gelece n de ers zle t r lmes ne evr msel ps koloj k yakla im seda can zmir ekonomi niversitesi
Download
Skip this Video
Download Presentation
GELECEĞİN DEĞERSİZLEŞTİRİLMESİNE EVRİMSEL PSİKOLOJİK YAKLAŞIM Seda CAN İzmir Ekonomi Üniversitesi

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 42

GELECEĞİN DEĞERSİZLEŞTİRİLMESİNE EVRİMSEL PSİKOLOJİK YAKLAŞIM Seda CAN İzmir Ekonomi Üniversitesi - PowerPoint PPT Presentation


  • 410 Views
  • Uploaded on

GELECEĞİN DEĞERSİZLEŞTİRİLMESİNE EVRİMSEL PSİKOLOJİK YAKLAŞIM Seda CAN İzmir Ekonomi Üniversitesi. Doç. Dr. Hakan ÇETİNKAYA “Deneysel Psikoloji" İzmir Ekonomi Üniversitesi. Alp Giray Kaya “Sosyal Psikoloji" Hacettepe Üniversitesi. Yrd. Doç. Dr. Seda DURAL “Psikometri" İzmir Üniversitesi.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' GELECEĞİN DEĞERSİZLEŞTİRİLMESİNE EVRİMSEL PSİKOLOJİK YAKLAŞIM Seda CAN İzmir Ekonomi Üniversitesi' - kyla-stevens


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
gelece n de ers zle t r lmes ne evr msel ps koloj k yakla im seda can zmir ekonomi niversitesi

GELECEĞİN DEĞERSİZLEŞTİRİLMESİNE EVRİMSEL PSİKOLOJİK YAKLAŞIMSeda CANİzmir Ekonomi Üniversitesi

slide2

Doç. Dr. Hakan ÇETİNKAYA

“Deneysel Psikoloji"

İzmir Ekonomi Üniversitesi

Alp Giray Kaya

“Sosyal Psikoloji"

Hacettepe Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Seda DURAL

“Psikometri"

İzmir Üniversitesi

slide3

Prof. Dr. Yurdal TOPSEVER

“Deneysel Psikoloji"

İzmir Ekonomi Üniversitesi

Dr. Evrim GÜLBETEKİN

“Deneysel Psikoloji"

Muğla Üniversitesi

Nagihan BOZ, Nur İNNECİ, Hülya MUTLU, Selin TÜRKMEN ve Duygu YEŞİLKAYALI

İzmir Ekonomi Üniversitesi

Antoine Selim BİLGİN

“Klinik Psikoloji"

Amsterdam Üniversitesi

slide4
Geleceğin değersizleştirilmesi kavramının temelleri öğrenme alanındaki öz-denetim (self-control) kavramına dayanmaktadır.
  • Öz-denetim, hemen elde edilebilen küçük bir ödül yerine, daha geç elde edilebilen büyük bir ödülün seçilmesi olarak tanımlanabilir (Ainslie, 1974; Rachlin & Green, 1972).
slide5
Öz-denetim görüngüsünü, ilk defa Rachlin ve Green (1972) laboratuar ortamında güvercinlerle test etmişlerdir.
  • Klasik bir öz-denetim tarifesinde tepki verme, ya küçük bir parça yiyeceğe hemen ulaşma (alternatif A) ya da büyük bir parça yiyeceğe 4 saniye geç ulaşma (alternatif B) ile ödüllendirilmiştir.
  • Güvercinler seçim aşamasında, A ya da B anahtarlarını gagalayarak bu iki alternatif arasında seçim yapmışlardır.
slide6

A

B

Büyük

Ödül

Küçük

Ödül

Hemen

Gecikmeli

Güvercinin B alternatifini (daha geç ama daha büyük bir parça yiyecek) seçmesi Rachlin ve Green tarafından öz-denetim olarak adlandırılmıştır.

