Borstvoeding de praktijk
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 92

Borstvoeding : de praktijk PowerPoint PPT Presentation


  • 136 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Borstvoeding : de praktijk. Annie Klein. Vroedvrouw WHO-cursus ‘Borstvoeding begeleiden’ Lactatiekundige Hogeschool Limburg IBCLC ------------------------------------- Ziekenhuis Individueel. Actueel werkterrein. Begeleiding BV Prenataal Perinataal Opvolging thuis.

Download Presentation

Borstvoeding : de praktijk

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Borstvoeding: de praktijk


Annie Klein

  • Vroedvrouw

  • WHO-cursus ‘Borstvoeding begeleiden’

  • Lactatiekundige

    Hogeschool Limburg

    IBCLC

    -------------------------------------

  • Ziekenhuis

  • Individueel


Actueel werkterrein

  • Begeleiding BV

    • Prenataal

    • Perinataal

    • Opvolging thuis


Wat treft in de praktijk

  • Gebrek informatie

    - ouders

    - dokters

    - hulpverleners

  • Hardnekkige restanten van kunstvoedingscultuur

  • Moeilijke communicatie

    - fysiologie

    - pathologie

  • Sociaal isolement jonge ouders


Wat de theorie en de praktijk mij leerden

  • Moeder en baby

    - fysiologische geboorte

    - weten perfect « wat te doen »

    (videofragment)

  • Dikwijls verstoord / onbewust


Daarom :- uitnodiging aangenomen- spreken over BV

Belangrijk :

  • Kennis van de praktijk van BV-geven

  • Zelfde taal spreken

  • Besef : BV geven/krijgenis een

    FYSIOLOGISCH PROCES


FYSIOLOGIE = UITGANGSPUNT

  • Recent :

    Veel wetenschappelijk onderzoek brengt ons naar de geschiedenis van de kunstvoeding


Geschiedenis kunstvoeding

  • Zeer oud : vervangmateriaal al in de Oudheid gezocht

  • Rond jaren 40 :

    - wetenschappelijk

    - technologie vervangmiddelen

    - middelen om te geven

    ° flessen

    ° rubberspenen

    - vrouw op de arbeidsmarkt


Boom in jaren 70

  • ook in ontwikkelingslanden

  • wereldgezondheid van kinderen daalde

  • kindersterfte steeg


Onderzoek

  • BV-cijfers enorm gedaald

  • BV wetenschappelijk benaderd

  • Resulteert in

    • 1. WHO-code

    • 2. 10 vuistregels tot het welslagen van BV

    • 3. Wereldwijde aanbevelingen


WHO-aanbevelingen

  • Uitsluitend BV tot ongeveer 6 maand

  • Na 6 maand aangevuld met plaatselijke vaste voeding

  • Verder BV als melkvoeding tot 2 jaar of daar voorbij


BV bevorderen

  • houdt ook in :

    • wetgeving

    • zorg voor maatschappelijke beeldvorming

    • goede informatie van alle betrokkenen


BV actueel

Hoogopgeleiden

redenen keuze :

- gezonder

- hechte band

- natuurlijke keuze


FV : redenen keuze

  • Gemakkelijker

  • Kan iemand anders geven

  • Minder vermoeiend


BV : redenen stopzetten

  • Voornamelijk moederl. factoren :

    • Hervatten beroepsactiviteiten

      piek 14 – 26 weken

    • Te weinig melk

    • Vermoeidheid


Wetenschappelijke benadering

  • Exacte gegevens samenstelling

    - colostrum

    - moedermelk

  • Niet enkel benaderen als soort scheikundig gegeven


Baby

  • Gewicht

  • Lengte Wat instoppen?

  • Ontwikkeling


Deel van verhaal

  • Tabellen – cijfers

  • Goede start

    psychisch emotioneel

    heeft weerslag op louter fysische


Exacte gegevens leidraad voor

  • Hoe dikwijls?

  • Hoeveel?

  • Hoelang?


Hoe dikwijls?

  • Zoogdieren :

    • « zware melk »  zogen weinig frekwent

      • haas, dolfijn

  • « dunne melk »  zogen frekwent tot continu

    • primaten

  • « dunste melk » moet praktisch continu toegang hebben

    • mens


  • Hoeveel?

    • Mensenkind – zoogdier

      • Bepaalt zelf

      • Continu toegang  maaltijd

        slokje

      • Mensenkind – past zich aan

        • Interval

        • 6 m.() interesse ander voedsel

        • Tandjes

        • Zuigkussentjes 


    Hoelang?

