Bey n anatom s kanlanmasi ve fonks yonu
Download
1 / 81

BEYİN ANATOMİSİ, KANLANMASI ve FONKSİYONU - PowerPoint PPT Presentation


  • 3620 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

BEYİN ANATOMİSİ, KANLANMASI ve FONKSİYONU. Dr. Havva TURAÇ CİNGÖZ Prof. Dr. Hatice UĞURLU. Sunum Planı:. Beynin yüzeyel yapıları Limbik sistem Bazal ganglionlar Ventriküler yapılar Beyincik ve beyin sapı Beynin kanlanması Venöz drenaj ve venöz sinüsler. Beynin Yüzeyleri. Gyrus. Sulcus.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha

Download Presentation

BEYİN ANATOMİSİ, KANLANMASI ve FONKSİYONU

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


BEYİN ANATOMİSİ, KANLANMASI ve FONKSİYONU

Dr. Havva TURAÇ CİNGÖZ

Prof. Dr. Hatice UĞURLU


Sunum Planı:

  • Beynin yüzeyel yapıları

  • Limbik sistem

  • Bazal ganglionlar

  • Ventriküler yapılar

  • Beyincik ve beyin sapı

  • Beynin kanlanması

  • Venöz drenaj ve venöz sinüsler


Beynin Yüzeyleri

Gyrus

Sulcus

Fissür


Beynin Üst Yan Yüzeyi


Beynin Üst Yan Yüzeyi

Frontal lob

  • Presantral girus, büyük kortikal somatomotor

    (motor homonculus)

    alanı içerir.


Frontal Lob

  • 4. alanı girus presentralisteki primer motor alandır.

  • 6. alan, premotor alan, sadece sekonder motor alanı içerir.

  • 8. alan, frontal göz alanı göz hareketleri ile ilgilidir.


Primary Motor Cortex/ Precentral Gyrus

Broca’s Area

Orbitofrontal Cortex

Olfactory Bulb

Modified from: http://www.bioon.com/book/biology/whole/image/1/1-8.tif.jpg


Frontal Lob

  • Gyrus frontalis inferiorda 44.-45. alanlar

    ( Broca) konuşmanın motor alanıdır.

  • Prefrontal korteks duyuların assosiasyon merkezidir.


Frontal Lob

  • Tümör veya kafa travması nedeniyle prefrontal korteks zedelendiği zaman hasta kabul edilmiş sosyal davranış biçimlerine kayıtsız kalır.

  • Karar verme ve yargılama yeteneklerini yitirir.


Beynin Üst Yan Yüzeyi

Parietal lob

  • Postsantral gyrus,

    büyüksomatik

    duysal kortikal

    alan buradadır.


Parietal Lob

  • 1., 2. ve 3. alanlar gyrus postsentralisteki

    primer duyu alanlarıdır.

  • Talamusun ventral posteromedial ve posterolateral çekirdeklerinden lifler alır.

  • Diğer alanlar duyu ya da multimodal assosiasyon alanlarıdır.


Primary Somatosensory Cortex/ Postcentral Gyrus

Somatosensory Association Cortex


Beynin Üst Yan Yüzeyi

Oksipital lob

  • Dış yüzeyi diğer yüzeylere göre daha küçüktür.

  • Lunat oluk korteksin vizüosensoryal alanlarını sınırlar.


Oksipital Lob

  • 17. alan primer görme alanıdır.

  • 18. ve 19. alanlar görmenin assosiasyon alanlarıdır.


Primary Visual Cortex

Visual Association Area


Beynin Üst Yan Yüzeyi

Temporal Lob

  • 41. alan primer işitme

  • 22-42. alanlar işitmenin assosiasyon alanıdır .


PrimerİşitmeAlanı

Wernike Alanı


Beynin Medial Yüzeyi

  • Longitudinal yarık ve falks serebri ile ayrılır.

  • Korpus kallozum

  • Forniks

  • Singulat girus

  • Parietooksipital oluk

  • Kalkarin oluk


Beynin Alt Yüzeyi

  • Orbital yüzey

  • Tentorial yüzey

  • Parahippokampal girus

  • Lingual gyrus

  • Unkal gyrus


Bazal Ganglionlar

  • Gri cevherin simetrik subkortikal alanlarıdır.