slide7
Öte yandan, yapılan araştırmalar şimdiki küçük bir ödülün, gelecekteki büyük ödüle tercih edilmesinin çok sık rastlanan bir durum olmadığına işaret etmiştir.
  • Hemen alınabilecek küçük bir ödülün tercihine ilişkin söz konusu eğilim, bu konunun geleceğin değersizleştirilmesi (future discounting) olarak ele alınmasına yol açmıştır.
slide8
Geleceği değersizleştirme, yakın zamanda elde edilebilecek göreli olarak küçük bir ödülü, gelecekteki daha büyük bir ödüle tercih etme eğilimi olarak tanımlanmaktadır (Wilson ve Daly,2003; Loevenstein, 1988; Mazur ve Logue, 1978).
slide9
Genel olarak bu eğilim işlevsiz olarak yorumlansa da (örn. Giancola, Mezzich, & Tarter, 1998; Seguin, Boulerice, Harden, Tremblay, & Pihl, 1999) evrimsel psikologlar tarafından yapılan çalışmalar öncekini sonrakine tercih etmenin adaptif olabileceğini göstermiştir (Daly & Wilson, 2001; Frederick, Loewenstein, & O’Donoghue, 2002; Laibson, 2001; Wilson & Daly, 1997).
slide10
Nesnelerin “şimdiki değeri” sonraki değerinden daha yüksektir çünkü…
  • Elde etmek için bekleme süresi arttıkça bunları tümüyle kaybetme olasılığı daha yüksek olacaktır (Iwasa, Suzuki ve Matsuda, 1984; Houston ve McNamara 1986) ve
  • Her şey eşit tutulduğunda, doğal seçilim “hemen” üremeyi destekleyecektir çünkü üremeyi ertelemek maliyetli olacaktır (Dasgupta & Maskin, 2002).
slide11

Geleceğin değersizleştirilmesi konusunda yapılan çalışmalar genel olarak parasal tercihlere ilişkin karar verme süreçleri üzerine odaklanmışlardır.

slide12
Hiperbolik Eşitlik (Hyperbolic Equation) (Mazur, 1987)
  • Parametre Tahminleme Prosedürü (Parameter Estimation Procedure) (Kirby ve Marakovic, 1996)
slide13

Eksponansiyel Değersizleştirme

Hiperbolik Değersizleştirme

slide14

Uzak teklifin miktarı

Yakın teklifin miktarı

Erteleme Süresi

k değeri

slide15

50 TL 80 TL

YARIN 70 GÜN SONRA

slide17
İlk tercihi seçme örüntüsünden ikinci tercihi seçme örüntüsüne geçildiği durumdaki, ilk tercihin seçildiği son teklif çiftinin k değeri ile ikinci tercihin seçildiği ilk teklif çiftinin k değeri arasındaki geometrik orta nokta katılımcının k değeridir.
slide18

Her bir sıradaki teklif çiftleri miktar farklılıkları ve erteleme süreleri bakımından birbirlerine benzerdir.

  • Sıra arttıkça ikinci teklif için verilen süre kısalırken iki teklifin miktarı arasındaki fark artmaktadır.
slide19
Geleceğin değersizleştirilmesinde sunulan tercih çiftlerinin k değerleri göz önünde bulundurularak tepki hızlarının farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir.
y ntem
Yöntem

Katılımcılar:

  • Çalışmada yaşları 18 ile 25 arasında değişen 49 kadın 55 erkek üniversite öğrencisi katılımcı olarak yer almıştır.
bulgular
Bulgular
  • k değerlerine göre 3’e ayrılmış (yüksek, orta, düşük) teklif çiftlerine verilen tepkilerin süreleri anlamlı olarak farklılaşmıştır, F (1.71, 176.43) = 41.56, p = .00,η2= .29.
slide24

Katılımcılar düşük sıradaki/mertebedeki teklif çiftlerine ilişkin seçimlerini en kısa sürede yaparken en çok zamanı yüksek sıradan gelen teklif çiftlerinde harcamışlardır.

  • Bu farklılık, gelecekteki ödülün seçiminde daha üst düzey bilişsel süreçlerin aktive olduğuna ilişkin bir gösterge olabilir.

