1 / 117

WCZESNOSZKOLNE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH – ZARYS PROBLEMATYKI

WCZESNOSZKOLNE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH – ZARYS PROBLEMATYKI. Oprac. dr Anna Jaroszewska Instytut Germanistyki Uniwersytetu Warszawskiego. PLAN WYKŁADU:. Cele nauczania języków obcych według zaleceń Rady Europy

donar
Download Presentation

WCZESNOSZKOLNE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH – ZARYS PROBLEMATYKI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. WCZESNOSZKOLNE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH – ZARYS PROBLEMATYKI Oprac. dr Anna Jaroszewska Instytut Germanistyki Uniwersytetu Warszawskiego

  2. PLAN WYKŁADU:

  3. Cele nauczania języków obcych według zaleceń Rady Europy • Wczesnoszkolne nauczanie języków obcych w Polsce – podstawy prawne • Planowanie i organizacja nauczania języka obcego dzieci w młodszym wieku szkolnym • Koncepcja imersji/CLIL • Specyfika nauczania języka obcego w systemie kształcenia zintegrowanego • Ocenianie we wczesnoszkolnym nauczaniu języka obcego

  4. Cele nauczania języków obcych według zaleceń Rady Europy • Ważniejsze dokumenty Komisji Europejskiej z zakresu polityki językowej UE • Lista celów/działań • Najważniejsze problemy dotyczące wczesnoszkolnego nauczania języków obcych • Główne postulaty dotyczące wczesnoszkolnego nauczania języków obcych

  5. (1a) Ważniejsze dokumenty Komisji Europejskiej z zakresu polityki językowej UE:

  6. (1b) Lista celów/działań:

  7. pogłębianie wzajemnego zrozumienia między obywatelami Europy, • poszanowanie różnorodności kultur i sposobów życia, • ochrona różnorodności językowej i kulturowej, • rozwój wielojęzyczności jako efektu uczenia się trwającego całe życie, • zachęcanie do nauki języków obcych i promowania różnorodności językowej w społeczeństwie; • nauczanie co najmniej dwóch języków obcych począwszy od bardzo młodego wieku, • akcentowanie potrzeby indywidualnego rozwoju osoby uczącej się języków obcych, • propagowanie rozwoju umiejętności samodzielnego uczenia się języków obcych,

  8. dążenie do stworzenia przejrzystych i spójnych programów nauczania języków obcych, • poprawa systemu kształcenia nauczycieli, • wspieranie koncepcji zintegrowanego nauczania przedmiotowo-językowego (CLIL), • jasne określenie kompetencji i kwalifikacji językowych w celu zapewnienia mobilności społeczeństwa, • promowanie wielojęzycznej gospodarki, • publikowanie badań nad najlepszymi praktykami w zakresie wczesnej edukacji językowej, • zapewnienie dostępu obywatelom do prawodawstwa, procedur oraz informacji dotyczących Unii Europejskiej w ich własnym języku.

  9. (1c) Najważniejsze problemy dotyczące wczesnoszkolnego nauczania języków obcych:

  10. ograniczanie się do nauczania lingua franca, • brak spójności programowej pomiędzy poszczególnymi etapami kształcenia, • nieuwzględnianie wiedzy uczniów, • niedobór właściwie wykształconych nauczycieli, • ekonomiczna recesja.

  11. (1d) Główne postulaty dotyczące wczesnoszkolnego nauczania języków obcych:

  12. przygotowanie instrumentów pomiarowych służących ocenianiu wiedzy/umiejętności, z którą uczniowie rozpoczynają szkolną edukację, • opracowanie i wdrożenie linearnej koncepcji nauczania języków obcych obejmującej okres od wczesnego dzieciństwa do zakończenia obowiązku szkolnego, • opracowanie materiałów dydaktycznych, • uwzględnianie kontekstu międzynarodowego oraz międzykulturowego, • wspieranie działań edukacyjnych multimediami, • realistyczne oczekiwania.

