slide1
Download
Skip this Video
Download Presentation
METODY PRZYGOTOWANIA STUDIUM WYKONALNOŚCI DLA PROJEKTÓW GENERUJĄCYCH DOCHÓD

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 105

METODY PRZYGOTOWANIA STUDIUM WYKONALNOŚCI DLA PROJEKTÓW GENERUJĄCYCH DOCHÓD - PowerPoint PPT Presentation


  • 123 Views
  • Uploaded on

METODY PRZYGOTOWANIA STUDIUM WYKONALNOŚCI DLA PROJEKTÓW GENERUJĄCYCH DOCHÓD W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO WRAZ Z METODAMI I TECHNIKAMI WERYFIKACJI ANALIZ FINANSOWYCH PROJEKTU Warszawa, marzec 2008. Plan prezentacji. Dzień 1

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' METODY PRZYGOTOWANIA STUDIUM WYKONALNOŚCI DLA PROJEKTÓW GENERUJĄCYCH DOCHÓD ' - kort


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1
METODY PRZYGOTOWANIA STUDIUM WYKONALNOŚCI

DLA PROJEKTÓW GENERUJĄCYCH DOCHÓD

W PROGRAMIE OPERACYJNYM

INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

WRAZ Z METODAMI I TECHNIKAMI WERYFIKACJI

ANALIZ FINANSOWYCH PROJEKTU

Warszawa, marzec 2008

plan prezentacji
Plan prezentacji

Dzień 1

  • Przygotowanie Studium Wykonalności jako załącznika do wniosku o dofinansowanie
  • Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych
  • Zasady analizy ekonomicznej i finansowej
  • Rola analizy finansowej i ekonomicznej w przygotowaniu przedsięwzięć do Funduszu Spójności
plan prezentacji1
Plan prezentacji

Dzień 2

  • Wpływ analizy finansowej na pozostałe aspekty przedsięwzięcia
  • Współpraca wnioskodawcy i IW z konsultantem

w procesie opracowania Studium Wykonalności

  • Weryfikacja i opiniowanie Studium Wykonalności
  • Techniki weryfikacji analizy finansowej Studium Wykonalności
  • Podsumowanie
  • Pytania
przygotowanie studium wykonalno ci jako za cznika do winsoku o dofinansowanie
Przygotowanie Studium Wykonalności jako załącznika do winsoku o dofinansowanie
  • Definicja i podstawowe zasady przygotowania Studium Wykonalności
  • Zależność Studium Wykonalności i wniosku aplikacyjnego
  • Studium Wykonalności jako załącznik do obowiązującego wniosku o dofinansowanie projektu w ramach PO IiŚ
  • Elementy Studium Wykonalności, które należy ująć we wniosku
  • Aktualizacja dokumentów
definicja i podstawowe zasady przygotowania sw
Definicja i podstawowe zasady przygotowania SW

Co to jest Studium Wykonalności?

Celem studium wykonalności jest:

  • określenie metod i zakresu rozwiązania zidentyfikowanych problemów
  • weryfikacja szans urzeczywistnienia projektu
  • weryfikacja jego późniejszego funkcjonowania.
definicja i podstawowe zasady przygotowania sw1
Definicja i podstawowe zasady przygotowania SW

Wykonanie studium wykonalności jest niezbędne dla każdego projektu inwestycyjnego ponieważ:

  • Pozwala na diagnozę rzeczywistych problemów i identyfikację rozwiązań prowadzących do ich rozwiązania.
  • Uzasadnia wybór opcji, której realizacja doprowadzi do rozwiązania zdiagnozowanych problemów.
  • Umożliwia określenie właściwego zakresu rzeczowego projektu i wskazuje, które z proponowanych rozwiązań jest najlepsze z technicznego i ekonomicznego punktu widzenia.
  • Pozwala na analizę i wybór optymalnych rozwiązań instytucjonalnych.
  • Wykazuje finansową i administracyjną wykonalność oraz trwałość projektu.
  • Analizuje wykonalność projektu pod względem środowiskowym.
  • Określa korzyści możliwe do uzyskania przez beneficjenta.
definicja i podstawowe zasady przygotowania sw2
Definicja i podstawowe zasady przygotowania SW

Studium Wykonalności

Próba zdefiniowania pojęcia, w aspekcie projektów aplikujących do dofinansowania ze środków UE

definicja i podstawowe zasady przygotowania sw3
Definicja i podstawowe zasady przygotowania SW

Studium wykonalności umożliwia zbadanie wszelkich uwarunkowań projektu:

  • Technicznych: co trzeba zbudować i czy to się da to zbudować?
  • Organizacyjnych: czy ma kto zorganizować projekt?
  • Prawnych: od strony administracyjnej, zagospodarowania przestrzennego, własności nieruchomości.
  • Finansowych: ile to kosztuje i jakie są źródła sfinansowania? Kto i jak to utrzyma?
  • Ekonomicznych jakie są koszty i korzyści dla społeczeństwa?
  • Środowiskowych czy jest to wykonalne pod względem środowiskowym?
definicja i podstawowe zasady przygotowania sw4
Definicja i podstawowe zasady przygotowania SW

Cele i funkcja Studium Wykonalności

  • wewnętrzne (dla inwestora):
    • wybór najlepszego wariantu realizacji inwestycji i optymalizacja jego zakresu;
    • sprawdzenie, czy przy wybranej technologii/założeniach projekt jest wykonalny;
    • przy nastawieniu komercyjnym - możliwość podjęcia decyzji, czy projekt w ogóle realizować (czy jest na tyle opłacalny).
  • zewnętrzne (dla instytucji oceniającej):
    • umożliwienie wyboru efektywniejszych rozwiązań;
    • sprawdzenie czy przy projekt jest wykonalny, czy nie ma ryzyka utraty płynności finansowej na etapie realizacji i eksploatacji;
    • weryfikacja stopnia przygotowania projektu i wykonalności założonego harmonogramu;
    • optymalizacja wysokości dotacji i rozdysponowania środków finansowanych pomiędzy projekty.
definicja i podstawowe zasady przygotowania sw5
Definicja i podstawowe zasady przygotowania SW
  • Kiedy przygotowujemy Studium Wykonalności?
  • Studium Wykonalności, a Wstępne Studium Wykonalności
definicja i podstawowe zasady przygotowania sw6
Definicja i podstawowe zasady przygotowania SW

