WSP LPRACA PANSTW UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWACH KARNYCH
Download

WSP LPRACA PANSTW UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWACH KARNYCH

Advertisement
Download Presentation
Comments
river
From:
|  
(164) |   (0) |   (0)
Views: 103 | Added: 10-11-2012
Rate Presentation: 0 0
Description:
2. INSTRUMENTY PRAWNE - III FILAR UNII . Art. 34 TUE Rada WSiSW z inicjatywy Komisji lub panstwa czlonkowskiego WSPLNE STANOWISKA - dla okreslenia sposobu postepowania Unii w danej sprawie/ brak mocy wiazacejDECYZJE RAMOWE w celu zblizania przepisw ustawowych i wykonawczych. Wiaza
WSP LPRACA PANSTW UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWACH KARNYCH

An Image/Link below is provided (as is) to

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use only and may not be sold or licensed nor shared on other sites. SlideServe reserves the right to change this policy at anytime. While downloading, If for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.











- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -




1. WSP?LPRACA PANSTW UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWACH KARNYCH Dr Joanna B.Banach-Gutierrez LL.M (Uniwersytet Helsinski) Kierownik Centrum Dokumentacji Europejskiej Miedzywydzialowego Instytutu Prawa i Administracji Uniwersytet Opolski INSTRUMENTY PRAWNE - III FILAR UNII Art. 34 TUE ? Rada WSiSW z inicjatywy Komisji lub panstwa czlonkowskiego WSP?LNE STANOWISKA - cel: okreslenie sposobu postepowania Unii w okreslonej sprawie; Brak mocy wiazacej. DECYZJE RAMOWE ? w celu zblizania przepis?w ustawowych i wykonawczych. Wiaza panstwa czlonkowskie co do rezultatu, kt?ry ma byc osiagniety, pozostawiaja organom krajowym swobode wyboru formy i srodk?w. Nie moga wywolywac skutku bezposredniego ( podobienstwo do dyrektywy ? transformacja do prawa krajowego panstw, harmonizacja prawa); DECYZJE ? dla osiagniecia jakichkolwiek innych rezultat?w, zgodnych z celami wymienionymi w tytule VI TUE, z wylaczeniem zblizania przepis?w ustawowych i wykonawczych z panstw czlonkowskich. Decyzje te sa wiazace ? nie moga wywolywac skutku bezposredniego. Rada, stanowiac wiekszoscia kwalifikowana, przyjmuje srodki niezbedne do wykonania tych decyzji na poziomie UE; Sa wiazace. KONWENCJE - kt?rych przyjecie zaleca panstwom czlonkowskim, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi. Jesli nie stanowia inaczej, wchodza one w zycie po ich przyjeciu przez co najmniej polowe panstw czlonkowskich w tych panstwach. Rada przyjmuje srodki wykonawcze do tych konwencji wiekszoscia 2/3 panstw-stron. JURYSDYKCJA TRYBUNALU SPRAWIEDLIWOSCI ( I FILAR UNII) 25 SEDZI?W8 RZECZNIK?W GENERALNYCH Rodzaje postepowania: (1) skarga o niewykonanie zobowiazan wynikajacych z prawa wsp?lnotowego - Komisja v. panstwo czlonkowskie [art.226 TWE]; panstwo czlonkowskie v. inne panstwo czlonkowskie [art.227 TWE]. Trybunal bada zarzuty i wydaje orzeczenie. Panstwo uznane winnym naruszenia prawa wsp?lnotowego ma niezwlocznie przystapic do naprawienia danej sytuacji ; skarga o stwierdzenie niewaznosci aktu prawnego [art.230 TWE]. Jesli panstwo czlonkowskie, Parlament Europejski, Rada lub Komisja uzna, ze dany akt prany UE jest sprzeczny z prawem, moze wystapic o jego uniewaznienie. Jesli skarga jest zasadna, Trybunal orzeka o niewaznosci danego aktu; skarga na bezczynnosc [ 232 TWE].Traktat ustanawiajacy Wsp?lnote Europejska naklada na Parlament Europejski, Rade i Komisje obowiazek podejmowania pewnych decyzji. Jesli instytucje te, z naruszeniem Traktatu zaniechaja dzialania, wtedy panstwa czlonkowskie i inne instytucje Wsp?lnoty moga wniesc skarge do Trybunalu w celu stwierdzenia tego naruszenia;. pytania prejudycjalne tj., wnioski o wydanie orzeczenia wstepnego w oparciu o art. 234 TWE . Sprawy przekazywane przez sady krajowe celem wydania orzeczen wstepnych dla wyjasnienia i sprecyzowania przepis?w prawa wsp?lnotowego [postepowanie prejudycjalne]. Orzeczenia wstepne pozwalaja ustalic stosunek przepis?w prawa wsp?lnotowego do prawa krajowego. Okreslaja pewne reguly w prawie wewnetrznym panstw czlonkowskich dla interpretacji acquis Unii Europejskiej. ART. 234 TWE Na zasadzie art. 234 TWE kazdy sad krajowy moze zwr?cic sie z zapytaniem w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykladni przepis?w Traktatu oraz waznosci i wykladni prawa wsp?lnotowego. Jesli sad krajowy ma watpliwosci co do interpretacji lub waznosci prawa Unii Europejskiej powinien zwr?cic sie z zapytaniem do Trybunalu o wydanie rozstrzygniecia w formie orzeczenia wstepnego. W drodze orzecznictwa Trybunal Sprawiedliwosci ustala og?lne zasady w systemie prawa wsp?lnotowego np. zasada pierwszenstwa, zasada bezposredniego skutku, odpowiedzialnosc odszkodowawcza panstwa za wyrzadzona szkode, poszanowanie praw podstawowych jednostek. Orzeczenia wstepne Trybunalu : wplywaja w znaczny spos?b na ksztalt prawa wsp?lnotowego zmierzaja do wzmocnienia skutecznosci (efektywnosci) tego prawa w ustawodawstwie wewnetrznym panstw czlonkowskich. JURYSDYKCJA TRYBUNALU SPRAWIEDLIWOSCI - III FILAR UNII [ wlasciwosc ? art.35 TUE] wydawanie orzeczen wstepnych rozpatrywanie skarg o uniewaznienie w przedmiocie akt?w prawnych z III filara [kontrola legalnosci decyzji ramowych i decyzji ? panstwo czlonkowskie lub Komisja] rozstrzyganie spor?w miedzy panstwami czlonkowskimi co do wykladni i stosowania akt?w z III filara ; oraz miedzy panstwami czlonkowskimi a Komisja w sprawie wykladni i stosowania przyjetych konwencji Ad. 1. POSTEPOWANIE PREJUDYCJALNE ? orzeczenia wstepne tj., Trybunal jest wlasciwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o waznosci i wykladni decyzji ramowych i decyzji, wykladni konwencji sporzadzonych na mocy tytulu VI TUE oraz waznosci i wykladni srodk?w wykonawczych do tych konwencji. Kazde z panstw czlonkowskich moze, w oswiadczeniu zlozonym w chwili podpisania Traktatu z Amsterdamu lub w jakimkolwiek p?zniejszym terminie, uznac wlasciwosc Trybunalu Sprawiedliwosci do orzekania w trybie prejudycjalnym ? art.35 ust.3 - fakultatywny charakter procedury: panstwa czlonkowskie musza wyrazic zgode na jurysdykcje ETS w ramach III filara. Jest to rozwiazanie charakterystyczne dla prawa miedzynarodowego publicznego, calkiem odmienne od ? wsp?lnotowej? konstrukcji z art.234 TWE; PROCEDURA W SPRAWIE ORZECZEN WSTEPNYCH Sady krajowe przedkladaja Trybunalowi Sprawiedliwosci pytania dotyczace wykladni albo waznosci przepisu wsp?lnotowego przewaznie w formie orzeczenia wydanego zgodnie z przepisami proceduralnymi danego panstwa. Po zleceniu przetlumaczenia wniosku na wszystkie jezyki Wsp?lnoty sekretarz zawiadamia o nim uczestnik?w, kt?rych dotyczy sprawa przed sadem krajowym, a takze Panstwa Czlonkowskie i instytucje. Publikuje on takze w Dzienniku Urzedowym note przedstawiajaca, w szczeg?lnosci, uczestnik?w, kt?rych sprawa dotyczy oraz tresc pytan. Uczestnicy, Panstwa Czlonkowskie i instytucje wsp?lnotowe maja dwa miesiace na przedlozenie Trybunalowi Sprawiedliwosci swoich uwag na pismie. Wszyscy ci, kt?rzy maja prawo przedlozenia uwag na pismie moga tez przedstawic sw?j punkt widzenia ustnie podczas rozprawy, jezeli taka rozprawa ma miejsce. Po przedstawieniu opinii rzecznika generalnego, i po zakonczeniu narady sedziowskiej, ma miejsce ogloszenie wyroku na posiedzeniu jawnym. Nastepnie sekretarz przekazuje wyrok zainteresowanemu sadowi krajowemu oraz zainteresowanym Panstwom Czlonkowskim i instytucjom. W przypadku odeslan prejudycjalnych jezykiem postepowania jest jezyk sadu, kt?ry kieruje pytanie do Trybunalu Trybunal udziela odpowiedzi w formie wyroku lub postanowienia z uzasadnieniem. Sad krajowy, bedacy adresatem orzeczenia jest zwiazany dokonana w nim wykladnia. Wyrok Trybunalu wiaze w ten sam spos?b inne sady krajowe, kt?re zetkna sie z identycznym problemem. Postanowienie z uzasadnieniem (procedura szczeg?lna) ? kiedy przedlozone pytanie jest identyczne z pytaniem co do kt?rego Trybunal juz sie wypowiedzial lub brak jest uzasadnionych watpliwosci lub mozna odpowiedz wywnioskowac z orzecznictwa - Trybunal Sprawiedliwosci moze orzec w tym przypadku w drodze postanowienia z uzasadnieniem. Powoluje sie w?wczas na wydany juz wyrok w przedmiocie tego pytania lub na wczesniejsze orzecznictwo. SCHEMAT PROCEDURY - TRYB PREJUDYCJALNY Wyznaczenie sedziego sprawozdawcy i rzecznika generalnegoPostanowienie sadu krajowego w sprawie wniosku o wydanie orzeczenia wstepnegoTlumaczenie na pozostale jezyki urzedowe Wsp?lnotyZawiadomienie stron postepowania przed sadem krajowym, panstw czlonkowskich, Instytucji Wsp?lnotyPublikacja wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w Dz. Urz. UE (seria C)Pisemne uwagi stron, panstw, instytucji Zakonczenie procedury pisemnej Sedzia sprawozdawca sporzadza sprawozdanie wstepne( Opinia rzecznika generalnego, ewentualne przydzielenie sprawy izbie sadowej, postanowienia dowodowe, odstapienie od procedury ustnej, odstapienie od wniosk?w koncowych, rozprawa ? fakultatywne etapy procedury)Narada sedziowska ( glosowanie wiekszoscia glos?w i podpisanie wyroku) Ogloszenie wyroku na posiedzeniu jawnym Opinia rzecznika generalnego nie ma mocy wiazacej - jest integralna czescia postepowania i podlega publikacji wraz z orzeczeniem Trybunalu. Rzecznicy generalni nie biora udzialu w wydawaniu orzeczenia (narada sedzi?w) czy glosowaniu nad nim - wplywaja na decyzje Trybunalu poprzez argumentacje zawarta w przedlozonej opinii. PODSUMOWANIE I. Pytanie prejudycjalne moze dotyczyc wykladni i waznosci instrument?w prawnych UE - o ile rozstrzygniecie tych kwestii jest zdaniem sadu orzekajacego niezbedne do wydania wyroku w danej sprawie IIW zaleznosci od tego, jakiego instrumentu prawnego UE dotyczy pytanie prejudycjalne podstawa prawna wystapienia z pytaniem moze byc r?zna: Art. 234 TWE Art. 35 TUE w przypadku pytan dotyczacych: waznosci i wykladni decyzji ramowych i decyzji przyjetych na podstawie Tytulu VI TUE; wykladni Konwencji sporzadzonych na podstawie Tytulu VI TUE; wykladni srodk?w wykonawczych do w/w konwencji ( instrumenty z tzw. III filaru UE) Przepisy szczeg?lne, zawarte w kilku wczesniejszych konwencjach UE dotyczacych zar?wno wsp?lpracy w sprawach cywilnych jak i karnych III. Zakres podmiotowy uprawnienia do wystapienia z pytaniem prejudycjalnym