Bey n anatom s kanlanmasi ve fonks yonu
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 81

BEYİN ANATOMİSİ, KANLANMASI ve FONKSİYONU PowerPoint PPT Presentation


  • 3369 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

BEYİN ANATOMİSİ, KANLANMASI ve FONKSİYONU. Dr. Havva TURAÇ CİNGÖZ Prof. Dr. Hatice UĞURLU. Sunum Planı:. Beynin yüzeyel yapıları Limbik sistem Bazal ganglionlar Ventriküler yapılar Beyincik ve beyin sapı Beynin kanlanması Venöz drenaj ve venöz sinüsler. Beynin Yüzeyleri. Gyrus. Sulcus.

Download Presentation

BEYİN ANATOMİSİ, KANLANMASI ve FONKSİYONU

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


BEYİN ANATOMİSİ, KANLANMASI ve FONKSİYONU

Dr. Havva TURAÇ CİNGÖZ

Prof. Dr. Hatice UĞURLU


Sunum Planı:

  • Beynin yüzeyel yapıları

  • Limbik sistem

  • Bazal ganglionlar

  • Ventriküler yapılar

  • Beyincik ve beyin sapı

  • Beynin kanlanması

  • Venöz drenaj ve venöz sinüsler


Beynin Yüzeyleri

Gyrus

Sulcus

Fissür


Beynin Üst Yan Yüzeyi


Beynin Üst Yan Yüzeyi

Frontal lob

  • Presantral girus, büyük kortikal somatomotor

    (motor homonculus)

    alanı içerir.


Frontal Lob

  • 4. alanı girus presentralisteki primer motor alandır.

  • 6. alan, premotor alan, sadece sekonder motor alanı içerir.

  • 8. alan, frontal göz alanı göz hareketleri ile ilgilidir.


Primary Motor Cortex/ Precentral Gyrus

Broca’s Area

Orbitofrontal Cortex

Olfactory Bulb

Modified from: http://www.bioon.com/book/biology/whole/image/1/1-8.tif.jpg


Frontal Lob

  • Gyrus frontalis inferiorda 44.-45. alanlar

    ( Broca) konuşmanın motor alanıdır.

  • Prefrontal korteks duyuların assosiasyon merkezidir.


Frontal Lob

  • Tümör veya kafa travması nedeniyle prefrontal korteks zedelendiği zaman hasta kabul edilmiş sosyal davranış biçimlerine kayıtsız kalır.

  • Karar verme ve yargılama yeteneklerini yitirir.


Beynin Üst Yan Yüzeyi

Parietal lob

  • Postsantral gyrus,

    büyüksomatik

    duysal kortikal

    alan buradadır.


Parietal Lob

  • 1., 2. ve 3. alanlar gyrus postsentralisteki

    primer duyu alanlarıdır.

  • Talamusun ventral posteromedial ve posterolateral çekirdeklerinden lifler alır.

  • Diğer alanlar duyu ya da multimodal assosiasyon alanlarıdır.


Primary Somatosensory Cortex/ Postcentral Gyrus

Somatosensory Association Cortex


Beynin Üst Yan Yüzeyi

Oksipital lob

  • Dış yüzeyi diğer yüzeylere göre daha küçüktür.

  • Lunat oluk korteksin vizüosensoryal alanlarını sınırlar.


Oksipital Lob

  • 17. alan primer görme alanıdır.

  • 18. ve 19. alanlar görmenin assosiasyon alanlarıdır.


Primary Visual Cortex

Visual Association Area


Beynin Üst Yan Yüzeyi

Temporal Lob

  • 41. alan primer işitme

  • 22-42. alanlar işitmenin assosiasyon alanıdır .


PrimerİşitmeAlanı

Wernike Alanı


Beynin Medial Yüzeyi

  • Longitudinal yarık ve falks serebri ile ayrılır.

  • Korpus kallozum

  • Forniks

  • Singulat girus

  • Parietooksipital oluk

  • Kalkarin oluk


Beynin Alt Yüzeyi

  • Orbital yüzey

  • Tentorial yüzey

  • Parahippokampal girus

  • Lingual gyrus

  • Unkal gyrus


Bazal Ganglionlar

  • Gri cevherin simetrik subkortikal alanlarıdır.