Podstawowe zasady przygotowania SW

  • Zachowanie celów przygotowania SW
  • Rzetelność i wiarygodność prezentowanych informacji – źródła danych
  • Spójność i logiczność analizy oraz prezentacji materiału
  • Zachowanie wymogów dla danego Programu operacyjnego, Działania
zale no studium wykonalno ci i wniosku aplikacyjnego
Zależność Studium Wykonalności i wniosku aplikacyjnego
  • Wniosek o dofinansowanie jest wtórny w stosunku do Studium Wykonalności
  • Studium Wykonalności przygotowujemy na wcześniejszym etapie projektu – musi ono być sporządzone dla tego samego zakresu projektu, ale poszczególne wartości finansowe mogą się różnić w pewnych granicach
  • Przyjmuje się, iż Studium Wykonalności powinno się wykonywać, jako wersja ostateczna, gdy założenia projektu różnią się od wersji realizowanej o 15-25%.
  • Doświadczenia ZPORR
slide13
Studium Wykonalności jako załącznik do obowiązującego o wniosku o dofinansowanie projektu w ramach PO IiŚ
  • Wniosek o dofinansowanie projektu w ramach PO IiŚ – określony jako Załącznik XXI do rozporządzenia wykonawczego 1828/2006 – inwestycje w infrastrukturę (gdy nie ma pomocy publicznej)
  • Ten sam formularz Wniosku dla dużych projektów i projektów nie będących projektami dużymi
slide14
Studium Wykonalności jako załącznik do obowiązującego o wniosku o dofinansowanie projektu w ramach PO IiŚ
  • Analiza finansowo – ekonomiczna (analiza kosztów i korzyści) jako dodatkowy załącznik do wniosku o dofinansowanie, który podlega aktualizacji i jest zgodny z danymi we Wniosku
  • Zgodność wniosku ze Studium Wykonalności (analizą kosztów i korzyści)
elementy studium wykonalno ci kt re nale y uj we wniosku
Elementy Studium Wykonalności, które należy ująć we wniosku

Pozycje wniosku wynikające bezpośrednio ze Studium Wykonalności

(analizy kosztów i korzyści):

  • Punkt C – Wyniki Studium Wykonalności
  • Punkt E
  • Analiza finansowa
  • Analiza społeczno – gospodarcza
  • Analiza ryzyka i wrażliwości
aktualizacja dokument w
Aktualizacja dokumentów

Kiedy istnieje potrzeba aktualizacji Studium Wykonalności, jako załącznika do wniosku o dofinansowanie projektu w ramach PO IiŚ?

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

Wytyczne w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód (opracowanie MRR):

  • Definicja celów projektu;
  • Identyfikacja projektu;
  • Analiza wykonalności i rozwiązań alternatywnych;
  • Analiza finansowa;
  • Analiza kosztów i korzyści;
  • Analiza wrażliwości i ryzyka.

„Jeżeli Instytucja Zarządzająca nie określi tego inaczej wskazane powyżej elementy Studium Wykonalności lub innego Dokumentu, Wnioskodawca przygotuje w oparciu o Wytyczne”

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych1
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

Zakres studium wykonalności dla przedsięwzięć inwestycyjnych w sektorze wodno-ściekowym/dotyczących gospodarki odpadami oraz ochrony powierzchni ziemi (oś priorytetowa I i II) – według MRR – źródło:www.funduszeeuropejskie.gov.pl:

1. Podsumowanie danych na temat przedsięwzięcia

2. Opis istniejącego systemu wodno- ściekowego/ systemu odpadowego

3. Analiza i prognoza popytu

4. Analiza opcji

5. Analiza instytucjonalna przedsięwzięcia

6. Opis projektu

7. Analiza oddziaływania na środowisko

8. Plan wdrożenia i funkcjonowania projektu

9. Plan finansowania przedsięwzięcia

10. Analiza finansowa

11. Analiza społeczno – ekonomiczna

12. Analiza wrażliwości i ryzyka

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych2
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych
  • Podsumowanie danych na temat przedsięwzięcia
  • Opis istniejącego systemu wodno – ściekowego

2.1 Struktura organizacyjna działania systemu wodno – ściekowego

2.2. Parametry ilościowe i jakościowe wody, ścieków oraz osadów ściekowych w istniejącym systemie

2.3. Charakterystyka techniczna istniejącego systemu wodno – ściekowego

2.4. Zgodność działania systemu z wymaganiami polskimi i UE

2.5. Opis niedoborów jakościowych i ilościowych w stosunku do stanu pożądanego

2.6. Zakres inwestycji niezbędnych do zniwelowania niedoborów jakościowych i ilościowych systemu, w tym inwestycji odtworzeniowych

Cel rozdziału: identyfikacja niedoborów ilościowych i jakościowych w stanie obecnym w systemie oraz określenie zakresu koniecznych inwestycji

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych3
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

3. Analiza i prognoza popytu

3.1 Uwarunkowania społeczno – gospodarcze realizacji przedsięwzięcia

3.2 Bieżący i przyszły popyt zgłaszany przez gospodarstwa domowe

3.3 Bieżący i przyszły popyt zgłaszany przez przemysł

3.4 Bieżący i przyszły popyt zgłaszany przez podmioty użyteczności publicznej i sektor usługowy

3.5 Bieżący i przyszły popyt łącznie

3.6 Przyszły bilans wody i ścieków

Cel rozdziału: identyfikacja i prognoza popytu na usługi

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych4
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

4. Analiza opcji

4.1 Zakres i metodyka analizy

4.2 Charakterystyka rozważanych rozwiązań lokalizacyjnych i technologicznych

4.3 Wskazanie najlepszych rozwiązań spośród rozważanych opcji

Cel rozdziału: analiza możliwych opcji i wybór najkorzystniejszego rozwiązania zniwelowania zidentyfikowanych niedoborów dla określonego popytu

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych5
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

5. Analiza instytucjonalna przedsięwzięcia

5.1 Charakterystyka rozważanych opcji w zakresie realizacji inwestycji i eksploatacji majątku

5.2 Analiza SWOT możliwych rozwiązań instytucjonalnych

5.3 Wskazanie najlepszych rozwiązań instytucjonalnych spośród analizowanych opcji instytucjonalnych

Cel rozdziału: analiza i wybór najbardziej optymalnych rozwiązań instytucjonalnych

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych6
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

6. Opis projektu

6.1 Zakres rzeczowy projektu

6.2 Opis i charakterystyka wybranej technologii

6.3 Lokalizacja przedsięwzięcia

6.4 Kwalifikowane i niekwalifikowane koszty inwestycyjne wraz ze wskazaniem przyjętej metodyki ich szacowania

6.5 Zbiorcze zestawienie zadań budowlanych

6.6 Rozwiązania konstrukcyjne i warunki prowadzenia budowy

6.7 Sposób zagospodarowania produktów ubocznych

Cel rozdziału: szczegółowe określenie rzeczowe i kosztowe przyjętych rozwiązań realizacji projektu

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych7
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

7. Analiza oddziaływania na środowisko

7.1 Sposób wdrożenia przez projekt polityk UE

7.2 Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (OOŚ)

7.3 Spójność przedsięwzięcia z sektorowymi planami i programami związanymi z wdrożeniem polityki wspólnotowej lub przepisów dotyczących gospodarki wodno – ściekowej