zalezy od tego, na jakiej podstawie prawnej formulowany jest wniosek: w przypadku art. 234 TWE: kazdy sad krajowy, z wyjatkiem spraw objetych art. 68 TWE tj. dotyczacych wykladni i waznosci akt?w przyjetych na podstawie Tytulu IV TWE, a wiec dotyczacych problematyki wizowej, azylowej, migracji i innych polityk zwiazanych ze swobodnym przeplywem os?b (w tym przypadku takie uprawnienie przysluguje tylko sadowi, kt?rego orzeczenie w danej sprawie nie podlega zaskarzeniu na podstawie prawa krajowego); w przypadku art. 35 TUE: w zaleznosci od wyboru, jakiego dokona dane panstwo czlonkowskie, moze to byc kazdy sad krajowy lub tez kazdy sad, kt?rego orzeczenia nie podlegaja zaskarzeniu wedlug prawa wewnetrznego. w przypadku przepis?w szczeg?lnych zamieszczonych w konwencjach: stosownie do regulacji zawartych w danym instrumencie. IV. Pytanie prejudycjalne kierowac nalezy dopiero na takim etapie postepowania, w kt?rym sprawa zostala juz dostatecznie wyjasniona pod wzgledem faktycznym i prawnym. Pytanie takie powinno byc skierowane dopiero po przeprowadzeniu calego postepowania dowodowego. V. Pytanie prejudycjalne nalezy sformulowac w jezyku polskim, w spos?b kr?tki i zwiezly a jednoczesnie jasny i zrozumialy. Wystapienie z pytaniem nalezy uzasadnic, a uzasadnienie powinno zawierac zwiezly opis stanu faktycznego w sprawie, om?wienie regulacji prawnych mogacych miec zastosowanie, przedstawienie motyw?w, kt?re sklonily sad do zadania pytania, a w razie potrzeby takze przytoczenie stanowisk stron. VI. Forma pytania prejudycjalnego - na gruncie polskiej procedury nalezy przyjac, ze pytanie prejudycjalne powinno przybrac forme postanowienia. VII. Skutki procesowe - dop?ki ETS nie udzieli odpowiedzi na zadane pytanie prejudycjalne nie moze dojsc do zakonczenia postepowania przed sadem krajowym. Postepowanie nalezy zawiesic badz odroczyc. ? W przypadku procedury cywilnej obowiazujace przepisy kpc nie przewiduja wyraznej podstawy do zawieszenia postepowania w rozwazanym przypadku. W tej sytuacji nalezaloby skorzystac z instytucji odroczenia rozprawy (analogicznie jak w przypadku kierowania pytania prawnego do Sadu Najwyzszego na podstawie art. 390 ? 1 kpc). ?W przypadku procedury karnej mozliwe jest zawieszenie postepowania Po uzyskaniu odpowiedzi - orzeka sad krajowy VIII. Przesylanie dokument?w - sad wnioskujacy przesyla postanowienie o przedstawieniu ETS pytania prejudycjalnego oraz fakultatywnie wybrane wedlug wlasnego uznania kopie najistotniejszych kart akt sprawy. Postanowienie o przedlozeniu pytania prejudycjalnego i pozostale dokumenty nie podlegaja tlumaczeniu i przesylane sa wylacznie w jezyku polskim. Postanowienie wraz z fakultatywna dokumentacja podlega tlumaczeniu przez sluzby translatorskie Trybunalu na pozostale jezyki urzedowe Unii Europejskiej i podlega doreczeniu wszystkim panstwom czlonkowskim. Panstwa czlonkowskie oraz organy UE maja prawo zajecia stanowiska w przedmiocie pytan prawnych. ?Postanowienie wraz z w/w dokumentami, sad przesyla obligatoryjnie listem poleconym bezposrednio do Kancelarii ETS; ?Kancelaria Trybunalu przekazuje wnioskujacemu sadowi, kt?ry przedstawil pytanie, kopie wszystkich istotnych dokument?w postepowania, sprawozdania z rozpraw, wnioski koncowe rzecznika generalnego oraz tresc orzeczenia ETS. ?Czas rozpoznania wniosk?w przez ETS wynosi ok.22 miesiace od daty wplywu pytania prejudycjalnego. ?Orzeczenie sadu krajowego wydawane po przeprowadzeniu postepowania w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne oraz wszelkie rozstrzygniecia w postepowaniu odwolawczym przed sadami krajowymi nalezy doreczyc do wiadomosci Kancelarii Trybunalu podajac sygnature akt sprawy Trybunalu, w kt?rej udzielona zostala odpowiedz na pytania sadu krajowego. IX. Koszty postepowania - postepowanie przed ETS w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne jest wolne od oplat. ZNACZENIE ORZECZEN WSTEPNYCH MOC WIAZACA I STOSOWANE PRZEZ WSZYSTKIE SADY PANSTW UNII Sady krajowe sa zwiazane wykladnia dokonana przez Trybunal. Jest ona r?wniez wiazaca dla wladz publicznych. Trybunal w drodze orzeczen wstepnych ustalil og?lne zasady prawa wsp?lnotowego interpretacja prawa krajowego w swietle prawa wsp?lnotowego. USTALENIE ZASAD PRAWA WSP?LNOTOWEGO/UNIJNEGO 1. Autonomicznosc, nadrzednosc prawa wsp?lnotowego (zasada pierwszenstwa) bezposrednie stosowanie 2. Ochrona praw podstawowych obywateli Unii 3. Skutek bezposredni dyrektywy w prawie krajowym: - przepisy dyrektywy obowiazuja tylko panstwa, nie moga wyksztalcic bezposredniego skutku w poziomych stosunkach miedzy osobami prywatnymi - w przypadku braku implementacji mozliwosc jednostronnego skutku w pionie tj. jednostka wzgledem panstwa. Dyrektywa nie wywoluje bezposredniego skutku horyzontalnego 4.Skutek ?posredni? dyrektywy: - przepisy prawa krajowego tak dalece jak to mozliwe nalezy interpretowac w swietle postanowien dyrektywy 5. Odpowiedzialnosc odszkodowawcza panstwa: zasada kompensacji za szkode wyrzadzona jednostce brakiem implementacji dyrektywy w wyznaczonym terminie 6. DECYZJA RAMOWA - CEL: ?SKUTECZNOSC / EFEKTYWNOSC PRAWA UNIJNEGO ?ZAPEWNIENIE JEDNOLITEGO STOSOWANIA PRAWA UNIJNEGO W PANSTWACH CZLONKOWSKICH Sad krajowy moze odm?wic stosowania przepisu prawa krajowego, kt?ry jest niezgodny z prawem wsp?lnotowym. WSP?LPRACA POLICYJNA I SADOWA W SPRAWACH KARNYCH - TEZY ORZECZEN TRYBUNALU Wyrok Trybunalu z 11 lutego 2003 - zasada ne bis in idem z art.54 Konwencji Schengen - sprawa : C-187/01 i C-385/01 Huseyin Gozutok i Klaus Brugge ?Wykladnia art.54 Konwencji Schengen ( Stosowanie zasady ne bis in idem) Przepis ten stwierdza, ze : Osoba, wobec kt?rej zakonczono postepowanie poprzez wydanie wyroku w panstwie czlonkowskim nie moze byc juz scigana w innym panstwie czlonkowskim za ten sam czyn pod warunkiem, ze zostala nalozona i wykonana kara lub jest ona w trakcie wykonywania lub nie moze byc juz wykonana na mocy przepis?w obowiazujacych w danym panstwie orzekajacym. ?Teza orzeczenia Trybunalu: Zasade ne bis in idem z art.54 Konwencji Schengen stosuje sie r?wniez do postepowania, kt?re zostalo umorzone przez prokuratora w panstwie czlonkowskim, bez udzialu sadu po tym jak oskarzony spelnil okreslone zobowiazania, a w szczeg?lnosci zaplacil wskazana przez prokuratora kare pieniezna ( kara grzywny). Osoba nie moze byc scigana w panstwie czlonkowskim za ten sam czyn, co do kt?rego zapadlo rozstrzygniecie w innym panstwie czlonkowskim. ?Opinia rzecznika generalnego: Powolanie sie na zasade wzajemnego zaufania w uznawaniu decyzji sadowych panstw czlonkowskich, ochrone fundamentalnych praw i wolnosci jednostki, przyjety program wdrazania zasady wzajemnego uznawania decyzji sadowych w sprawach karnych Chociaz wymiar sprawiedliwosci w panstwach czlonkowskich jest zr?znicowany, celem jest osiagniecie blizszej wsp?lpracy w o obszarze trzeciego filaru Np. w finskim prawie karnym prokurator moze orzec kare grzywny bez odwolywania sie do sadu ( decyzja ta ma moc res judicata). Podobnie w Szwecji w sprawach za wykroczenia. OD EKSTRADYCJ DO ENA EKSTRADYCJA - instytucja miedzynarodowej pomocy w sprawach karnych ?umozliwia panstwom walke z przestepczoscia ?postawienie podejrzanego przed sadem lub wykonanie kary. ? ekstradycje okresla sie jako wydanie osoby przez panstwo, na kt?rego obszarze sie ona znajduje panstwu obcemu, przed kt?rego organami ma ona odpowiadac za popelnione przestepstwo. ?kodeks postepowania karnego okresla ekstradycje jako wydanie osoby sciganej albo skazanego, na wniosek panstwa obcego w celu przeprowadzenia przeciw niej postepowania karnego lub wykonania orzeczonej co do niej kary albo srodka zabezpieczajacego. (art.602 k.p.k.). ?wprowadzenie definicji ekstradycji do kodeksu postepowania karnego ma istotne znaczenie z uwagi na odr?znienie tej instytucji od europejskiego nakazu aresztowania obowiazujacego panstwa Unii Europejskiej. ENA ? oparty na zasadzie wzajemnego zaufania miedzy panstwami czlonkowskimi ? zasada wzajemnego uznawania decyzji sadowych zostala uznana za ?kamien wegielny? wsp?lpracy sadowej panstw UE na Posiedzeniu Rady Europejskiej pod przewodnictwem Finlandii, Tampere 1999r. ?decyzja ramowa w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury przekazywania os?b miedzy panstwami czlonkowskimi UE, 2002r. - przestrzeganie podstawowych praw i zasad z art.6 TUE ( zasada wolnosci, demokracji, poszanowania praw czlowieka i podstawowych wolnosci oraz panstwa prawnego- odwolanie do EKPCz z 1950r.) - przestrzeganie zasad zawartych w Karcie Praw Podstawowych UE z 2000r. ( wlaczona do tekstu Traktatu ustanawiajacego Konstytucje dla Europy, 2004) - zadna osoba nie moze zostac usunieta, wydalona lub przekazana do panstwa, w kt?rym istnieje powazne ryzyko, ze zostanie ona skazana na kare smierci, poddana torturom lub innemu nieludzkiemu badz ponizajacemu traktowaniu ( zakaz kary smierci i poddania torturom lub innemu nieludzkiemu / ponizajacemu traktowaniu potwierdzony w Karcie Praw Podstawowych ? art.II. 62, art.II. ? art.64) ?stosunki z panstwami trzecimi reguluje procedura ekstradycyjna Cel ENA : ? polityczny tworzenie obszaru wolnosci, bezpieczenstwa i sprawiedliwosci wolny przeplyw decyzji sadowych w sprawach karnych zasada wzajemnego uznawania decyzji sadowych w oparciu o wzajemne zaufanie do krajowych system?w prawnych/wlasciwych organ?w w panstwach czlonkowskich ? praktyczny zastapienie dotychczasowego systemu ekstradycji oraz uproszczenie i przyspieszenie postepowania karnej pominiecie mechanizmu politycznego i administracyjnego poprzez wprowadzenie bezposredniej wsp?lpracy organ?w sadowych panstw czlonkowskich Unii Europejskiej sporzadzony z zamiarem aresztowania lub przekazania przez inne panstwo czlonkowskie danej osoby w celu prowadzenia postepowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolnosci badz srodka zabezpieczajacego ENA zastepuje obowiazujace do tej pory dokumenty majace zastosowanie w przypadku ekstradycji ?Obecny system procedury ekstradycyjnej pomiedzy panstwami czlonkowskimi Unii Europejskiej zostal zastapiony systemem przekazywania os?b miedzy organami sadowymi panstw [Informacja na temat praktycznego wykonywania w Rzeczpospolitej Polskiej postanowien Panstw Czlonkowskich Unii Europejskiej o Europejskim nakazie aresztowania, przekazane do wiadomosci