B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 56

BİLİMSEL ÇALIŞMALARDA ETİK KURALLAR SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ ETİK KURULU PowerPoint PPT Presentation


  • 272 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

BİLİMSEL ÇALIŞMALARDA ETİK KURALLAR SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ ETİK KURULU. ETİK NEDİR?. E TİK Eski Yunancadaki Ethos (Karakter-Terbiye) kelimesinden kaynaklanmıştır. Her türlü eylemde - İyiyi - Düşünmeye - Doğruyu - Uygulamaya - Gerçeği - Kullanmaya ait kuram ve kurallardır.

Download Presentation

BİLİMSEL ÇALIŞMALARDA ETİK KURALLAR SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ ETİK KURULU

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

BİLİMSEL ÇALIŞMALARDA ETİK KURALLARSÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ ETİK KURULU


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

ETİK NEDİR?


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

ETİK

Eski Yunancadaki Ethos (Karakter-Terbiye) kelimesinden kaynaklanmıştır.

Her türlü eylemde

- İyiyi- Düşünmeye

- Doğruyu- Uygulamaya

- Gerçeği- Kullanmaya

ait kuram ve kurallardır.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

ETİK,

akıl ve mantığın duygu ve zaaflara galip gelmesi

ya da

her türlü davranışta insana saygılı olmak, onun haklarını korumak yani insana insan olarak yönelmek şeklinde tanımlanabilir.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

ETİK

AHLAK

birbirinden farklı kavramlardır.

Etik ahlak felsefesi,

ahlak ise etiğin araştırma konusudur.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

ETİK;

  • Yasalardan farklı olarak, çoğunlukla yazılı ve kesin kurallar içermez.

  • Zamanla değişen koşullara, toplumsal gereksinim ve bilimsel gelişmelere bağlı olarak değişimler gösterebilir.

    ANCAK

    temelindeki

    “iyilik etme”,

    ”kötülük etmeme”,

    ”adil davranma” gibi ana belirleyiciler hiçbir zaman değişmez.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

“İnsanları yasa ve ceza ile yönetirseniz, onlar bir

daha yanlış yapmayacaklar, ancak şeref ve utanma

duygularına da sahip olmayacaklardır.

İnsanları erdemle ve ahlâk kuralları ile yönetirseniz,

o zaman onlar hem şeref ve utanma duygusuna

sahip olacaklar, hem de doğruyu yapmaya çalışacaklardır.”

Konfüçyüs


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

BİLİMSEL ETİK NEDİR?


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

BİLİMSEL ETİK;bir çalışma faaliyetinde bulunan insanlarınahlak ilkelerini,davranış biçimlerini, görevlerini ve zorunluluklarını belirleyen kurallar zinciri olarak tanımlanabilir.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

BİLİM ETİĞİ GENEL İLKELERİ


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

1. İlke

Genel Ahlaka Uygunluk

Bilimsel etik genel ahlaki standartlara aykırı

olamaz!


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

2. İlke

Örnek Olma Rolü

Bir akademisyenin,

öğrencisine, asistanına, meslektaşına ve hatta bütün topluma örnek olma

sorumluluğu vardır.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

DÜRÜSTLÜK

EĞİTİM

ONUR PAYI

DİKKAT

AÇIKLIK

ÖZGÜRLÜK

VERİMLİLİK

TOPLUMSAL SORUMLULUK

FIRSAT EŞİTLİĞİ

KARŞILIKLI SAYGI

YASALLIK

BİLİMDE ETİK TAVRIN STANDARTLARI


N n b l msel et k kurullara ht ya duyulmaktadir

NİÇİN BİLİMSEL ETİK KURULLARA İHTİYAÇ DUYULMAKTADIR?


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

Bilimsel araştırmalar ve bunların sonuçları olan bilimsel yayınlar üzerinde, son yıllarda çok önemli etik sorunlar belirmiş ve toplumun her kesiminin ilgisini üzerinde toplamıştır.


Bilimsel yay nlarda etik sorunlar n ortaya kmas ndaki nedenler

Bilimsel yayınlarda etik sorunların ortaya çıkmasındaki nedenler;

  • Bilim ve bilginin cazibesi,

  • Hemen şöhret olma isteği,

  • Kolay kazanç elde etme içgüdüsü,

  • Üst akademik dereceyi alma isteği,

  • Bulunduğu makamı koruma hırsı,

  • Kolaycılığı tercih etme içgüdüsü,

  • Yanlışı örnek alma zaafı,

  • İleri teknolojinin oluşturduğu olanaklar,

  • Sahteciliğin yapılma sınırsızlığı ve cazibesi

  • Doyumsuzluk...