7.4 Strategiczne oceny oddziaływania na środowisko

Cel rozdziału: wskazanie zgodności projektu z politykami środowiskowymi i analiza oddziaływania projektu na środowisko naturalne

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych8
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

8. Plan wdrożenia i funkcjonowania projektu

8.1 Struktura wdrażania przedsięwzięcia, zestawienie i harmonogram niezbędnych działań, w tym instytucjonalnych i administracyjnych w celu wdrożenia przedsięwzięcia

8.2. Struktura organizacyjna JRP

8.3. Koszty wdrażania przedsięwzięcia

8.4. Proponowany zakres kontraktów, procedury kontraktowe, harmonogram ogłaszania i podpisywania kontraktów

8.5. Harmonogram realizacji przedsięwzięcia oraz planu płatności

8.6. Opis struktury organizacyjnej i własnościowej po realizacji przedsięwzięcia

Cel rozdziału: określenie struktury, kosztów wdrażania i harmonogramu realizacji przedsięwzięcia oraz struktury organizacyjnej

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych9
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

9. Plan finansowania przedsięwzięcia

9.1 Struktura i źródła finansowania kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych przedsięwzięcia z podziałem na lata realizacji inwestycji

9.2. Przewidywane sposoby i ocena realności pozyskania zabezpieczeń dla zwrotnych źródeł finansowania inwestycji

Cel rozdziału: przedstawienie źródeł finansowania

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych10
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

10. Analiza finansowa

10.1 Przyjęte założenia makroekonomiczne, metodyka analizy

10.2 Prognoza przychodów i kosztów w analizowanym okresie dla wariantu inwestycyjnego i bezinwestycyjnego, projekcja sprawozdań finansowych

10.3 Założenia do analizy luki finansowej i analizy efektywności

10.4 Obliczenia poziomu wsparcia środkami pomocowymi

10.5 Analiza efektywności przedsięwzięcia, obliczenie NPV i IRR

10.6 Ocena wyników analizy finansowej, sporządzenie analizy wskaźnikowej

Cel rozdziału: prezentacja analizy finansowej – tj. analizy rentowności i trwałości finansowej oraz określenie poziomu wsparcia środkami pomocowymi

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych11
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

11. Analiza społeczno – ekonomiczna

11.1 Metodyka analizy

11.2 Analiza społeczno – ekonomicznych kosztów

11.3 Analiza społeczno – ekonomicznych korzyści

11.4 Ekonomiczna stopa zwrotu (ERR) i zaktualizowana ekonomiczna wartość netto (ENPV)

11.5 Skutki przedsięwzięcia dla zatrudnienia

11.6 Niemierzalne korzyści i koszty przedsięwzięcia

Cel rozdział: analiza społecznych kosztów i korzyści realizacji projektu – uzasadnienie ekonomiczne projektu

zakres studium wykonalno ci w wietle obowi zuj cych przepis w i wytycznych12
Zakres Studium Wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych

12. Analiza wrażliwości i ryzyka

12.1 Analiza wrażliwości

12.2 Analiza ryzyka

Cel rozdziału: identyfikacja możliwych ryzyk i wrażliwości projektu na zmiany w celu identyfikacji ewentualnych działań korygujących i zaradczych

algorytm pracy nad studium wykonalno ci
Algorytm pracy nad Studium Wykonalności
  • Analiza otoczenia i stanu istniejącego (analiza danych istniejących)
  • Analiza problemów – przyczyn i skutków
  • Określenie i analiza możliwych rozwiązań
  • Analiza opcji techniczno – lokalizacyjnych wybranego rozwiązania
  • Określenie optymalnego zakresu projektu
  • Analiza instytucjonalna – analiza możliwości wdrożenia

(analiza danych istniejących)

  • Plan wdrożenia
  • Plan funkcjonowania
  • Analiza uwarunkowań środowiskowych
  • Analiza finansowa
  • Analiza ekonomiczna
  • Analiza wrażliwości i ryzyka
najbardziej istotne elementy sw
Najbardziej istotne elementy SW

Na podstawie Studium Wykonalności musimy wiedzieć:

  • Kto?
  • Co?
  • Jak?
  • Za ile i z czego?
  • Kiedy?
  • Po co?

Zamierza zrealizować oraz jak to będzie funkcjonować.

zasady analizy finansowej i ekonomicznej
Zasady analizy finansowej i ekonomicznej
  • Obowiązujące dokumenty dotyczące sporządzania analizy finansowej i ekonomicznej
  • Główne reguły i zasady dotyczące sporządzania analiz
  • Wymogi związane z okresem programowania 2007-2013
obowi zuj ce dokumenty dotycz ce sporz dzania analizy finansowej i ekonomicznej
Obowiązujące dokumenty dotyczące sporządzania analizy finansowej i ekonomicznej
  • Podstawa prawna
    • rozporządzenie ogólne 1083/2006
    • rozporządzenie 1083/2006, art. 55:„ (…) Kwalifikowalne wydatki na projekty generujące dochód nie przekraczają bieżącej wartości kosztu inwestycji pomniejszonej o bieżącą wartość dochodu netto z inwestycji w danym okresie odniesienia (…)”
    • część E i H.2 załącznika XXI do rozporządzenia 1828/2006algorytm wyliczania dofinansowania (stosować należy nie tylko dla dużych projektów)
obowi zuj ce dokumenty dotycz ce sporz dzania analizy finansowej i ekonomicznej1
Obowiązujące dokumenty dotyczące sporządzania analizy finansowej i ekonomicznej
  • Analiza kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych: Przewodnik (Fundusz Strukturalny - EFRR, Fundusz Spójności i ISPA); dokument opublikowany w 1997 roku, (tłumaczenie polskie z 2005 roku);
  • Wytyczne dotyczące metodologii przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści (Dokument Roboczy KE nr 4; Okres programowania 2007-2013);
  • Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013: Wytyczne w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód;
  • Dokumenty związane z funduszem/programem;
    • Program operacyjny;
    • Uszczegółowienie programu;
    • Wytyczne dotyczące kwalifikowalności kosztów;
  • Inne ważne.
g wne regu y i zasady dotycz ce sporz dzania analiz
Główne reguły i zasady dotyczące sporządzania analiz

Pojęcie analizy finansowej

  • Analiza mająca na celu pokazanie rentowności projektu.
  • „Celem analizy finansowej jest wykazanie, iż zapewnione środki finansowe będą wystarczające na sfinansowanie kosztów projektu w okresie jego realizacji, a następnie eksploatacji” (zgodnie z wytycznymi).
  • Analiza finansowa ma na celu wykorzystanie danych o prognozowanych przepływach pieniężnych w ramach projektu w celu wyliczenia odpowiednich wskaźników rentowności (stóp zwrotu).
  • Ma odpowiedzieć na pytanie czy projekt wymaga współfinansowania (dotacja UE nie powinna przekraczać kwoty niezbędnej do zapewnienia równowagi finansowej projektu, tak aby uniknąć finansowania w wysokości większej niż to potrzebne).
g wne regu y i zasady dotycz ce sporz dzania analiz1
Główne reguły i zasady dotyczące sporządzania analiz