Rady UE ]. Panstwa czlonkowskie moga zawierac porozumienia dwustronne lub wielostronne w celu uproszczenia i ulatwienia procedur wydawania os?b ?ZBIEG ENA / WNIOSEK O EKSTRADYCJE? nalezy rozwazyc caloksztalt okolicznosci w razie watpliwosci oraz zbiegu z wnioskiem panstwa trzeciego o ekstradycje mozna zwr?cic sie do Eurojustu Zgodnie z informacja o praktycznym wykonywaniu w RP postanowien panstw czlonkowskich o ENA ? sad nie moze podjac decyzji o przekazaniu na podstawie ENA dop?ki MS nie podejmie decyzji w przedmiocie wydania w oparciu o wniosek ekstradycyjny dotyczacy tej samej osoby ( zbieg ENA i wniosku o ekstradycje) WYDAWANIE WLASNYCH OBYWATELI - przekazanie nastepuje pod warunkiem, ze osoba ta po rozprawie zostaje przekazana do wykonujacego nakaz panstwa czlonkowskiego w celu odbycia tam kary pozbawienia wolnosci lub wykonania srodka zabezpieczajacego, orzeczonych w wydajacym nakaz panstwie czlonkowskim. ?Przekazanie obywatela polskiego na podstawie ENA jest nadal zagadnieniem dyskusyjnym ? WYROK TRYBUNALU KONSTYTUCYJNEGO IMPLEMENTACJA PRZEPIS?W W SPRAWIE STOSOWANIA ENA STANOWI TEZ PROBLEM W USTAWODAWSTWIE INNYCH PANSTW UNII ?Inne dokumenty UE w sprawie ekstradycji przyjete w ramach III filaru to: 1.Konwencja w sprawie uproszczonej procedury ekstradycyjnej miedzy panstwami Unii Europejskiej, 1995r. 2. Konwencja o ekstradycji pomiedzy panstwami Unii Europejskiej, 1996r 3. Porozumienie w sprawie ekstradycji pomiedzy Unia Europejska i Stanami Zjednoczonymi Ameryki UWAGI : ? Decyzja ramowa z dnia 13 czerwca 2002 roku w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury przekazywania os?b miedzy panstwami czlonkowskimi pozwala faktycznie na uproszczenie procedury ekstradycyjnej w stosunkach miedzy panstwami czlonkowskimi Unii Europejskiej ZAMRAZANIE I KONFISKATA SRODK?W POCHODZACYCH Z PRZESTEPSTWA ? POSTEPOWANIE KARNE XXI WIEKU : dodatkowa forma wsp?lpracy panstw tj. przepadek srodk?w pochodzacych z przestepstwa ["zamrazanie" i konfiskata srodk?w]. DOKUMENTY PRAWNE: ?Konwencja w sprawie prania dochod?w pochodzacych z przestepstwa, ich ujawniania, zajmowania i konfiskaty [ 8.11.1990r. Rada Europy] potrzeba podejmowania skutecznych srodk?w w walce z praniem brudnych pieniedzy reguluje tryb postepowania karnego w odniesieniu do wsp?lpracy miedzynarodowej stwarza mozliwosc zajecia mienia, co do kt?rego istnieje uzasadnione podejrzenie o jego przestepnym pochodzeniu zajecie mienia moze nastapic przez panstwo udzielajace pomocy prawnej na podstawie wyroku wydanego w innym panstwie, jak i przez panstwo, w kt?rym toczy sie postepowanie karne. ?Wsp?lne Dzialanie z 3.12.1998r. w sprawie prania pieniedzy, identyfikacji, ujawniania, zamrazania, zajmowania i konfiskaty narzedzi oraz zysk?w pochodzacych z przestepstwa - ustanowienie blizszej wsp?lpracy oraz zobowiazanie panstw Unii do przestrzegania zasad zawartych w Konwencji Rady Europy z 1990r. Taka wsp?lpraca moze dzialac w oparciu o Europejska Siec Sadownicza [EJN], ustanawianie bezposrednich kontakt?w zainteresowanych stron, wsp?lne programy szkoleniowe. ?Decyzja Ramowa z 26 czerwca 2001 roku w sprawie prania pieniedzy, identyfikacji, ujawniania, zamrazania, zajmowania i konfiskaty narzedzi oraz zysk?w pochodzacych z przestepstwa zblizanie prawa karnego materialnego i proceduralnego w sprawach o pranie pieniedzy, w szczeg?lnosci chodzi o konfiskate aktyw?w. Przepisy odwoluja sie do Konwencji Rady Europy z 1990r. i maja charakter uzupelniajacy; ?Decyzja Ramowa z 22 lipca 2003 w sprawie wykonywania w obszarze Unii Europejskiej nakaz?w zamrazania majatku i dowod?w - zasada wzajemnego uznawania decyzji sadowych w sprawach karnych. Zasade ta nalezy stosowac r?wniez do decyzji wydawanych w toku postepowania przygotowawczego tak, aby umozliwic wlasciwym organom sadowym szybkie zabezpieczenie srodk?w dowodowych i zajecie skladnik?w majatkowych, kt?re mozna przenosic. -prawa podstawowe i przestrzeganie zasad uznanych w art. 6 TUE oraz wyrazonych w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej -?srodki dowodowe? ? przedmioty, dokumenty lub dane, kt?re moga byc okazane jako dowody w postepowaniu karnym ( rodzaje przestepstwa art.3 tej decyzji ? 32 rodzaje podobnie jak w przypadku ENA). - decyzja ramowa nie uniemozliwia Panstwu Czlonkowskiemu stosowania wlasnych norm konstytucyjnych odnoszacych sie do sprawiedliwego procesu, wolnosci zrzeszania sie, wolnosci prasy i wolnosci slowa w innych mediach POMOC PRAWNA W SPRAWACH KARNYCH ?Miedzynarodowa pomoc prawna w sprawach karnych - bez wsp?ldzialania panstw w ramach tej instytucji nie byloby mozliwe skuteczne zwalczanie przestepczosci transgranicznej. DOKUMENTY PRAWNE: Konwencja Rady Europy?z 1959r. oraz Protok?l dodatkowy z 1978r. i Drugi Protok?l dodatkowy z 2001r. ?Europejska Konwencja o pomocy wzajemnej w sprawach karnych, 1959 - Konwencja wymienia okreslone srodki pomocy prawnej, kt?re moga byc stosowane przez Strony. Sa to: wnioski rekwizycyjne [ wnioski o udzielenie pomocy prawnej dotyczacej przeprowadzenia rewizji] - rogatory letters (art.3-6), doreczanie pism i odpis?w orzeczen sadowych (art.7), udzial swiadk?w, bieglych i os?b sciganych (art.8-12), wymiana wyciag?w i informacji z rejestr?w sadowych (art.13 i 22). Dokumenty przyjete w Unii Europejskiej : Konwencja Schengen,1990; Konwencja o wzajemnej pomocy w sprawach karnych pomiedzy panstwami Unii Europejskiej z 2000r. wraz z protokolem dodatkowym z 2001r. Porozumienie pomiedzy UE i Stanami Zjednoczonymi Ameryki, 2003; ?Konwencja o wzajemnej pomocy w sprawach karnych pomiedzy Panstwami Czlonkowskimi Unii Europejskiej, 2000r. - ulatwienie procedury udzielania pomocy prawnej pomiedzy panstwami czlonkowskimi Unii Europejskiej - dokumenty dla os?b zamieszkalych w innym panstwie czlonkowskim maja byc przesylane bezposrednio do tych os?b. Pomoc instytucji panstwa ojczystego tych os?b jest przewidziana tylko w wyjatkowych sytuacjach np. nieznany adres zamieszkania, niemoznosc doreczenia dokument?w poczta. Pismo musi byc sporzadzone w jezyku znanym adresatowi - formalne wnioski oraz tzw. spontaniczna wymiana informacji musza byc odnotowane w dokumentacji panstwa wzywanego - szczeg?lne formy wsp?lpracy : zabezpieczenie i zwrot przedmiot?w pochodzacych z przestepstwa, przekazanie podejrzanego na potrzeby sledztwa, przesluchanie w formie videokonferencji, dostawy kontrolowane oraz powolanie wsp?lnych zespol?w sledczych, podsluch telekomunikacyjny ?Decyzja ramowa z 13 .06.2002r. w sprawie wsp?lnych zespol?w sledczych - nowa forma pomocy prawnej w sprawach karnych [art. 13 Konwencji o wzajemnej pomocy w sprawach karnych panstw czlonkowskich Unii Europejskiej] - wsp?lne sciganie przestepstw zwiazanych z handlem srodkami odurzajacymi, handlem ludzmi, jak r?wniez z terroryzmem. Panstwa Czlonkowskie, kt?re tworza taki zesp?l, powinny zdecydowac o jego skladzie, celu i okresie dzialania. - w obliczu koniecznosci zwalczania przestepstw popelnianych przez terroryst?w, tworzenie takich zespol?w uznano za zadanie priorytetowe ?Zalecenie Rady z 8.05.2003 dotyczace wzoru porozumienia o powolywaniu wsp?lnych zespol?w sledczych ( w zalaczeniu przedstawia sie wz?r takiego porozumienia) UWAGI : Polskie przepisy dotyczace udzielania pomocy prawnej w stosunkach miedzynarodowych sa zgodne z wymogami Europejskiej Konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych z 1959r. oraz z tendencja do wprowadzania jednolitych zasad proceduralnych w obszarze prawnym Unii Europejskiej. Konsekwencja przystapienia Polski do Unii Europejskiej jest stopniowe wprowadzanie przepis?w unijnych do ustawodawstwa krajowego. Takim przykladem sa przepisy w sprawie powolywania wsp?lnych zespol?w sledczych [art.589b-589f]. JEDNOSTKI POMOCNICZE: ?Eurojust - wspomaganie walki z powazna przestepczoscia zorganizowana - usprawnianie miedzynarodowej wzajemnej pomocy w sprawach karnych i udzielanie pomocy w realizacji wniosk?w o ekstradycje /wykonywania ENA ?Europejska Siec Sadownicza ds. karnych (European Judicial Network) - - poprawa efektywnosci wsp?lpracy prawnej panstw Unii poprzez informacje o prawie, ustanowienie punkt?w kontaktowych, wdrazanie ?dobrej praktyki? - uczestnicy: prokuratorzy i sedziowie - punkty kontaktowe w sadach i prokuraturach - program szkolen krajowej sieci; - dostep do bezpiecznego serwera www EJN, zawierajacego informacje o obrocie prawnym z zagranica ?Europejskie Biuro ds. Przeciwdzialania Oszustwom (OLAF) ? - ochrona interes?w finansowych Unii - harmonizacji dzialan i wsp?lpracy odpowiednich sluzb panstw czlonkowskich - platforma wymiany informacji oraz podejmowanych dzialan ?Europol ? Europejskie Biuro Policji - zapobieganie / zwalczanie powaznych form miedzynarodowej przestepczosci - EDU/Europol (3 stycznia 1994r. jednostka Europolu do zwalczania handlu narkotykami) - od 1 stycznia 2002r. wszystkie powazne formy przestepczosci miedzynarodowej ujete w aneksie do Konwencji o Europolu - od 1 lipca 1999r. pelna dzialalnosc ?: handel narkotykami, przemyt ludzi, terroryzm, nielegalny handel pojazdami mechanicznymi, handel ludzmi, zwalczanie pornograffi dzieciecej, falszerstwa pieniedzy ( w tym euro ) i innych srodk?w platniczych, prania brudnych pieniedzy. Kierunki rozwoju wsp?lpracy panstw Unii Europejskiej w sprawach karnych? PROCES ZBLIZANIA SYSTEM?W PRAWA KARNEGO PANSTW UNII HARMONIZACJA / UJEDNOLICANIE OBSZARU PRAWNEGO - dotyczy prawa karnego materialnego, proceduralnego oraz wymiaru kary WZMOCNIENIE POMOCY WZAJEMNEJ W SPRAWACH KARNYCH ZASADA WZAJEMNEGO UZNAWANIA DECYZJI ORGAN?W WYMIARU SPRAWIEDLIWOSCI W OPARCIU O WZAJEMNEGO ZAUFANIE DO KRAJOWYCH SYSTEM?W PRAWNYCH WZROST REGULACJI PRAWNYCH Z III FILARU UNII ? WSP?LPRACA POLICYJNA I SADOWA W SPRAWACH KARNYCH PRAWO KARNE UNII EUROPEJSKIEJ - jako odrebny zbi?r norm w formie skodyfikowanej ? projekt corpus juris ( przepisy karne w celu ochrony interes?w finansowych Unii) - jako zblizone lub identyczne przepisy w prawie wewnetrznym panstw Unii PROJEKT UTWORZENIA PROKURATURY EUROPEJSKIEJ - Generalny Prokurator Europejski - Delegowani Prokuratorzy Europejscy - przestepstwa przeciwko interesom finansowym Unii/ inne kategorie przestepstw, okreslone prawem unijnym - Traktat ustanawiajacy Konstytucje dla Europy [Art. III-274] stanowi, ze Prokuratura Europejska mialaby prowadzic sprawy o przestepstwa przeciwko interesom finansowym UE. Uprawnienia Prokuratury Europejskiej moga ulec rozszerzeniu na inne rodzaje powaznych przestepstw transgranicznych. PRZESTRZEGANIE GWARANCJI PROCESOWYCH /PRAWA PODSTAWOWE OBYWATELI UNII (1) Decyzja Ramowa z 2001r. o pozycji ofiar w postepowaniu karnym (2) Zielona Ksiega w sprawie kompensacji dla ofiar przestepstw z 2001r. (3) Dyrektywa w sprawie kompensacji dla ofiar przestepstw z 2004r. (4) Projekt decyzji ramowej w sprawie okreslonych gwarancji procesowych w postepowaniu karnym w obszarze Unii Europejskiej wsp?lnych 2004 r. ustalenie wsp?lnych zasad w sprawie gwarancji procesowych przestrzeganie zasad z EKPCz ( art. 5 i 6 Konwencji)) oraz Karty Praw Podstawowych Unii katalog praw: prawo do obroncy, bezplatnych tlumaczen, prawo do specjalnej troski ( osoby, kt?re z uwagi na sw?j wiek, warunki umyslowe, fizyczne czy emocjonalne nie sa w stanie rozpoznac swojej sytuacji w toku procesu), prawo do komunikowania sie, obowiazek powiadomienia podejrzanego o jego prawach ( wz?r pisemnego powiadomienia zalaczony w formie aneksu), mozliwosc przesluchania za pomoca techniki video Art.5 EKCz : Kazda osoba ma prawo do wolnosci i bezpieczenstwa osobistego; obowiazek powiadomienia o przyczynach zatrzymania i stawianych zarzutach.; prawo do odszkodowania za niesluszne zatrzymanie lub aresztowanie; Art. 6 EKPCz : Prawo do slusznego i publicznego rozpatrzenia sprawy w rozsadnym czasie; zasada domniemania niewinnosci ( zasada ta zostala potwierdzona w Karcie Praw Podstawowych Uni ? art.II. ? 