  13. Wczesnoszkolne nauczanie języków obcych w Polsce – podstawy prawne • Wprowadzenie obowiązkowego nauczania języka obcego nowożytnego od klasy I • Nowa podstawa programowa

  14. (2a) Wprowadzenie obowiązkowego nauczania języka obcego nowożytnego od klasy I:

  15. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

  16. główne założenia znowelizowanej podstawy programowej pozostają niezmienne: • Działalność edukacyjna szkoły nadal jest określona przez szkolny zestaw programów nauczania, program wychowawczy szkoły oraz program profilaktyki, które powinny tworzyć spójną całość. Ich przygotowanie i realizacja są zadaniem tak szkoły jako instytucji, jak i każdego nauczyciela. • Kształcenie w klasach I-III szkoły podstawowej ma być łagodnym przejściem od wychowania przedszkolnego do edukacji w systemie szkolnym. Zachowuje ono charakter zintegrowany. Zajęcia edukacyjne prowadzi nauczyciel bądź nauczyciele według ustalonego przez siebie planu, dostosowując czas zajęć i przerw do aktywności uczniów. Zajęcia powinny uwzględniać ciągłość nauczania i doskonalenia podstawowych umiejętności.

  17. novum w znowelizowanej podstawie programowej jest przeniesienie obowiązku nauczania języka obcego w szkole podstawowej z klasy IV do I od roku szkolnego 2008/2009, • w kształceniu zintegrowanym wskazane jest takie zorganizowanie procesu dydaktyczno - wychowawczego, aby w każdym tygodniu wystąpiły zajęcia z języka obcego nowożytnego, których łączny tygodniowy wymiar powinien wynosić 2 godziny, • nauka języka obcego powinna rozpoczynać się od stopniowego rozwijania umiejętności rozumienia ze słuchu i reagowania na język gestem lub słowem. W dalszej kolejności powinny być rozwijane sprawność mówienia przez powtarzanie pojedynczych zdań i zwrotów. Elementy czytania, a następnie pisania, wprowadzane winny być jako ostatni etap na poziomie wyrazu i zdania, • zajęcia z języka obcego powinny zawierać treści nauczania obejmujące podstawowe słownictwo odnoszące się do zakresów tematycznych realizowanych w kształceniu zintegrowanym.

  18. (2b) Nowa podstawa programowa:

  19. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

  20. konsekwencje prawne: • zgodnie z § 4. 1. nową podstawę programową w klasach I szkoły podstawowej stosuje się od roku szkolnego 2009/2010, • zgodnie z § 4. 2. w pozostałych klasach szkoły podstawowej, do zakończenia cyklu kształcenia stosuje się dotychczas obowiązującą podstawę programową, • zgodnie z § 4. 3. dopuszcza się, aby w latach 2009/2010 – 2013/2014 za zgodą dyrektora szkoły i po uzyskaniu pozytywnej opinii rady pedagogicznej, także w klasach IV-VI szkoły podstawowej stosować nową podstawę programową dla takich przedmiotów, jak: język obcy nowożytny, wychowanie fizyczne i etyka, • wraz z uprawomocnieniem się nowej podstawy programowej traci moc Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458, z późn. zm.).

  21. główne założenia nowej podstawy programowej: • kształcenie ogólne w szkole podstawowej uznano za fundament wykształcenia. Zasadniczym zadaniem szkoły jest łagodne wprowadzenie uczniów w świat wiedzy, przy jednoczesnym zachowaniu dbałości o ich harmonijny rozwój intelektualny, etyczny, emocjonalny, społeczny oraz fizyczny, • zdefiniowanie zakresu wiadomości i umiejętności, które uczeń będzie zdobywał w szkole podstawowej w oparciu o Zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (2008/C111/01) służyć ma zachowaniu przejrzystości i jednocześnie spójności podstawy programowej w zakresie poszczególnych etapów nauczania.

  22. edukacja wczesnoszkolna: • określa ją zestaw celów kształcenia i powiązanych z nimi ogólnych zadań szkoły oraz wykaz wiadomości i umiejętności odpowiednio dla ucznia kończącego klasę I i ucznia kończącego klasę III, • wyodrębnienie klasy I ma ułatwić zachowanie ciągłości procesu edukacji zapoczątkowanego już w przedszkolu, • rozdzielenie zakresu wiadomości i umiejętności pozwala ponadto na uwzględnienie możliwości rozwojowych ucznia klasy I, które różnią się od tych posiadanych przez uczniów z klas starszych, • ów rozdział sprzyja tym samym właściwemu rozmieszczeniu treści nauczania w ramach I etapu edukacyjnego, • edukacja wczesnoszkolna obejmuje trzyletni okres nauczania tzn., że wiadomości i umiejętności zdobywane przez ucznia w klasie I będą powtarzane, pogłębiane i rozszerzane w klasie II i III, • zakres wiadomości i umiejętności dla całego cyklu nauczania uwzględnia pracę z uczniami o przeciętnych możliwościach, • warunkowo dopuszcza się rozszerzenie materiału nauczania, • wiadomości i umiejętności zdobyte w klasach I-III stanowią fundament dla nauki w klasach IV-VI szkoły podstawowej.

