Antwerpen 26 januari 2010 prof dr raoul van esbroeck vrije universiteit brussel
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 40

Antwerpen, 26 januari, 2010 Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck, Vrije Universiteit Brussel PowerPoint PPT Presentation


  • 101 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Antwerpen, 26 januari, 2010 Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck, Vrije Universiteit Brussel. Life designing: Een nieuw paradigma voor loopbaanontwikkeling. Huidige praktijk in scholen (1). Steunt op Matching (Parsons, 1908) en P-E fit Holland (1959): Vocational Persoonlijkheidstheorie

Download Presentation

Antwerpen, 26 januari, 2010 Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck, Vrije Universiteit Brussel

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Antwerpen 26 januari 2010 prof dr raoul van esbroeck vrije universiteit brussel

Antwerpen, 26 januari, 2010Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck, Vrije Universiteit Brussel

Life designing:

Een nieuw paradigma voor loopbaanontwikkeling


Huidige praktijk in scholen 1

Huidige praktijk in scholen (1)

  • Steunt op

    • Matching (Parsons, 1908) en P-E fit

      • Holland (1959): Vocational Persoonlijkheidstheorie

      • Dawis & Lofquist (1984): Werk aanpassingstheorie

    • Levenslang ontwikkelen (Super, Gottfredson)

    • Concepten uit sociale and cognitieve psychologie (Krumboltz, Lent et al., Peterson et al.)

    • Eenheidsmodellen (Lent & Savickas, Patton & Mc Mahon)

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Huidige praktijk in scholen 2

Huidige praktijk in scholen (2)

  • Holland (1959)

    • Zes persoonlijkheidstypes (RIASOC)

    • Zes omgevingstypes

    • Drieletter-code

    • Persoonlijkheids en omgeving maximaal overeenkomen

  • Dawis & Lofquist (1984)

    • Individu met kenmerken en verwachtingen (needs, waarden en capaciteiten)

    • Werkomgeving met verwachtingen en bekrachtiging

    • Mate waarin werkomgeving de persoonskenmerken parallel lopen bepalen aanpassing en tevredenheid

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Huidige praktijk in scholen 3

Huidige praktijk in scholen (3)

  • Gestructureerd rond 3 componenten

    • zelf-exploratie (zelf-kennis)

    • omgevingsexploratie

    • beslissen

  • Verdere uitwerkingen van dit model

    • Opsplitsen en verfijnen naar ontwikkelingsstadia, -fasen en –taken

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Huidige praktijk in scholen 4

Huidige praktijk in scholen (4)

  • Gaat uit van “DE goede” beslissing

  • Een goede beslissing slechts mogelijk als

    • Alle stadia werden doorlopen en alle taken uitgevoerd

    • In een specifieke volgorde

    • De vooruitgang in de eerste fase bepaalt de vooruitgang in de volgende fase(n) (Erikson)

    • Stadia en taken zijn gebonden aan specifieke momenten

  • Hiërarchische en tijdsgebonden modellen

  • Dit is het ladder model van de “modern” industriële maatschappij

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Waarom een nieuw paradigma

Waarom een nieuw paradigma?

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Geen mythes maar een nieuw paradigma

Geen mythes maar een nieuw paradigma

  • Stabiliteit

    • noch personen, noch beroepen en maatschappij

  • Vaste loopbaanstadia

    • worden bepaald door maatschappelijke en individuele noden

    • individuele scripts

  • Keuze van de cliënt

    • frequente transities & complexe dynamiek

  • Voorspelbaarheid

    • Geen normatieve (objectieve) waarheid & multipele waarheden

    • Dynamische exploratie en constructie van mogelijke “selfs”

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life designing een nieuw paradigma

Life designing: een nieuw paradigma

  • Verwevenheid tussen de levensdomeinen

  • Niet meer spreken over loopbaanontwikkeling

  • Spreken over “levenslooptrajecten” waarin “werk loopbaan” centraal staat of kan staan

  • Centrale vraag wordt:

    “wat maak ik van mijn leven ?”