108 TKE). DALSZY PROCES UJEDNOLICANIA PRAWA KARNEGO W OBSZARZE UNII Projekt Decyzji Ramowej w sprawie europejskiego nakazu dowodowego - European Evidence Warrant z 2003r. ? otrzymywanie przedmiot?w, dokument?w i danych dla ich wykorzystania w postepowaniu karnym ma zastapic tradycyjna forme wsp?lpracy z Europejskiej Konwencji o pomocy wzajemnej z 1959r. nie moze byc wykonywany z pogwalceniem zasady ne bis in idem ma wplynac na skutecznosc i szybkosc wsp?lpracy dotychczasowe procedury w zakresie pomocy prawnej o wykonywanie wniosk?w dotyczacych zajmowania i przeszukiwania maja byc zastapione END w oparciu o zasade wzajemnego uznawania decyzji bezposrednie przekazywanie wniosk?w miedzy wlasciwymi organami panstw czlonkowskich , przy uzyciu jednolitej formy ( aneks: wz?r formularza) Projekt Decyzji ramowej w sprawie konfiskaty dochod?w pochodzacych z przestepstwa, narzedzi i majatku [ Rada Unii Europejskiej, Bruksela, 23 stycznia, 5299/03] ?przekazanie nakazu konfiskaty nastepuje wraz z doreczeniem poswiadczenia co do srodk?w, kt?re podlegaja konfiskacie np. okreslona ilosc pieniedzy lub czesc majatku. dolaczony aneks: wz?r poswiadczenia i lista przestepstw Projekt Decyzji Ramowej w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania nakaz?w konfiskaty [ Bruksela, 7 maja 2004, 9098/04] ?ulatwienie wsp?lpracy w sprawie nakaz?w konfiskaty w oparciu o zasade wzajemnego uznawania decyzji sadowych w sprawach karnych; uzupelnienie decyzji ramowej z 22.07.2003r. o uznawaniu nakaz?w zabezpieczania mienia i srodk?w dowodowych Inicjatywa w sprawie przyjecia Decyzji Ramowej dotyczacej stosowania zasady "ne bis in idem" z 2003r. ?zasada ne bis in idem zostala uznana w Protokole VII do EKPCz : art.4 ? 1.Nikt nie bedzie ponownie sadzony lub ukarany w postepowaniu karnym przed sadem tego samego panstwa za przestepstwo, za kt?re zostal juz prawomocnie skazany lub uniewinniony zgodnie z prawem i procedura karna tego panstwa.[...]. w Karcie Praw Podstawowych Unii: art. II ? 110 TKE (Zakaz ponownego sadzenia lub karania w postepowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony, zagrozony kara) ? Nikt nie moze byc ponownie sadzony lub ukarany w postepowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony, zagrozony kara, w odniesieniu do kt?rego zgodnie z ustawa zostal juz uprzednio uniewinniony lub za kt?ry zostal juz uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem na terytorium Unii?. art.54 ? 57 Konwencji Wykonawczej do Ukladu z Schengen, 1990 programie wdrazania zasady wzajemnego uznawania decyzji w sprawach karnych, 2001r. WNIOSKI KONCOWE: ?PROCES ?EUROPEIZACJI? PRAWA KARNEGO W OBSZARZE UNII EUROPEJSKIEJ POPRZEZ PRZYJECIE/ IMPLEMENTACJE REGULACJI UNIJNYCH DO USTAWODAWSTWA KRAJOWEGO PANSTW ?ZASADA NADRZEDNOSCI PRAWA UNIJNEGO NAWET W OBSZARZE WSP?LPRACY POLICYJNEJ I SADOWEJ W SPRAWACH KARNYCH [ orzeczenie Trybunalu w sprawie M. Pupino C-105/03] ?ZASTEPOWANIE ?POMOCY WZAJEMNEJ? PANSTW PRZEZ ?WZAJEMNE UZNAWANIE? W OPARCIU O ?WZAJEMNE ZAUFANIE? DO KRAJOWYCH SYSTEM?W PRAWNYCH PANSTW UNII ?ZASADA ZAUFANIA: ? PANSTWA POWINNY NA ZASADZIE WZAJEMNOSCI UFAC SWOIM SYSTEMOM WYMIARU SPRAWIEDLIWOSCI W SPRAWACH KARNYCH - KAZDE Z PANSTW CZLONKOWSKICH MA UZNAWAC PRZEPISY KARNE W INNYM PANSTWIE [orzeczenie Trybunalu: sprawy polaczone Gozutok ( C-187/01) & Brugge (C-385/01)] DZIEKUJE ZA UWAGE dr Joanna B. Banach-Gutierrez, LL.M (Uniwersytet Helsinski) Kierownik Centrum Dokumentacji Europejskiej Miedzywydzialowego Instytutu Prawa i Administracji UNIWERSYTETU OPOLSKIEGO INSTRUMENTY PRAWNE - III FILAR UNII Art. 34 TUE ? Rada WSiSW z inicjatywy Komisji lub panstwa czlonkowskiego WSP?LNE STANOWISKA - cel: okreslenie sposobu postepowania Unii w okreslonej sprawie; Brak mocy wiazacej. DECYZJE RAMOWE ? w celu zblizania przepis?w ustawowych i wykonawczych. Wiaza panstwa czlonkowskie co do rezultatu, kt?ry ma byc osiagniety, pozostawiaja organom krajowym swobode wyboru formy i srodk?w. Nie moga wywolywac skutku bezposredniego ( podobienstwo do dyrektywy ? transformacja do prawa krajowego panstw, harmonizacja prawa); DECYZJE ? dla osiagniecia jakichkolwiek innych rezultat?w, zgodnych z celami wymienionymi w tytule VI TUE, z wylaczeniem zblizania przepis?w ustawowych i wykonawczych z panstw czlonkowskich. Decyzje te sa wiazace ? nie moga wywolywac skutku bezposredniego. Rada, stanowiac wiekszoscia kwalifikowana, przyjmuje srodki niezbedne do wykonania tych decyzji na poziomie UE; Sa wiazace. KONWENCJE - kt?rych przyjecie zaleca panstwom czlonkowskim, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi. Jesli nie stanowia inaczej, wchodza one w zycie po ich przyjeciu przez co najmniej polowe panstw czlonkowskich w tych panstwach. Rada przyjmuje srodki wykonawcze do tych konwencji wiekszoscia 2/3 panstw-stron. JURYSDYKCJA TRYBUNALU SPRAWIEDLIWOSCI ( I FILAR UNII) 25 SEDZI?W8 RZECZNIK?W GENERALNYCH Rodzaje postepowania: (1) skarga o niewykonanie zobowiazan wynikajacych z prawa wsp?lnotowego - Komisja v. panstwo czlonkowskie [art.226 TWE]; panstwo czlonkowskie v. inne panstwo czlonkowskie [art.227 TWE]. Trybunal bada zarzuty i wydaje orzeczenie. Panstwo uznane winnym naruszenia prawa wsp?lnotowego ma niezwlocznie przystapic do naprawienia danej sytuacji ; skarga o stwierdzenie niewaznosci aktu prawnego [art.230 TWE]. Jesli panstwo czlonkowskie, Parlament Europejski, Rada lub Komisja uzna, ze dany akt prany UE jest sprzeczny z prawem, moze wystapic o jego uniewaznienie. Jesli skarga jest zasadna, Trybunal orzeka o niewaznosci danego aktu; skarga na bezczynnosc [ 232 TWE].Traktat ustanawiajacy Wsp?lnote Europejska naklada na Parlament Europejski, Rade i Komisje obowiazek podejmowania pewnych decyzji. Jesli instytucje te, z naruszeniem Traktatu zaniechaja dzialania, wtedy panstwa czlonkowskie i inne instytucje Wsp?lnoty moga wniesc skarge do Trybunalu w celu stwierdzenia tego naruszenia;. pytania prejudycjalne tj., wnioski o wydanie orzeczenia wstepnego w oparciu o art. 234 TWE . Sprawy przekazywane przez sady krajowe celem wydania orzeczen wstepnych dla wyjasnienia i sprecyzowania przepis?w prawa wsp?lnotowego [postepowanie prejudycjalne]. Orzeczenia wstepne pozwalaja ustalic stosunek przepis?w prawa wsp?lnotowego do prawa krajowego. Okreslaja pewne reguly w prawie wewnetrznym panstw czlonkowskich dla interpretacji acquis Unii Europejskiej. ART. 234 TWE Na zasadzie art. 234 TWE kazdy sad krajowy moze zwr?cic sie z zapytaniem w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykladni przepis?w Traktatu oraz waznosci i wykladni prawa wsp?lnotowego. Jesli sad krajowy ma watpliwosci co do interpretacji lub waznosci prawa Unii Europejskiej powinien zwr?cic sie z zapytaniem do Trybunalu o wydanie rozstrzygniecia w formie orzeczenia wstepnego. W drodze orzecznictwa Trybunal Sprawiedliwosci ustala og?lne zasady w systemie prawa wsp?lnotowego np. zasada pierwszenstwa, zasada bezposredniego skutku, odpowiedzialnosc odszkodowawcza panstwa za wyrzadzona szkode, poszanowanie praw podstawowych jednostek. Orzeczenia wstepne Trybunalu : wplywaja w znaczny spos?b na ksztalt prawa wsp?lnotowego zmierzaja do wzmocnienia skutecznosci (efektywnosci) tego prawa w ustawodawstwie wewnetrznym panstw czlonkowskich. JURYSDYKCJA TRYBUNALU SPRAWIEDLIWOSCI - III FILAR UNII [ wlasciwosc ? art.35 TUE] wydawanie orzeczen wstepnych rozpatrywanie skarg o uniewaznienie w przedmiocie akt?w prawnych z III filara [kontrola legalnosci decyzji ramowych i decyzji ? panstwo czlonkowskie lub Komisja] rozstrzyganie spor?w miedzy panstwami czlonkowskimi co do wykladni i stosowania akt?w z III filara ; oraz miedzy panstwami czlonkowskimi a Komisja w sprawie wykladni i stosowania przyjetych konwencji Ad. 1. POSTEPOWANIE PREJUDYCJALNE ? orzeczenia wstepne tj., Trybunal jest wlasciwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o waznosci i wykladni decyzji ramowych i decyzji, wykladni konwencji sporzadzonych na mocy tytulu VI TUE oraz waznosci i wykladni srodk?w wykonawczych do tych konwencji. Kazde z panstw czlonkowskich moze, w oswiadczeniu zlozonym w chwili podpisania Traktatu z Amsterdamu lub w jakimkolwiek p?zniejszym terminie, uznac wlasciwosc Trybunalu Sprawiedliwosci do orzekania w trybie prejudycjalnym ? art.35 ust.3 - fakultatywny charakter procedury: panstwa czlonkowskie musza wyrazic zgode na jurysdykcje ETS w ramach III filara. Jest to rozwiazanie charakterystyczne dla prawa miedzynarodowego publicznego, calkiem odmienne od ? wsp?lnotowej? konstrukcji z art.234 TWE; PROCEDURA W SPRAWIE ORZECZEN WSTEPNYCH Sady krajowe przedkladaja Trybunalowi Sprawiedliwosci pytania dotyczace wykladni albo waznosci przepisu wsp?lnotowego przewaznie w formie orzeczenia wydanego zgodnie z przepisami proceduralnymi danego panstwa.