  • Lentiform çekirdek

    Putamen Korpus striatum

    Globus pallidus

  • Kaudat çekirdek

  • Klaustrum


Bazal Ganglionlar

  • Ekstrapiramidal sistemi oluştururlar.

  • Postür ve hareketin temelini oluştururlar.


Rinensefalon ve Limbik Sistem

  • Olfaktor bulbus

  • Olfaktor yollar

  • Ön delikli cevher

  • Unkus

  • Dentat gyrus

  • Girus hipokampus

  • Habenular trigon

  • Amigdala


Limbik Sistem

  • Kişinin korunması ve türün devamlılığının sağlanmasına yardımcı bir sistemdir.

  • Serebral korteksin birçok yerinden uyarılar alır.


Limbik Sistem

Hippokampus

  • Hipotalamus ve temporal lob alanları ile bağlantılıdır.

  • Hippokampus hafıza ve uzaysal problem çözmede hayati rol oynar.


Limbik Sistem Bozuklukları

  • Olfaktor halusinasyonlar

  • Duygusal değişimler

  • Depresyon

  • Hafıza bozuklukları

  • Kluver- Bucy sendromu

  • Temporal lob epilepsisi


Diensefalon (Arabeyin)

  • Talamus

  • Hipotalamus

  • Subtalamus

  • Epitalamus


Diensefalon (Arabeyin)

Talamus:

  • Sensorial, motor, limbik, multimodal çekirdekleri içerir.

  • Ağrı algılanması ve duyuların ince ayrıntılarının algılanmasında önemlidir


Diensefalon (Arabeyin)

Talamik sendrom:

  • Ani gelişen tek taraflı anestezi, daha sonraki dönemde sıcak, soğuk ve iğne batması gibi duyulara hassasiyet eşiğinin yükselmesi

  • Kalıcı yanma ve sıkıntı verici ağrılar


Diensefalon (Arabeyin)

Hipotalamus:

  • Otonom, istemli fonksiyonları üstlenir.

  • Beslenme merkezini uyarır.

  • Vücut ısısının düzenlenmesinden sorumludur.

  • Sıvı alımını ayarlar.


Diensefalon (Arabeyin)

Hipotalamus

  • Hipofiz ön lob sekresyonlarını etkileyerek üreme, büyüme, tiroid ve adrenal korteks sekresyonlarını içeren endokrin fonksiyonları düzenler.

  • Biyolojik ritmi düzenler.


Diensefalon (Arabeyin)

Hipotalamus lezyonlarında:

  • Sürekli uyku halinden komaya kadar seyreden klinik

  • Uygunsuz ADH sendromu

  • Diabetes insipitus


Diensefalon (Arabeyin)

Subtalamus:

  • Bazal ganglionlarla afferent ve efferent lif uzantıları içerir.

  • Lezyonunda: Vücudun bir yarısını içeren kol ve bacaklarda düzensiz kasılmalar gözlenir.(Hemiballismus)


Beyin Sapı ve Beyincik(Serebellum)

  • Pons ve bulbusu içerir

  • Çok sayıda inen ve çıkan yol ve çekirdek içerir


Beyin Sapının Damarlanması

  • A. İnferior posterior serebelli

  • A. İnferior anterior serebelli

  • A. Superior serebelli

  • A. Cerebri posterior

  • A. Pontini


Beyin Sapı Lezyonları:

  • Medial medullar sendrom

  • Lateral medullar(Wallenberg) sendrom

  • Bazal pontin sendromları

  • Benedikt sendromu


Serebellum

  • Archeocerebellum: Flocculonoduler lob denge ile ilgilidir.

  • Palaeoserebellum: Yüzme, yürüme gibi klişeleşmiş hareketlerle ilişkilidir.

  • Neoserebellum: İnce hareketleri koordine eder.