  • Life designing is een continu individueel proces van zelf- en werkloopbaan constructie waarin alle levensrollen, ieder vanuit hun eigen complex ecosysteem, betrokken worden

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life designing

Steunt op 5 fundamentele verschuivingen

Persoon in context plaatsen

Een levenslang constructieproces

Een niet-lineair proces

Steunend op narratieve realiteit

Proces van modeleren

Benadrukt de permanente co-evolutie van het individu, de economie en de maatschappij

Life designing

(Guichard, 2008)

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life designing verschuivingen 1

Life designing: verschuivingen (1)

  • Van traits naar context

    • Objectieve P-E fit op basis van normatieve profielen

    • Subjectieve “goed genoeg” fit die past in het complexe dynamische ecosysteem van de cliënt

  • Van voorschrijven naar procesbegeleiding

    • Loopbaan voorschrijven terwijl personen continu veranderen

    • Een loopbaanpad wordt onvoorspelbaar

    • Aandacht voor het ontwikkelen van strategieën “van hoe” iets te doen

    • Efficiënte strategieën ontwikkelen mbt oplossen problemen, activiteiten plannen en life designing

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life designing verschuivingen 2

Life designing: verschuivingen (2)

  • Van lineaire causaliteit naar niet-lineaire dynamiek

    • Objectieve evaluaties bezitten slechts een middelmatige voorspellende waarde

    • Sommige kenmerken blijven relatief stabiel maar niet vast

    • Samen construeren van onderbouwde oplossingen via een iteratief proces

  • Van wetenschappelijke feiten naar narratieve realiteit

    • Wetenschapstaal vertaalt subjectieve feiten in objectieve waarheid

    • Mensen zijn echter niet rationeel

    • Interactie tussen persoon en omgeving leiden tot non-lineaire veranderingen en oorzaken

    • Begeleiders zouden een iteratieve strategie moeten eigen maken

    • Ze moeten het complexe design proces ondersteunen

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life designing verschuivingen 3

Life designing: verschuivingen (3)

  • Van voorschrijven naar modeleren

    • Het resultaat van een constructie is gebonden aan een complexe set van multiple afhankelijke variabelen

    • Het project van de cliënt is individueel en niet gestandardiseerd

    • De modellen moeten rekening houden met patronen van chaos en fuzzy sets

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life designing interventies model

Life designing interventies: model

  • Werk met verhalen én activiteiten

  • Minder aandacht voor tests en interpreteren van profielen

  • Zes stappen

    • Bepaal het probleem en de doelstellingen van de interventie

    • Cliënt exploreert het huidige systeem of subjectieve self-identiteiten

    • Samen nadenken over een herziening van het verhaal

    • Situeer het gestelde probleem in het herziene verhaal en pas de subjectieve self-identiteiten aan

    • Start activiteiten om de identiteiten te toetsen en de verwoording ervan te actualiseren

    • Evalueer de kwaliteit van de interventie

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Een dynamisch keuzeontwikkelingsmodel 1

Een dynamisch keuzeontwikkelingsmodel(1)

  • Een ontwikkelingsmodel steunende op een contextuele visie

  • Ontwikkeling is een continue reeks mini-cycli binnen een maxi-cyclus(cf. Super et al., 1996, Savickas, 2002)

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Een dynamisch keuzeontwikkelingsmodel 2

Een dynamisch keuzeontwikkelingsmodel(2)

  • Elke mini-cyclus omvat zes loopbaan-ontwikkelings “keuzeacties”(cf. Super, Tiedeman, Janssen)

    • Sensibiliseren (SE)

    • Exploreren ik (EI)

    • Exploreren omgeving (EO)

    • Exploreren relatie (ER)

    • Kristalliseren (KR)

    • Beslissen (BE)

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Een dynamisch keuzeontwikkelingsmodel 3