    • Mensenkind in vergelijking met zoogdier : prematuur geboren

      • hoofd

      • belang van interactie

  • Prematuur  totaal afhankelijk

  • Zoogperiode zoogdieren = zwangerschapsduur


  • Pasgeborene :

    • Kan functioneren buiten de baarmoeder

    • Maar : prematuur en dus

      NOOD AAN :


    Fysisch :

    • Verwarming : van 37° 20°

    • Voeding 

      • Antwoord op energieverbruik/stress

      • Eerste soort vaccinatie door immunoglobines

      • Laxerend effect/voorkomen hyperbilirubinaemie

    • Bekend milieu : huidflora moeder

    • Omsloten zijn : drukvermindering


    Psychisch

    • Contact moeder

      •  stress 

      • verbruik energie

      • warmteverlies 

      • verbruik energie

    • Alert : zelf op zoek

      • drinkgedrag


    Hormonaal geregeld

    • Oxytocine  genereert moederl. gedrag

      bloeding 

      toeschietreflex

    • Prolactine stimuleert hechting

       productie

    • Endorfines creëren toestand afhankelijkheid (opiaten)

       hechting

    • Adrenalines baby alert

      moeder kan verdedigen

    • Nor-adrenalines grote pupillen

      moeder gefascineerd


    Conclusie

    • Belang van :

      • Zo fysiologisch mogelijke geboorte

      • Moeder en kind bij elkaar houden

        • Tot eerste voeding

      • Zelf stap terug

        Enkel realiseerbaar bij BV –

        KV enige optie probeer na te bootsen


    BV – goede techniek

    • Belangrijk : hoe aanleggen?

      • BABY geeft aan wanneer hij wil drinken

        • Gesloten oogleden – beweging

        • Handjes

        • Hoofdje – zoekreflex

        • Mondje

        • Stilaan wakker

        • Daarna snel frustratie


    • Moeder en baby : goede houding

      • Moeder

        • Zittend

        • Liggend

      • Altijd

        • Ontspannen

        • Warm

        • Niet gestoord


    • Kind

      • Goed gesteund – lichaam – hoofd in verlengde

      • Op hoogte van de borst

      • Ruimte om te happen

      • Wachten op goede hapbeweging (uitlokken)

        • Mondje ver open

        • Tong spatelvormig op onderlip

        • Lippen naar buiten

      • Baby dichterbij brengen


    Hoe voeding beoordelen?

    • Grote hapbeweging – dichter naar borst toe

      • Wat we zien :


    Wat is de opeenvolging?

    • Grote hap

    • Dichterbij

    • Kleine korte zuigbewegingen

    • Gaan over in langere, grotere, ritmische zuig-kauwbewegingen

    • Pauze

    • Opnieuw kort – groot – pauze

    • Na verloop van tijd : grotere pauzes – tot stop

    • Eventueel boertje  andere kant?


    Baby gedronken?

    • Kleine – grote bewegingen – bolle wangen – soms slikgeluid te horen

    • Wat voelt moeder?

    • Genoeg achtermelk – voldane baby

      Filmpje internet : samenvatting

      Videofragment


    Samenvattend

    • Belangrijk voor welslagen

      • Goede prenatale info (rond 34 w)

      • Goede bevallings- en geboorte-ervaring

      • Prima eerste contact + voeding


    Vertrouwen M & K en OMGEVING in welslagen

    • Nood ondersteuning en hulp

  • Goedecommunicatie van de hulpverleners

  • Naadloze overdracht

  • Mogelijkheid tot onderling contact (moedergroep of dgl.)


  • WHO

    • 10 vuistregels

      daarin : alles terug te vinden

    • HULPVERLENERS

      • KENNIS!

      • KUNDE!

      • HOUDING!


