borstvoeding de praktijk
Download
Skip this Video
Download Presentation
Borstvoeding : de praktijk

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 92

Borstvoeding : de praktijk - PowerPoint PPT Presentation


  • 224 Views
  • Uploaded on

Borstvoeding : de praktijk. Annie Klein. Vroedvrouw WHO-cursus ‘Borstvoeding begeleiden’ Lactatiekundige Hogeschool Limburg IBCLC ------------------------------------- Ziekenhuis Individueel. Actueel werkterrein. Begeleiding BV Prenataal Perinataal Opvolging thuis.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Borstvoeding : de praktijk' - trynt


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
annie klein
Annie Klein
  • Vroedvrouw
  • WHO-cursus ‘Borstvoeding begeleiden’
  • Lactatiekundige

Hogeschool Limburg

IBCLC

-------------------------------------

  • Ziekenhuis
  • Individueel
actueel werkterrein
Actueel werkterrein
  • Begeleiding BV
    • Prenataal
    • Perinataal
    • Opvolging thuis
wat treft in de praktijk
Wat treft in de praktijk
  • Gebrek informatie

- ouders

- dokters

- hulpverleners

  • Hardnekkige restanten van kunstvoedingscultuur
  • Moeilijke communicatie

- fysiologie

- pathologie

  • Sociaal isolement jonge ouders
wat de theorie en de praktijk mij leerden
Wat de theorie en de praktijk mij leerden
  • Moeder en baby

- fysiologische geboorte

- weten perfect « wat te doen »

(videofragment)

  • Dikwijls verstoord / onbewust
daarom uitnodiging aangenomen spreken over bv
Daarom :- uitnodiging aangenomen- spreken over BV

Belangrijk :

  • Kennis van de praktijk van BV-geven
  • Zelfde taal spreken
  • Besef : BV geven/krijgenis een

FYSIOLOGISCH PROCES

fysiologie uitgangspunt
FYSIOLOGIE = UITGANGSPUNT
  • Recent :

Veel wetenschappelijk onderzoek brengt ons naar de geschiedenis van de kunstvoeding

geschiedenis kunstvoeding
Geschiedenis kunstvoeding
  • Zeer oud : vervangmateriaal al in de Oudheid gezocht
  • Rond jaren 40 :

- wetenschappelijk

- technologie vervangmiddelen

- middelen om te geven

° flessen

° rubberspenen

- vrouw op de arbeidsmarkt

boom in jaren 70
Boom in jaren 70
  • ook in ontwikkelingslanden
  • wereldgezondheid van kinderen daalde
  • kindersterfte steeg
onderzoek
Onderzoek
  • BV-cijfers enorm gedaald
  • BV wetenschappelijk benaderd
  • Resulteert in
      • 1. WHO-code
      • 2. 10 vuistregels tot het welslagen van BV
      • 3. Wereldwijde aanbevelingen
who aanbevelingen
WHO-aanbevelingen
  • Uitsluitend BV tot ongeveer 6 maand
  • Na 6 maand aangevuld met plaatselijke vaste voeding
  • Verder BV als melkvoeding tot 2 jaar of daar voorbij
bv bevorderen
BV bevorderen
  • houdt ook in :
      • wetgeving
      • zorg voor maatschappelijke beeldvorming
      • goede informatie van alle betrokkenen
bv actueel
BV actueel

Hoogopgeleiden

redenen keuze :

- gezonder

- hechte band

- natuurlijke keuze

fv redenen keuze
FV : redenen keuze
  • Gemakkelijker
  • Kan iemand anders geven
  • Minder vermoeiend
bv redenen stopzetten
BV : redenen stopzetten
  • Voornamelijk moederl. factoren :
      • Hervatten beroepsactiviteiten

piek 14 – 26 weken

      • Te weinig melk
      • Vermoeidheid
wetenschappelijke benadering
Wetenschappelijke benadering
  • Exacte gegevens samenstelling