  23. podstawowe zadania szkoły: • realizowanie programu nauczania skoncentrowanego na dziecku, • zachowanie trójpodmiotowości oddziaływań wychowawczych i kształcących: uczeń-szkoła-dom rodzinny, • rozwijanie predyspozycji i zdolności poznawczych dziecka, • kształtowanie u dziecka pozytywnego stosunku do nauki i wzbudzanie ciekawości w poznawaniu otaczającego świata, • poszanowanie godności dziecka, • zapewnienie przyjaznych i bezpiecznych warunków do nauki i zabawy, do działań indywidualnych i kooperacji, do rozwijania autonomii i odpowiedzialności, do ekspresji plastycznej, muzycznej i ruchowej, aktywności badawczej, a także działalności twórczej, • wyposażenie dziecka w umiejętności potrzebne w różnych sytuacjach szkolnych i w życiu pozaszkolnym, • zagwarantowanie dziecku dostępu do różnych źródeł informacji i możliwości korzystania z nich, • sprzyjanie rozwojowi cech osobowości dziecka koniecznych do aktywnego i etycznego uczestnictwa w życiu społecznym.

  24. język obcy w klasie I szkoły podstawowej: W zakresie języka obcego uczeń kończący klasę I powinien: • rozumieć proste polecenia i właściwie na nie reagować, • nazywać obiekty w najbliższym otoczeniu, • recytować wierszyki i rymowanki, śpiewać piosenki z repertuaru dziecięcego, • rozumieć sens opowiedzianych historyjek, gdy są wspierane obrazkami, gestami, rekwizytami.

  25. język obcy w klasie III szkoły podstawowej: W zakresie języka obcego uczeń kończący klasę III powinien: • być świadomym wielojęzyczności i wielokulturowości, • reagować werbalnie i niewerbalnie na proste polecenia nauczyciela, • rozumieć wypowiedzi ze słuchu tzn. rozróżniać znaczenie wyrazów o podobnym brzmieniu, rozpoznawać i posługiwać się zwrotami stosowanymi na co dzień, rozumieć ogólny sens krótkich opowiadań i baśni przedstawianych także za pomocą obrazów i gestów, rozumieć sens prostych dialogów w historyjkach obrazkowych (audio/video), • czytać ze zrozumieniem wyrazy i proste zdania, • zadawać pytania i udzielać odpowiedzi w ramach wyuczonych zwrotów, • recytować wiersze, rymowanki i śpiewać piosenki, • nazywać obiekty z otoczenia i opisywać je, • brać udział w mini przedstawieniach teatralnych, • przepisywać wyrazy i zdania, • korzystać ze słowników obrazkowych, książeczek, multimediów, • współpracować z rówieśnikami w trakcie nauki.

  26. inne przedmioty w klasach I-III szkoły podstawowej: W nowej podstawie programowej następuje wyraźna gradacja przekazywanych treści nauczania oraz kształtowanych umiejętności w kolejnych latach nauki. Wzrost kompetencji małego ucznia w zakresie innych przedmiotów ściśle powiązany jest ze wzrostem kompetencji w zakresie języka obcego. Rozwój intelektualny oraz fizyczny, zwiększający się zasób wiedzy i doświadczeń życiowych czy w końcu przyrost kompetencji społecznych oraz technicznych pozwalają na stopniową reorganizację procesu nauczania języka obcego.

  27. Wypis zaleceń :

  28. zalecenie nr 1: Dla zapewnienia ciągłości wychowania i kształcenia, nauczyciele uczący w klasie I szkoły podstawowej powinni znać podstawę programową wychowania przedszkolnego.

  29. zalecenie nr 2: Należy zadbać o adaptację dzieci do warunków szkolnych, w tym o ich poczucie bezpieczeństwa. Czas trwania okresu adaptacyjnego określa nauczyciel, biorąc pod uwagę potrzeby dzieci.