    10 vuistregels van de WHO

    • Alle instellingen voor moeder- en kindzorgdienen er zorg voor te dragen :

      1. dat zij een beleid ten aanzien van borstvoeding op papier hebben, dat standaard bekend gemaakt wordt aan alle betrokken medewerkers ;

      2. dat alle betrokken medewerkers de vaardigheden aanleren die noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van dat beleid ;

      3. dat alle zwangere vrouwen voorgelicht worden over de voordelen en de praktijk van borstvoeding geven ;


    4. dat moeders binnen een uur na de geboorte van hun kind geholpen worden met borstvoeding geven ;

    5. dat aan vrouwen uitgelegd wordt hoe ze hun baby moeten aanleggen en hoe zij de melkproductie in stand houden zelfs als de baby van de moeder gescheiden moet worden;

    6. dat de pasgeborenen geen andere voeding dan borstvoeding krijgen, tenzij op medische indicatie ;

    7. dat moeder en kind dag en nacht bij elkaar op de kamer mogen blijven (‘rooming-in’) ;


    8.dat borstvoeding op verzoek wordt nagestreefd ;

    9.dat aan pasgeborenen die borstvoeding krijgen, geen speen of fopspeen gegeven wordt ;

    10.dat er borstvoedingsbegeleidingsgroepen (moedergroepen) gevormd kunnen worden en dat vrouwen bij het beëindigen van de zorg naar deze groepen verwezen worden.


    Met welke problemen geconfronteerd?

    • Redenen genoemd om te stoppen…

      • Melkverlies ?

      • Stuwing – borstontsteking

      • Pijn

      • Tepelkloven

      • Te weinig melk?

      • Nachtvoedingen

      • In slaap vallen

      • Ik ben zo moe

      • Water bijgeven?

      • Groeien


    Melkverlies

    • Tijdelijk probleem

    • Vraag – aanbod

    • Gewenning spiertjes


    Stuwing

    • Managementprobleem

    • Startprobleem

    • Frekwente voedingen

    • Adekwate voedingen

    • Tijdelijk warmte vóór

      koude na


    borstontsteking

    • Belangrijk mechanisme te begrijpen

      • Meestal veroorzaakt door niet goed vloeien van de moedermelk

      • (tekening)

      • Achtergebleven productie roept reactie op :

        • Pijn

        • Roodheid

        • Hardheid

        • Zwelling

        • Koorts


    • Snel oplossen door :

      • Extra rust mét baby

      • Warmte vóór

      • Véél drinken

      • Goede drainage

      • Pijnstiller

    • Binnen 24 u beter

    • Als niet toch AB nemen – verder voeden!!!

      of kolven


    Pijn

    • Na aanvankelijke gevoeligheid indicatie van probleem

      • Goed aanleggen?

      • Goed drinken?


    Tepelkloven

    • Zelfde

    • Niet ver genoeg

      • Uitleggen!

    • Remedies :

      • Zorgvuldig aanleggen

      • Verzorgen vette achtermelk

      • Vocht in tepel houden

    • Pijn behandelen


    Te weinig melk

    • Goed begrip van concept BV

    • Goed management

    • moeders

    • baby’s

    • BV fundamenteel KV


    Nachtvoedingen

    • Nodig!

    • Installeer je goed.

    • Ga ontspannen mee om.

    • Geef baby zeker gevoel.

    • Geef baby tijd.


    In slaap vallen

    • Verschil

      • Baby die goed gedijt

      • Baby die slecht gedijt

  • Goed gedijen :geen probleem -zelfregulerend

  • Slecht gedijen : te weinig energie om goed door te drinken

    • Borstcompressie

    • Stimuleren

    • 4 borsten i.p.v. 2 aanbieden


  • Ik ben zo moe.

    • Leven compleet veranderd (klokje)

    • Gevoel van verantwoordelijkheid

    • Bevalling – voeding

    • Gevoel inspireert tot extra rust

    • Jezelf verzorgen

    • Niet alles – altijd – even perfect willen doen

    • Delegeren

    • BV-periode mensenleven


    Water bijgeven?

    • Wanneer?

    • Waarom?

    • MM past zich aan.

    • Geen voedingsstoffen vervangen door water.


    Groeien

    • Cijfers en tabellen geven indicatie / KV-verleden!

    • Kijken naar kind :

      - positief

      • Alert ? Drinkt goed?

      • Gezond – levendig?

      • Tonus huid?

      • Ontwikkelingsmijlpalen?

      • Plassen (6)? Stoelgang (1+)?

      • Erfelijkheid?


    • Verkouden geweest?

    • Over grotere periode bekeken? (maand bv.)

    • Gerekend vanaf laagste gewicht

    • Langzame groeier – verder nl.

    • Lengte – hoofdomtrek wel goed?