2. 2 INSTRUMENTY PRAWNE - III FILAR UNII Art. 34 TUE ? Rada WSiSW z inicjatywy Komisji lub panstwa czlonkowskiego WSP?LNE STANOWISKA - dla okreslenia sposobu postepowania Unii w danej sprawie/ brak mocy wiazacej DECYZJE RAMOWE ? w celu zblizania przepis?w ustawowych i wykonawczych. Wiaza panstwa czlonkowskie co do rezultatu, kt?ry ma byc osiagniety, pozostawiaja organom krajowym swobode wyboru formy i srodk?w do ich implementacji/transformacji do ustawodawstwa wewnetrznego panstw/ podobienstwo do dyrektywy/harmonizacja ustawodawstwa

3. 3 DECYZJE ? dla osiagniecia jakichkolwiek innych rezultat?w, zgodnych z celami wymienionymi w tytule VI TUE, z wylaczeniem zblizania przepis?w ustawowych i wykonawczych panstw czlonkowskich. Decyzje te sa wiazace. KONWENCJE - kt?rych przyjecie zaleca sie panstwom czlonkowskim. Jesli nie stanowia inaczej, wchodza one w zycie po ich przyjeciu przez co najmniej polowe panstw czlonkowskich

4. 4 JURYSDYKCJA TRYBUNALU SPRAWIEDLIWOSCI SKLAD TRYBUNALU : 25 SEDZI?W 8 RZECZNIK?W GENERALNYCH

5. 5 Rodzaje postepowania: Jakiego rodzaju sprawy podlegaja jurysdykcji w I filarze Unii? Obszar prawny, w kt?rym mozna wnosic: skarge o niewykonanie zobowiazan wynikajacych z prawa wsp?lnotowego - Komisja v. panstwo czlonkowskie [art.226 TWE]; panstwo czlonkowskie v. inne panstwo czlonkowskie [art.227 TWE]. Trybunal bada zarzuty i wydaje orzeczenie. Panstwo uznane winnym naruszenia prawa wsp?lnotowego ma niezwlocznie przystapic do naprawienia danej sytuacji

6. 6 skarge o stwierdzenie niewaznosci aktu prawnego [art.230 TWE]. Jesli panstwo czlonkowskie, PE, Rada lub Komisja uzna, ze dany akt prany UE jest sprzeczny z prawem, moze wystapic o jego uniewaznienie. Jesli skarga jest zasadna, Trybunal orzeka o niewaznosci danego aktu skarge na bezczynnosc [ 232 TWE]. Traktat ustanawiajacy Wsp?lnote Europejska naklada na PE, Rade i Komisje obowiazek podejmowania pewnych decyzji. Jesli instytucje te, z naruszeniem Traktatu zaniechaja dzialania, wtedy panstwa czlonkowskie i inne instytucje Wsp?lnoty moga wniesc skarge do Trybunalu w celu stwierdzenia tego naruszenia pytania prejudycjalne tj., wnioski o wydanie orzeczenia wstepnego w oparciu o art. 234 TWE . Sprawy przekazywane przez sady krajowe celem wydania orzeczen wstepnych dla wyjasnienia i sprecyzowania przepis?w prawa wsp?lnotowego [postepowanie prejudycjalne]. Orzeczenia wstepne pozwalaja ustalic stosunek przepis?w prawa wsp?lnotowego do prawa krajowego. Okreslaja pewne reguly w prawie wewnetrznym panstw czlonkowskich dla interpretacji acquis Unii Europejskiej.

7. 7 ART. 234 TWE Na zasadzie art. 234 TWE kazdy sad krajowy moze zwr?cic sie z zapytaniem w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykladni przepis?w Traktatu oraz waznosci i wykladni prawa wsp?lnotowego Jesli sad krajowy ma watpliwosci co do interpretacji lub waznosci prawa Unii Europejskiej powinien zwr?cic sie z zapytaniem do Trybunalu o wydanie rozstrzygniecia w formie orzeczenia wstepnego W drodze orzecznictwa Trybunal Sprawiedliwosci ustala og?lne zasady w systemie prawa wsp?lnotowego

8. 8 Orzeczenia wstepne Trybunalu : wplywaja w znaczny spos?b na ksztalt prawa wsp?lnotowego zmierzaja do wzmocnienia skutecznosci (efektywnosci) tego prawa w ustawodawstwie wewnetrznym panstw czlonkowskich

9. 9 JURYSDYKCJA TRYBUNALU SPRAWIEDLIWOSCI - III FILAR UNII wlasciwosc ? art.35 TUE wydawanie orzeczen wstepnych rozpatrywanie skarg o uniewaznienie w przedmiocie akt?w prawnych z III filara [kontrola legalnosci decyzji ramowych i decyzji ? panstwo czlonkowskie lub Komisja] rozstrzyganie spor?w miedzy panstwami czlonkowskimi co do wykladni i stosowania akt?w z III filara ; oraz miedzy panstwami czlonkowskimi a Komisja w sprawie wykladni i stosowania przyjetych konwencji

10. 10 POSTEPOWANIE PREJUDYCJALNE [orzeczenia wstepne- III filar Unii] Trybunal jest wlasciwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o waznosci i wykladni decyzji ramowych oraz decyzji, a takze wykladni konwencji sporzadzonych na mocy tytulu VI TUE oraz waznosci i wykladni srodk?w wykonawczych do tych konwencji. Kazde z panstw czlonkowskich moze, w oswiadczeniu zlozonym w chwili podpisania Traktatu Amsterdamskiego lub w jakimkolwiek p?zniejszym terminie, uznac wlasciwosc Trybunalu Sprawiedliwosci do orzekania w trybie prejudycjalnym Art.35 ust.3 - fakultatywny charakter procedury: panstwa czlonkowskie musza wyrazic zgode na jurysdykcje ETS w ramach III filara. Jest to rozwiazanie charakterystyczne dla prawa miedzynarodowego publicznego, calkiem odmienne od ? wsp?lnotowej? konstrukcji z art.234 TWE Polska ? Sejm RP jeszcze nie uchwalil ustawy w sprawie wyrazenia zgody na zlozenie oswiadczenia o uznaniu jurysdykcji ETS na zasadzie art.35 TUE

11. 11 PROCEDURA W SPRAWIE ORZECZEN WSTEPNYCH Sady krajowe przedkladaja Trybunalowi Sprawiedliwosci pytania dotyczace wykladni albo waznosci przepisu wsp?lnotowego/unijnego Po zleceniu przetlumaczenia wniosku na wszystkie jezyki Wsp?lnoty/Unii sekretarz zawiadamia o nim uczestnik?w, kt?rych dotyczy sprawa przed sadem krajowym, a takze Panstwa Czlonkowskie i instytucje. Publikuje on takze w Dzienniku Urzedowym note przedstawiajaca, w szczeg?lnosci uczestnik?w, kt?rych sprawa dotyczy oraz tresc pytan Uczestnicy, Panstwa Czlonkowskie i instytucje wsp?lnotowe maja dwa miesiace na przedlozenie Trybunalowi Sprawiedliwosci swoich uwag na pismie. Wszyscy ci, kt?rzy maja prawo przedlozenia uwag na pismie moga tez przedstawic sw?j punkt widzenia ustnie podczas rozprawy, jezeli taka rozprawa ma miejsce Po przedstawieniu opinii rzecznika generalnego, i po zakonczeniu narady sedziowskiej, ma miejsce ogloszenie wyroku na posiedzeniu jawnym. Nastepnie sekretarz przekazuje wyrok zainteresowanemu sadowi krajowemu oraz zainteresowanym Panstwom Czlonkowskim i instytucjom.

12. 12 W przypadku odeslan prejudycjalnych jezykiem postepowania jest jezyk sadu, kt?ry kieruje pytanie do Trybunalu Trybunal udziela odpowiedzi w formie wyroku lub postanowienia z uzasadnieniem Sad krajowy, bedacy adresatem orzeczenia jest zwiazany dokonana w nim wykladnia. Wyrok Trybunalu wiaze w ten sam spos?b inne sady krajowe, kt?re zetkna sie z identycznym problemem Postanowienie z uzasadnieniem (procedura szczeg?lna) ? kiedy przedlozone pytanie jest identyczne z pytaniem co do kt?rego Trybunal juz sie wypowiedzial lub brak jest uzasadnionych watpliwosci lub mozna odpowiedz wywnioskowac z orzecznictwa, Trybunal Sprawiedliwosci moze orzec w tym przypadku w drodze postanowienia z uzasadnieniem. Powoluje sie w?wczas na wydany juz wyrok w przedmiocie tego pytania lub na wczesniejsze orzecznictwo

13. 13 SCHEMAT PROCEDURY - TRYB PREJUDYCJALNY (Jak zorganizowana jest praca Trybunalu? Wyznaczenie sedziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego Postanowienie sadu krajowego w sprawie wniosku o wydanie orzeczenia wstepnego Tlumaczenie na pozostale jezyki urzedowe Unii Zawiadomienie stron postepowania przed sadem krajowym, panstw czlonkowskich, Instytucji Unii Publikacja wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w Dz. Urz. UE (seria C) Pisemne uwagi stron, panstw, instytucji Zakonczenie procedury pisemnej Jak zorganizowana jest praca Trybunalu Sprawiedliwosci?Jak zorganizowana jest praca Trybunalu Sprawiedliwosci?