Cele analizy finansowej w aspekcie funduszy UE

  • Dokonanie oceny finansowej rentowności inwestycji oraz kapitału własnego (krajowego)
  • Określenie właściwego (maksymalnego) wkładu z funduszy
  • Weryfikacja trwałości finansowej projektu
g wne regu y i zasady dotycz ce sporz dzania analiz2
Główne reguły i zasady dotyczące sporządzania analiz

Podstawowe zasady analizy finansowej

  • Jest prowadzona z punktu widzenia podmiotu realizującego projekt, metodą przyrostu (różnica pomiędzy kontynuacją stanu obecnego, a stanem projektowym).
  • Dotyczy przyszłości – musi zostać oparta o założenia.
  • Jest sporządzana w jednostkach pieniężnych [PLN, EUR].
  • Jest oparta o rzeczywiste przepływy środków pieniężnych – cash flow (nie pieniężne pozycje rachunkowe – amortyzacja, rezerwy na pokrycie nieprzewidzianych wydatków – nie mogą być przedmiotem analizy).
  • Analiza kosztów i korzyści – podstawowa metoda analizy.
g wne regu y i zasady dotycz ce sporz dzania analiz3
Główne reguły i zasady dotyczące sporządzania analiz

Pojęcie analizy ekonomicznej

  • Celem analizy ekonomicznej jest ocena oczekiwanego wpływu projektu na obszar społeczno – gospodarczy, na który będzie oddziaływać projekt w okresie realizacji i po jego zakończeniu.
  • Za pomocą analizy ekonomicznej dąży się do sprawdzenia czy inwestycja jest uzasadniona z ogólnospołecznego punktu widzenia.
g wne regu y i zasady dotycz ce sporz dzania analiz4
Główne reguły i zasady dotyczące sporządzania analiz

Podstawowe zasady analizy ekonomicznej

  • przeprowadzona z punktu widzenia całego społeczeństwa, a nie beneficjenta,
  • uwzględnia koszty i korzyści zewnętrzne,
  • uwzględnia wszelkie zniekształcenia o charakterze np. podatkowym, które mają wpływ na rzeczywistość,
  • wskazuje efektywność ekonomiczno-społeczną inwestycji,
  • wymagana dla dużych projektów w pełnym zakresie (przeliczenie na euro), dla mniejszych może mieć charakter analizy jakościowej.
g wne regu y i zasady dotycz ce sporz dzania analiz5
Główne reguły i zasady dotyczące sporządzania analiz

Analiza ekonomiczna – analiza finansowa

  • Analiza finansowakosztów– korzyściokreśla zyskowność (rentowność) projektu.
  • Analiza ekonomicznakosztów– korzyściszacuje wydajność/sprawność.
  • Zbudowana na podstawieanalizy finansowej kosztów– korzyści.
  • Jest odbiciem analizy finansowej, ale w sferze cen ekonomicznych.
  • Analiza ekonomiczna koryguje analizę finansową kosztów-korzyścipoprzez zmianę cen rynkowych na ceny ekonomiczne.
wymogi zwi zane z okresem programowania 2007 2013
Wymogi związane z okresem programowania 2007-2013

Odniesienie do okresu programowania 2004- 2006

  • Te same zasady obliczania poziomu dofinansowania dla FS i EFRR;
  • Rozróżnienie pomiędzy „projektami dużymi” i projektami nie będącymi projektami dużymi mające na celu uproszczenie analizy
  • Wprowadzenie wymogu sporządzania analizy wrażliwości i ryzyka
  • Definicja „części” przyjętego modelu – założenia, obliczenia, wyniki
  • Skorygowana metoda obliczania luki w finansowaniu:
    • Różnicowaniu polega poziom wydatków kwalifikowanych, a nie poziom dofinansowania,
    • UE finansuje tylko max. 85% luki, a nie 100% luki,
    • Zasadę stosuje się do każdego poziomu dochodów a nie tylko „dochodów znaczących”,
slide42

Model ekonomiczny (finansowy)

  • Cel: narzędzie decyzyjne - ocenić opłacalność pomysłu, projektu inwestycyjnego, wiarygodność firmy; zbadać spójność zakładanych działań z deklarowanymi do uzyskania celami; narzędzie wewnętrzne, lub jako instrument mający zachęcić bank, inwestora… podmiot przyznający dotację
  • Przejrzysty opis projektu (podmiotu):
      • projektu – jeśli celem jest ocena sensowności inwestycji,
      • podmiotu – jeśli celem jest ocena trwałości inwestycji.
  • Zmienne wejściowe (inputs) zależne i niezależne od podmiotu wyraźnie wyodrębnione i określone.
  • Przejrzysty i uzasadniony ekonomicznie opis mechanizmów - dane wyjściowe przekształcone w zmienne wyjściowe (outputs).
model ekonomiczny finansowy przyk ad
Model ekonomiczny (finansowy) – przykład
  • Projekt zbudowania sieci kanalizacji sanitarnej na obszarze całej gminy Głuchułów
  • Cel: narzędzie decyzyjne dla organów decyzyjnych gminy o realizacji (lub nie) inwestycji z wykorzystaniem środków UE
  • Ćwiczenie: zakwalifikować zmienne do jednej z kategorii (1. niezależna zmienna wejściowa, 2. zmienna wejściowa zależna od Gminy, 3. zmienna wynikowa, 4. zmienna nie musi być uwzględniona w modelu:
    • Poziom opłat za odbierane ścieki …?
    • Liczba mieszkańców ?
    • Liczba zakładów przemysłowych?
    • Liczba turystów?
    • Ilość ścieków wytwarzanych przez osobę w gospodarstwie domowym?
    • Ilość pojazdów przejeżdżających przez teren Gminy drogą krajową?
    • Możliwa do uzyskania wartość dofinansowania środkami UE?
analiza finansowa podstawy ekonomiczne
Analiza finansowa – podstawy ekonomiczne

Rozróżnienie pomiędzy nakładami, kosztami, wydatkami

  • Aktywa – środki trwałe, należności, gotówka
  • W momencie realizacji inwestycji (zakupu urządzenia, nieruchomości) zamieniamy jedne aktywa na inne, nie występują koszty – chociaż mamy wydatki
  • W rachunkowości - koszty związane ze środkami trwałymi uznaje się dopiero wówczas, kiedy majątek podlega amortyzacji (odpisy amotyzacyjne nie wiążą się z wydatkiem, są niezależne od nakładów na naprawy itp.)
etapy prowadzenia analizy finansowej
Etapy prowadzenia analizy finansowej
  • Określenie założeń do analizy finansowej
  • Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej – dokonanie oceny finansowej rentowności inwestycji (FNPV/C, FRR/C, FNPV/K, FRR/K)
  • Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania EFRR - metoda luki finansowej
  • Analiza finansowej trwałości projektu (realizacja i eksploatacja)
etap 1 za o enia do analizy finansowej
Etap 1 – założenia do analizy finansowej