  30. zalecenie nr 3: Sale lekcyjne powinny składać się z dwóch części: edukacyjnej (wyposażonej w tablicę, stoliki itp.) i rekreacyjnej (odpowiednio do tego przystosowanej). Zalecane jest wyposażenie sal w pomoce dydaktyczne i przedmioty potrzebne do zajęć (np. liczmany), sprzęt audiowizualny, komputery z dostępem do Internetu, gry i zabawki dydaktyczne, kąciki tematyczne (np. przyrody), biblioteczkę itp. Uczeń powinien mieć możliwość pozostawienia w szkole części swoich podręczników i przyborów szkolnych.

  31. zalecenie nr 4: Wskazane jest, aby edukacja w klasach I-III szkoły podstawowej odbywała się w zespołach rówieśniczych liczących nie więcej niż 26 osób.

  32. zalecenie nr 5: Edukacja w klasach I-III szkoły podstawowej realizowana jest w formie kształcenia zintegrowanego. Ze względu na prawidłowości rozwoju umysłowego dzieci, treści nauczania powinny narastać i rozszerzać się w układzie spiralnym, tzn., że w każdym następnym roku edukacji wiadomości i umiejętności nabyte przez ucznia mają być powtarzane i pogłębiane, a potem rozszerzane.

  33. zalecenie nr 6: W klasach I-III szkoły podstawowej edukację dzieci powierza się jednemu nauczycielowi. Prowadzenie zajęć z zakresu edukacji muzycznej, plastycznej, wychowania fizycznego, zajęć komputerowych i języka obcego nowożytnego można powierzyć nauczycielom posiadającym odpowiednie kwalifikacje. Zajęcia z zakresu edukacji zdrowotnej mogą być realizowane z udziałem specjalisty z zakresu zdrowia publicznego lub dietetyki, pielęgniarki lub higienistki szkolnej.

  34. zalecenie nr 11: Zajęcia komputerowe należy rozumieć dosłownie jako zajęcia z komputerami, prowadzone w korelacji z pozostałymi obszarami edukacji. Należy zadbać o to, aby w Sali lekcyjnej było kilka kompletnych zestawów komputerowych z oprogramowaniem odpowiednim do wieku, możliwości i potrzeb uczniów. Komputery w klasach I-III szkoły podstawowej są wykorzystywane jako urządzenia, które wzbogacają proces nauczania i uczenia się o teksty, rysunki i animacje tworzone przez uczniów, kształtują ich aktywność (gry i zabawy), utrwalają umiejętności (programy edukacyjne na płytach i w sieci), rozwijają zainteresowania itp. Uczniom klas I-III należy umożliwić korzystanie ze szkolnej pracowni komputerowej. Zaleca się, aby podczas zajęć uczeń miał do swojej dyspozycji osobny komputer z dostępem do Internetu.

  35. zalecenie nr 12: Zalecane jest organizowanie dzieciom również pozalekcyjnych form nauki języka obcego nowożytnego, np. zajęć w szkolnym klubie, spotkań czytelniczych w bibliotece, seansów filmowych w świetlicy szkolnej itp.

  36. zalecenie nr 17: Każde dziecko jest uzdolnione. Nauczyciel ma odkryć te uzdolnienia i je rozwijać. W trosce o to, aby dzieci odczuwały satysfakcję z działalności twórczej, trzeba stwarzać im warunki do prezentowania swych osiągnięć, np. muzycznych, wokalnych, recytatorskich, tanecznych, sportowych, konstrukcyjnych.

  37. zalecenie nr 18: Odpowiednio do istniejących potrzeb szkoła organizuje: • zajęcia opiekuńcze zapewniające dzieciom interesujące spędzanie czasu, przyjazną atmosferę i bezpieczeństwo, • zajęcia zwiększające szanse edukacyjne uczniów zdolnych oraz uczniów mających trudności w nauce.

  38. Planowanie i organizacja nauczania języka obcego dzieci w młodszym wieku szkolnym • Kompetencje nauczycieli • Zaplecze organizacyjno-dydaktyczne • Współpraca z rodzicami

  39. (3a) Kompetencje nauczycieli

  40. Podstawy prawne: • Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (z późn. zm.), • Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (z późn. zm.), • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli (z późn. zm.), • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 czerwca 2006r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli w kolegiach nauczycielskich i nauczycielskich kolegiach języków obcych (z późn. zm.), • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (z późn. zm.), • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 30 sierpnia 2006r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (z późn. zm.).