Een dynamisch keuzeontwikkelingsmodel(3)

  • Samenhang tussen keuzeacties

  • Geen hiërarchie in keuzeacties

  • Een mini-cyclus start als de persoon de behoefte (h)erkent tot een keuze

  • Een “goede” beslissing kan zonder alle keuzeacties te doorlopen

  • Geen matching - geen P-E fit

  • wel CONSTRUCTIE

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Antwerpen 26 januari 2010 prof dr raoul van esbroeck vrije universiteit brussel

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Soho pilootproject

SOHO pilootproject

  • optimaliseren van de overgang van het secundair naar het hoger onderwijs.

  • bevorderen competenties van school en leerlingen.

  • 2002-2006 - regio Mechelen – 30-tal scholen (ASO-TSO-KSO – geen BSO)

  • praktische uitwerking: SOHO coördinator

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Wetenschappelijke opvolging

Wetenschappelijke opvolging

  • Team VUB (R. Van Esbroeck) en KULeuven (M. Lacante)

  • 2 cohortes longitudinaal volgen

    • FU1 = begin tweede graad

    • FU2 = begin derde graad

  • Ook referentie en controlegroepen

  • Tot einde eerste jaar HO ( 2002-2007)

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Typologie van scholen startprofiel 1

Typologie van scholen: Startprofiel (1)

Belang van SKB

Lk en beleid globaal beperkt verschil

3 scholen sterk verschil tsn beide groepen (L vs. H)

9 scholen beide groepen H tot M

13 scholen beide groepen laag (M tot L)

Overleg bij invoering SKB

7 scholen weinig overleg

9 scholen met verschillend oordeel qua overleg

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

20


Typologie van scholen startprofiel 2

Typologie van scholen: Startprofiel (2)

Leerkrachten (N = 623)

SKB onderdeel van takenpakket (77%)

Minderheid (31%) neemt effectief deel aan SKB

Weinig integratie SKB in vak (wel grote verschillen)

Slechts één school opteert voor integratie in vak

Lk voelen zich onvoldoende opgeleid

Slechts in 3 scholen lk goed opgeleid

10 scholen lk zwak opgeleid

SOHO-coördinator

SOHOs voelen zich onvoldoende opgeleid

Voor minder keuzeacties instaan dan leerkrachten

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

21


Typologie scholen ontwikkeling 1

Typologie scholen: Ontwikkeling (1)

Probleem: veel personeelswissels

17 scholen veranderen van type (op 29)

Positiever worden tav SKB

Minder positieve groep wordt kleiner

2006 = Beleid in 21 scholen positief tav SKB (14 in 2003)

2006 = Lk in 18 scholen positief tav SKB (14 in 2003)

2006 (norm 2003) = 15 scholen beide groepen positief (8 in 2003)

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

22


Typologie scholen ontwikkeling 2

Typologie scholen: Ontwikkeling (2)

Gemiddelde scores belang SKB stijgen bij lk en beleid

Gemiddelde scores overleg stijgen enkel bij lk

Overleg leidt tot positieve ontwikkeling

Vooral lk moeten overleg percipiëren

Hoog tot matig overleg (volgens lk én beleid) leidt tot positieve houding tav SKB bij alle actoren.

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

23


Ontwikkeling keuzeprofiel so invloed variabelen 1

Ontwikkeling keuzeprofiel SO:invloed variabelen(1)

Leeftijd

Significante stijging over 4 jaar

Grote individuele verschillen

Stijging & daling gekoppeld aan aanwezigheid keuzeprobleem

Grote toename tussen einde 5e en begin 6e jaar – rol maatschappelijke druk ?

EI en BE reeds boven 3.00 bij start – rol interventies 1e graad?