    olarak sıralanabilir.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

Akademik yaşamda ilerleme için araştırma ve bilimsel yayın zorunluluklarının getirilmesi bu yayınların doğruluk düzeylerinin de saptanması problemini doğurmuştur. Çünkü bilimsel bir yayının ve onun dayanağı olan araştırmanın doğruluk düzeyi sadece dergi editörlerini, akademik yöneticileri, bilimsel okuyucuları değil tüm toplumu ilgilendirmektedir.Bu nedenle akademik çalışmalarda belirli etik kurallarının ortaya konulması ve uygulanması bilimsel etkinliklerin güvenirliliği ve doğuracağı sonuçlar bakımından büyük önem taşımaktadır.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

SDÜ ETİK KURULLARI


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

  • SDÜ Etik Kurulu

  • SDÜ Deney Hayvanları Yerel Etik Kurulu

  • SDÜ İdari Personel Etik Kurulu


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

Deney Hayvanları Yerel Etik Kurulu


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

GÖREV VE SORUMLULUKLARI

Süleyman Demirel Üniversitesinde

deneysel, test ve eğitim amaçlı olarak kullanılacak tüm omurgalı hayvanların;

-barındırılmaları,

-üretilmeleri,

-doğadan izole edilmeleri,

-nakledilmeleri,

-deneylerde kullanılmaları ve

-üzerlerinde gözlem yapılması

ile ilgili tüm süreçlerde etik bakımdan kabul edilebilir uygulamaların sınırlarını belirlemektir.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

SDÜ

İDARİ PERSONEL

ETİK KURULU


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

GÖREV VE SORUMLULUKLARI

-Yönergenin hukuksal dayanağını oluşturan 5176 Sayılı Yasa ve ilgili Yönetmelikte belirtilen konularda bilgilendirme ve seminerler gibi etkinliklerde bulunmak,

-Üniversitenin temel öğeleri olan öğrenci ve öğretim üyeleri ile idari personelimizin karşılıklı olarak sevgi ve saygı ortamının geliştirilmesinde katkıda bulunmak ve denetimini yapmak.


Sd et k kurulu

SDÜ ETİK KURULU


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

SDÜ Etik Kurulu, Üniversitemizin tüm akademik birimlerinde çalışan bilim insanlarının- araştırma,- yayın,- eğitim-öğretim,- yönetim,- danışmanlık ve - bilirkişilik gibi akademik etkinliklerinde bilim ve akademik etik kavramını yaygınlaştırmak ve mevcut ulusal ve uluslararası etik kural ve ilkeleri çerçevesinde uygulama yapmak ve görüş bildirmek amacıyla kurulmuştur.


Sd et k kurulunun g revler nelerd r

SDÜ ETİK KURULUNUN GÖREVLERİ NELERDİR?


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

1. Bilim etiğinin, eğitimin ve kişisel ahlakın zorunlu bir parçası olduğu görüşünü tüm akademik birimlere duyurmak, etiğe araştırmalarda en yüksek önceliği vermek ve bu amaçla,  üniversite ve diğer üniversitelerle birlikte etkinlikler düzenlemek, 2. Bilim ve akademik etiğe aykırı durumlarla ilgili olarak Rektörlükçe iletilen dosyaları incelemek ve görüş bildirmek,


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

3. Üniversitelerarası Kurul tanımlanmasında yer alan etiğe aykırı davranışlarla ilgili olarak başvuru yapıldığında etik danışmanlık yapmak, 4. Araştırmalar yapılırken gerekli başvuru yapıldığında araştırmayı etik açıdan denetlemek, uyarıda bulunmak.


Sd et k kurul y nerges n n hukuk dayana i ned r

SDÜ ETİK KURUL YÖNERGESİNİN HUKUKİ DAYANAĞI NEDİR?


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

-2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Yükseköğretim Kurumları, Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin 12. Maddesine,-5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun 71-1. ve 3. Maddesine,-5176 Sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.


N vers telerarasi kurul tanimlamasinda yer alan et e aykiri davrani lar ve yaptirimlari