  41. Do nauczania j. o. na pierwszym etapie edukacyjnym uprawnia co najmniej ukończenie: 1) studiów magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie nadającym kwalifikacje do pracy w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych, lub 2) studiów wyższych zawodowych: • na kierunku pedagogika w zakresie nadającym kwalifikacje do pracy w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych, lub b) w specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych, albo 3) zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych. W każdym przypadku wymagane jest świadectwo znajomości danego języka obcego w zakresie minimum podstawowym oraz ukończone studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu wczesnoszkolnego nauczania danego języka obcego.

  42. Do nauczania j. o. na pierwszym etapie edukacyjnym uprawnia także ukończenie: 1) studiów magisterskich na kierunku filologia w specjalności danego języka obcego lub lingwistyka stosowana w zakresie danego języka obcego, lub 2) studiów wyższych zawodowych: • na kierunku filologia w zakresie danego języka obcego, lub • w specjalności danego języka obcego lub lingwistyki stosowanej w zakresie danego języka obcego, lub 3) nauczycielskiego kolegium języków obcych w specjalności odpowiadającej danemu językowi obcemu, albo 4) studiów magisterskich lub wyższych zawodowych na dowolnym kierunku (specjalności) i świadectwo państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia II lub świadectwo znajomości danego języka obcego w zakresie zaawansowanym lub biegłym, lub

  43. 5) zakładu kształcenia nauczycieli w dowolnej specjalności oraz: a)  świadectwo państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia I lub II, lub b)  świadectwo znajomości danego języka obcego w zakresie co najmniej zaawansowanym, lub • świadectwo dojrzałości i świadectwo państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia I lub II. W każdym z ww. przypadków wymagane jest przygotowanie pedagogiczne lub kwalifikacje w zakresie prowadzenia zajęć z dziećmi w młodszym wieku szkolnym. Świadczy o nim dyplom lub inny dokument wydany przez szkołę wyższą czy zakład kształcenia nauczycieli, lub świadectwo ukończenia pedagogicznego kursu kwalifikacyjnego.

  44. Cechy osobowościowe nauczyciela: • pozytywne nastawienie do dzieci i swojej pracy, • wysoka kultura osobista, • umiejętność radzenia sobie ze stresem, • cierpliwość, • wyrozumiałość • zdolność empatii, • opiekuńczość, • pogodne usposobienie, • poczucie humoru, • postawa twórcza, • postawa energiczna.

  45. Kompetencje nauczyciela: • merytoryczne, • dydaktyczno - metodyczne, • psychologiczno - pedagogiczne, • komunikacyjne, • w zakresie planowania i projektowania, • diagnostyczne, • w zakresie kontroli i oceny osiągnięć uczniów, • medialne i techniczne, • krajo- i kulturoznawcze (kompetencja międzykulturowa), • moralne i wychowawcze, • autoedukacyjne, • innowacyjno-kreatywne.

  46. Kompetencje – wybór

  47. Kompetencje merytoryczne: • dobre przygotowanie językowe mające zastosowanie w typowych sytuacjach dnia codziennego oraz w rytuałach klasowych, • bardzo dobra fonetyka, • zorientowanie w aktualnych publikacjach dotyczących wczesnoszkolnego nauczania języków obcych, • gruntowna wiedza na temat predyspozycji dzieci do nauki języków obcych i dziecięcych stylów uczenia się.

  48. Kompetencje dydaktyczno-metodyczne: Nauczyciel posiada wiedzę o metodach i zasadach realizacji procesu kształcenia mających zastosowanie we wczesnoszkolnym nauczaniu języków obcych. Potrafi: • planować, • organizować, • definiować cele edukacyjne i wychowawcze, • dobierać odpowiednio materiały, techniki i metody, • dokonywać oceny, adaptacji i ewaluacji materiałów, • motywować uczniów.

  49. Kompetencje dydaktyczno-metodyczne: • Nauczyciel posiada ponadto: • znajomość różnorodnych tekstów: bajek, historyjek, wierszyków, piosenek, rymowanek itp., • i umiejętność ich dydaktyzacji, • umiejętność opowiadania historyjek i bajek z zastosowaniem prostego słownictwa, odpowiedniej intonacji, mimiki, gestów.

More Related