • Vannæring

    Lést ›10%

    Fækkar sýkingum að gefa næingu í 5 daga


Sj klingurinn2

Sjúklingurinn

  • Hreinsa ristil: Etv hjá þeim sem eiga að fá loop ileostomiu.

  • Blóðleysi: Aukin tíðni fylgikvilla og dauða (8)


Skur l knirinn

Skurðlæknirinn

  • Menntun

  • Reynsla (Ristilskurðlæknir – Alm skurðlæknir)

  • Álag, þreyta

  • Aldur

  • osfrv


Sj krah si

Sjúkrahúsið

  • Fjöldi sambærilegra tilfella (learning curve)

  • Stærð sjúkrahúss, háskólasjúkrahús

  • Færri fylgikvillar (9,10) og færri endurkomur (11) af krabbameini í endaþarmi þar sem voru gerðar margar aðgerðir.


H tta1

Áhætta

Sjúklingurinn

Sjúkdómurinn

Skurðlæknirinn

Sjúkrahúsið

Skurðaðgerð

Fylgikvillar


H pp a ger

Óhöpp í aðgerð

  • Gat á görn

  • Miltis skaði

  • Ureterskaði (urolog)

  • Abdominal (mes sup) og pelvic venur

    Stórir cancerar, reop, geislaðir (æðaskurðlækni)

  • Blæðing í aðgerð.


H pp a ger1

Óhöpp í aðgerð

  • Skaðar frá tækjum, td brennurum

  • V cava sx

  • Verkur frá kviðvegg vegna haka

  • Þrýstingur á rifjaboga

  • Taugaskaðar


A ger in

Aðgerðin

  • Dren

    Gerir ekkert gagn eftir venjulega ristil eða endaþarmsaðgerð. (12)

    Það þarf þó dren í ant res recti til að drenera vökva sem safnast í pelvis og sýkist frá anastomosunni

  • Verndandi stómía

    Lágar rectal anastomosur, geislaðir, faecal peritonit, sigmoid res+ana+prox stomia vegna perforationar (13,14)

  • Magasonda, gerir ekkert gagn.(15)


A ger in1

Aðgerðin

  • Tímalengd aðgerðar

    Fylgir aukin tíðni fylgikvilla ef það er vegna samvaxta, óhappa, reynsluleysis kirurgs osfrv.

    Það er almennt álitið að tímalengdin skifti ekki máli í td kviðsjáraðgerðum eða ef það er vegna þess að skurðlæknirinn er vandvirkur.


H tta2

Áhætta

Sjúklingurinn

Sjúkdómurinn

Skurðlæknirinn

Sjúkrahúsið

Skurðaðgerð

Fylgikvillar


Fylgikvillar eftir a ger

Fylgikvillar eftir aðgerð

  • Það hafa orðið miklar breytingar !

    Næring um munn eftir aðgerð.

    Hreyfing/Fótaferð eftir aðgerð.

    Epidural Verkjameðferð.

    Forvörn vegna blóðtappa.

    Forvörn vegna magasára.


Fylgikvillar eftir a ger1

Fylgikvillar eftir aðgerð

  • Fylgjast vel með sjúklingum eftir aðgerð.

  • Rannsaka allt frávik frá norminu.

  • Vita hvaða fylgikvillar eru algengastir.

  • Hefja greiningu strax.

  • Meðferð strax.

  • Það má ekki bíða yfir nótt að setja stómíu ef hægðir leka inn í kvið.

  • Getur munað fleiri vikum postop.


Fylgikvillar eftir a ger2

Fylgikvillar eftir aðgerð

  • Sýking í aðgerðarsvæðinu

  • Anastomosulekar.

  • Blæðing eftir aðgerð.

  • Garnastífla.

  • Medicinskir fylgikvillar


S king a ger arsv inu

Sýking á aðgerðarsvæðinu

  • Ristilaðgerðir eru “clean contaminated”

  • 2%-25% (16)

  • Áhættuþættir: (17)

    BMI30

    Stómía

    Blóðgjöf í aðgerð

    Karlkyns

    ≥ASA III

    Óhreint sár


Anastomosulekar

Anastomosulekar

  • 2,9%-15,3%

  • 1/3 af dánartíðninni vegna leka.

  • Extraperitoneal meira en intraperitoneal

    Fremra brottnám: Tíðni leka allt að 24%.

  • Áhættuþættir:

    Karlkyns

    Fyrri aðgerðir

    CD

    Rectal cancer ≤12 cm

    Langur aðgerðar tími

    (18,19)


Anastomosulekar1

Anastomosulekar

  • Á 3-5 degi.

  • Vanlíðan, verkur, hiti, lífhimnubólga, minnkað þvag, hjartsláttaróregla

  • Loft, gröftur, hægðir í dreni.

  • Gröftur frá endaþarmi.

  • Innhelling (vatnsleysanlegt skuggaefni)

  • CT með vatnsleysanlegu skuggaefni


Anastomosulekar2

Anastomosulekar

  • Abscess í pelvis er hægt að tæma á röntgen eða í transanal aðgerð.

  • Frítt loft og lífhimnubólga, aðgerð strax, skola kvið og hindra leka inn í kviðinn með stómíu.

  • Það má gera Laparoskopiu á þeim sem hafa farið í laparoskopiska aðgerð.

  • Endosponge


Bl ingar eftir a ger

Blæðingar eftir aðgerð

  • Áhætta:

    Aðgerðartegund

    Aðrir sjúkdómar

    Blæðingarsjúkdómar

  • Einkenni

    Óeðlilegur hjartsláttur

    Lár blóðþrýstingur

    Þaninn kviður

    Hb, Hcr


Ileus

Ileus

  • Áhætta

    Aðgerðartími.

    Blæðing í aðgerð. (18)

  • Meðferð

    Takmarka opiöt, nota NSAID, Epidural.

    Magasonda.

    Leiðrétta elektrolyta.


Clavien dindo

Clavien-Dindo

  • Flokkun fylgikvilla aðgerða.

  • Flokkað eftir meðferðinni við fylgikvillunum.

  • Áður flokkað eftir eðli fylgikvillans og td legutíma, tíma á gjörgæslu, endurinnlagnatíðni

    Dindo, Demartines, Clavien. Ann Surg, Aug 2004


Clavien dindo1

Clavien-Dindo

  • Iöll frávik frá eðl postop ferli sem ekki krefjast meðferðar. (Undanskilið: ógleði, hitastillandi, verkja, þvagræsilyf, elektrolytarogsjúkraþjálfun).

  • IILyfjameðferð (einnig blóðgjöf og IV næring)

  • IIISkurðaðgerð, Speglun eða Röntgen inngrip.

  • IIIa, án svæfingar. IIIb, í svæfingu.

  • IVLífshættulegt ástand.

  • IVa, eitt líffæri. IVb, fleiri en eitt líffæri.

  • VDauði

  • “d”( disability), ef fylgikvillinn veldur því að það þarf að fylgja sjkl eftir.


  • Login