ÜNİVERSİTELERARASI KURUL TANIMLAMASINDA YER ALAN ETİĞE AYKIRI DAVRANIŞLAR VE YAPTIRIMLARI


1 a irmak nt hal

1. AŞIRMAK (İNTİHAL)


2 sahtec l k

2. SAHTECİLİK


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

Ahmet, bir araştırma kuruluşuna, “Türkiye’deki İnsan Kaynakları Uygulamaları”nı tanımlamak üzere bir proje teklifi verir. Teklifi kabul gören Ahmet, 1 yıl boyunca canla başla çalışarak projesini tamamlamak üzere neredeyse Türkiye’nin tüm bölgelerini dolaşır. Fakat Ahmet, tüm çabalarına rağmen iki bölgeden çok sınırlı sayıda veri elde eder. Elinde bulunan veriler bu bölgelerdeki uygulamaların tanımlanabilmesi için sayıca yeterli değildir. Ahmet, yaptığı incelemede aslında bu iki bölgeden elde ettiği sınırlı sayıdaki verilerin birbirinden çok da farklı olmadığını fark eder. Proje teslim süresi sona ermekte olan Ahmet, bu bölgelerden elde ettiği sınırlı sayıdaki verilere dayanarak kendisi yeni veriler üretir. Bu şekilde ilgili bölgelere ilişkin anlamlı bir tanımlama yapabilecek sayıya ulaşan Ahmet raporunu tamamlayarak araştırma kuruluşuna teslim eder.

ÖRNEK


3 arpitma

3. ÇARPITMA


4 dupl kasyon

4. DUPLİKASYON


5 d l mleme

5. DİLİMLEME


6 haksiz yazarlik

6. HAKSIZ YAZARLIK


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

Doçent Uzbaş ile aynı anabilim dalında görevli Araş.Gör.Kınalı bir kongrede sunulmak üzere ortak bir çalışma yapmaya karar verirler. Çalışmanın başından sonuna kadar, gerek çalışmanın tasarımı gerek analizi gerekse yorumlanması aşamalarında Uzbaş ve Kınalı birlikte çalışırlar. Çalışma neredeyse sona ermek üzereyken Uzbaş ve Kınalı kişisel bir nedenden dolayı çatışırlar ve Kınalı başka bir üniversiteye geçer. Uzbaş bir süre sonra çalışmaya daha fazla uğraşmadan son şeklini vererek sadece kendi adını koyar ve daha önce planlanan kongrenin tarihi geçmiş olduğundan farklı bir kongreye bildiri olarak gönderir.

ÖRNEK


7 d er et k hlaller

7. DİĞER ETİK İHLALLERİ


7 d er et k hlaller devam

7. DİĞER ETİK İHLALLERİ (DEVAM)


N vers telerarasi kurul tanimlamasinda yer almayan et e aykiri davrani lar

ÜNİVERSİTELERARASI KURUL TANIMLAMASINDA YER ALMAYANETİĞE AYKIRI DAVRANIŞLAR


Y ksek l sans ve doktora a amasinda et k di i davrani lar

YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA AŞAMASINDA ETİK DIŞI DAVRANIŞLAR


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

  • 1. Kaynak gösterilmeden alıntı yapılması

  • Araştırmacının kendinden önce yapılmış olan çalışmalardan yararlanması ne kadar doğalsa, doğrudan ya da dolaylı, her alıntıda alıntı yapılan kaynağı göstermesi de o kadar zorunludur. Bu alıntı, kaynak eserden alınmış bir bilgi olabileceği gibi, herhangi bir düşünce de olabilmektedir.

  • Aynı şekilde başka bir kaynaktan alınmış resimlerinde kaynağı ait oldukları kişi belirtilerek verilmelidir.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

  • 2. İnternet'ten erişilen bilgilerin doğrudan verilmesi

  • Tez danışmanının tezin yazımında kopya çekilmediğini denetlemesi gerekmektedir. Özellikle İngilizce bir tezde internet kaynaklarından doğrudan alınmış cümleler bulunabilmektedir.

  • Bu kaynaklarla tezi karşılaştırıp, alıntıları ortaya çıkaran programlar bulunmaktadır. Bu programlar ödev ve raporlar için de kullanılabilir.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

  • 3. Birkaç kaynaktaki bilgilerin fotokopilerinin alınarak montaj yapılıp tez olarak verilmesi,

  • 4. Başkası tarafından hazırlanmış olan tez, seminer, ödev gibi çalışmaların kendi çalışması gibi sunulması.

  • 5. Para karşılığı ödev ya da tez hazırlayan kişi ya da internet sitelerine tez hazırlattırılması.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

ETİK DIŞI DAVRANIŞLARI EN AZA İNDİRMEK İÇİN…

En başta genç bilim insanı adaylarının, bilimin ve araştırmanın akademik ilerleme veya sosyo-ekonomik yükselmeye hizmet eden bir araçtan çok, insanları yücelten bir hayat tarzı, uğraş ve bir ülkü olduğuna inanmaları gerekmektedir.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

“Âlimlerin çürüdüğü bir toplumda sağlam adam aramaya lüzum yoktur”

Bir bilgelik sözü…


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

BU BAKIMDAN

Bilim İnsanlarına Düşen Sorumluluklar…

1. Araştırmanın tasarımı ve yürütülmesinde en yüksek mesleki standartlara sahip olmak.

2. Araştırmanın yapılışı ve bulguların analizi sırasında özeleştiri, dürüstlük ve açıklığı elden bırakmamak.

3. Aynı konu üzerinde araştırma yapmış ve yapmakta olan diğer araştırmacıların katkılarını teslim edici bir tavır içinde olmak; bu tavırlarını yazılı-sözel-görsel sunumlarda tam olarak korumak.