    - negatief

    • Slappe spierspanning

    • Weinig huilen

    • Zwak huilen

    • Weinig plassen – ontlasting

    • « ongelukkig – bezorgd »

    • Moet opgevolgd

    • Grondig nakijken

    • Management bespreken


    Problemen bij borstvoeding

    Zeer dikwijls :

    • Onvoldoende kennis

    • Slecht management

    • Soms vraag achter gestelde vraag

    • Gebrek aan kennis en steun van de omgeving

    • Gevoelige materie


    Hulpverlener

    • Oplossingen niet pasklaar aanbieden (moeder = deskundige déze baby)

      - samen zoeken eigen oplossing

      - eventueel doorverwijzen

      - factor TIJD ! eigen omgeving

    • Management-suggesties (clustervoedingen – nachtrituelen enz.)

    • Aandacht voor diepere problemen


    BV-relatie

    • ZEER BELANGRIJK begin van leven samen.


    Moeder

    • Ok zelfzekere houding :

      WIJ KUNNEN DIT SAMEN!

    • Model voor oplossen andere problemen


    Baby

    • Veilig gevoel : mijn behoeften kunnen een antwoord krijgen

    • Zelfzeker

      Ik ben belangrijk.

      IK KAN VERTROUWEN HEBBEN.


    Besluit

    • Alle energie die we steken in een goede informatie, begeleiding en ondersteuning van de borstvoedingsrelatie, betaalt zichzelf terug in gezonde, zelfzekere baby’s, en in ouders die even zelfzeker de verdere opvoeding tegemoet gaan.


    Medicatie

    • Vrijwel nooit nodig borstvoeding te staken.

      Indien wel  zoeken naar alternatief.

      Ofwel : tijdelijk onderbreken

      Steeds : afwegen

      - voordeel van medicijnen

      - nadeel geen borstvoeding geven/krijgen


    Belangrijk bij keuzebepaling

    • Systemisch middel

    • Niet-systemisch

  • Mate van voorkomen in moedermelk afhankelijk van :

    • Eiwitbinding – alleen ongebonden fractie gaat over in MM

    • Vetoplosbaarheid – zwak basische, vetoplosbare middelen : gemakk. In MM

    • Molecuulgewicht – grote moleculen heparine – insuline  niet in MM

    • Ionvorming – zwak basische middelen kunnen niet terug diffunderen naar plasma – hoge PKa-waarde


  • Praktisch

    • Keuze voor geneesmiddel waarbij borstvoeding kan doorgaan

    • Keuze voor toedieningsweg met weinig resorptie (lokaal / inhalatie)


    • Keuze voor middel dat weinig wordt uitgescheiden

      • Hoge eiwitbinding

      • Hydrofiele geneesmiddelen

      • Zwakzure geneesmiddelen

      • Molecuulgewicht > 300

      • Korte halfwaardetijd

    • Keuze voor middel dat bestudeerd is bij kleine kinderen


    • Belang :

      Leeftijd van baby en frequentie van BV.

      - pasgeb. – premat. : lagere klaring

      -  18 weken : klaring zoals bij volw.

    • Adviseer borstvoeding geven juist vóór volgende dosis, of inname geneesmiddel vóór periode van langste slaap


    • Onschadelijk bij gebruikelijke beperkte dosering :

      • Pijnstillers als paracetamol of ibuprofen

      • Antibiotica als penicilline – ampicilline - cloxacillines


    • Aandacht zeker in beginfase voor middelen die invloed hebben op BV

      •  dopamine-agonisten (bv. Bromocriptine) : verlagen v. prolactinespiegel

      •  dopamine-antagonisten : verhogen domperidon

      • clonifeen

        ergotamine

        oestrogenen

        amfetaminen

        diuretica


    • Invloed op oxytocine-afgifte :

      • anti-cholinergica

        alcohol

        opiaten

        sympathicomimetica


    • Info :

      • Geneesmiddelen, zwangerschap. Borstvoeding. RIVM

      • Medication and Mothers Milk, T.W. Hale

      • Antigifcentrum 070 245 245


    Stoppen borstvoeding

    • Geleidelijk afbouwen

    • Baby geeft zelf aan

    • 6 maanden – bijvoeding

    • Geleidelijk minder melkvoedingen

    • Verder borstvoeding

    • Tot baby aangeeft

    • Anders : zeer geleidelijk – minste last

    • Geen medicatie


    Groeicurves BV-kinderen

    • WHO : studie met uitsluitend BV-gevoede kinderen

    • Studie nog niet uitgebreid genoeg en dus alleen maar richtingaangevend


    algemeen

    • BV-baby’s komen soms in de start

      • Heel veel

      • Juist krap bij in gewicht

    • Juist te berekenen vanaf laagste gewicht

    • Belangrijk uit te stralen dat er vertrouwen is in BV


    • Gewicht moet over langere termijn bekeken worden (1 maand)

    • Ondersteuning en een compliment doen veel bij twijfelende moeders

    • Rond 3-4 maand : typische afvlakking van de groeicurve

       Belangrijk dit duidelijk te maken : normaal


    Flesje bijgeven ?