(Mc Clure ve ark., 2004; Tanaka ve ark., 2004) ile tutarlı

slide25
Geleceğin değersizleştirilmesi kavramı ekonomik disiplinlerden alınmış olsa da, kullanımı ve anlamı kolaylıkla “parasal geçici tercihlerin” ilişkilerinin ötesine geçmiştir (örn., Madden, Petry, Badger ve Bickel, 1997; Ditto, Pizzarro, Epstein, Jacobson ve MacDonald, 2006; Daly ve Wilson, 2001).
  • Yani, bir anlamda, geleceğin değersizleştirilmesi yakın bir üreme getirisinin gelecekte olan daha olası bir cinsel birleşme pahasına tercih edilmesidir.
slide26
Geleceğin cinsel değersizleştirilmesinde, cinsel uyarılma ve dolayısıyla artmış testosteron düzeyi aracı bir değişken olabilir.
  • Evrimsel psikologlar tarafından daha önce yapılan çalışmalarda karşı cinsten biriyle olan etkileşim (kısa bile olsa) erkeklerde artan testosteron yoluyla değersizleştirmeyle sonuçlanabilmektedir (örn., Daly & Wilson, 2005; Takahashi, Sakaguchi, Oki, & Hasegawa, 2008; Van den Bergh & Dewitte, 2006; Wilson & Daly, 2003).
slide27
Bu çalışmada etkisi gözlenebileceği düşünülen bir diğer değişken 2D:4D parmak oranıdır.
  • Düşük parmak oranına sahip olanlar testosterona daha hassas olduklarından (Manning ve ark., 2003)ve daha yüksek serum testosteron düzeyine sahip olduklarından (Manning ve ark., 1998), cinsel uyarılma özellikle düşük parmak oranına sahip erkekleri etkileyebilir.
slide28
Düşük 2D:4D oranına sahip erkekler “değersizleştirenler” değilseler de (Van den Bergh ve Dewitte, 2006; Burnham, 2003), söz konusu erkekler cinsel olarak uyarıldıklarında, geleceği değersizleştirme eğilimleri artabilir (Roney ve ark., 2003; Wilson ve Daly, 2004).
  • Bu nedenle, çalışmada erkeklerdeki cinsel değersizleştirmenin 2D:4D oranıyla ilişkili olabileceği düşünülmektedir.
slide29
Bu çalışmada, erkeğin tasarladığı eşleşme türünün de geleceğin cinsel değersizleştirmesini etkileyen bir faktör olabileceği düşünülmüştür.
  • Kısa-süreli ilişki tasarlayan erkeklerle uzun-süreli ilişki tasarlayan erkeklerin değersizleştirme oranlarının farklılaşacağı düşünülmektedir.
y ntem1
Yöntem

Katılımcılar:

  • Çalışmada yaşları 18 ile 26 arasında değişen ve kendini heteroseksüel olarak rapor eden 78 erkek üniversite öğrencisi katılımcı olarak yer almıştır.
slide33

Senaryo

+

Kısa-süreli ya da Uzun-süreli eş tercihi için Yönerge

Kısa-süreli/ uzun-süreli bir ilişki için bir kadına teklifte bulunacağınızı varsayın.

Resmini göreceğiniz kadına ilişkin teklifte bulunmak için tercihinizi 1-7 arasında belirtiniz.

slide35

Deney Grubu

Kontrol Grubu

20 foto:

Her biri 9 sn

20 foto:

Her biri 9 sn

Manzara

fotoğrafları

Çok

Çekici

Çok

Güzel

Çekici

Değil

Güzel

Değil

slide37

Sağ el 2D:4D oranları

hesaplandı

Değerlendiriciler arası korelasyon katsayısı = 0.91

slide38

F(1,70 )= 7.15, p<0.01, η2=0.093

  • Cinsel uyarılma koşulundaki katılımcıların değersizleştirme oranları daha yüksek bulunmuştur.
  • Kısa-süreli ilişki koşulundaki katılımcılar geleceği daha çok değersizleştirmişlerdir.

Etkileşim anlamsız

F(1,70 )= 9.99, p<0.01, η2=0.125

slide39

F(1,70 )= 7.09, p<0.05, η2=0.092

2D:4D Oranı

  • Cinsel uyarılma koşulundaki düşük 2D:4D oranına sahip katılımcıların değersizleştirme oranları daha yüksek bulunmuştur.

Etkileşim

Anlamlı

F(1,70 )= 4.31, p<0.05, η2=0.058

slide40

F(1,70 )= 7.09, p<0.05, η2=0.092

2D:4D Oranı

  • Kısa-süreli ilişki koşulundaki katılımcılar ve

-Düşük 2D:4D oranına sahip katılımcılar geleceği daha çok değersizleştirmişlerdir.

Etkileşim anlamsız

F(1,70 )= 7.15, p<0.01, η2=0.093

slide41

Erkekler kısa-süreli bir ilişki tasarladıklarında (%36.1) uzun-süreli ilişki (% 21.3) durumuna göre daha çok geleceklerini değersizleştirmişlerdir.

Gray, Kahlenberg, Barrett, Lipson, & Ellison, (2002) ile tutarlı

Erkekler cinsel olarak uyarıldıklarında geleceği daha çok değersizleştirmişlerdir (% 31.5).

McIntyre, Gangestad, Gray, Chapman, Burnham, O’Reurke ve Thornhill, (2006) ile tutarlı

Düşük 2D:4D oranına sahip erkekler cinsel olarak uyarıldıklarında geleceklerini daha çok değersizleştirmişlerdir (%41.5).

slide42

Life is Uncertain

Eat Dessert First

Margo Wilson’a…

ad