Horyzont czasowy

  • Okres na który prowadzona jest analiza.
  • Dla projektów środowiskowych (na podstawie Wytycznych MRR)
    • Projekty wodno – ściekowe – minimum 25 lat
    • Projekty odpadów stałych – minimum 15 lat
etap 1 za o enia do analizy finansowej1
Etap 1 – założenia do analizy finansowej

Jednostka miary

a) Ceny

  • Analiza finansowa może zostać wykonana w cenach stałych (nie uwzględniamy wpływu inflacji na ceny) lub cenach zmiennych.
  • Fakt nie uwzględnienia inflacji nie oznacza, że ceny w całym okresie projekcji pozostaną takie same (np. koszty robocizny).
  • Wpływ PKB na ceny – wzrost PKB wpływa na zmianę struktury popytu.
  • Koszty i przychody operacyjne powinny być wyrażone bez podatku VAT.
etap 1 za o enia do analizy finansowej2
Etap 1 – założenia do analizy finansowej

b) Czas

  • Wpływy/wypływy dzisiaj są więcej warte niż w przyszłości.
  • Przy ocenie projektów należy uwzględnić wartość pieniądza w czasie - proces zwany dyskontem.
  • PV = FVt / (1+d)t

d - stopa dyskontowa

FVt - przepływ w okresie t

PV – obecna wartość przyszłych przepływów

gotówkowych w okresie t

etap 1 za o enia do analizy finansowej3
Etap 1 – założenia do analizy finansowej

Stopa dyskontowa

Wybór odpowiedniej stopy dyskontowej

  • Dyskonto przyszłych przepływów gotówkowychdaje możliwość oszacowania ich na chwilę obecną.
  • Stopa przy której dyskontuje się przyszłe przepływy gotówkowe jest równa stopie jaką można uzyskać przy alternatywnej inwestycji (tzw. koszt kapitału utraconych możliwości).
  • Standardowo stosowana praktyka polega na użyciu realnej stopy zwrotu (tj. nominalnej stopy zwrotu pomniejszonej o oczekiwaną inflację) z obligacji państwowych o okresie wykupu równym horyzontowi czasowemu projektu.
  • Do sporządzenia analizy finansowej dla funduszy UE przyjmujemy stopę dyskontową podaną przez Instytucję Zarządzającą (5% lub 8%).
slide51

Czynnik czasu

  • W przypadku wielu lat, dyskontowanie się kumuluje, zgodnie z zasadą dla procentu składanego
  • Dzięki stopie dyskontowej możliwe jest sprowadzenie kwot z różnych lat do wspólnego mianownika i dodanie – uzyskując całkowitą wartość dochodów lub kosztów

Bieżąca wartość

inwestycji

analiza finansowa
Analiza Finansowa

Baza do porównania

  • Analizę finansową prowadzimy w stosunku do kontynuacji stanu obecnego.
  • Projekt = stan obecny – stan projektowany.
etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Przepływy gotówkowe

  • Przepływy gotówkowe – wpływy/wypływy
  • Przepływy gotówkowe są podstawą określenia wskaźników rentowności
  • Prognoza przyszłych przepływów gotówkowych projektu musi zostać wykonana dla rocznych przedziałów czasowych dla całego horyzontu czasowego.
  • Przyszłe okresy gotówkowe muszą zawierać informacje o przychodach i wydatkach projektu w ujęciu pieniężnym.
etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej1
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Finansowe wypływy gotówkowe zawierają:

  • Koszty inwestycyjne
  • Koszty operacyjne

Wypływy gotówkowe nie zawierają: amortyzacji, rezerw na przyszłe wydatki odtworzeniowe, zobowiązań warunkowych, kosztów utopionych.

etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej2
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Finansowe wpływy gotówkowe zawierają:

  • przychody ze sprzedaży produktów i usług;
  • wartość rezydualną.
etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej3
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Wartość rezydualna

Wartość rezydualna - wartość aktywów trwałych na koniec okresu funkcjonowania projektu.

Wartość rezydualnaprojektu – metody szacowania:

  • Oszacowanie pozostałej wartości (rezydualnej) inwestycjiprzy wykorzystaniuwiedzy i założeń inżynierskich/księgowych.
  • Oszacowanie zdyskontowanych wartościkażdego przyszłego przychodu netto po okresie projekcjioraz na koniec okresu ekonomicznego życia projektu.
  • Bezpośrednie oszacowanie wartości rynkowej inwestycji.
etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej4
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Wskaźniki oceny projektu

Zaktualizowana wartość netto (NPV) – suma bieżących wartości wszystkich przyszłych przepływów gotówkowych.

NBt – różnica pomiędzy przychodami a kosztami w okresiet , r – stopa dyskontowa.

etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej5
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR)

  • Maksymalna stopa dyskontowa przy której projekt będzie do zaakceptowania (opłacalny).
  • Stopa przy której przepływy gotówkowe dają zerową wartość NPV.

NBt – różnica pomiędzy przychodami a kosztami w okresiet,r – IRR.

etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej6
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Wskaźnik Koszty / Przychody (C/B)

  • Bierzemy pod uwagę sumę zdyskontowanych korzyści oraz wydatki (w okresie projekcji), a nie absolutne wartości.

Bt- przychody w okresiet,

Ct - wydatki w okresiet,

r - stopa dyskontowa.

etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej7
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Wskaźniki wymagane

  • FNPV/C – finansowa bieżąca wartość netto inwestycji
  • FRR/C – finansowa wewnętrzna stopa zwrotu z inwestycji
  • FNPV/K – finansowa bieżąca wartość netto kapitału własnego/krajowego
  • FRR/K – finansowa wewnętrzna stopa zwrotu z kapitału własnego/krajowego
etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej8
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Kryteria wyboru

(podejście metodologiczne – rynek komercyjny)

  • NPV (FNPV/C; FNPV/K) dodatnie (większe od zera) oznacza, że przychody wygenerowane przez projekt są większe niż wydatki – projekt jest wykonalny, do zaakceptowania.
  • Jeżeli projekt ma IRR (FRR/C; FRR/K)większą niż stopa dyskontowa,która pokrywa koszt kapitału utraconych korzyści, projekt należy uznać za atrakcyjny.
  • Wskaźnik B/C większy od jedności – zdyskontowane przychody z projektu przewyższają zdyskontowane wydatki – projekt jest finansowo wykonalny.
etap 2 ustalenie warto ci wska nik w efektywno ci finansowej9
Etap 2 - Ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej

Kryteria wyboru

(aspekt funduszy UE – dokument roboczy nr 4)

Dla projektu wymagającego wkładu Funduszy wskaźnik FNPV/C powinien mieć wartość ujemną, a FRR/C wartość niższą od stopy dyskontowej użytej w analizie.