    • Zelden echt nodig

    • Goed begrip vraag-aanbod

    • En hoe wordt dat geïnterpreteerd?


    Vegetarische moeders

    • Compleet vegetarische voeding :

      • Alle dierlijke voedsel geweerd

      • Vlees – vis –melkprod. – eieren

    • Advies :

      • Regelmatige inname van plantaardige producten die vit. B12 bevatten : gist – gefermenteerde sojaproducten

      • 2,6 mg vit. B12 supplement/dagelijks


    • Geen melk of melkproducten

      • Vervangmiddelen

      • 600 mg calcium/dag

    • Vit. D-tekort :

      • Zelden

      • 10 mg vit D/dag


    Borstvoeding tijdens zwangerschap

    • Behoefte v. kind

      • Fysiek

      • Emotioneel

    • Gevoelens v. moeder : ongemak?

      • Pijnlijke tepels

      • Eerdere zwangersch. Gezondheidsasp.

    • Gevoelens partner


    • Vele kinderen

      • Spenen zichzelf

      • Hoeveelheid – smaak (2e trim.)

      • Pijnlijke tepels  minder aanleggen

      • Kind eraan toe (andere aandacht)


    • Doorgaan

      • Groei van fœtus niet beïnvloed

      • Nl. Geen negatief effetct op verloop zwangerschap

      • Baby  geen negatief effect van zwangerschapshormonen


    • Med. redenen om te stoppen :

      • Piijn of bloedverlies

      • Voorgeschiedenis preterme bevallingen

      • Aanhoudend gewichtsverlies van moeder


    • Kan overgaan in tandem-voeden

      • Jongste baby prioriteit voor colostrum


    reflux

    • Komt meer voor bij FV dan bij BV (2 x zo snelle maaglediging)

    • Peristaltische beweging van spijsverteringsstelsel al in gang door tongbewegingen bij BV


    • « spugen » normaal bij pasgeborene

    • Onderzoek bij

      • Borstweigeren

      •  gewicht

      • Veel verslikken

      • Kokhalzen

      • Symptomen longaandoening


    • Management

      • Baby zelf laten bepalen (hoeveelheid)

      • Tijdens en na voeding rechtop

      • Vaak boeren

      • Kleine frequente voedingen


    lichaamsbeweging

    • Sport :

      • Versterkend – sleurdoorbrekend – ontspannend

      • Weinig effect op melkproductie

      • Zware lichaamsbeweging :

        • Ond. Wallace (1992)

          • Zou meer melkzuur nà sport

          • Met pipet

          • Weinig gradatie in acceptatie


    • Anderzijds :

      • Betere conditie

      • Beweging in lactatieperiode : veilig

    • Gewicht in ‘t oog houden (+ 2 kg/maand verlies!)


    koemelk

    • Koemelk in de voeding van de moeder

    • is veel voorkomende oorzaak van voedselovergevoeligheid bij baby’s

    • Zichtbaar rond  4 weken


    Symptomen van voedselovergevoeligheid

    • Onrustig na de voeding

    • Langere periodes van ontroostbaar huilen

    • Slaapstoornissen

    • Plotseling wakker worden met duidelijke pijn

    • Groene ontlasting met slijm

    • Eczeem

    • Verstopte neus

    • Droge huid

    • Raspende ademhaling


    • Andere oorzaken uitgesloten?

      • Ander voedsel of drank

      • Moeder ander voedsel ?

      • Afkeer ? Toch vanwege BV

      • Voorliefde

        – kan boosdoener zijn

      • Geen medicatie – supplementen ?


    • Dieet

      • Koemelkeiwitten schrappen in dieet (later langz. terug invoeren)

      • Vooraleer resultaat 10 – 14 d

      • Verwijzing naar diëtist


    Hulp bij problemen in de praktijk?

    • Expertise-centrum KRAAMVOGEL Volkstraat 5

      Antwerpen

      O0 238 11 00

      [email protected]


    • Verenigingen

      • Vzw Borstvoeding / contactmoeders www.vzwborstvoeding.be

      • VBBB

        www.vbbb.be

      • La Leche League

        http://users.pandora.be/la.leche.league


  • Login