4. Bir araştırmacı yalnız kendisinin değil, içinde bulunduğu araştırma grubunun tüm üyelerinin de bilimde etik dışı davranışlara girmesini kesinlikle önlenmelidir.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

Bilim Kurumlarına Düşen Sorumluluklar…

Kuralları,

Gerekli altyapıları ve

Saydam yönetimleri

olmalıdır.

Bilimde etik dışı davranışlara karşı duyarlı ve donanımlı olmalı ve bunlara karşı yapısal ve düzenleyici önlemler almalıdır.

Bilimsel kurumlarda etik kurullar kurulmalı, onların etkin ve bağımsız olarak çalışabilmeleri sağlanmalıdır.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

  • Toplumu bilimsel yanıltmaya karşı korumak, içme suyunun veya besinlerin temizliğini sağlamak gibi bir halk sağlığı işlemidir.

  • Michael Farthing


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

SONUÇ


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

Bilimsel etik ihlalleri, bilimin yanlış yönlendirilmesi demektir. Son yıllarda ortaya çıkan etik ihlalleri daha çok akademik yükselme kaygıları sonucunda kimi zaman iyi niyetli ve bilmeden yapılan eylemleri içerirken, kimi zaman da tamamen bilinçli ve çıkar sağlamak amacıyla yapılmaktadır.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

Ancak neden ne olursa olsun, bilime katkı veren bütün akademik personel bilimsel aktivitelerini yerine getirirken etik kuralları bilmeli ve gereğini yerine getirmelidir. Unutmayalım:“HAYATTA EN HAKİKİ MÜRŞİT İLİMDİR”Onu kişisel çıkarlar uğruna yanlış uygulamak, yorumlamak ve toplumu yanlış yönlendirmek bilime ve insanlığa yapılmış en büyük kötülük olacaktır.


B l msel ali malarda et k kurallar s leyman dem rel n vers tes et k kurulu

KAYNAKLAR1) American college of Physicians,Ethics Manual,Fourth Edition,Ann Intern Med 128:576-594,1998.2)Andersen D,Attrup L,Axelsen N,Riis P,Scientific Dishonesty & Good Scientific Practice,Danish Medical Research Council,1992.3)Anonim, 2002. Bilimsel Araştırmada Etik ve Sorunları, Türkiye Bilimler Akademisi Bilim Etiği Komitesi, Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, Sıra No:1, Ankara.4)Anonim, 2007 a. http://efg2007. mcayirli.net/PresentationFiles /Prof.Dr.Isik.Tuglular. Etik.Genetik.ppt5)Anonim, 2007 b. http://fenbilimleri.atauni.edu.tr/BilimEtik/2007-8%20G %C3%BCz %203.%20Hafta%20-%20Bilim%20Eti%C4%9Fi%20A%20(H.%20Se%C3%A7en).pdf6)Anonim,http://www.ulakbim.gov.tr/cabim/vt/uvt/sbvt/kurultay2/arbak.ppt#27)Anonim, 2007 c. http://fenbilimleri.atauni.edu.tr/BilimEtik/2007-8%20Bahar %205. %20Hafta%20-%20Bilim%20Eti%C4%9Fi%20(%C4%B0%20Efeoglu).pdf8)Anonim,T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi, Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Yönergesi9) Anonim, 2008. Bitirme Projesi Yazım Kılavuzu. Marmara Üniversitesi, Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, İstanbul. 10)Aydın, V. IIBF-KYÖ Hukuk Bilim Dalı. 11)Bishop C,How to Edit a Scientific Journal,ISI Press,Philadelphia,1984,s.74.12)Kansu E,Bilimsel Yanıltma ve Önlenmesi,Dünyada ve Türkiye’de Bilim, Etik ve Üniversite,Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları,199413) Lynch A,Publication of research:The ethical dimension,J Dent Res,73:1778-1782,1994.14)Malone RE,Ethical issues in publication of research,J emerg Nurs,3:281-3,199815)Ruacan, Ş. Bilimsel Araştırma ve Yayınlarda Etik İlkeler. www.karto.itu.edu.tr /derslerimiz/etik/sruacan2.pdf.16)Yayın Etiği, Sempozyumu,TÜBİTAK Yayınları,Ankara,1996


  • Login