- colostrum

- moedermelk

  • Niet enkel benaderen als soort scheikundig gegeven
slide17
Baby
  • Gewicht
  • Lengte Wat instoppen?
  • Ontwikkeling
deel van verhaal
Deel van verhaal
  • Tabellen – cijfers
  • Goede start

psychisch emotioneel

heeft weerslag op louter fysische

exacte gegevens leidraad voor
Exacte gegevens leidraad voor
  • Hoe dikwijls?
  • Hoeveel?
  • Hoelang?
hoe dikwijls
Hoe dikwijls?
  • Zoogdieren :
      • « zware melk »  zogen weinig frekwent
          • haas, dolfijn
      • « dunne melk »  zogen frekwent tot continu
          • primaten
      • « dunste melk » moet praktisch continu toegang hebben
          • mens
hoeveel
Hoeveel?
  • Mensenkind – zoogdier
      • Bepaalt zelf
      • Continu toegang  maaltijd

slokje

      • Mensenkind – past zich aan
        • Interval
        • 6 m.() interesse ander voedsel
        • Tandjes
        • Zuigkussentjes 
hoelang
Hoelang?
  • Mensenkind in vergelijking met zoogdier : prematuur geboren
      • hoofd
      • belang van interactie
  • Prematuur  totaal afhankelijk
  • Zoogperiode zoogdieren = zwangerschapsduur
pasgeborene
Pasgeborene :
  • Kan functioneren buiten de baarmoeder
  • Maar : prematuur en dus

NOOD AAN :

fysisch
Fysisch :
  • Verwarming : van 37° 20°
  • Voeding 
    • Antwoord op energieverbruik/stress
    • Eerste soort vaccinatie door immunoglobines
    • Laxerend effect/voorkomen hyperbilirubinaemie
  • Bekend milieu : huidflora moeder
  • Omsloten zijn : drukvermindering
psychisch
Psychisch
  • Contact moeder
    •  stress 
    • verbruik energie
    • warmteverlies 
    • verbruik energie
  • Alert : zelf op zoek
    • drinkgedrag
hormonaal geregeld
Hormonaal geregeld
  • Oxytocine  genereert moederl. gedrag

bloeding 

toeschietreflex

  • Prolactine stimuleert hechting

 productie

  • Endorfines creëren toestand afhankelijkheid (opiaten)

 hechting

  • Adrenalines baby alert

moeder kan verdedigen

  • Nor-adrenalines grote pupillen

moeder gefascineerd

conclusie
Conclusie
  • Belang van :
    • Zo fysiologisch mogelijke geboorte
    • Moeder en kind bij elkaar houden
      • Tot eerste voeding
    • Zelf stap terug

Enkel realiseerbaar bij BV –

KV enige optie probeer na te bootsen

bv goede techniek
BV – goede techniek
  • Belangrijk : hoe aanleggen?
    • BABY geeft aan wanneer hij wil drinken
      • Gesloten oogleden – beweging
      • Handjes
      • Hoofdje – zoekreflex
      • Mondje
      • Stilaan wakker
      • Daarna snel frustratie
slide29
Moeder en baby : goede houding
    • Moeder
      • Zittend
      • Liggend
    • Altijd
      • Ontspannen
      • Warm
      • Niet gestoord
slide30
Kind
    • Goed gesteund – lichaam – hoofd in verlengde
    • Op hoogte van de borst
    • Ruimte om te happen
    • Wachten op goede hapbeweging (uitlokken)
      • Mondje ver open
      • Tong spatelvormig op onderlip
      • Lippen naar buiten
    • Baby dichterbij brengen
hoe voeding beoordelen
Hoe voeding beoordelen?
  • Grote hapbeweging – dichter naar borst toe
    • Wat we zien :
wat is de opeenvolging
Wat is de opeenvolging?
  • Grote hap
  • Dichterbij
  • Kleine korte zuigbewegingen
  • Gaan over in langere, grotere, ritmische zuig-kauwbewegingen
  • Pauze
  • Opnieuw kort – groot – pauze
  • Na verloop van tijd : grotere pauzes – tot stop
  • Eventueel boertje  andere kant?
baby gedronken
Baby gedronken?
  • Kleine – grote bewegingen – bolle wangen – soms slikgeluid te horen
  • Wat voelt moeder?
  • Genoeg achtermelk – voldane baby