Wymóg powyższy nie ma zastosowania w odniesieniu do inwestycji podlegających zasadom pomocy publicznej.

etap 3 okre lenie rzeczywistego w a ciwego poziomu dofinansowania fs
Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

Projekt generujący dochód rozumiany jest zgodnie z art. 55 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ust. 1 jako jakąkolwiek operację obejmującą inwestycję w infrastrukturę, korzystanie z której podlega opłatom ponoszonym bezpośrednio przez korzystających lub jakakolwiek operację pociągającą za sobą sprzedaż gruntów lub budynków lub dzierżawę gruntów lub najem budynków lub jakiekolwiek inne odpłatne świadczenie usług.

etap 3 okre lenie rzeczywistego w a ciwego poziomu dofinansowania fs1
Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

Art. 55 ust. 2 Rozporządzenia

przyjmuje metodę luki w finansowaniu

jako podstawę obliczania dotacji UE, przewidując, iż wydatki kwalifikowane nie mogą przekraczać bieżącej wartości kosztu inwestycji pomniejszonej o bieżącą wartość dochodu netto z inwestycji.

etap 3 okre lenie rzeczywistego w a ciwego poziomu dofinansowania fs2
Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

Istota „luki w finansowaniu”

  • „luka w finansowaniu” w danym projekcie oznacza zdyskontowaną część kosztu inwestycji, która nie jest pokryta dochodem netto z projektu,
  • „luka” i poziom dofinansowania określany jest przez wzór matematyczny (dokument roboczy nr 4, str. 13),
  • zastosowanie „luki” gwarantuje, iż projekt będzie miał zasoby wystarczające na jego realizację i pozwala uniknąć przyznania nienależnych korzyści odbiorcy pomocy, czyli finansowania projektu w wysokości większej niż to konieczne.
etap 3 okre lenie rzeczywistego w a ciwego poziomu dofinansowania fs3
Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

Podstawowe zasady

  • stosuje się do wszystkich projektów, niezależnie od wielkości
  • stosuje się do wszystkich projektów, niezależnie od wielkości dochodu
  • stosuje się jednakowo do wszystkich projektów, niezależnie od funduszu
  • obniża się poziom wydatków kwalifikowanych, a nie stopę dofinansowania
etap 3 okre lenie rzeczywistego w a ciwego poziomu dofinansowania fs4
Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

Ustalenie struktury finansowania

Koszty kwalifikowane + koszty niekwalifikowane = koszty całkowite

FS + udział własny (środki publiczne) + środki własne na wydatki niekwalifikowane + (kredyt/pożyczka)

etap 3 okre lenie rzeczywistego w a ciwego poziomu dofinansowania fs5
Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

1. Wyliczenie stopy luki finansowej, tj.

  • Wyliczenie wartości bieżącej dochodów (przychody – koszty operacyjne + wartość rezydualna)
  • Odniesienie jej do wartości bieżącej inwestycji

2. Określenie „kwoty decyzji”, tj.

  • Pomnożenie kosztów kwalifikowanych przez stopę luki finansowej

3. Określenie maks. kwoty dofinansowania:

  • Pomnożenie „kwoty decyzji” przez stopę dofinansowania z priorytetu/działania (najczęściej – 85%)
slide69

Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

Luka w finansowaniu, luka finansowa

- ta część nakładów, której nie da się sfinansować z przyszłych dochodów

Nakłady: (1500) 1354,6

Dochód: 803,5

Luka: 551,1

Stopa luki: 41%

slide70

Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

Wartość kosztów kwalifikowanych 100

Stopa luki 80%

Stopa priorytetu 85%

Wydatki kwalifikowane 80

Wydatki beneficjenta 32

Kwota dofinansowania 68

slide71

Etap 3 - Określenie rzeczywistego (właściwego) poziomu dofinansowania FS

  • Beneficjent musi ponieść 15% wydatków kwalifikowanych (czyli luki finansowej) oraz 100% wydatków wykraczających poza lukę
  • Przykład:
      • Wartość projektu: 100 mln euro
      • Stopa luki finansowej 70%
      • Wydatki kwalifikowane 70 mln euro, wydatki niekwalifikowane 30 mln euro
      • Stopa dofinansowania priorytetu/działania: 85% (Dofinansowanie = 100 mln * 70% * 85% = 59,5 mln)
slide72

Podstawowe zasady

  • Wszystkie projekty mają jednakowy poziom dofinansowania odnoszący się do wydatków kwalifikowanych; poziom ten jest odzwierciedlony w tabelach finansowych programu / działania.
  • Każdy projekt ma indywidualnie wyliczaną „kwotę decyzji”, zależną od dochodów – która określa maksymalny poziom wydatków kwalifikowanych.
  • Wydatki wykraczające poza lukę finansową nie są kwalifikowane (nie podlegają dofinansowaniu).
slide73

Definicje pojęć

  • Dochód, dochód netto
    • Obejmuje wyłącznie koszty i przychody o charakterze finansowym (cash flow, ujęcie kasowe) oraz tzw. wartość rezydualną
    • Jest różnicą pomiędzy przychodami a kosztami operacyjnymi (wprawdzie w wersji angielskiej są ‘revenue generating projects’, ale poziom dofinansowania jest obniżany wyłącznie w przypadku wystąpienia dochodu, nie przychodu)
    • Wyliczany jest dla projektu, a nie dla całego przedsięwzięcia
    • Nie jest dochodem w rozumieniu ustawy o rachunkowości
    • Najbliższe pojęcie: wartość bieżąca salda przepływów pieniężnych
slide74

Definicje pojęć

  • Kwota decyzji
    • „Kwota do której stosowana jest stopa współfinansowania” (dla dużych projektów – art. 41 ust. 2).
    • Maksymalna wartość wydatków kwalifikowanych dla projektu, powstała po zastosowaniu stopy luki finansowej do kwoty kosztów kwalifikowanych.
slide75

Definicje pojęć

Wydatki kwalifikowane (art. 55 ust. 2)

„ Kwalifikowalne wydatki na projekty generujące dochód nie przekraczają bieżącej wartości kosztu inwestycji pomniejszonej o bieżącą wartość dochodu netto z inwestycji”

  • Odnoszą się do wartości zdyskontowanej: ponieważ inwestycja zazwyczaj realizowana może być przez kilka lat, zazwyczaj wartość wydatków kwalifikowanych (wartość bieżąca) jest niższa niż wartość kwalifikowanych kosztów inwestycji.
  • Wykorzystuje się je wyłącznie dla wyliczenia poziomu luki finansowej (w %).
  • Praktyczne zastosowanie art. 55 odnosi się do „kwoty decyzji”.
slide76