14. 14 Sedzia sprawozdawca - sporzadza sprawozdanie wstepne FAKULTATYWNIE ETAPY PROCEDURY : Opinia rzecznika generalnego, ewentualne przydzielenie sprawy izbie sadowej, postanowienia dowodowe, odstapienie od procedury ustnej, odstapienie od wniosk?w koncowych, rozprawa NARADA SEDZIOWSKA ( glosowanie wiekszoscia glos?w / podpisanie wyroku/obrady w jezyku francuskim) OGLOSZENIE WYROKU NA POSIEDZENIU JAWNYM Opinia rzecznika generalnego nie ma mocy wiazacej - jest integralna czescia postepowania i podlega publikacji wraz z orzeczeniem Trybunalu. Rzecznicy generalni nie biora udzialu w wydawaniu orzeczenia (narada sedzi?w) czy glosowaniu nad nim - wplywaja na decyzje Trybunalu poprzez swoja argumentacje zawarta w przedlozonej opinii

15. 15 PODSUMOWANIE Pytanie prejudycjalne moze dotyczyc wykladni i waznosci instrument?w prawnych UE - o ile rozstrzygniecie tych kwestii jest zdaniem sadu orzekajacego niezbedne do wydania wyroku w danej sprawie W zaleznosci od tego, jakiego instrumentu prawnego UE dotyczy pytanie prejudycjalne podstawa prawna wystapienia z pytaniem moze byc r?zna: Art. 234 TWE Art. 35 TUE Przepisy szczeg?lne - zawarte konwencjach Unii dotyczacych zar?wno wsp?lpracy w sprawach cywilnych, jak i karnych

16. 16 Zakres podmiotowy uprawnienia do wystapienia z pytaniem prejudycjalnym zalezy od tego, na jakiej podstawie prawnej formulowany jest wniosek: w przypadku art. 234 TWE: kazdy sad krajowy, z wyjatkiem spraw objetych art. 68 TWE tj. dotyczacych problematyki wizowej, azylowej, migracji i innych polityk zwiazanych ze swobodnym przeplywem os?b (w tym przypadku takie uprawnienie przysluguje tylko sadowi, kt?rego orzeczenie w danej sprawie nie podlega zaskarzeniu na podstawie prawa krajowego) w przypadku art. 35 TUE: w zaleznosci od wyboru, jakiego dokona dane panstwo czlonkowskie, moze to byc kazdy sad krajowy lub tez kazdy sad, kt?rego orzeczenia nie podlegaja zaskarzeniu wedlug prawa wewnetrznego w przypadku przepis?w szczeg?lnych zamieszczonych w konwencjach: stosownie do regulacji zawartych w danym instrumencie

17. 17 Pytanie prejudycjalne : kierowac nalezy dopiero na takim etapie postepowania, w kt?rym sprawa zostala juz dostatecznie wyjasniona pod wzgledem faktycznym i prawnym po przeprowadzeniu calego postepowania dowodowego sformulowac w jezyku polskim, w spos?b kr?tki i zwiezly a jednoczesnie jasny i zrozumialy. uzasadnic, a uzasadnienie powinno zawierac zwiezly opis stanu faktycznego w sprawie, om?wienie regulacji prawnych mogacych miec zastosowanie, przedstawienie motyw?w, kt?re sklonily sad do zadania pytania, a w razie potrzeby takze przytoczenie stanowisk stron na gruncie polskiej procedury nalezy przyjac, ze pytanie prejudycjalne powinno przybrac forme postanowienia.

18. 18 Skutki procesowe : dop?ki ETS nie udzieli odpowiedzi na zadane pytanie prejudycjalne nie moze dojsc do zakonczenia postepowania przed sadem krajowym mozliwe jest zawieszenie postepowania karnego po uzyskaniu odpowiedzi - orzeka sad krajowy

19. 19 Przesylanie dokument?w : sad wnioskujacy przesyla postanowienie o przedstawieniu ETS pytania prejudycjalnego oraz fakultatywnie wybrane wedlug wlasnego uznania kopie najistotniejszych kart akt sprawy postanowienie i pozostale dokumenty przesylane sa wylacznie w jezyku polskim postanowienie wraz z fakultatywna dokumentacja podlega tlumaczeniu przez sluzby translatorskie Trybunalu na pozostale jezyki urzedowe Unii Europejskiej i podlega doreczeniu wszystkim panstwom czlonkowskim panstwa czlonkowskie oraz organy UE maja prawo zajecia stanowiska w przedmiocie pytan prawnych Postanowienie wraz z w/w dokumentami, sad przesyla obligatoryjnie listem poleconym bezposrednio do Kancelarii ETS

20. 20 Czas rozpoznania wniosk?w przez ETS: ok.22 miesiace od daty wplywu pytania prejudycjalnego orzeczenie sadu krajowego wydawane po przeprowadzeniu postepowania w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne oraz wszelkie rozstrzygniecia w postepowaniu odwolawczym przed sadami krajowymi nalezy doreczyc do wiadomosci Kancelarii Trybunalu podajac sygnature akt sprawy Trybunalu, w kt?rej udzielona zostala odpowiedz na pytania sadu krajowego

21. 21 ZNACZENIE ORZECZEN WSTEPNYCH MOC WIAZACA STOSOWANE PRZEZ WSZYSTKIE SADY PANSTW CZLONKOWSKICH UNII Sady krajowe sa zwiazane wykladnia dokonana przez Trybunal. Jest ona r?wniez wiazaca dla wladz publicznych Trybunal w drodze orzeczen wstepnych ustalil og?lne zasady prawa unijnego Interpretacja prawa krajowego w swietle prawa Unii Europejskiej

22. 22 USTALENIE ZASAD PRAWA WSP?LNOTOWEGO/UNIJNEGO Jakie zasady ustalil Trybunal Sprawiedliwosci? Autonomicznosc, nadrzednosc prawa wsp?lnotowego (zasada pierwszenstwa), bezposrednie stosowanie 2. Ochrona praw podstawowych obywateli Unii 3. Skutek bezposredni dyrektywy w prawie krajowym / transformacja przepis?w (implementacja) 4.Skutek ?posredni? dyrektywy: przepisy prawa krajowego tak dalece jak to mozliwe nalezy interpretowac w swietle postanowien dyrektywy 5. Odpowiedzialnosc odszkodowawcza panstwa

23. 23 6. Skutek decyzji ramowej Trybunal Sprawiedliwosci przyjal, ze SAD KRAJOWY MA OBOWIAZEK WZIECIA POD UWAGE CALOSCI NORM PRAWA KRAJOWEGO I DOKONANIA ICH WYKLADNI, NA ILE TO TYLKO MOZLIWE,W SWIETLE BRZMIENIA ORAZ CEL?W DANEJ DECYZJI RAMOWEJ ( Wyrok Trybunalu z 2005r., w sprawie M.Pupino C-105/03) Podobienstwo do dyrektywy z art.249 TWE

24. 24 ORZECZENIA WSTEPNE SKUTECZNOSC / EFEKTYWNOSC PRAWA UNIJNEGO W PRAWIE KRAJOWYM PANSTW ZAPEWNIENIE JEDNOLITEGO STOSOWANIA PRAWA UNIJNEGO W PANSTWACH CZLONKOWSKICH

25. 25 Wyrok Trybunalu z 11 lutego 2003 - zasada ne bis in idem z art.54 Konwencji Schengen : C-187/01 i C-385/01 H. Gozutok & K. Brugge Wykladnia art.54 Konwencji Schengen ( Stosowanie zasady ne bis in idem) Art.54 : Osoba, wobec kt?rej zakonczono postepowanie poprzez wydanie wyroku w panstwie czlonkowskim nie moze byc juz scigana w innym panstwie czlonkowskim za ten sam czyn pod warunkiem, ze zostala nalozona i wykonana kara lub jest ona w trakcie wykonywania lub nie moze byc juz wykonana na mocy przepis?w obowiazujacych w danym panstwie orzekajacym Teza orzeczenia Trybunalu: Zasade ne bis in idem z art.54 Konwencji Schengen stosuje sie r?wniez do postepowania, kt?re zostalo umorzone przez prokuratora w panstwie czlonkowskim, bez udzialu sadu po tym jak oskarzony spelnil okreslone zobowiazania, a w szczeg?lnosci zaplacil wskazana przez prokuratora kare pieniezna ( kara grzywny). Osoba nie moze byc scigana w panstwie czlonkowskim za ten sam czyn, co do kt?rego zapadlo rozstrzygniecie w innym panstwie czlonkowskim.

26. 26 Opinia rzecznika generalnego: powolanie sie na zasade wzajemnego zaufania w uznawaniu decyzji sadowych panstw czlonkowskich, ochrone fundamentalnych praw i wolnosci jednostki, przyjety program wdrazania zasady wzajemnego uznawania decyzji sadowych w sprawach karnych chociaz wymiar sprawiedliwosci w panstwach czlonkowskich jest zr?znicowany, celem jest osiagniecie blizszej wsp?lpracy w obszarze trzeciego filaru Np. w finskim prawie karnym prokurator moze orzec kare grzywny bez odwolywania sie do sadu ( decyzja ta ma moc res judicata). Podobnie w Szwecji w sprawach za wykroczenia

27. 27 OD EKSTRADYCJI DO ENA EKSTRADYCJA : umozliwia panstwom walke z przestepczoscia postawienie podejrzanego przed sadem lub wykonanie kary polega na wydaniu osoby sciganej albo skazanego, na wniosek panstwa obcego w celu przeprowadzenia przeciw niej postepowania karnego lub wykonania orzeczonej co do niej kary albo srodka zabezpieczajacego - art.602 k.p.k. wprowadzenie definicji ekstradycji do kodeksu postepowania karnego ma istotne znaczenie z uwagi na odr?znienie tej instytucji od europejskiego nakazu aresztowania obowiazujacego panstwa Unii Europejskiej

28. 28 EUROPEJSKI NAKAZ ARESZTOWANIA zasada wzajemnego uznawania decyzji sadowych uznana za ?kamien wegielny? wsp?lpracy sadowej panstw UE na Posiedzeniu Rady Europejskiej pod przewodnictwem Finlandii, Tampere 1999r. decyzja ramowa w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury przekazywania os?b miedzy panstwami czlonkowskimi UE, 2002r. : - przestrzeganie podstawowych praw i zasad z art.6 TUE ( zasada wolnosci, demokracji, poszanowania praw czlowieka i podstawowych wolnosci oraz panstwa prawnego- odwolanie do EKPCz z 1950r.) - przestrzeganie zasad zawartych w Karcie Praw Podstawowych UE z 2000r. - wlaczona do tekstu Traktatu ustanawiajacego Konstytucje dla Europy, 2004 - zadna osoba nie moze zostac usunieta, wydalona lub przekazana do panstwa, w kt?rym istnieje powazne ryzyko, ze zostanie ona skazana na kare smierci, poddana torturom lub innemu nieludzkiemu badz ponizajacemu traktowaniu ( zakaz kary smierci i poddania torturom lub innemu nieludzkiemu / ponizajacemu traktowaniu potwierdzony w Karcie Praw Podstawowych ? art.II. 62, art.II. ? art.64) - stosunki z panstwami trzecimi reguluje procedura ekstradycyjna ? zob. tez zastrzezenia niekt?rych panstw czlonkowskich

29. 29 KARTA PRAW PODSTAWOWYCH ?ROZDZIAL VI ?WYMIAR SPRAWIEDLIWOSCI? Artykul 47 [Art. II ? 107] Prawo do skutecznego srodka prawnego i do rzetelnego procesu sadowego Kazdy, kt?rego prawa i wolnosci gwarantowane przez prawo Unii zostaly naruszone, ma prawo do skutecznego srodka odwolawczego przed sadem z zastrzezeniem warunk?w przewidzianych w tym artykule. Kazdy jest uprawniony do rzetelnego i publicznego procesu w rozsadnym terminie przed niezawislym i bezstronnym sadem ustanowionym wczesniej na mocy ustawy. Kazdy ma mozliwosc uzyskania porady prawnej, obrony i reprezentacji prawnej. Pomoc prawna jest przyznawana tym, kt?rzy nie posiadaja wystarczajacych srodk?w, w stopniu, w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostepu do wymiaru sprawiedliwosci. Artykul 48 [ Art. II ? 108] Domniemanie niewinnosci i prawo do obrony 1. Kazdy oskarzony jest uznawany za niewinnego dop?ty, dop?ki nie zostanie mu udowodniona, zgodnie z ustawa, wina. 2. Kazdemu oskarzonemu gwarantuje sie respektowanie prawa do obrony.