Filmpje internet : samenvatting

Videofragment

samenvattend
Samenvattend
  • Belangrijk voor welslagen
    • Goede prenatale info (rond 34 w)
    • Goede bevallings- en geboorte-ervaring
    • Prima eerste contact + voeding
vertrouwen m k en omgeving in welslagen
Vertrouwen M & K en OMGEVING in welslagen
    • Nood ondersteuning en hulp
  • Goedecommunicatie van de hulpverleners
  • Naadloze overdracht
  • Mogelijkheid tot onderling contact (moedergroep of dgl.)
slide36
WHO
  • 10 vuistregels

daarin : alles terug te vinden

  • HULPVERLENERS
    • KENNIS!
    • KUNDE!
    • HOUDING!
10 vuistregels van de who
10 vuistregels van de WHO
  • Alle instellingen voor moeder- en kindzorgdienen er zorg voor te dragen :

1. dat zij een beleid ten aanzien van borstvoeding op papier hebben, dat standaard bekend gemaakt wordt aan alle betrokken medewerkers ;

2. dat alle betrokken medewerkers de vaardigheden aanleren die noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van dat beleid ;

3. dat alle zwangere vrouwen voorgelicht worden over de voordelen en de praktijk van borstvoeding geven ;

slide38
4. dat moeders binnen een uur na de geboorte van hun kind geholpen worden met borstvoeding geven ;

5. dat aan vrouwen uitgelegd wordt hoe ze hun baby moeten aanleggen en hoe zij de melkproductie in stand houden zelfs als de baby van de moeder gescheiden moet worden;

6. dat de pasgeborenen geen andere voeding dan borstvoeding krijgen, tenzij op medische indicatie ;

7. dat moeder en kind dag en nacht bij elkaar op de kamer mogen blijven (‘rooming-in’) ;

slide39
8. dat borstvoeding op verzoek wordt nagestreefd ;

9. dat aan pasgeborenen die borstvoeding krijgen, geen speen of fopspeen gegeven wordt ;

10. dat er borstvoedingsbegeleidingsgroepen (moedergroepen) gevormd kunnen worden en dat vrouwen bij het beëindigen van de zorg naar deze groepen verwezen worden.

met welke problemen geconfronteerd
Met welke problemen geconfronteerd?
  • Redenen genoemd om te stoppen…
    • Melkverlies ?
    • Stuwing – borstontsteking
    • Pijn
    • Tepelkloven
    • Te weinig melk?
    • Nachtvoedingen
    • In slaap vallen
    • Ik ben zo moe
    • Water bijgeven?
    • Groeien
melkverlies
Melkverlies
  • Tijdelijk probleem
  • Vraag – aanbod
  • Gewenning spiertjes
stuwing
Stuwing
  • Managementprobleem
  • Startprobleem
  • Frekwente voedingen
  • Adekwate voedingen
  • Tijdelijk warmte vóór

koude na

borstontsteking
borstontsteking
  • Belangrijk mechanisme te begrijpen
    • Meestal veroorzaakt door niet goed vloeien van de moedermelk
    • (tekening)
    • Achtergebleven productie roept reactie op :
      • Pijn
      • Roodheid
      • Hardheid
      • Zwelling
      • Koorts
slide44
Snel oplossen door :
    • Extra rust mét baby
    • Warmte vóór
    • Véél drinken
    • Goede drainage
    • Pijnstiller
  • Binnen 24 u beter
  • Als niet toch AB nemen – verder voeden!!!

