1 / 66

Kennis- en Onderwijscentrum Bodem en Ondergrond

Kennis- en Onderwijscentrum Bodem en Ondergrond. Leergang Oriëntatie Bodem en Ondergrond. Oriëntatie Bodem en Ondergrond. Overzicht modulen: 1. Integrale (duurzame) gebiedsontwikkeling excursie 2.1 Bodem en ondergrond 2.2 Watermanagement 3.1 Draagfunctie 3.2 Ondergronds bouwen

etenia
Download Presentation

Kennis- en Onderwijscentrum Bodem en Ondergrond

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Kennis- en Onderwijscentrum Bodem en Ondergrond Leergang Oriëntatie Bodem en Ondergrond

  2. Oriëntatie Bodem en Ondergrond Overzicht modulen: 1. Integrale (duurzame) gebiedsontwikkeling excursie 2.1 Bodem en ondergrond 2.2 Watermanagement 3.1 Draagfunctie 3.2 Ondergronds bouwen 4.1 Archeologie 4.2 Landschap en bewoning (geologie en geomorfologie) 5.1 Leefomgevingvraagstukken 5.2 Integrale gebiedsontwikkeling 2

  3. Module 5.1 Leefomgevingvraagstukken Zorgvuldig omgaan met bodem en bodemprocessen 3

  4. Fasen gebiedsontwikkeling 4

  5. Inhoudsopgave • Milieu en duurzame gebiedsontwikkeling • Bodem- en ecosysteemdiensten • Rol milieukundige bij gebiedsontwikkeling • Milieukundige bodemambities: lokaal schaalniveau • Milieukundige bodemambities: mondiaal schaalniveau

  6. Milieukwaliteit als onderdeel van duurzame gebiedsontwikkeling

  7. Duurzaamheid = kwaliteit op verschillende niveaus

  8. Bodem en ecosysteemdiensten Wat doet een gezonde bodem voor mensen?

  9. Ecosysteemdiensten: Wat doet een gezonde bodem voor mensen? • Produceren: leveren voedsel, energie en grondstoffen

  10. Producerende diensten

  11. Reguleren: biologische, chemische en natuurkundige processen beïnvloeden

  12. Regulerende diensten

  13. Dragen: ondersteunen van gebouwen, wegen; bergen en beschermen van leidingen

  14. Culturele en informatiediensten

  15. Informeren en inspireren: kennis bieden over heden en verleden; groeiplaats bieden voor aantrekkelijk groen en waardevolle natuur

  16. Rol milieukundige bij gebiedsontwikkeling Hoe draagt een milieukundige bij aan het leveren van ecosysteemdiensten door een gezond bodem- en watersysteem?

  17. Rol milieukundige • Beschermen en verbeteren milieukwaliteit lokaal en mondiaal • Goede milieukwaliteit genereert randvoorwaarden voor economische mogelijkheden en kwaliteit van bestaan

  18. signaleren & beschermen & verbeteren voorspellen & beoordelen toezicht & monitoring selecteren & synergie creëren & enthousiasmeren adviseren & uitvoeren & controleren

  19. Milieukundige ambities: lokaal schaalniveau Welke milieukundige ambities dragen bij aan de kwaliteit van gebiedsontwikkeling, binnen de grenzen van het plangebied?

  20. Bodemambities lokaal (1) • Veilige en gezonde bodem: geen chemische verontreiniging of verzilting

  21. Benodigde milieukundige kennis • Vervuilende activiteiten; bronnen • Verspreiding van stoffen • Omzetting van stoffen • Gezondheidsbeïnvloeding door stoffen • Saneringsmethoden • Verzilting (via ondergronds zeewater / als gevolg van irrigatie)

  22. Voorbeeld: Oostergasfabriek Amsterdam

  23. Verspreiding verontreinigingen. Bron: SKB

  24. De sanering in bedrijf

  25. De beoogde nieuwe ontwikkeling

  26. Bodemambitieslokaal (2) • Geen overschot of tekort aan water door voldoende mogelijkheden voor infiltratie en berging

  27. Benodigde milieukundige kennis • Waterinfiltratie • Ondergronds watertransport • waterbeheer

  28. Waterkringloop. Bron: TTE

  29. Stedelijke waterproblemen

  30. Water vasthouden en bergen: grindkoffers en wadi’s

  31. Bodemambitieslokaal (3) • Groen, water en openbare ruimte zijn van hoge kwaliteit dankzij een gezonde bodem • Bodem is duurzaam in staat om voeding en andere gewassen te leveren zonder de omgeving te vervuilen.

  32. Benodigde milieukundige kennis • Bodembestanddelen • Bodemvormende processen • Bodemprofielen • Relatie bodem, water & vegetatie • Relatie bodem, water & voedingsgewassen

  33. Bodembestanddelen • Minerale delen • Voedingsstoffen (meststoffen, nutriënten) • Water • Lucht • Dood organisch materiaal en humus • Levende organismen

  34. Bodemvormende processen

  35. Bodemprofielen: podzol

  36. Bodemprofiel: veen

  37. Voorbeeld: water in de stad (Deventer)

  38. Voorbeeld: stadslandbouw

  39. Milieukundige kwaliteitsambities: mondiaal niveau Hoe zorg je ervoor dat gebiedsontwikkeling ook buiten de grenzen van het plangebied leidt tot meer kwaliteit?

  40. Bodemambitiesmondiaal (1) • Bodem en ondergrond leveren een bijdrage aan energiebesparing en duurzame energievoorziening • Bodem en ondergrond dragen bij aan het terugdringen van klimaatverandering

  41. Benodigde milieukundige kennis • Koolstofkringloop • WKO / geothermie

  42. Bodem en koolstofkringloop • Veel vastgelegde koolstof in de bodem (veen, opgehoopt methaan, humus) • Vaak vergeten bij discussie over klimaatverandering

  43. Verlies van koolstof uit bodem • Bodemdegradatie (humus  CO2) • Oxidatie van veen (veen  CO2) • Ontsnappen van methaan uit natte bodems (rijst, moerassen) en permafrost (ontdooiende toendra’s) • Voorbeeld: veenoxidatie door palmolieteelt • http://www.youtube.com/watch?v=KsWHLGEVodk

  44. Toevoeging van koolstof aan bodem • Vorming strooisellaag • Humusvorming • Veenvorming

  45. Lokale maatregelen (Nederland) • Bestaande veenpakketten behouden via hoog grondwaterpeil • Organische stofgehalte in grond op peil houden / verhogen • Bos aanplanten • Groene daken = bodemvorming stimuleren op nieuwe locaties

  46. Bodem-energie-systemen

  47. Gesloten systemen / bodemwarmtewisselaars • Water of antivries in kunststof leidingen • 0 – 150 m diepte • Warmte + koude toevoegen / onttrekken • 5 – 30 graden Celcius • Vanaf 1 woning • http://www.aardwarmtesystemen.nl/bodemwarmtewisselaar.html

  48. Open systemen / WKO • Grondwater wordt onttrokken en teruggepompt, via 2 of meer bronnen op enige afstand van elkaar • Warmte + koude onttrekken / toevoegen • 20 – 300 meter diepte • 5 – 25 graden Celsius • Vanaf ca 50 woningen • http://www.devo-veenendaal.nl/energiesysteem/hoe-werkt-het/

More Related