Sosyal b l mlerde ara tirma y ntemler konu fakt r anal z
Download
1 / 25

SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ KONU: FAKTÖR ANALİZİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 293 Views
  • Uploaded on

SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ KONU: FAKTÖR ANALİZİ. GRUP ÜYELERİ : OSMAN BULUT MAHMUT UYANIK ORHAN AKER ZAFER KARDEŞ. Öğretim Üyesi:Doç. Dr. Tuğrul KANDEMİR. OSMAN BULUT BİZLERE AŞAĞIDAKİ KONULARI AKTARACAKTIR. Faktör Analizi nedir Faktör analizine ilişkin temel kavramlar

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ KONU: FAKTÖR ANALİZİ' - rania


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Sosyal b l mlerde ara tirma y ntemler konu fakt r anal z

SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİKONU:FAKTÖR ANALİZİ

GRUP ÜYELERİ :

OSMAN BULUT MAHMUT UYANIK ORHAN AKER

ZAFER KARDEŞ

Öğretim Üyesi:Doç. Dr. Tuğrul KANDEMİR


Osman bulut b zlere a a idak konulari aktaracaktir
OSMAN BULUT BİZLERE AŞAĞIDAKİ KONULARI AKTARACAKTIR.

  • Faktör Analizi nedir

  • Faktör analizine ilişkin temel kavramlar

  • Faktör analizinin amacı

  • Faktör analizinin özellikleri


Fakt r anal z

FAKTÖR ANALİZİ

Faktör Analizi, birbirleriyle ilişkili veri yapılarını birbirinden bağımsız ve daha az sayıda yeni veri yapılarına dönüştürmek, bir oluşumu, nedeni açıkladıkları varsayılan değişkenleri gruplayarak ortak faktörleri ortaya koymak, bir oluşumu etkileyen değişkenleri gruplamak, majör ve minör faktörleri tanımlamak amacıyla başvurulan bir yöntemdir.


Faktör analizi (FA), birbiriyle ilişkili çok sayıda değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz. ilk olarak 20.yüzyılın baslarında Spearman tarafından geliştirilen FA'nınyaygın kullanımı, bilgisayar teknolojisinde 1970‘li yıllarda yaşanan hızlı gelişme ile mümkün olabilmiştir


Fakt r analizine ili kin temel kavramlar
Faktör analizine ilişkin temel kavramlar değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz.

Korelasyon matrisiGözlenen değişkenlerden üretilen korelasyon matrisine gözlenen korelasyon matrisi, faktörlerden üretilen korelasyon matrisine üretilmiş korelasyon matrisi adı verilir. Gözlenen ve üretilmiş korelasyon matrislerinin arasındaki fark ise, hata (artik) korelasyon matrisi olarakisimlendirilir.


Ortak fakt r varyans
Ortak faktör değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz. Varyans

Faktör analizinde varyansın açıklanmasıyla ilgili olarak şu üç varyanstan söz edilebilir: Ortak faktörlerce açıklanabilen varyansa ortak varyans ya da ortak faktör varyans; bir testte ya da değişkende gözlenen varyansıtanımlayan özgül varyans; veri setine ilişkin varyansınaçıklanamayan kısmını gösteren hata varyansıdır


Öz değer değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz. Öz değer, her bir faktörün faktör yüklerinin kareleri toplamı, her bir faktör tarafından açıklanan varyansın oranının hesaplanmasında ve önemlifaktör sayısına karar vermede kullanılan bir katsayıdır. Öz değer yükseldikçe,faktörün açıkladığı varyans da yükselir


Faktör Yük Değeri değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz.

Faktör yük değeri, maddelerin faktörlerle olan ilişkisini açıklayan bir katsayıdır. Maddelerin yer aldıkları faktördeki yük değerlerinin yüksek olması beklenir. Faktörleştirme(Factoring)

Faktör analizi, bir faktörleştirme ya da ortak faktör adi verilen yeni kavramları(değişkenleri) ortaya çıkarma ya da maddelerin faktör yük değerlerini kullanarak kavramların işlevsel tanımlarını elde etme süreci olarak tanımlanabilir.


iyi bir faktörleştirmede ya da faktör çıkartmada, değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz. a)değişken azaltma olmalı b)üretilen yeni değişken yada faktörler arasında ilişkisizlik sağlanmalı ve c) ulaşılan sonuçlar, yani elde edilen faktörler anlamlı olmalıdır


Döndürme ( değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz. Rotation)

Araştırmacı, bir faktör analizi tekniğini uygulayarak elde ettiği m kadarönemli faktörü, "bağımsızlık, yorumlamada açıklık ve anlamlılık" sağlamak amacıyla bir eksen döndürmesine (rotation) tabii tutabilir. Faktör döndürme, çözümün temel matematiksel özelliklerini değiştirmez. Eksenlerin döndürülmesi sonrasında maddelerin bir faktördeki yükü artarken diğer faktörlerdeki yükleri azalır. Böylece faktörler, kendileriyle yüksek ilişki veren maddeleri bulurlar ve faktörler daha kolay yorumlanabilir


Fakt r analizinin amac
Faktör analizinin amacı değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz.