30. 30 Artykul 49 [ Art. II - 109] Zasady legalnosci oraz proporcjonalnosci czyn?w zabronionych zagrozonych kara i kar 1. Nikt nie moze byc uznany za winnego popelnienia czynu lub jego zaniechania, kt?ry - wedlug prawa krajowego lub prawa miedzynarodowego - nie stanowil przestepstwa w czasie, w kt?rym zostal popelniony. Nie bedzie tez wymierzona kara surowsza od tej, kt?ra mozna bylo wymierzyc w czasie, w kt?rym zostal popelniony czyn zagrozony kara. W przypadku, gdy prawo obowiazujace po popelnieniu czynu zagrozonego kara przewiduje kare lagodniejsza anizeli prawo dotychczasowe, stosuje sie prawo p?zniejsze. 2. Niniejszy artykul nie stanowi przeszkody w sadzeniu i karaniu kazdej osoby za jakiekolwiek dzialanie lub zaniechanie, kt?re w czasie, gdy zostalo popelnione stanowilo, zgodnie z og?lnymi zasadami uznawanymi przez wsp?lnote narod?w, czyn zagrozony kara. 3. Surowosc kar musi byc proporcjonalna do wagi czynu zagrozonego kara. Artykul 50 [ Art. II ? 110] Zakaz ponownego sadzenia lub karania w postepowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony zagrozony kara 1. Nikt nie moze byc ponownie sadzony lub ukarany w postepowaniu karnym za ten sam czyn zagrozony kara, od kt?rego zostal uprzednio uniewinniony lub za kt?ry zostal uprzednio skazany na terenie Unii prawomocnym wyrokiem wydanym zgodnie z prawem. Karta Praw Podstawowych Unii ma charakter zalecenia skierowanego do panstw czlonkowskich. Zgodnie z przyjeta polityka UE panstwa maja przestrzegac zawartych w niej zasad

31. 31 ENA ? GL?WNE CELE polityczny tworzenie obszaru wolnosci, bezpieczenstwa i sprawiedliwosci wolny przeplyw decyzji sadowych w sprawach karnych zasada wzajemnego uznawania decyzji sadowych w oparciu o wzajemne zaufanie do krajowych system?w prawnych/wlasciwych organ?w w panstwach czlonkowskich praktyczny zastapienie dotychczasowego systemu ekstradycji oraz uproszczenie i przyspieszenie postepowania karnego pominiecie mechanizmu politycznego i administracyjnego poprzez wprowadzenie bezposredniej wsp?lpracy organ?w sadowych panstw czlonkowskich Unii Europejskiej sporzadzony z zamiarem aresztowania lub przekazania przez inne panstwo czlonkowskie danej osoby w celu prowadzenia postepowania karnego lub wykonania kary pozbawienia wolnosci badz srodka zabezpieczajacego ENA zastepuje obowiazujace do tej pory dokumenty majace zastosowanie w przypadku ekstradycji

32. 32 ZBIEG ENA / WNIOSEK O EKSTRADYCJE? nalezy rozwazyc caloksztalt okolicznosci w razie watpliwosci oraz zbiegu z wnioskiem panstwa trzeciego o ekstradycje mozna zwr?cic sie do Eurojustu zgodnie z informacja o praktycznym wykonywaniu w RP postanowien panstw czlonkowskich o ENA ? sad nie moze podjac decyzji o przekazaniu na podstawie ENA dop?ki MS nie podejmie decyzji w przedmiocie wydania w oparciu o wniosek ekstradycyjny dotyczacy tej samej osoby ( zbieg ENA i wniosku o ekstradycje)

33. 33 Inne dokumenty UE w sprawie ekstradycji przyjete w ramach III filaru to: 1.Konwencja w sprawie uproszczonej procedury ekstradycyjnej miedzy panstwami Unii Europejskiej, 1995 2. Konwencja o ekstradycji pomiedzy panstwami Unii Europejskiej, 1996 3. Porozumienie w sprawie ekstradycji pomiedzy Unia Europejska i Stanami Zjednoczonymi Ameryki,2003

34. 34 WYDAWANIE WLASNYCH OBYWATELI przekazanie obywatela polskiego na podstawie ENA jest nadal zagadnieniem dyskusyjnym ? WYROK TRYBUNALU KONSTYTUCYJNEGO z 27 kwietnia 2005: art.607par.1k.p.k.niezgodny z art.55 ust.1 Konstytucji RP ? okres przejsciowy 18 miesiecy IMPLEMENTACJA PRZEPIS?W W SPRAWIE STOSOWANIA ENA STANOWI TEZ PROBLEM W USTAWODAWSTWIE INNYCH PANSTW UNII

35. 35 POROZUMIENIE O EKSTRADYCJI MIEDZY UNIA EUROPEJSKA A STANAMI ZJEDNOCZONYMI AMERYKI Art.13 Kara smierci ?W przypadku gdy przestepstwo, w odniesieniu do kt?rego wnosi sie o ekstradycje, jest zagrozone kara smierci wedlug prawa panstwa wnioskujacego i nie jest zagrozone kara smierci wedlug prawa panstwa do kt?rego sie wnioskuje, panstwo wezwane moze wyrazic zgode na ekstradycje pod warunkiem, ze kara smierci nie zostanie orzeczona w odniesieniu do poszukiwanej osoby, lub, jezeli ze wzgled?w proceduralnych taki warunek nie moze zostac spelniony przez panstwo wzywajace, pod warunkiem, ze jezeli kara smierci zostanie orzeczona, nie zostanie wykonana. Jezeli panstwo wzywajace akceptuje ekstradycje z zastrzezeniem warunk?w na mocy niniejszego artykulu, spelnia te warunki. Jezeli panstwo wzywajace nie akceptuje warunk?w, wniosek o ekstradycje moze zostac odrzucony?.

36. 36 UWAGI: Decyzja ramowa z dnia 13 czerwca 2002 roku w sprawie ENA i procedury przekazywania os?b miedzy panstwami czlonkowskimi przyjmuje za cel uproszczenie procedury ekstradycyjnej w stosunkach miedzy panstwami czlonkowskimi Unii Europejskiej Obecny system procedury ekstradycyjnej pomiedzy panstwami czlonkowskimi Unii Europejskiej zostal/ma byc zastapiony systemem przekazywania os?b miedzy organami sadowymi panstw na zasadzie ENA

37. 37 Szczeg?lna wage przywiazuje sie do przestrzegania gwarancji procesowych wynikajacych z EKPCz oraz z Karty Praw Podstawowych Unii Teksty zastrzezen do decyzji ramowej w sprawie ENA powinny byc dostepne w bazie danych Eurojustu ? haslo dostepu przekazane za posrednictwem MS osobom zajmujacym sie obrotem miedzynarodowym

38. 38 ZAMRAZANIE I KONFISKATA SRODK?W POCHODZACYCH Z PRZESTEPSTWA POSTEPOWANIE KARNE XXI WIEKU dodatkowa forma wsp?lpracy panstw : przepadek srodk?w pochodzacych z przestepstwa ("zamrazanie" i konfiskata srodk?w)

39. 39 DOKUMENTY PRAWNE: 1. Konwencja w sprawie prania dochod?w pochodzacych z przestepstwa, ich ujawniania, zajmowania i konfiskaty ( 8.11.1990r. Rada Europy) potrzeba podejmowania skutecznych srodk?w w walce z praniem brudnych pieniedzy (art.6 ? obowiazek penalizacji) reguluje tryb postepowania karnego w odniesieniu do wsp?lpracy miedzynarodowej stwarza mozliwosc zajecia mienia, co do kt?rego istnieje uzasadnione podejrzenie o jego przestepnym pochodzeniu zajecie mienia moze nastapic przez panstwo udzielajace pomocy prawnej na podstawie wyroku wydanego w innym panstwie, jak i przez panstwo, w kt?rym toczy sie postepowanie karne

40. 40 2. Konwencja Rady Europy w sprawie prania, wykrywania, zajmowania i konfiskaty mienia pochodzacego z przestepstwa oraz finansowania terroryzmu ( 16.05.2005) podpisana przez Polske, ale nie ratyfikowana 3. Wsp?lne Dzialanie z 3.12.1998r. w sprawie prania pieniedzy, identyfikacji, ujawniania, zamrazania, zajmowania i konfiskaty narzedzi oraz zysk?w pochodzacych z przestepstwa - ustanowienie blizszej wsp?lpracy oraz zobowiazanie panstw Unii do przestrzegania zasad zawartych w Konwencji Rady Europy z 1990r. Taka wsp?lpraca moze dzialac w oparciu o Europejska Siec Sadownicza [EJN], ustanawianie bezposrednich kontakt?w zainteresowanych stron, wsp?lne programy szkoleniowe

41. 41 4. Decyzja Ramowa z 26 czerwca 2001 roku w sprawie prania pieniedzy, identyfikacji, ujawniania, zamrazania, zajmowania i konfiskaty narzedzi oraz zysk?w pochodzacych z przestepstwa zblizanie prawa karnego materialnego i proceduralnego w sprawach o pranie pieniedzy, w szczeg?lnosci chodzi o konfiskate aktyw?w. Przepisy odwoluja sie do Konwencji Rady Europy z 1990r. i maja charakter uzupelniajacy 5. Decyzja Ramowa z 22 lipca 2003 w sprawie wykonywania w obszarze Unii Europejskiej nakaz?w zamrazania majatku i dowod?w - zasada wzajemnego uznawania decyzji sadowych w sprawach karnych, r?wniez w toku postepowania przygotowawczego

42. 42 - prawa podstawowe i przestrzeganie zasad uznanych w art. 6 TUE oraz wyrazonych w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej - ?srodki dowodowe? to przedmioty, dokumenty lub dane, kt?re moga byc okazane jako dowody w postepowaniu karnym ( rodzaje przestepstw art.3 tej decyzji ? rodzaje podobnie jak w przypadku ENA). wz?r zaswiadczenia umozliwiajacego wykonanie postanowien o zatrzymaniu/zabezpieczeniu dowod?w przedstawiony jako zalacznik do niniejszej decyzji ramowej W Polsce : Ustawa z 7 lipca 2005r. ( Dz.U.143, poz.1203 )wprowadzajaca zmiany w przepisach k.p.k. /Dwa nowe rozdzialy : 62a i 62b 6. Decyzja ramowa z 24 lutego 2005 w sprawie konfiskaty dochod?w pochodzacych z przestepstwa, narzedzi i mienia ma zostac implementowana do 15 marca 2007 rozszerzone uprawnienia do konfiskaty/katalog przestepstw

43. 43 POMOC PRAWNA W SPRAWACH KARNYCH Bez wsp?ldzialania panstw w ramach miedzynarodowej pomocy prawnej nie byloby mozliwe skuteczne zwalczanie przestepczosci transgranicznej POSTAWOWE DOKUMENTY PRAWNE: Konwencja Rady Europy, 1959 Protok?l dodatkowy, 1978 Drugi Protok?l dodatkowy, 2001

44. 44 Europejska Konwencja o pomocy wzajemnej w sprawach karnych, 1959 Srodki pomocy prawnej, kt?re moga byc stosowane przez panstwa-strony: wnioski rekwizycyjne (art.3-6), doreczanie pism i odpis?w orzeczen sadowych (art.7), udzial swiadk?w, bieglych i os?b sciganych (art.8-12), wymiana wyciag?w i informacji z rejestru skazanych (art.13 i 22).