  • Lentiform çekirdek

    Putamen Korpus striatum

    Globus pallidus

  • Kaudat çekirdek

  • Klaustrum


Bazal Ganglionlar

  • Ekstrapiramidal sistemi oluştururlar.

  • Postür ve hareketin temelini oluştururlar.


Rinensefalon ve Limbik Sistem

  • Olfaktor bulbus

  • Olfaktor yollar

  • Ön delikli cevher

  • Unkus

  • Dentat gyrus

  • Girus hipokampus

  • Habenular trigon

  • Amigdala


Limbik Sistem

  • Kişinin korunması ve türün devamlılığının sağlanmasına yardımcı bir sistemdir.

  • Serebral korteksin birçok yerinden uyarılar alır.


Limbik Sistem

Hippokampus

  • Hipotalamus ve temporal lob alanları ile bağlantılıdır.

  • Hippokampus hafıza ve uzaysal problem çözmede hayati rol oynar.


Limbik Sistem Bozuklukları

  • Olfaktor halusinasyonlar

  • Duygusal değişimler

  • Depresyon

  • Hafıza bozuklukları

  • Kluver- Bucy sendromu

  • Temporal lob epilepsisi


Diensefalon (Arabeyin)

  • Talamus

  • Hipotalamus

  • Subtalamus

  • Epitalamus


Diensefalon (Arabeyin)

Talamus:

  • Sensorial, motor, limbik, multimodal çekirdekleri içerir.

  • Ağrı algılanması ve duyuların ince ayrıntılarının algılanmasında önemlidir


Diensefalon (Arabeyin)

Talamik sendrom:

  • Ani gelişen tek taraflı anestezi, daha sonraki dönemde sıcak, soğuk ve iğne batması gibi duyulara hassasiyet eşiğinin yükselmesi

  • Kalıcı yanma ve sıkıntı verici ağrılar


Diensefalon (Arabeyin)

Hipotalamus:

  • Otonom, istemli fonksiyonları üstlenir.

  • Beslenme merkezini uyarır.

  • Vücut ısısının düzenlenmesinden sorumludur.

  • Sıvı alımını ayarlar.


Diensefalon (Arabeyin)

Hipotalamus

  • Hipofiz ön lob sekresyonlarını etkileyerek üreme, büyüme, tiroid ve adrenal korteks sekresyonlarını içeren endokrin fonksiyonları düzenler.

  • Biyolojik ritmi düzenler.


Diensefalon (Arabeyin)

Hipotalamus lezyonlarında:

  • Sürekli uyku halinden komaya kadar seyreden klinik

  • Uygunsuz ADH sendromu

  • Diabetes insipitus


Diensefalon (Arabeyin)

Subtalamus:

  • Bazal ganglionlarla afferent ve efferent lif uzantıları içerir.

  • Lezyonunda: Vücudun bir yarısını içeren kol ve bacaklarda düzensiz kasılmalar gözlenir.(Hemiballismus)


Beyin Sapı ve Beyincik(Serebellum)

  • Pons ve bulbusu içerir

  • Çok sayıda inen ve çıkan yol ve çekirdek içerir


Beyin Sapının Damarlanması

  • A. İnferior posterior serebelli

  • A. İnferior anterior serebelli

  • A. Superior serebelli

  • A. Cerebri posterior

  • A. Pontini


Beyin Sapı Lezyonları:

  • Medial medullar sendrom

  • Lateral medullar(Wallenberg) sendrom

  • Bazal pontin sendromları

  • Benedikt sendromu


Serebellum

  • Archeocerebellum: Flocculonoduler lob denge ile ilgilidir.

  • Palaeoserebellum: Yüzme, yürüme gibi klişeleşmiş hareketlerle ilişkilidir.

  • Neoserebellum: İnce hareketleri koordine eder.


