1 / 31

Leksioni 1

Leksioni 1. Promovimi I Ndryshimeve ne Shendet. Percaktimi I Perspektives ne Shendet. Shendet – Dimensionet : Shpirterore , Fizike , Mendore , Intelektuale , Sociale , Emocionale , Ambientale Qellimi kryesor merret me problemet globale , ndryshimet dhe arritjet .

urbain
Download Presentation

Leksioni 1

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Leksioni 1 Promovimi I Ndryshimeve ne Shendet

  2. Percaktimi I Perspektives ne Shendet • Shendet – Dimensionet: Shpirterore, Fizike, Mendore, Intelektuale, Sociale, Emocionale, Ambientale • Qellimikryesormerret me problemetglobale, ndryshimetdhearritjet. • Mireqenia • Arritja e nivelit me telarteteshendetit • Tejesh mire • Status shendetsortekenaqshem

  3. Percaktimi I Perspektives ne Shendet • Shendeti: Djedhe Sot • 1800 • Shendeti = mungesesemundje • Semundjet me teshpeshta: Plaget, influenza, cholera • Shendeti I varfershpeshshoqerohet me higjenetevarfer • Fundi I 1800 dhe 1900s • Dyshime se ambientimundtejeteshkaktar I semundjeve

  4. Percaktimi I Perspektives ne Shendet • OBSH • 1947 – Konferencandekombetarembishendetin global • “Shendetieshtenjegjendjemireqenie e plote physical, mental, dhe social, jovetemmungese e semundjesosepaaftesive.” • Per here te pare domethenia e shendetitishte me shume se samungesa e semundjes

  5. Percaktimi I Perspektives ne Shendet • 1960 percaktimi I shendetitperfshinte: • Elementet e jetes • Fizike • Sociale • Mendore • Dimensionet e jetes • Ambientale • Shpirterore • Emocionale • Intelektuale

  6. Percaktimi I Perspektives ne Shendet • Shendeti SOT • Mortalitetitregon se njerezitpojetojne me shume • Morbiditetitregon se gjithnje e me paknjerezvuajnengasemundjeinfektive • A janenjerezit me teverteteteshendetshem?

  7. Gjashtedimensionet e vazhdimesiseshendet- semundje • Fizik • Perfshinfunksionintrupor, fitnesinfizik, aktivitetet e jetes se perditshme (ADL) • Sociale • Aftesia per teruajturkenaqshemnjelidhje • Intelektual • “Fuqiatrunore” • Aftesia per temenduarqartedhearsyetuar me objektivitet.

  8. Gjashtedimensionet e vazhdimesiseshendet- semundje (Vazhdim) • Emocional • Mendimi per vetendhevete-efikasiteti • Ambiental • Tejeshmirenjohes per ambientin e jashtemdheroliyne ne ketefushe • Shpirterore • Tendjeheshpjese e njespektritegjereegzistence

  9. <<Insert figure 1.1>> Figure 1.1

  10. Dimensionet e rejateshendetit • Njerezteshendetshem 2000 • 1990 – U.S. propozoinje plan shendetsornacional me objektivaafatgjata per individetdhegrupet. • Njerezteshendetshem2010 • Planifokusohet ne 28 aspekteqeperfaqesojneprioritetet e shendetitpublik • Shembujtperfshijne: perdorimin e duhanit, nutrition dhelidhja me kujdesin

  11. Insert table 1.1 Table 1.1

  12. Ndryshimetnacionale: permiresimi I shendetitdhereduktimi I pabarazise OrganizatatdheProfesionistet e shendetit do punojne se bashku per tendihmuarnjerezit se sitemarrinvendime me teshendetshme per shendetin. • Qellimetperfshijne; permiresimin e sigurimitteshendetit, akses me te mire me mepakpara, cilesi e larte e kujdesit, permiresimi I edukimit, politikatmbrojtesedhepermiresimi I ambientit

  13. Fokusi I rimbiPromovimin e Shendetit • Promovimi I Shendetit • Asistonindividetdhegrupetqetendermarinndryshime ne sjellje • Sjelljet e rrezikshme • Veprimeqerrisinpredispozicioninndajsjelljeveterrezikshme. • Cilatsjelljeterrezikshme do tepelqeniqetendryshoni?

  14. Parandalimi I Semundjeve • Trelloje • Primar • Veprimeteplanifikuara per tereduktuarrrezikunperpara se tendodhe • Secondar • Njohja e hershme e faktoreveterrezikutdhendermarja e veprimeve per tereduktuaroseeliminuarrrisqet • Tertiar • Trajtimi I semundjes • Incidenca= numri I rasteveterejaPrevalenca= numri I rasteveegzistuese

  15. Drejtimet e Reja ne Shendet • Mendonidisasjelljeshendetsorepozitivedhe negative? • Promovimi I shendetitduhettejetembeshtetes • KritikatShendetsore • Intolerancandajtetjereveteciletnukarrijneteplotesojneqellimet e shendetit

  16. Drejtimet e rejateshendetit <<Insert table 1.2 here>>

  17. Pergatitja per territurstatusin e shendetit ne shekullin e 21 • Problemet e shendetit Global • Globalizimikapasurnjeefekttethellembifaktoretekonomik, social, shkencat e sjelljesdheteknologjineteciletinfluencojneshendetin tone. • Pergjegjesitenderkombetare ne parandalimjaneterendesishme per teparandaluarperhapjen e semundjeve.