of kolven

slide45
Pijn
  • Na aanvankelijke gevoeligheid indicatie van probleem
    • Goed aanleggen?
    • Goed drinken?
tepelkloven
Tepelkloven
  • Zelfde
  • Niet ver genoeg
    • Uitleggen!
  • Remedies :
    • Zorgvuldig aanleggen
    • Verzorgen vette achtermelk
    • Vocht in tepel houden
  • Pijn behandelen
te weinig melk
Te weinig melk
  • Goed begrip van concept BV
  • Goed management
  • moeders
  • baby’s
  • BV fundamenteel KV
nachtvoedingen
Nachtvoedingen
  • Nodig!
  • Installeer je goed.
  • Ga ontspannen mee om.
  • Geef baby zeker gevoel.
  • Geef baby tijd.
in slaap vallen
In slaap vallen
  • Verschil
      • Baby die goed gedijt
      • Baby die slecht gedijt
  • Goed gedijen : geen probleem - zelfregulerend
  • Slecht gedijen : te weinig energie om goed door te drinken
    • Borstcompressie
    • Stimuleren
    • 4 borsten i.p.v. 2 aanbieden
ik ben zo moe
Ik ben zo moe.
  • Leven compleet veranderd (klokje)
  • Gevoel van verantwoordelijkheid
  • Bevalling – voeding
  • Gevoel inspireert tot extra rust
  • Jezelf verzorgen
  • Niet alles – altijd – even perfect willen doen
  • Delegeren
  • BV-periode mensenleven
water bijgeven
Water bijgeven?
  • Wanneer?
  • Waarom?
  • MM past zich aan.
  • Geen voedingsstoffen vervangen door water.
groeien
Groeien
  • Cijfers en tabellen geven indicatie / KV-verleden!
  • Kijken naar kind :

- positief

    • Alert ? Drinkt goed?
    • Gezond – levendig?
    • Tonus huid?
    • Ontwikkelingsmijlpalen?
    • Plassen (6)? Stoelgang (1+)?
    • Erfelijkheid?
slide53
Verkouden geweest?
  • Over grotere periode bekeken? (maand bv.)
  • Gerekend vanaf laagste gewicht
  • Langzame groeier – verder nl.
  • Lengte – hoofdomtrek wel goed?
slide54
- negatief
  • Slappe spierspanning
  • Weinig huilen
  • Zwak huilen
  • Weinig plassen – ontlasting
  • « ongelukkig – bezorgd »
  • Moet opgevolgd
  • Grondig nakijken
  • Management bespreken
problemen bij borstvoeding
Problemen bij borstvoeding

Zeer dikwijls :

  • Onvoldoende kennis
  • Slecht management
  • Soms vraag achter gestelde vraag
  • Gebrek aan kennis en steun van de omgeving
  • Gevoelige materie
hulpverlener
Hulpverlener
  • Oplossingen niet pasklaar aanbieden (moeder = deskundige déze baby)

- samen zoeken eigen oplossing

- eventueel doorverwijzen

- factor TIJD ! eigen omgeving

  • Management-suggesties (clustervoedingen – nachtrituelen enz.)
  • Aandacht voor diepere problemen
bv relatie
BV-relatie
  • ZEER BELANGRIJK begin van leven samen.
moeder
Moeder
  • Ok zelfzekere houding :

WIJ KUNNEN DIT SAMEN!

  • Model voor oplossen andere problemen
slide59
Baby
  • Veilig gevoel : mijn behoeften kunnen een antwoord krijgen
  • Zelfzeker

Ik ben belangrijk.

IK KAN VERTROUWEN HEBBEN.

besluit
Besluit
  • Alle energie die we steken in een goede informatie, begeleiding en ondersteuning van de borstvoedingsrelatie, betaalt zichzelf terug in gezonde, zelfzekere baby’s, en in ouders die even zelfzeker de verdere opvoeding tegemoet gaan.
medicatie
Medicatie
  • Vrijwel nooit nodig borstvoeding te staken.

Indien wel  zoeken naar alternatief.