Serebellar lezyon bulguları:

  • Hipotoni ve ataksi

  • Denge bozuklukları

  • Nistagmus

  • Asinerji (koordinasyon kaybı)

  • Dismetri

  • İstemli hareketlerde tremor

  • Disdiadokinezi


ÖZET

  • Primer görme alanı: Oksipital lobda

  • Motor homonculus: Frontal lobda, presentral girus

  • Postsentral gyrus: Parietal lobda, primer duyu alanı

  • Bazal ganglionlar: Globus pallidum, putamen, caudat nukleus, ekstrapiramidal sistem


Ventriküler Sistem

  • Beyin dokusu içinde ependim hücreleri ile örtülü ve BOS ile dolu boşluklardır


Ventriküler Sistem

Bu boşluklar:

  • İki ventriculus lateralis

  • Ventriculus tertius

  • Aquaductus serebri

  • Ventriculus quartus


Ventriküler Sistem

  • 4. Ventrikül çatısının üst kısmında serebellum yer alır.

  • Serebelluma ait kitle lezyonları ya da bu bölgedeki enfarkt sonrası oluşan ödem ile serebellum 4. ventriküle bası yapar.

  • Bunun sonucunda akut obstrüktif hidrosefali gelişebilir.


Ventiküllerin Kanlanması

A. Choroideaanterior

  • A.Carotisinternanın dalı

    A.a. Choroideaposterolateralis

  • A. Cerebriposteriorun dalı

    A. Choroideaposteromedialis

  • A. Cerebriposteriorun dalı

    A. İnferiorposteriorserebelli


Beyin zarları ve Boşluklar

Zarları:

  • Duramater

  • Araknoid

  • Piamater

    Boşlukları:

  • Epidural alan

  • Subdural alan

  • Subaraknoid alan


Beyin zarları


Serebrospinal Sıvı (BOS)

  • Beynin mekanik destekçisidir.

  • İyon bileşimini düzenler.

  • Metabolitleri taşır.

  • Basınç değişikliklerinden koruma sağlar.

  • BOS hacmi 150 ml, günlük 400-500 ml üretimi mevcut.


Serebrospinal Sıvı (BOS)

Normal BOS

  • Renksiz, kokusuz, berrak

  • Basınç: 70-190 mm su

  • Hücre: 0-5 lenfosit

  • Protein: ≤50 mg/ dl

  • Glikoz: 50-75 mg/dl


BEYNİN KANLANMASI

  • Vücuttaki toplam kanın %18’i, vücut ağırlığının sadece % 2’sini oluşturan beyni besler.

  • Akciğerler ile alınan O2’ nin % 20’si beyne gider.

  • Beyne oksijen ulaşımı durursa:

  • 15 sn altında şuur kaybolur.

  • 5 dk üzerinde ise geri dönüşümsüz hasar meydana gelir.


Serebrovasküler Hastalık

  • İnme (strok) vasküler yapıdaki tıkanıklık ya da kanama nedeniyle ortaya çıkar.

  • Toplum içindeki nörolojik yetersizliğin en başta gelen nedenidir.

  • Gelişmiş ülkelerde 3. sıklıktaki ölüm nedenidir.


Beynin Arteryel Beslenmesi

Willis poligonu:

  • 2 internal karotid arter

  • Baziler arter

  • 1 anteriorkominikan arter

  • 2 posteriorkominikan arter


Beynin Arteryel Beslenmesi

  • Poligonun varyasyonları sıktır:

  • Posterior kominikan arter tek veya çift taraflı oldukça geniş

  • Posterior serebral arter de ilk çıkış yerinde çok dar

  • Anterior kominikan arter eksik, çift ya da ince olabilir.


Beynin Arteryel Beslenmesi

  • Arterler ilk çıkış yerlerinde beynin ön yüzüne oldukça yakındır.,

  • Besleyecekleri parankime girmeden önce subaraknoid bölgede seyrederler.

  • Her bir ana damar belli bölgeyi sınır bölgesi diye adlandırılan ( watershed) yere kadar besler.


