1 / 31

OBNOVA KATASTROFIZMA I NJEGOV ASTROBIOLO Š KI ZNA Č AJ

OBNOVA KATASTROFIZMA I NJEGOV ASTROBIOLO Š KI ZNA Č AJ. Milan M. Ćirković Astronom ska O pservatorija u Be ogradu Volgina 7, 11160 Be ograd E-mail: mcirkovic@ aob.bg.ac.yu. Drevna mudrost.

ata
Download Presentation

OBNOVA KATASTROFIZMA I NJEGOV ASTROBIOLO Š KI ZNA Č AJ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. OBNOVA KATASTROFIZMA I NJEGOVASTROBIOLOŠKI ZNAČAJ Milan M. Ćirković Astronomska Opservatorijau Beogradu Volgina 7, 11160 Beograd E-mail:mcirkovic@aob.bg.ac.yu

  2. Drevna mudrost... • “I kod vas se, naime, priča kako je jednom Faeton, Helijev sin, upregnuvši očeva kola, bez dovoljno snage da ih provede očevom stazom, spalio sve na zemlji, a sam poginuo pogođen munjom; to se kod vas pripoveda kao mit, a istinito je ovo: nebeskim telima koja se kreću oko Zemlje svojstveno je skretanje s utvrđenih putanja, pa na Zemlji usled mnogih požara, u velikim vremenskim razmacima dolazi do pustošenja...” Platon, Timaj, 22 c-d (govor egipatskog sveštenika)

  3. Znaci i pretnje sa neba?

  4. Početak geo-nauka u prosvetiteljstvu • If the succession of worlds is established in the system of nature, it is in vain to look for anything higher in the origin of the earth. The result, therefore, of our present enquiry is that we find no vestige of a beginning—no prospect of an end. James Hutton (1788)

  5. 1. pluvioza godine IV... • (21. januara 1796), Nacionalni institut nauka i umetnosti, Pariz, javna sednica • O živim i fosilnim slonovima • Žorž Leopold Kretijen Frederik Dagobert Kivije (1769-1832), docnije baron • “Sve ove činjenice, međusobno saglasne, bez ijednog izveštaja koji bi im protivurečio, izgleda da dokazuju postojanje sveta koji je prethodio našem i koji je uništen nekom vrstom katastrofe.” • Prvi dokaz za izumiranje vrsta / promenljivost zemaljske biosfere

  6. “Otac paleontologije” • ...uporedne anatomije i još gomile disciplina • Plemić, nosilac Legije časti, rektor Pariskog univerziteta, državni sekretar...

  7. Klasični katastrofizam – žrtva lošeg marketinga? • Kobna veza sa biblijskim literalizmom • Ništa nije dalje od istine! • Kivije i učenici (de Beaumont, Orbigny, Agassiz): prvi pravi geo-naučnici • Eli de Bomon: kako se Zemlja ohladila? • Britanski katastrofizam: Sedžvik, Marčison

  8. Digresija: “savremena” istorija Zemlje

  9. Velika 19-vekovna kontroverza • Uniformitarijanska alternativa: ser Čarls Lajel (Principles of Geology, 1830-1833). • Dva tipa uniformitarijanizma: • supstancijalni (uniformost zakona), i • gradualizam (uniformnostbrzine promene) • Konfuzija ova dva uveliko odgovorna za pobedu uniformitarijanizma! • “Sadašnjost je ključ prošlosti”

  10. Karikaturom na gradualiste

  11. Lajelov najveći učenik... • 1859: “Poreklo vrsta” • Gradualizam dugo vremena smatran neophodnim delom teorije evolucije • Danas znamo da je to pogrešno! • Naprotiv, masovna izumiranja su sastavni deo evolucije

  12. Vladavina gradualista: kulturna paradigma • Cikličnost vremena u većini kultura (Elijade i dr.) • Tranzicija sa nauke koja je podrazumevala (makar nominalno) religiju, na sekularnu nauku • Viktorijanska idolatrija progresa (Spenser, Hekel, Ciolkovski, Vels, Tesla, itd.) • Kulturna predrasuda u korist gradualizma otežala napredak u mnogim oblastima...

  13. Katastrofizam “u ilegali” • Schindewolf (1962): Neokatastrophismus? • McLaren (1970): udar meteorita na kraju Devona 365 Ma • Urey (1973): formiranje tektita tokom izumiranja u Tercijaru ukazuje na sudare sa kometama... • Russell (1979): supernova odgovorna za izumiranje dinosaura?

  14. Malo mesto u Dolomitima...

  15. ...gde se rodio novi katastrofizam • Analizom otvorenog sloja sa granice krede i tercijara u Gubiu, otkrivena je iridijumska anomalija

  16. Obnovljena bitka • Alvarez, Alvarez, Asaro i Mičel (1980) – rušenje gradualizma, početak epohe neokatastrofizma • Put prihvatanja nove paradigme nije lak... • Značajno uvećani obim i spektar katastrofičkih događaja koji utiču na evoluciju Zemlje i njene biosfere

  17. K/T granica • 1992. godine potvrđeno otkriće kratera kod mesta Ćikšulub na obali Jukatana...

  18. Druge udarne strukture...

  19. Najekstremniji događaj: 1994

  20. “3 kanonska pitanja” astrobiologije • Kako život počinje i razvija se? • Postoji li život drugde u kosmosu? • Kakva je budućnost života i inteligencije na Zemlji i drugde u kosmosu?

  21. Daleko jača interakcija Zemlje i njenog kosmičkog okruženja • I dobre i loše vesti... • Sva voda na Zemlji – dospela na kometama • Amino-kiseline i druga organska jedinjenja • Panspermija? • Ali i katastrofe!

  22. To se dešavalo mnogo puta... • Većina udarnih kratera na Zemlji nije pronađena! • Nekoliko kratera je veličine (>100 km) koja se može povezati sa masovnim izumiranjima vrsta. • Neki sudari mogu i ne ostaviti krater (npr. tunguski objekat iz 1908.), zato što eksplodiraju pre kontakta. • Otkriće Ćikšulub (Chicxulub) kratera povezanog sa K/T granicom (originalno 1978. godine, iako šire prihvaćeno tek 1992.) pokazuje da se tragovi čak i najvećih katastrofa mogu efikasno sakriti!

  23. Istorija stvaranja kratera...

  24. ...i istorija izumiranja vrsta!

  25. Verovatni krivci: komete

  26. Fermijev paradoks • Fermijevručak (1950): “Gde su svi?” • Ciolkovski, Viewing, Hart, Tipler,... • fon Nojmanove mašine ~106 yr. • Webb (2002): “… - 50 rešenja Fermijevog paradoksa” • Lineweaver (2001): srednja starost nastanjivih planeta ~1.8 Gyr veća od Zemljine! • Da li je problem u visokoj učestanosti katastrofa?

  27. Koliko carstava ne znaju za nas! Blez Paskal (cca. 1650) Hvala na pažnji!

More Related