Ofwel : tijdelijk onderbreken

Steeds : afwegen

- voordeel van medicijnen

- nadeel geen borstvoeding geven/krijgen

belangrijk bij keuzebepaling
Belangrijk bij keuzebepaling
    • Systemisch middel
    • Niet-systemisch
  • Mate van voorkomen in moedermelk afhankelijk van :
    • Eiwitbinding – alleen ongebonden fractie gaat over in MM
    • Vetoplosbaarheid – zwak basische, vetoplosbare middelen : gemakk. In MM
    • Molecuulgewicht – grote moleculen heparine – insuline  niet in MM
    • Ionvorming – zwak basische middelen kunnen niet terug diffunderen naar plasma – hoge PKa-waarde
praktisch
Praktisch
  • Keuze voor geneesmiddel waarbij borstvoeding kan doorgaan
  • Keuze voor toedieningsweg met weinig resorptie (lokaal / inhalatie)
slide64
Keuze voor middel dat weinig wordt uitgescheiden
    • Hoge eiwitbinding
    • Hydrofiele geneesmiddelen
    • Zwakzure geneesmiddelen
    • Molecuulgewicht > 300
    • Korte halfwaardetijd
  • Keuze voor middel dat bestudeerd is bij kleine kinderen
slide65
Belang :

Leeftijd van baby en frequentie van BV.

- pasgeb. – premat. : lagere klaring

-  18 weken : klaring zoals bij volw.

  • Adviseer borstvoeding geven juist vóór volgende dosis, of inname geneesmiddel vóór periode van langste slaap
slide66
Onschadelijk bij gebruikelijke beperkte dosering :
    • Pijnstillers als paracetamol of ibuprofen
    • Antibiotica als penicilline – ampicilline - cloxacillines
slide67
Aandacht zeker in beginfase voor middelen die invloed hebben op BV
    •  dopamine-agonisten (bv. Bromocriptine) : verlagen v. prolactinespiegel
    •  dopamine-antagonisten : verhogen domperidon
    • clonifeen

ergotamine

oestrogenen

amfetaminen

diuretica

slide68
Invloed op oxytocine-afgifte :
    • anti-cholinergica

alcohol

opiaten

sympathicomimetica

slide69
Info :
    • Geneesmiddelen, zwangerschap. Borstvoeding. RIVM
    • Medication and Mothers Milk, T.W. Hale
    • Antigifcentrum 070 245 245
stoppen borstvoeding
Stoppen borstvoeding
  • Geleidelijk afbouwen
  • Baby geeft zelf aan
  • 6 maanden – bijvoeding
  • Geleidelijk minder melkvoedingen
  • Verder borstvoeding
  • Tot baby aangeeft
  • Anders : zeer geleidelijk – minste last
  • Geen medicatie
groeicurves bv kinderen
Groeicurves BV-kinderen
  • WHO : studie met uitsluitend BV-gevoede kinderen
  • Studie nog niet uitgebreid genoeg en dus alleen maar richtingaangevend
algemeen
algemeen
  • BV-baby’s komen soms in de start
    • Heel veel
    • Juist krap bij in gewicht
  • Juist te berekenen vanaf laagste gewicht
  • Belangrijk uit te stralen dat er vertrouwen is in BV
slide73
Gewicht moet over langere termijn bekeken worden (1 maand)
  • Ondersteuning en een compliment doen veel bij twijfelende moeders
  • Rond 3-4 maand : typische afvlakking van de groeicurve