Geslacht

Groot verschil naar geslacht

Vanaf 3e jaar: meisjes hoger voor SE, EI en ER hoger (significant vanaf 5e jaar)

3e jaar tot begin 5e jaar: jongens hoger EO, KR en BE

Vanaf 5e jaar meisjes op alles hoger dan jongens

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

24


Ontwikkeling keuzeprofiel so invloed variabelen 2

Ontwikkeling keuzeprofiel SO:invloed variabelen (2)

Onderwijsvorm

Start 3e jaar: TSO-KSO hoger voor alle acties

In de loop van de jaren verschil kleiner

Einde 6e jaar: ASO hoger voor alle acties

Studievertraging

Verschil in ontwikkelingspatroon

Gekoppeld aan geslacht en/of onderwijsvorm?

Begin 3e jaar lln met “vertraging” iets hoger

Lln “op tijd” inhalen en eind 6e jaar significant hoger voor SE, EO en KR

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

25


Ontwikkeling keuzeprofiel so invloed variabelen 3

Ontwikkeling keuzeprofiel SO:invloed variabelen (3)

Schooltype

Indien beleid en lk positief SKB bij start (2003)

Keuzeprofiel hoger

Zeker in vergelijking met “beide minder” positief

Indien school evolueert naar positief op einde project (2006)

Profiel enkel hoger voor lln uit scholen waar “beide” actoren positief worden

Als leerkrachten hoog belang en inzet vertonen dan hoger ontwikkelingsprofiel voor alle acties bij lln

Zeker in vergelijking met beide minder positief

Als één van beide positief dan gedeeltelijk hoger

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

26


Relatie keuzeprofiel en aanpassing ho

Relatie keuzeprofiel en aanpassing HO

  • Hoger ontwikkelingsprofiel einde SO hangt bij start HO samen met

    • Meer tevreden met keuze

    • Meer achter keuze staan

    • Meer tevreden met gekozen instelling

    • Studies meer zien als middel tot zelfontplooiing

  • Hoger ontwikkelingsprofiel einde SO hangt in tweede helft eerste jaar HO samen met

    • Studies beantwoorden meer aan verwachtingen - keuzezekerheid

    • Academische performance (inzet)

    • Meer tevreden over docenten - examenbeleid

    • Betere sociale integratie

    • Globaal meer positief

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Relatie met studieresultaten ho keuzeontwikkelingsprofiel so

Relatie met studieresultaten HOKeuzeontwikkelingsprofiel SO

  • Drop outs

    • Lagere score voor “Exploratie Ik”

    • Lagere score voor “Relatie Ik - Omgeving”

    • Lagere score voor “Beslissen”

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

28


Studieresultaten ho fu1 2007 en fu2 2005

Studieresultaten HO: FU1 (2007) en FU2 (2005)

  • Lichtjes hoger slaagresultaat dan Vlaanderen (2 à 3%)

  • Keuzevariabelen slechts 6 à 7 % unieke bijdrage tot variantie

  • Regio Mechelen niet representatief Vlaanderen !

  • Hervormingen HO (FU1 vs FU2) !

  • FU1 en FU2 niet vergelijkbare groepen qua keuze HO !

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

29


Studieresultaten fu1 2007 en fu2 2005

Studieresultaten: FU1 (2007) en FU2 (2005)

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

30


Conclusies 1

Conclusies (1)

Aandacht voor keuzebegeleiding draagt bij tot veranderingen in de keuzebekwaamheid bij de leerlingen

De veranderingen zijn gebonden aan de variabelen geslacht, onderwijsvorm, studievertraging en schooltype

De transitie naar HO moet voorbereid worden vanaf begin 2e graad SO

Als een project loopt dan veranderen co-actoren hun visie op SKB

Meer positief

Niet in alle scholen

Co-actoren onderschrijven een effect van het project

Bijdrage leerkrachten blijft beperkt

Voelen zich niet voorbereid

Volgen toch geen opleiding

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

31


Conclusies 2

Conclusies (2)

Relatie keuzeprofiel einde SO - loopbaanindicatorenen studieresultaat HO

Keuzerijpheid einde SO vertaalt zich in meer gunstige loopbaanindicatoren (start en midden) HO