Serebellar lezyon bulguları:

  • Hipotoni ve ataksi

  • Denge bozuklukları

  • Nistagmus

  • Asinerji (koordinasyon kaybı)

  • Dismetri

  • İstemli hareketlerde tremor

  • Disdiadokinezi


ÖZET

  • Primer görme alanı: Oksipital lobda

  • Motor homonculus: Frontal lobda, presentral girus

  • Postsentral gyrus: Parietal lobda, primer duyu alanı

  • Bazal ganglionlar: Globus pallidum, putamen, caudat nukleus, ekstrapiramidal sistem


Ventriküler Sistem

  • Beyin dokusu içinde ependim hücreleri ile örtülü ve BOS ile dolu boşluklardır


Ventriküler Sistem

Bu boşluklar:

  • İki ventriculus lateralis

  • Ventriculus tertius

  • Aquaductus serebri

  • Ventriculus quartus


Ventriküler Sistem

  • 4. Ventrikül çatısının üst kısmında serebellum yer alır.

  • Serebelluma ait kitle lezyonları ya da bu bölgedeki enfarkt sonrası oluşan ödem ile serebellum 4. ventriküle bası yapar.

  • Bunun sonucunda akut obstrüktif hidrosefali gelişebilir.


Ventiküllerin Kanlanması

A. Choroideaanterior

  • A.Carotisinternanın dalı

    A.a. Choroideaposterolateralis

  • A. Cerebriposteriorun dalı

    A. Choroideaposteromedialis

  • A. Cerebriposteriorun dalı

    A. İnferiorposteriorserebelli


Beyin zarları ve Boşluklar

Zarları:

  • Duramater

  • Araknoid

  • Piamater

    Boşlukları:

  • Epidural alan

  • Subdural alan

  • Subaraknoid alan


Beyin zarları


Serebrospinal Sıvı (BOS)

  • Beynin mekanik destekçisidir.

  • İyon bileşimini düzenler.

  • Metabolitleri taşır.

  • Basınç değişikliklerinden koruma sağlar.

  • BOS hacmi 150 ml, günlük 400-500 ml üretimi mevcut.


Serebrospinal Sıvı (BOS)

Normal BOS

  • Renksiz, kokusuz, berrak

  • Basınç: 70-190 mm su

  • Hücre: 0-5 lenfosit

  • Protein: ≤50 mg/ dl

  • Glikoz: 50-75 mg/dl


BEYNİN KANLANMASI

  • Vücuttaki toplam kanın %18’i, vücut ağırlığının sadece % 2’sini oluşturan beyni besler.

  • Akciğerler ile alınan O2’ nin % 20’si beyne gider.

  • Beyne oksijen ulaşımı durursa:

  • 15 sn altında şuur kaybolur.

  • 5 dk üzerinde ise geri dönüşümsüz hasar meydana gelir.


Serebrovasküler Hastalık

  • İnme (strok) vasküler yapıdaki tıkanıklık ya da kanama nedeniyle ortaya çıkar.

  • Toplum içindeki nörolojik yetersizliğin en başta gelen nedenidir.

  • Gelişmiş ülkelerde 3. sıklıktaki ölüm nedenidir.


Beynin Arteryel Beslenmesi

Willis poligonu:

  • 2 internal karotid arter

  • Baziler arter

  • 1 anteriorkominikan arter

  • 2 posteriorkominikan arter


Beynin Arteryel Beslenmesi

  • Poligonun varyasyonları sıktır:

  • Posterior kominikan arter tek veya çift taraflı oldukça geniş

  • Posterior serebral arter de ilk çıkış yerinde çok dar

  • Anterior kominikan arter eksik, çift ya da ince olabilir.


Beynin Arteryel Beslenmesi

  • Arterler ilk çıkış yerlerinde beynin ön yüzüne oldukça yakındır.,

  • Besleyecekleri parankime girmeden önce subaraknoid bölgede seyrederler.

  • Her bir ana damar belli bölgeyi sınır bölgesi diye adlandırılan ( watershed) yere kadar besler.