 Belangrijk dit duidelijk te maken : normaal

flesje bijgeven
Flesje bijgeven ?
  • Zelden echt nodig
  • Goed begrip vraag-aanbod
  • En hoe wordt dat geïnterpreteerd?
vegetarische moeders
Vegetarische moeders
  • Compleet vegetarische voeding :
    • Alle dierlijke voedsel geweerd
    • Vlees – vis –melkprod. – eieren
  • Advies :
    • Regelmatige inname van plantaardige producten die vit. B12 bevatten : gist – gefermenteerde sojaproducten
    • 2,6 mg vit. B12 supplement/dagelijks
slide76
Geen melk of melkproducten
    • Vervangmiddelen
    • 600 mg calcium/dag
  • Vit. D-tekort :
    • Zelden
    • 10 mg vit D/dag
borstvoeding tijdens zwangerschap
Borstvoeding tijdens zwangerschap
  • Behoefte v. kind
    • Fysiek
    • Emotioneel
  • Gevoelens v. moeder : ongemak?
    • Pijnlijke tepels
    • Eerdere zwangersch. Gezondheidsasp.
  • Gevoelens partner
slide78
Vele kinderen
    • Spenen zichzelf
    • Hoeveelheid – smaak (2e trim.)
    • Pijnlijke tepels  minder aanleggen
    • Kind eraan toe (andere aandacht)
slide79
Doorgaan
    • Groei van fœtus niet beïnvloed
    • Nl. Geen negatief effetct op verloop zwangerschap
    • Baby  geen negatief effect van zwangerschapshormonen
slide80
Med. redenen om te stoppen :
    • Piijn of bloedverlies
    • Voorgeschiedenis preterme bevallingen
    • Aanhoudend gewichtsverlies van moeder
slide81
Kan overgaan in tandem-voeden
    • Jongste baby prioriteit voor colostrum
reflux
reflux
  • Komt meer voor bij FV dan bij BV (2 x zo snelle maaglediging)
  • Peristaltische beweging van spijsverteringsstelsel al in gang door tongbewegingen bij BV
slide83
« spugen » normaal bij pasgeborene
  • Onderzoek bij
    • Borstweigeren
    •  gewicht
    • Veel verslikken
    • Kokhalzen
    • Symptomen longaandoening
slide84
Management
    • Baby zelf laten bepalen (hoeveelheid)
    • Tijdens en na voeding rechtop
    • Vaak boeren
    • Kleine frequente voedingen
lichaamsbeweging
lichaamsbeweging
  • Sport :
    • Versterkend – sleurdoorbrekend – ontspannend
    • Weinig effect op melkproductie
    • Zware lichaamsbeweging :
      • Ond. Wallace (1992)
        • Zou meer melkzuur nà sport
        • Met pipet
        • Weinig gradatie in acceptatie
slide86
Anderzijds :
    • Betere conditie
    • Beweging in lactatieperiode : veilig
  • Gewicht in ‘t oog houden (+ 2 kg/maand verlies!)
koemelk
koemelk
  • Koemelk in de voeding van de moeder
  • is veel voorkomende oorzaak van voedselovergevoeligheid bij baby’s
  • Zichtbaar rond  4 weken
symptomen van voedselovergevoeligheid
Symptomen van voedselovergevoeligheid
  • Onrustig na de voeding
  • Langere periodes van ontroostbaar huilen
  • Slaapstoornissen
  • Plotseling wakker worden met duidelijke pijn
  • Groene ontlasting met slijm
  • Eczeem
  • Verstopte neus
  • Droge huid
  • Raspende ademhaling
slide89
Andere oorzaken uitgesloten?
    • Ander voedsel of drank
    • Moeder ander voedsel ?
    • Afkeer ? Toch vanwege BV
    • Voorliefde

– kan boosdoener zijn

    • Geen medicatie – supplementen ?
slide90
Dieet
    • Koemelkeiwitten schrappen in dieet (later langz. terug invoeren)
    • Vooraleer resultaat 10 – 14 d
    • Verwijzing naar diëtist
hulp bij problemen in de praktijk
Hulp bij problemen in de praktijk?
  • Expertise-centrum KRAAMVOGEL Volkstraat 5

Antwerpen

O0 238 11 00

[email protected]

slide92
Verenigingen
    • Vzw Borstvoeding / contactmoeders www.vzwborstvoeding.be
    • VBBB

www.vbbb.be

    • La Leche League

http://users.pandora.be/la.leche.league

ad