45. 45 Drugi protok?l dodatkowy, 2001 Znacznie rozszerzyl mozliwosc udzielania pomocy prawnej: przesluchanie w formie wideokonferencji-art.9 przesluchanie w formie konferencji telefonicznej-art.10 przekazywanie informacji z wlasnej inicjatywy-art.11 tymczasowe przekazanie osoby pozbawionej wolnosci ?art.13 obserwacja transgraniczna ? art.17 (zob.tez Schengen II) dostawa niejawnie nadzorowana- art.18 operacja pod przykryciem- art.19 wsp?lne zespoly dochodzeniowe- art.20

46. 46 Dokumenty Unii Europejskiej : Konwencja Schengen,1990 Konwencja o wzajemnej pomocy w sprawach karnych pomiedzy panstwami Unii Europejskiej, 2000 wraz z protokolem dodatkowym z 2001 Porozumienie pomiedzy UE i Stanami Zjednoczonymi Ameryki, 2003

47. 47 Konwencja o wzajemnej pomocy w sprawach karnych pomiedzy Panstwami Czlonkowskimi Unii Europejskiej, 2000r. ulatwienie procedury udzielania pomocy prawnej pomiedzy panstwami czlonkowskimi Unii dokumenty dla os?b zamieszkalych w innym panstwie czlonkowskim maja byc przesylane bezposrednio do tych os?b. Pomoc instytucji panstwa ojczystego tych os?b jest przewidziana tylko w wyjatkowych sytuacjach np. nieznany adres zamieszkania, niemoznosc doreczenia dokument?w poczta. Pismo musi byc sporzadzone w jezyku znanym adresatowi formalne wnioski oraz tzw. spontaniczna wymiana informacji musza byc odnotowane w dokumentacji panstwa wzywanego wobec Polski weszla w zycie 26 pazdziernika 2005 ? moze byc stosowana przed wejsciem w zycie przez panstwa czlonkowskie, kt?re ja ratyfikowaly tw?rcy uwzglednili zachodzace zmiany w zyciu politycznym i spolecznym, oraz aktualne przemiany technologiczne

48. 48 szczeg?lne formy wsp?lpracy panstw: zabezpieczenie i zwrot przedmiot?w pochodzacych z przestepstwa przekazanie podejrzanego na potrzeby sledztwa przesluchanie w formie videokonferencji dostawy kontrolowane przesluchanie swiadk?w oraz bieglych za posrednictwem konferencji telefonicznej powolanie wsp?lnych zespol?w sledczych dochodzenie pod przykryciem podsluch telekomunikacyjny

49. 49 Decyzja ramowa z 13 .06.2002r. w sprawie wsp?lnych zespol?w sledczych WSP?LNE ZESPOLY SLEDCZE: nowa forma pomocy prawnej w sprawach karnych ( zob. tez: art.13 Konwencji UE o wzajemnej pomocy w sprawach karnych, 2000 i art.20 Drugiego protokolu dodatkowego do Europejskiej konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych, 2001 (Rada Europy) sciganie przestepstw zwiazanych z handlem srodkami odurzajacymi, handlem ludzmi, jak r?wniez z terroryzmem. Panstwa Czlonkowskie, kt?re tworza taki zesp?l, powinny zdecydowac o jego skladzie, celu i okresie dzialania w obliczu koniecznosci zwalczania przestepstw popelnianych przez terroryst?w, tworzenie takich zespol?w uznano za zadanie priorytetowe Zalecenie Rady z 8.05.2003 dotyczace wzoru porozumienia o powolywaniu wsp?lnych zespol?w sledczych ( w zalaczeniu przedstawia sie wz?r takiego porozumienia)

50. 50 Wz?r ten uwzglednia nastepujace dane: 1. Strony porozumienia, tworzace wsp?lny zesp?l sledczy 2. Okreslenie celu porozumienia 3. Czas trwania 4. Panstwa czlonkowskie, na kt?rych terytorium zesp?l ma dokonywac czynnosci sledczych. Podkresla sie tez, ze zesp?l ma dzialac zgodnie z prawem obowiazujacym w danym panstwie czlonkowskim, na kt?rego terytorium okreslone czynnosci sa wykonywane 5.Wyznaczenie kierujacego zespolem 6. Wyznaczenie czlonk?w zespolu ( moga to byc przedstawicie organ?w wymiaru sprawiedliwosci, sluzb policyjnych i przedstawiciele krajowi Eurojustu) 7. Udzial funkcjonariuszy Europolu/Eurojustu/ Komisji (OLAF) i innych organ?w powolanych na mocy TUE, a takze funkcjonariusze panstw trzecich 8.Okreslenie og?lnych warunk?w porozumienia 9. Specjalne zastrzezenia do porozumienia

51. 51 Tendencja do wprowadzania jednolitych zasad proceduralnych w obszarze prawnym Unii Europejskiej Polskie przepisy dotyczace udzielania pomocy prawnej w stosunkach miedzynarodowych sa zgodne z wymogami Europejskiej Konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych,1959 wraz z Protokolami dodatkowymi. 1978 i 2001 Konsekwencja przystapienia Polski do Unii Europejskiej jest stopniowe wprowadzanie przepis?w unijnych do ustawodawstwa krajowego Przykladem sa : przepisy w sprawie powolywania wsp?lnych zespol?w sledczych [art.589b-589f] wejscie w zycie wobec Polski Konwencji UE z 2000 wraz z Protokolem dodatkowym,2001 przepisy w sprawie zatrzymania dowod?w lub zabezpieczenia mienia [rozdzial 62a i 62b k.p.k.]

52. 52 JEDNOSTKI POMOCNICZE: Eurojust wspomaganie walki z powazna przestepczoscia zorganizowana usprawnianie miedzynarodowej wzajemnej pomocy w sprawach karnych udzielanie pomocy w realizacji wniosk?w o ekstradycje /wykonywania ENA Europejska Siec Sadownicza ds. karnych (European Judicial Network) - poprawa efektywnosci wsp?lpracy prawnej panstw Unii poprzez informacje o prawie, ustanowienie punkt?w kontaktowych, wdrazanie ?dobrej praktyki? uczestnicy: prokuratorzy i sedziowie punkty kontaktowe w sadach i prokuraturach program szkolen krajowej sieci dostep do bezpiecznego serwera www EJN, zawierajacego informacje o obrocie prawnym z zagranica

53. 53 Europejskie Biuro ds. Przeciwdzialania Oszustwom (OLAF) ochrona interes?w finansowych Unii harmonizacja dzialan i wsp?lpracy odpowiednich sluzb panstw czlonkowskich platforma wymiany informacji oraz podejmowanych dzialan Europol ? Europejskie Biuro Policji zapobieganie / zwalczanie powaznych form miedzynarodowej przestepczosci

54. 54 Kierunki rozwoju wsp?lpracy panstw Unii Europejskiej w sprawach karnych? PROCES ZBLIZANIA SYSTEM?W PRAWA KARNEGO PANSTW UNII HARMONIZACJA / UJEDNOLICANIE OBSZARU PRAWNEGO - dotyczy prawa karnego materialnego, proceduralnego oraz wymiaru kary WZMOCNIENIE POMOCY WZAJEMNEJ W SPRAWACH KARNYCH ZASADA WZAJEMNEGO UZNAWANIA DECYZJI ORGAN?W WYMIARU SPRAWIEDLIWOSCI W OPARCIU O WZAJEMNEGO ZAUFANIE DO KRAJOWYCH SYSTEM?W PRAWNYCH WZROST REGULACJI PRAWNYCH Z III FILARU UNII ? WSP?LPRACA POLICYJNA I SADOWA W SPRAWACH KARNYCH/ ORZECZNICTWO TRYBUNALU SPRAWIEDLIWOSCI

55. 55 PRAWO KARNE UNII EUROPEJSKIEJ jako odrebny zbi?r norm w formie skodyfikowanej ? projekt corpus juris ( przepisy karne w celu ochrony interes?w finansowych Unii) jako zblizone lub identyczne przepisy w prawie wewnetrznym panstw Unii ? stad zmiany w polskim prawie karnym

56. 56 PROJEKT UTWORZENIA PROKURATURY EUROPEJSKIEJ Generalny Prokurator Europejski Delegowani Prokuratorzy Europejscy przestepstwa przeciwko interesom finansowym Unii/ inne kategorie przestepstw, okreslone prawem unijnym Traktat ustanawiajacy Konstytucje dla Europy [Art. III-274] stanowi, ze Prokuratura Europejska mialaby prowadzic sprawy o przestepstwa przeciwko interesom finansowym UE. Uprawnienia Prokuratury Europejskiej moga ulec rozszerzeniu na inne rodzaje powaznych przestepstw transgranicznych.

57. 57 PRZESTRZEGANIE GWARANCJI PROCESOWYCH /PRAWA PODSTAWOWE OBYWATELI UNII Decyzja Ramowa z 2001r. o pozycji ofiar w postepowaniu karnym (2) Zielona Ksiega w sprawie kompensacji dla ofiar przestepstw z 2001r. (3) Dyrektywa w sprawie kompensacji dla ofiar przestepstw z 2004r. (4) Projekt decyzji ramowej w sprawie okreslonych gwarancji procesowych w postepowaniu karnym w obszarze Unii Europejskiej wsp?lnych, 2004 : ustalenie wsp?lnych zasad w sprawie gwarancji procesowych przestrzeganie zasad z EKPCz ( art. 5 i 6 Konwencji)) oraz Karty Praw Podstawowych Unii katalog praw: prawo do obroncy, bezplatnych tlumaczen, prawo do specjalnej troski ( osoby, kt?re z uwagi na sw?j wiek, warunki umyslowe, fizyczne czy emocjonalne nie sa w stanie rozpoznac swojej sytuacji w toku procesu), prawo do komunikowania sie, obowiazek powiadomienia podejrzanego o jego prawach ( wz?r pisemnego powiadomienia zalaczony w formie aneksu), mozliwosc przesluchania za pomoca techniki video

58. 58 DALSZY PROCES UJEDNOLICANIA PRAWA KARNEGO W OBSZARZE UNII Projekt Decyzji Ramowej w sprawie europejskiego nakazu dowodowego - European Evidence Warrant, 2003r. otrzymywanie przedmiot?w, dokument?w i danych dla ich wykorzystania w postepowaniu karnym ma zastapic tradycyjna forme wsp?lpracy z Europejskiej Konwencji o pomocy wzajemnej,1959 nie moze byc wykonywany z pogwalceniem zasady ne bis in idem ma wplynac na skutecznosc i szybkosc wsp?lpracy dotychczasowe procedury w zakresie pomocy prawnej o wykonywanie wniosk?w dotyczacych zajmowania i przeszukiwania maja byc zastapione END w oparciu o zasade wzajemnego uznawania decyzji bezposrednie przekazywanie wniosk?w miedzy wlasciwymi organami panstw czlonkowskich , przy uzyciu jednolitej formy ( aneks: wz?r formularza)

59. 59 Projekt Decyzji Ramowej w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania nakaz?w konfiskaty, 2004 ulatwienie wsp?lpracy w sprawie nakaz?w konfiskaty w oparciu o zasade wzajemnego uznawania decyzji sadowych w sprawach karnych uzupelnienie decyzji ramowej z 22.07. 2003 o uznawaniu nakaz?w zabezpieczenia mienia i srodk?w dowodowych Inicjatywa w sprawie przyjecia Decyzji ramowej dotyczacej stosowania zasady "ne bis in idem" ,2003 Protok?l VII do EKPCz ? art.4 Karta Praw Podstawowych Unii: art. II ? 110 TKE (Zakaz ponownego sadzenia lub karania w postepowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony, zagrozony kara) art.54 ? 57 Konwencji Wykonawczej do Ukladu z Schengen, 1990 program wdrazania zasady wzajemnego uznawania decyzji w sprawach karnych, 2001 Orzeczenia ETS : H.Gozutok&K.Brugge, C-187/01 i C-385/01 M.Miragli, C-469/03

60. 60 WNIOSKI KONCOWE: PROCES ?EUROPEIZACJI? PRAWA KARNEGO W OBSZARZE UNII EUROPEJSKIEJ POPRZEZ PRZYJECIE/ IMPLEMENTACJE REGULACJI UNIJNYCH DO USTAWODAWSTWA KRAJOWEGO PANSTW ZASADA NADRZEDNOSCI PRAWA UNIJNEGO NAWET W OBSZARZE WSP?LPRACY POLICYJNEJ I SADOWEJ W SPRAWACH KARNYCH ( M. Pupino C-105/03)

62. 62 ZASTEPOWANIE ?POMOCY WZAJEMNEJ? PANSTW PRZEZ ?WZAJEMNE UZNAWANIE? DECYZJI SADOWYCH W OPARCIU O ?WZAJEMNE ZAUFANIE? DO KRAJOWYCH SYSTEM?W PRAWNYCH ZASADA ZAUFANIA: PANSTWA UNII POWINNY NA ZASADZIE WZAJEMNOSCI UFAC SWOIM SYSTEMOM PRAWNYM KAZDE Z PANSTW CZLONKOWSKICH MA UZNAWAC PRZEPISY KARNE W INNYM PANSTWIE (Gozutok & Brugge, C-187/01 i C-385/01)


Other Related Presentations

Copyright © 2014 SlideServe. All rights reserved | Powered By DigitalOfficePro