Ana Serebral arterler

İnternal carotid arter

Common carotid arter

Vertebral arter

Sol Subclavian arter

Arcus aorta


Beynin Arteryel Beslenmesi

Vertebral Arter:

  • Beyin sapı

  • Serebellum

  • Oksipital lob

  • Talamusun bir kısmı

    Karotid arterler: Geriye kalan kısmı besler.


Baziler arter

  • Her iki vertebral arter birleşir, baziler artere dönüşür.

  • Baziler arter sağ ve sol posterior serebral arterlere ayrılır.


Vertebrobaziler arter hastalığı

  • Vertigo

  • Ataksi

  • Disartri

  • Disfazi

  • Bulantı, kusma

  • Çift görme*


Karotid Arter ve Dalları

  • Posterior kominikan arter

  • Anterior koroidal arter

  • Oftalmik arter

  • Orta serebral arter

  • Anterior serebral arter


Karotid arter hastalığı

  • Karşı tarafta kuvvet kaybı ve sensorial kayıp

  • Afazi

  • Apraksi


Serebral Arterler


Orta Serebral Arter

  • Serebrum lateralinin yüzeyel ve derin birçok kısmını besler.


Orta serebral arter tutulumunda:

  • Karşı vücut tarafında daha çok yüz ve de kolu etkiler.

  • Bacakta belirgin güçsüzlük olmayabilir.


Anterior Serebral Arter

  • Anterior frontal lob ve uzanabildiği kadar serebral hemisferin medial kısmını besler.


Anterior serebral arter tutulumu:

  • Karşı bacakta güçsüzlük ve sensorial kayıp

  • İki taraflı anterior serebral arter tutulumunda frontal lobların bilateral etkilenmesi olur ve akinetik mutizm gelişebilir.


PosteriorSerebral Arter

  • Oksipital lob

  • Temporal lobun bazal yüzü

  • 3. ve lateral ventrikülün koroid pleksuslarını besler

  • Lezyonunda görme etkilenir.


Homonculus ve artreyel dolaşım

Anterior

serebral arter

Orta serebral arter

Posterior serebral arter


Serebrovasküler Hastalık

  • Boyun bölgesindeki internal karotis arter tek taraflı tıkanırsa, oftalmik arter bağlantısı sayesinde tıkanan kısmın distali eksternal karotid arterden beslenebilir.


Serebrovasküler Hastalık

  • Tıkanıklık ani değilde yavaş gelişirse, anastomotik bağlantılardan kan akımının yeterince çalışabilmesi için gerekli kompensatuar mekanizmalar işleyebileceğinden, enfarkt gelişme riski daha az olacaktır.


VENÖZ DRENAJ

  • Serebral venler, venöz sinüsler, durada bulunan meningeal venler ve kafa kemiği içinden geçen diploik venler sayesinde olmaktadır.

  • Diğer vücut venlerinden farklı olarak buradaki venlerde kapakçık yoktur ve seyirlerinde arterlere eşlik etmezler.


İnternal Drenaj

  • Serebrumun içi büyük serebral vene (Galen veni) dökülür.

  • Ön beyin bazalinin drenajını sağlayan bazal venler (Rosenthal veni) de Galen venine dökülür.


Venöz Sinüsler

  • Duranın iç ve dış yaprağı arasında bulunan kanallar dural sinüs olarak bilinirler.

  • Tüm dural sinüsler internal juguler ven

    ya da pterigoid pleksusa boşalırlar.

  • Ekstrakranial venler ile bağlantı sağlayan emisser venler de sinüslere boşalır.


Özet

  • Beyin total kanın %18 ‘ini alır

  • Watershed alanlar…

  • Willis poligonu: Baziller arter, İnternal carotid arter, anterior- posterior kominikan arter

  • Ventriküller !!!


Kaynaklar

  • Stephen G.Waxman, Korrelatif Nöroanatomi, LAGNE

  • Prof. Dr.Murat Emre, The Netter Collection of Medical Illustrations, Sinir Sistemi, Anatomi ve Fizyoloji, NETTER

  • http://www.med.harvard.edu

  • http://medstat.med.utah.edu

  • http://www.bioon.com/book/biology/whole/image/1/1-8.tif.jpg


TEŞEKKÜRLER…


  • Login