  18. DiferencatGjinore ne StatusinShendetsor • Pseegzistojneketodiferenca? • Diferencatfiziologjike • Me pakkerkimejanekryermbishendetin e gruaspara 1990 • Instituti I shendetitkombetarkrijoiZyren e KerkimevembiShendetin e Gruas • Iniciativat e ShendetitteGruas • 15 vite, $625 million dollar per njekerkimklinikmbishkaqetkryesorevdekjeve/semundjeve ne 160,000 gra postmenopausal

  19. Faktoretqeinfluencojnestatusin e shendetit <<Insert fig 1.2>> Figure 1.3

  20. Permiresimi I shendetit • Sjelljeteshendetshme • Gjume I miregjatenates (minimumi 7 ore) • Ruajtja e zakoneveteshendetshmetetengrenit • Menaxhimi I peshes • Pjesemarja ne aktiviteterikrijuesefizike • Mosperdorimi I duhanit • Praktikimi I seksittesigurte • Kufizimi I marrjevealkolike • Planifikimi I rregullt I egzaminimevemjeksore

  21. Permiresimi I shendetit • Veprimetetjera • Kontrolli I stresoreve • Mbajtja e lidhjevedomethenese • Ti kushtoshvemendjevetes • Pjesemarrja ne aktivitetetegezuaracdodite • Terespektoshambientin • Tevleresoshcdodite • Tejesh i mire me vetenashtusijeni me tetjeret • Tenjoheshsistemin e kujdesitshendetsordhe ta perdoresh ate pa kursim • Rreshtonifaktoretetjereqepromovojneshendetin!

  22. Pergatitja per Ndryshimet ne Sjellje • FaktoretqeNdikojneNdryshimet ne Sjellje • Predispozicioni • Asistimi • Mbeshtetja • Motivimi • Deshira per tendryshuar

  23. Faktoretqeinfluencojnevendimet e ndryshimeve ne sjellje Insert fig 1.3 Figure 1.3

  24. Pergatitja per Ndryshimet ne Sjellje • Motivimi • Tekeshshperblimosearsye per tekryerndryshimin • Gadishmeria • Gjendje e teqenitqeprecedonndryshimin ne sjelljedhe e ben ate temundur • Besimet • Vleresimi I lidhjesndermjetdisaobjekteve, veprimeose ide sidheatributendajobjektit, veprimitoseidese • Qendrimet • Nje sere besimesh, ndjenjashdhesjelljesh, tendencat ne lidhje me dike osedicka.

  25. Modeli I BesimeveteShendetit (Rosenstock) • Perceptimi I seriozitetit • Sa seriozmundtejeteproblemineselihettezhvillohetosenuktrajtohet? • Ka me shumemundesitekerkohettrajtimineseefektetperceptohensiserioze. • Perceptimi I prekshmerise • Con ne zhvillimin e problemeveshendetsore • Njerezitqemendojne se jane ne rreziktelarteka me shumemundesitendermarrinveprime • Sinjalet per veprim • Kujtesarrethproblemevepotenciale me mundesi per tendermarreveprime

  26. Qellimet e Ndryshimeve • Paramendimi • Produkt I besimevedheqendrimeve ne drejtimtenjeveprimi. • Teoria e VeprimeveteArsyeshme • Mendimet pas veprimit

  27. Pergatitja per ndryshimin e sjelljeve • Ata qenarrethojnesiAgjenteNdryshimi • Familja • LidhjetSociale • MbeshtetjaSociale

  28. Problemet me Ndryshimet ne Sjellje <<Insert fig 1.4>>

  29. Zgjedhja e strategjise se ndryshimittesjelljes • Teknikat • Ndikimi • Fillo me ngadale, me hapatevogladhetesigurta, jifleksibel, mosharrondonje hap, jepicmimvetes. • Vizualizimi • Modelimi • KontrolloSituaten • Cmimet • Ushqim/pije • Aktivitet • Manipulo • Kontrollo • Socializo

  30. Ndryshosjelljentende • Vetevleresimi • Kualifikimet: stimulojneaktivitetet • Pasojat: rezultatet e aktivitetit • Analizimi I SjelljevePersonale • Frekuente • Vazhdueshme • Serioze • Baza e problemeve ne sjellje • Ndezveprime

  31. Ndryshosjelljentende • Marja e Vendimeve • Kujto, ndryshimimerrkohe. • Mba ne vemendjealternativat. • Ruajvlerat/besimet. • Percaktimi I QellimeveRealistike • Vleresopseeshte I rendesishemndryshime. • Mendo per mundesitedhekufizimet. • Cilatprograme/servisemundtiundihmojneju? • A janefamiljaretdhemiqtetegatshem per mbeshtetjeqellimetematshmedhetearritshme?

More Related