Wyliczenie poziomu luki finansowej

  • Brane są pod uwagę zarówno koszty niekwalifikowane,jak i kwalifikowane (w tym poniesione poza okresem kwalifikowalności),
  • Brane są pod uwagę wyłącznie elementy związane z przepływami finansowymi oraz wartość rezydualną, nie bierze się pod uwagę tworzonych rezerw, w szczególności rezerwy wykonania, gdyż nie wiążą się bezpośrednio z wydatkowaniem środków (chyba, że są to wydatki dotyczące gwarancji, zabezpieczeń, itp.)
  • Finansowa stopa dyskontowa 5% w cenach stałych (stopa rzeczywista), 8% w bieżących (stopa nominalna)
  • Analizę przeprowadza się dla projektu
slide77

Wyliczenie poziomu luki finansowej

  • Okres odniesienia przyjęty na potrzeby analizy rozumiany jest jako okres, za który należy sporządzić prognozę przepływów pieniężnych generowanych przez projekt, licząc od roku poniesienia pierwszych wydatków związanych z faktyczną realizacją projektu.
  • Okresy odniesienia w sektorach:
    • Gospodarka wodno-ściekowa – min. 25 lat
    • Odpady – min. 15 lat
    • Energetyka 15-25 lat
    • Koleje – 30 lat
    • Porty morskie i lotnicze – 25 lat
    • Drogi 25-30 lat
    • Przemysł – 10 lat
slide78

Wyliczenie poziomu luki finansowej

  • Najważniejsze wskaźniki makroekonomiczne (stopa wzrostu PKB, wskaźnik inflacji, stopa realnego wzrostu płac) powinny być oparte o ujednolicone pomiędzy projektami założenia
  • VAT powinien być uwzględniony zgodnie z zasadami jego kwalifikowalności (tj. pomimo, że inne wydatki niekwalifikowane są uwzględniane, VAT odzyskiwalny nie jest uwzględniany)
  • W przypadku odrębnego operatora i właściciela infrastruktury, dokonuje się skonsolidowanej analizy
  • Wspólna luka, możliwe odrębne założenia, dla projektów grupowych
slide79

Inwestycje modernizacyjne

  • Dochodem jest wyłącznie różnica pomiędzy dochodami w ramach obecnie istniejącej infrastruktury (wariant „0”) a dochodami po zrealizowaniu inwestycji
  • Na dochód wpływają zarówno zmiany przychodów, jak i zmiany kosztów operacyjnych
  • Przykład (ceny stałe) (wariant 0, inwestycyjny, projekt):
slide81

Wyliczenie poziomu dofinansowania – przykład

  • Koszty całkowite (bez rezerwy wykonania) = 1500
  • Koszty kwalifikowane (bez rezerwy wyk.) = 1200
  • Rezerwa wykonania = 10% * 1200 = 120
  • Stopa luki = 58,82% (z poprzednich wyliczeń)
  • Kwota decyzji = 58,82% * 1320 = 776
  • Stopa dofinansowania dla działania = 70%
  • Kwota dofinansowania = 70% * 776 = 543
slide82

Przykład

  • Okres odniesienia – 3 lata (dla łatwego rachunku)
  • Moment sporządzania analizy – 2007 r.
  • Wartość rezydualna (2009) – 100
  • Stopa dyskontowa – 5%
  • Tylko 80% nakładów jest kosztem kwalifikowanym (koszt kwalifikowany w nawiasie w tabeli poniżej)
etap 4 analiza finansowej trwa o ci projektu
Etap 4 Analiza finansowej trwałości projektu

Analiza zasobów finansowych

  • Należy wykazać, iż założone źródła finansowania projektu wystarczą na pokrycie wszystkich wydatków dotyczących projektu w okresie realizacji i eksploatacji.
  • Sporządzenie rachunku przepływów pieniężnych beneficjenta/ projektu.
etap 4 analiza finansowej trwa o ci projektu1
Etap 4 Analiza finansowej trwałości projektu

Analiza sytuacji finansowej beneficjenta

  • Analiza historycznych sprawozdańfinansowych beneficjenta,
  • Prognoza sprawozdań finansowych beneficjenta.
slide86

Arkusz kalkulacyjny (np. Excel)

  • Podstawowe narzędzie pozwalające dokonać obliczeń w trakcie oceny analizy finansowej przedsięwzięcia
  • Możliwość dokonywania jednoczesnych operacji nawet na tysiącach wierszy i szybkiego poprawienia w przypadku zmiany założeń
  • Dobry model:
    • Ma wyraźnie wyodrębnione założenia (najlepiej w odrębnym arkuszu lub arkuszach) i wskazane komórki, w których wprowadza się dane
    • Automatycznie dokonuje aktualizacji w przypadku zmian kluczowych danych wejściowych
    • Pozwala w przejrzysty sposób prześledzić mechanizm i formuły obliczeń (ma jasno opisane wiersze i kolumny, zawiera niezbędne komentarze itp.)
    • W wyraźny sposób uwzględnia ryzyko
slide87

Analiza finansowa - Podsumowanie

  • Analiza projektu powinna się opierać na w miarę realistycznym modelu ekonomicznym (finansowym), który powinien starać się objąć najistotniejsze czynniki wpływające na projekt; ze względu na zróżnicowanie projektów, tylko bardzo podobne projekty mogą opierać się o identyczny model.
  • Na wynik ma wpływ czynnik czasu.
  • Przy ocenie modelu należy sprawdzić w szczególności tendencję do zbytniego optymizmu.
  • Przejrzysty model powinien prześledzić przyjęte założenia i ich kompletność.
  • Prognozy ekonomiczne mające wpływ na wynik będą obarczone ryzykiem – jeśli w przyszłości się niedokładnie sprawdzą, nie będzie to świadczyło, że są nieprawidłowe.
etapy prowadzenia analizy ekonomicznej
Etapy prowadzenia analizy ekonomicznej

1. Określenie założeń do analizy ekonomicznej.

2. Przejście z cen rynkowych na ceny ekonomiczne.

3. Określenie wskaźników oceny ekonomicznej projektu (wskaźników efektywności – ENPV, ERR).

4. Inne metody analizy ekonomicznej – analiza wielokryterialna, analiza jakościowa.

etap 1 za o enia do analizy ekonomicznej
Etap 1 – założenia do analizy ekonomicznej

Metoda analizy ekonomicznej

  • Określenie zakresu/metody analizy ekonomicznej:
    • analiza kosztów i korzyści,
    • analiza wielokryterialna,
    • analiza jakościowa.
etap 1 za o enia do analizy ekonomicznej1
Etap 1 – założenia do analizy ekonomicznej