Faktör analizinin ana amacı; veri setini küçülterek daha kolay açıklanabilir hale getirmektir.Bazen , araştırmacının elinde birbirleri ile ilişkili birçok değişken olabilir.Söz konusu değişkenler , faktör veya genel bir değişkenin değişik biçimlerdeki ölçümleri olan bir değişkenler seti olabilir.


Ekonomide değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz. ; “değişik fiyatların bir veya birkaç genel fiyat indeksi ile temsil edilmesi ne kadar uygundur?” , “bir ürünün terci edilmesini açıklayan reklam , pazarlama yöntemi, kalite , fiyat , ambalaj, mevsim , marka, ... gibi pek çok etkenin yarattığı kargaşayı ortadan kaldırarak piyasa stratejilerine yön vermek mümkün müdür?” gibi sorulara, Tıpta ; “hastalıklara ilişkin teşhislerin ortaya konuluş tekniklerini bir çok ayrıntılı başlıktan kurtarabilmek akla uygun mudur?” gibi sorulara cevap arayan yani karmaşık yapıları daha basit yapılara indirgemeye yarayan yollardan biri Faktör Analizidir.


Fakt r analizinin zellikleri
Faktör analizinin özellikleri değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz.

  • Faktör analizinde değişkenler niceldir.

  • Değişkenlerin ölçüm aralığı aralık ya da oran ölçeğidir.

  • Değişkenin ölçüm düzeyi sınıflama ya da sıralama ölçeğinde olan kategorik veriler için faktör analizi uygun değildir.

  • Değişkenlere ilişkin veriler normal dağılım göstermeli ve gözlemler birbirinden bağımsız olmalıdır.

  • Bir konuyu ölçmek amacı ile hazırlanan ölçeğin yapı geçerliliği hakkında bilgi verir.


Md se mahmut uyanik b zlere a a idak konulari aktaracaktir
ŞİMDİ İSE değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz. MAHMUT UYANIK BİZLERE AŞAĞIDAKİ KONULARI AKTARACAKTIR.

  •  Faktör analizinin varsayımları

  • Faktör analizinin uygulanmasına ilişkin bazı sorunlar

  • Faktör analizi yöntemleri


Fakt r analizinin varsay mlar
Faktör analizinin varsayımları değişkeni bir araya getirerek az sayıda kavramsal olarak anlamlı yeni değişkenler (faktörler,boyutlar) bulmayı, keşfetmeyi amaçlayan çok değişkenli bir istatistik olarak da tanımlayabiliriz.

  • Değişkenlerin ölçümleri en az eşit aralıklı ölçek düzeyinde yapılmış olmalıdır

  • Değişkenler arasındaki ilişki doğrusal olmalıdır. Değişkenlerin belirli bir düzeyinden sonra diğer herhangi bir değişkenin artışında ya da azalışında, bu düzeyden öncekine ters bir yükselme ya da düşmem bulunmamalıdır. Örneğin kaygı ile başarı örneğinde olduğu gibi çok düşük olduğunda ders başarısının düşük olduğu, kaygının yükseldikçe ders başarısının da yükseldiği fakat belirli bir kaygı düzeyinden sonra ders başarısının yine düşme gösterdiği bir durumda iki değişken arasında eğrisel bir ilişki söz konudur.

  • Çok değişkenli normallik.İkisi de normal dağılan iki değişkenin oluşturduğu bileşik değişkenin de normal dağılacağına dair bir garanti yoktur.


  • Sadece Faktör analizi için geçerli olmak üzere faktörlerin birbirleriyle ilişkisiz olması..Değişkenlerin altında ortak bir boyutun olması.Birbiriyle hiç bir alakası olmayan konulardan değişkenlerle bir faktör analizi doğru olmayacaktır.Bir korelasyon matrisinde, değişkenler arasındaki ilişki en az birkaç değişken için belli bir büyüklükte olmalıdır. Örneğin, değişkenler arasındaki korelasyonlar .30'un altında ise bu değişkenlerden uygun faktör ya da faktörlere ulaşmak pek olası değildir, Faktör analizinin kullanımı yeniden sorgulanmalıdır


  • Outliers faktörlerin birbirleriyle ilişkisiz , yan aşırı uçlardan arındırılmış data. Aşırı uçlar, korelasyon matrisini etkiliyerekgerçek dışı sonuç elde etme olasılığını artırırlar .Örneklem büyüklüğü. Yapılan çalışmalar en azından faktör analizine girecek değişken sayısından daha fazla örneklemden toplanmış verilerle faktör analizi yapılmasını öngörmektedir 