Keuzeprofiel einde SO en loopbaanindicatoren HO zijn gerelateerd aan studieresultaat einde eerste jaar HO

Beter keuzeprofiel hangt samen met lichte toename slaagcijfers

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

32


Aanbevelingen instellingen so 1

Aanbevelingen: Instellingen SO (1)

Positieve houding bij alle actoren ontwikkelen

Directie en middenkader moeten SKB steunen

Leerkrachten moeten bijscholen en activeren

Stapsgewijze implementatie

Specifieke aandachtspunten bij SKB programma

Meer aandacht voor SKB in 3e en 5e jaar

Verschillende aanpak naar onderwijsvorm

Verschil in aandachtspunten tussen jongens en meisjes

Aangepaste didactische aanpak

SKB integreren in lesactiviteit (Sleutelmap)

SKB is geen hinderpaal voor leeractiviteiten

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

33


Aanbevelingen instellingen so 2

Aanbevelingen: Instellingen SO (2)

CLBs kunnen belangrijke bijdrage leveren op tweede lijn en ingebed in project

CLB blijft eigen specifieke taken behouden (counselling – steun 1e lijn)

Studiekeuzeadvies als onderdeel van een constructieproces (niet dwingend en sturend)

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck

34


Besluit

Besluit

  • Aandacht voor SKB heeft effect

  • Geen eenvoudige opdracht

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Vragen

Vragen ?

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Literatuur en infobronnen

Literatuur en infobronnen

  • Life designing

    • Savickas, M.L, Nota, L., Rossier, J., Dauwalder, J-P., Duarte, M.E., Guichard, J., Soresi, S., Van Esbroeck, R., van Viaenen, A. (2009). Life designing: A paradigm for career construction in the 21st century, Journal of Vocational Behavior, 75(3), 239-250

  • Rapport SOHO

    • Lacante, M., Van Esbroeck, R., & De Vos, A. (2008). Met een dynamische begeleiding naar een effectieve keuzebekwaamheid. Eindrapport OBPWO projecten 04.01 & 02.02 en Ministerieel Initiatief. Brussel/Leuven: Vrije Universiteit Brussel/ Katholieke Universiteit Leuven.(beschikbaar: www.ond.vlaanderen.be/obpwo/projecten/2004/0401)

  • Sleutelmap

    • www.sleutelmap.be

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life design interventions the case of an activity or a test

Life-design interventions: the case of an activity or a test?

  • Interest measurement

  • Use of a “Vocational Card Sort” and apply the personal construct approach of G.A. Kelly (1955)

  • Sort cards with occupational titles in two groups

  • Create “triads” ranging from 3 most interesting occupations to 3 least interesting

  • Discuss the top 3 occupations on commonalities and differences

  • Followed by the second top 3, etc.

  • Discover personal constructs behind the triad selection, not the interest profile

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life design interventions case of paul

Life-design interventions: case of Paul

  • 18-year-old young man

  • Younger of two (one sister)

  • Living in a residential suburban area

  • SES: mother (high school – housewife), father (engineer – CEO large company)

  • Studies:

    • Earned high school degree (option: modern languages)

    • Solid average student all over

    • Normal study profile (no delays, no failures)

  • Started a “Romance languages” major at university

  • Dissatisfied with chosen option from first week onwards

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


Life design interventions case of paul1

Life-design interventions: case of Paul

  • Occupational title triads

    • sports coach – tour guide – PR assistant

    • social worker – nurse – interior architect

    • youth leader – animal carer – medical doctor

    • veterinary surgeon – physiotherapist – journalist

    • fashion designer – forester – bookshop manager

  • Constructs

    • I want to help someone (people, animals)

    • I need recognition, gratitude and respect for what I do

    • I need some freedom

    • The level of my occupation is not so important

Vrije Universiteit Brussel Prof. Dr. Raoul Van Esbroeck


  • Login