Horyzont czasowy

  • Okres, na który prowadzona jest analiza:
    • Zgodny z okresem prowadzenia analizy finansowej.
etap 1 za o enia do analizy ekonomicznej2
Etap 1 – założenia do analizy ekonomicznej

Jednostka miary

  • Analiza kosztów i korzyści:
    • określana w jednostkach pieniężnych [PLN, EUR], w cenach stałych.
  • Analiza wielokryterialna:
    • przypisanie do zmiennych ocen punktowych i wag oraz określenie wpływu (ocena punktowa x waga).

c) Analiza jakościowa:

    • forma opisowa;
    • w miarę możliwości dążymy do kwantyfikacji efektów (korzyści) w jednostkach naturalnych.
etap 1 za o enia do analizy ekonomicznej3
Etap 1 – założenia do analizy ekonomicznej

b) Czas

  • Przy ocenie projektów należy uwzględnić wartość pieniądza w czasie - proces zwany dyskontem (dla analizy ekonomicznej metodą kosztów i korzyści wyrażonej w jednostkach pieniężnych).
  • PV = FVt / (1+d)t

d - stopa dyskontowa,

FVt - przepływ w okresie t,

PV – obecna wartość przyszłych przepływów

gotówkowych w okresie t.

etap 1 za o enia do analizy ekonomicznej4
Etap 1 – założenia do analizy ekonomicznej

Stopa dyskontowa

Wybór odpowiedniej stopy dyskontowej – Społeczna stopa dyskontowa

  • Wartość na poziomie równym lub wyższej od finansowej stopy dyskontowej.
  • KE sugeruje społeczną stopę dyskontową na poziomie 5,5% dla Państw objętych pomocą Funduszu Spójności.
  • Do sporządzenia analizy ekonomicznej dla funduszy UE przyjmujemy stopę dyskontową podaną przez Instytucję Zarządzającą.
etap 2 od cen rynkowych do cen ekonomicznych
Etap 2 – od cen rynkowych do cen ekonomicznych

Od ceny rynkowej do ceny ekonomicznej

Aby przekształcić ceny rynkowe na ceny ekonomiczne należy dokonać następujących korekt:

  • fiskalnych,
  • zewnętrznych,
  • uwzględniających zniekształcenia rynku.
etap 2 korekty fiskalne
Etap 2 - Korekty fiskalne
  • Korekty te mają na celu eliminacje z przepływów finansowych pozycji, które stanowią przepływ pomiędzy beneficjentem, a budżetem publicznym.
  • Korekty fiskalnepoleją na eliminacji z przepływów:
    • podatków pośrednich – VAT, także w sytuacji gdy VAT jest pozycją kosztową;
    • subwencji oraz innych transferów płatności, subwencji na pracowników.
etap 2 korekty zewn trzne
Etap 2 - Korekty zewnętrzne
  • Korekty mające na celu ustalenie wartości korzyści i kosztów zewnętrznych nie ustalonych w analizie finansowej.
  • Należy dążyć do uwzględnienia wszystkich kosztów lub korzyści społecznych jakie przechodzą z analizowanego projektu na inne podmioty.
  • Dążymy do wyrażenia kosztów/korzyści zewnętrznych wjednostkach pieniężnych.
etap 2 korekty zewn trzne przyk ady spo eczne korzy ci zewn trzne
Etap 2 - Korekty zewnętrzne – przykładySpołeczne korzyści zewnętrzne
  • Niższy stopień ładunków zanieczyszczeń kierowanych do wód.
  • Wydłużenie przewidywanej długości życia dzięki poprawie wyposażenia obiektów ochrony zdrowia w sprzęt medyczny.
  • Powstanie nowych podmiotów gospodarczych.
  • Powstanie nowych miejsc pracy.
  • Wzrost liczby ludzi z wyższym wykształceniem w regionie/kraju.
etap 2 korekty zewn trzne przyk ady spo eczne koszty zewn trzne
Etap 2 - Korekty zewnętrzne – przykładySpołeczne koszty zewnętrzne
  • Utrata produkcji rolnej z tytułu odmiennego przeznaczenia ziemi;
  • Wzrost kosztów usuwania ścieków;
  • Zajęcie danej powierzchni pod zakład unieszkodliwiania odpadów.
etap 2 uwzgl dnienie zniekszta ce rynku
Etap 2 - Uwzględnienie zniekształceń rynku
  • Ceny rynkowe są ustalone na podstawie danych z niedoskonałych rynków; nie odzwierciedlają faktycznej wartości lub poniesionych kosztów.
  • Niedoskonałość cenowa może wystąpić w przypadku:

1. Produktów (wyroby/towary) – rynek międzynarodowy/krajowy.

2. Płac(płaca minimalna).

3. Ziemi/gruntów.

etap 3 okre lenie wska nik w efektywno ci
Etap 3 – Określenie wskaźników efektywności

Projekt jest ekonomicznie uzasadniony gdy:

  • ENPVjest dodatnie (większe od zera);
  • EIRRjest większa niż stopa dyskontowa;
  • Wskaźnik B/C większy od jedności.
etap 4 inne metody analizy ekonomicznej
Etap 4 - Inne metody analizy ekonomicznej

Analiza wielokryterialna

  • Metoda analizy uwzględniająca zmienne, których nie można ująć w pełnej analizie ekonomicznej – trudne do wyrażenia w jednostkach pieniężnych.
  • Odnosi się do wartościowania celów projektu.
etap 4 inne metody analizy ekonomicznej1
Etap 4 - Inne metody analizy ekonomicznej

Analiza wielokryterialna - Etapy analizy

  • Wyrażenie celów projektu w zmiennych mierzalnych.
  • Przypisanie celom projektu wag.
  • Określenie kryteriów oceny.
  • Oszacowanie skutków interwencji – przeprowadzenie oceny punktowej poszczególnych celów.
  • Określenie wpływu – iloczyn oceny punktowej i przyjętych wag.
  • Zsumowanie ocen punktowych.
slide104

Analiza wrażliwości i ryzyka

  • Zgodnie z art.. 40 lit e Rozporządzenia 1083/2006 w przypadku „dużych projektów” należy dokonać oceny ryzyka – przeprowadzić analizę wrażliwości i ryzyka.
  • Analiza wrażliwości i ryzyka dla inwestycji finansowanych z dotacji powinna być wykonana w odniesieniu do analizy trwałości finansowej
  • Zalecane są metody analizy:
  • Analiza wrażliwości powinna zbadać zmiany w saldach środków pieniężnych spowodowane zmianą istotnych parametrów; beneficjent powinien przeliczyć model uwzględniając różne scenariusze makroekonomicze – podstawowy i pesymistyczny.
  • Analiza ryzyka powinna mieć charakter jakościowy, gdzie ocenia się prawdopodobieństwo faktycznego wystąpienia danego ryzyka (niskie, średnie i wysokie) i określić okoliczności, które wywołają określoną sytuację
ad