Fakt r analizinin uygulanmas na ili kin baz sorunlar
Faktör analizinin uygulanmasına ilişkin bazı sorunlar faktörlerin birbirleriyle ilişkisiz

1)Örneklem Büyüklüğü2)Normallik 3)Doğrusallık4)Denekler arasındaki uç değer 5)R'nin Faktörleştirilebilirliği 6)Değişkenler arasındaki uçlar


Fakt r anal z y ntemler
FAKTÖR faktörlerin birbirleriyle ilişkisiz ANALİZİ YÖNTEMLERİ

Araştırmacının ölçme aracının ölçtüğü faktörlerin sayısı hakkında bir bilgisinin olmadığı, belli bir hipotezi sınamak yerine, ölçme aracıyla ölçülen faktörlerin doğası hakkında bir bilgi edinmeye çalıştığı inceleme türleri açıklayıcıfaktöranalizi, araştırmacının kuramı doğrultusunda geliştirdiği bir hipotezi test etmeye yönelik incelemelerde kullanılan analiz türü de doğrulayıcı faktör analizi olarak tanımlanır


A mlay c fakt r analizi
Açımlayıcı faktör analizi faktörlerin birbirleriyle ilişkisiz

Araştırmacının, ölçme aracının ölçtüğü faktörlerin sayısı hakkında bir bilgisinin olmadığı, belli bir hipotezi sınamak yerine, ölçme aracıyla ölçülen faktörlerin doğası hakkında bir bilgi edinmeye çalıştığı inceleme türlerine açımlayıcı faktör analizi (exploratroryfactoranalysis) denir


Do rulay c fakt r analizi
Doğrulayıcı Faktör Analizi  faktörlerin birbirleriyle ilişkisiz

Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) (ConfirmatoryFactorAnalysis: CFA), ölçme modellerinin geliştirilmesinde sık kullanılan ve önemli kolaylıklar sağlayan bir analiz yöntemidir. Bu yöntem, önceden oluşturulan bir model aracılığıyla gözlenen değişkenlerden yola çıkarak gizil değişken (faktör) oluşturmaya yönelik bir işlemdir. Genellikle ölçek geliştirme ve geçerlilik analizlerinde kullanılmakta veya önceden belirlenmiş bir yapının doğrulanmasını amaçlamaktadır


Çok sayıda gözlenen veya ölçülen değişken tarafından temsil edilen gizil yapıları içeren, çok değişkenli istatistiksel analizleri tanımlamak amacıyla DFA kullanılmaktadır. DFA, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) (ExplanatoryFactorAnalysis: EFA) ile belirlenen faktörlerin, hipotez ile belirlenen faktör yapılarına uygunluğunu test etmek üzere yararlanılan faktör analizidir. AFA, hangi değişken gruplarının hangi faktör ile yüksek düzeyde ilişkili olduğunu test etmek için kullanılırken, belirlenen k sayıda faktöre katkıda bulunan değişken gruplarının bu faktörler ile yeterince temsil edilip edilmediğinin belirlenmesi için DFA’dan faydalanılır.


Md se zafer karde fakt r anal z a amalari ni b zlere aktaracaktir
ŞİMDİ İSE tarafından temsil edilen gizil yapıları içeren, çok değişkenli istatistiksel analizleri tanımlamak amacıyla DFA kullanılmaktadır. DFA, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) (ZAFER KARDEŞ FAKTÖR ANALİZİ AŞAMALARI’NI BİZLERE AKTARACAKTIR.


Md se orhan aker spss fakt r anal z n b zlere aktaracaktir
ŞİMDİ İSE tarafından temsil edilen gizil yapıları içeren, çok değişkenli istatistiksel analizleri tanımlamak amacıyla DFA kullanılmaktadır. DFA, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) (ORHAN AKERSPSS - FAKTÖR ANALİZİNİ BİZLERE AKTARACAKTIR.


Kaynak a
Kaynakça tarafından temsil edilen gizil yapıları içeren, çok değişkenli istatistiksel analizleri tanımlamak amacıyla DFA kullanılmaktadır. DFA, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) (

  • http://tezdanisma.blogspot.com/2011/12/faktor-analizi.htmlhttp://www.istatistik.gen.tr/index.php/statistik-yazlar/18-yazarlardan/33-faktnalizi-2FAKTÖRANALİZİ: TEMEL KAVRAMLARVE ÖLÇEK GELiŞTiRME DE KULLANIMI(Yrd.Doç.Dr. Şener BÜYÜK ÖZTÜRK)İstatistik Tutum Ölçeği İçin Uygulanan Faktör Analizi ve Aşamalı Kümeleme Analizi Sonuçlarının Karşılaştırılması (Nuri DOĞAN ,Hacettepe Üniversitesi) makale http://www.yapisalesitlik.com/yem.php?gln=dogruSPSS’de İstatistiksel Analizler Yrd. Doç. Dr. Mustafa Akdağ


ad