Ana Serebral arterler

İnternal carotid arter

Common carotid arter

Vertebral arter

Sol Subclavian arter

Arcus aorta


Beynin Arteryel Beslenmesi

Vertebral Arter:

  • Beyin sapı

  • Serebellum

  • Oksipital lob

  • Talamusun bir kısmı

    Karotid arterler: Geriye kalan kısmı besler.


Baziler arter

  • Her iki vertebral arter birleşir, baziler artere dönüşür.

  • Baziler arter sağ ve sol posterior serebral arterlere ayrılır.


Vertebrobaziler arter hastalığı

  • Vertigo

  • Ataksi

  • Disartri

  • Disfazi

  • Bulantı, kusma

  • Çift görme*


Karotid Arter ve Dalları

  • Posterior kominikan arter

  • Anterior koroidal arter

  • Oftalmik arter

  • Orta serebral arter

  • Anterior serebral arter


Karotid arter hastalığı

  • Karşı tarafta kuvvet kaybı ve sensorial kayıp

  • Afazi

  • Apraksi


Serebral Arterler


Orta Serebral Arter

  • Serebrum lateralinin yüzeyel ve derin birçok kısmını besler.


Orta serebral arter tutulumunda:

  • Karşı vücut tarafında daha çok yüz ve de kolu etkiler.

  • Bacakta belirgin güçsüzlük olmayabilir.


Anterior Serebral Arter

  • Anterior frontal lob ve uzanabildiği kadar serebral hemisferin medial kısmını besler.


Anterior serebral arter tutulumu:

  • Karşı bacakta güçsüzlük ve sensorial kayıp

  • İki taraflı anterior serebral arter tutulumunda frontal lobların bilateral etkilenmesi olur ve akinetik mutizm gelişebilir.


PosteriorSerebral Arter

  • Oksipital lob

  • Temporal lobun bazal yüzü

  • 3. ve lateral ventrikülün koroid pleksuslarını besler

  • Lezyonunda görme etkilenir.


Homonculus ve artreyel dolaşım

Anterior

serebral arter

Orta serebral arter

Posterior serebral arter


Serebrovasküler Hastalık

  • Boyun bölgesindeki internal karotis arter tek taraflı tıkanırsa, oftalmik arter bağlantısı sayesinde tıkanan kısmın distali eksternal karotid arterden beslenebilir.


Serebrovasküler Hastalık

  • Tıkanıklık ani değilde yavaş gelişirse, anastomotik bağlantılardan kan akımının yeterince çalışabilmesi için gerekli kompensatuar mekanizmalar işleyebileceğinden, enfarkt gelişme riski daha az olacaktır.


VENÖZ DRENAJ

  • Serebral venler, venöz sinüsler, durada bulunan meningeal venler ve kafa kemiği içinden geçen diploik venler sayesinde olmaktadır.

  • Diğer vücut venlerinden farklı olarak buradaki venlerde kapakçık yoktur ve seyirlerinde arterlere eşlik etmezler.


İnternal Drenaj

  • Serebrumun içi büyük serebral vene (Galen veni) dökülür.

  • Ön beyin bazalinin drenajını sağlayan bazal venler (Rosenthal veni) de Galen venine dökülür.


Venöz Sinüsler

  • Duranın iç ve dış yaprağı arasında bulunan kanallar dural sinüs olarak bilinirler.

  • Tüm dural sinüsler internal juguler ven

    ya da pterigoid pleksusa boşalırlar.

  • Ekstrakranial venler ile bağlantı sağlayan emisser venler de sinüslere boşalır.


Özet

  • Beyin total kanın %18 ‘ini alır

  • Watershed alanlar…

  • Willis poligonu: Baziller arter, İnternal carotid arter, anterior- posterior kominikan arter

  • Ventriküller !!!


Kaynaklar

  • Stephen G.Waxman, Korrelatif Nöroanatomi, LAGNE

  • Prof. Dr.Murat Emre, The Netter Collection of Medical Illustrations, Sinir Sistemi, Anatomi ve Fizyoloji, NETTER

  • http://www.med.harvard.edu

  • http://medstat.med.utah.edu

  • http://www.bioon.com/book/biology/whole/image/1/1-8.tif.jpg


TEŞEKKÜRLER…


ad
  • Login