slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 47

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 198 Views
  • Uploaded on

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ TEMEL ELEKTRİK- ELEKTRONİK . ELEKTRİK DEVRESİ.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ' - twila


Download Now An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ

TEMEL ELEKTRİK- ELEKTRONİK

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide2

ELEKTRİK DEVRESİ

Bir elektrik devresi gerilim kaynağı, yük ve akım yolundan meydana gelir. Yük içinden akım geçtiği zaman çalışır. Aşağıdaki şekilde de yük olarak lamba kabul edilmiştir. İçinden akım geçtiği zaman lamba yanmaktadır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide3

ELEKTRİK DEVRESİ

Çoğu pratik uygulamada gerilim kaynağının bir ucu toprağa bağlanır. Örneğin otomobillerde akümülatörün negatif ucu şaseye bağlanır. Bir elektrik devresinde üç durum söz konusudur. Kapalı devre durumu, açık devre durumu ve kısa devre durumudur.

Açık Devre: Devre akımının, isteyerek veya istemeden devreden geçmesini önlediği, devrenin bir noktadan açıldığı almacın çalışmadığı devrelerdir. Diğer bir tarifle direncin sonsuz olduğu durumdur. Bu durum karşımıza sıkça rastladığımız devrelerde araştırma yaparken çok dikkat etmemiz gereken durumdur. Bu durumu net bir şekilde tarif etmek gerekirse akımın 0 gerilimin olduğu durumdur.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide4

ELEKTRİK DEVRESİ

Kapalı Devre: Devre akımının normal olarak geçtiği, alıcının, normal çalıştığı devredir.

Kısa Devre: Devre akımının, almaca ulaşmadan kısa yollardan devresinin tamamlamasıdır. Genellikle istenmeyen bir devre çeşidi olup, yapacağı hasardan devre elemanlarının korunması için, mutlaka bir sigorta ile korunması gerekir. Diğer bir tarifle direncin sıfır olduğu duruma kısa devre denir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide5

ELEKTRİK DEVRESİ

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide6

ELEKTRİK DEVRESİ

Sigorta (Devre Koruyucu):Eğer bir cihazın herhangi bir yerinde arıza meydana gelirse o zaman devre fazla akım çekebilir. Bu durum aşırı ısınmaya hatta yangına sebep olabilir. Sigortalar bu olabilecek vahim duruma karşı bir korumadır. Cihazın kaynaktan çektiği akım sigorta içerisinden geçecektir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide7

ELEKTRİK DEVRESİ

Sigorta çoklu bir telin bir parçası kadardır. Ancak bu küçük tel devrenin çekmiş olduğu akımı kaldıracak büyüklüktedir. Eğer akım normal değerin üzerine çıkarsa bu tel kopacaktır. Yani sigorta atacaktır. Sigorta attığı zaman devre açık devre olacaktır ve devreden hiçbir akım akmayacaktır. Böylelikle korunan cihaz güç kaynağından yalıtılmış olacaktır. Sigortanın akım değeri normal akım değerinden biraz yüksek değerleri (cihazın tolerans akım değerleri) taşıyabilecek değerde olması gerekir. Bazı cihazlarda anahtarın açılması ile kısa zaman diliminde çok büyük akım yükselmeleri vardır. Eğer sigorta uygun seçilirse bu tip normal olaylarda sigorta atmayacaktır. Bundan dolayı ani artışlara uygun sigortalar yapılır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide8

ELEKTRİK DEVRESİ

Bunlar 10 mSn içinde normal akım değerinin 10 katı kadar artışlara dayanacak şekildedir. Eğer bu artış daha uzun sürerse sigorta atacaktır.

Değişik sigorta çeşitleri

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide9

ELEKTRİK DEVRESİ

  • Sigortayı değiştirmeden önce sigortanın atma sebebini öğrenmek gerekir. Sigortanın kendiliğinden atması çok az görünen bir durumdur. Atmış sigorta siyah ve gümüş rengine daha yakın bir renkte ise devrede muhtemelen bir kısa devre veya bir yerde çok küçük bir direnç vardır.
  • Her zaman sigortayı aynı tip ve aynı değerdeki bir sigorta ile değiştirin.
  • Asla gümüş kağıt ve iğne kullanmayın.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide10

ELEKTRİK DEVRESİ

ANAHTAR

Anahtarlar elektrik devresini açıp/kapatmak için kullanılır. Anahtar ON yada 1 konumuna getirildiği zaman devre kapalı devre durumuna OFF veya 0 konumuna getirildiği zamanda açık devre durumuna geçer.

ON/OFF anahtar görünüşleri

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide11

ELEKTRİK DEVRESİ

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide12

ELEKTRİK DEVRESİ

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide13

ELEKTRİK DEVRESİ

Teller ve Kablolar

Elektrik devresinde akım yolu iletken tellerle yapılır. Teller genellikle daha ucuz olan elektrik akımına karşı düşük direnç gösteren bakırdan yapılır. Eğer iki çıplak tel birbirine temas ederse kısa devre olur. Bu durumdan kurtulmak için teller PVC gibi yalıtkanlar kullanılarak yalıtılır. Teller, bobinlerde veya transformatörlerde kullanılacak ise teller verniklenir. Çünkü buradaki çok ince teller çok küçük yer kaplayacaktır. Tellerin kopmasıyla açık devre durumu ortaya çıkar ve tel içinden akım geçmesi önlenmiş olur.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide14

ELEKTRİK DEVRESİ

0.6 mm çaplı standart bir tel 1/0.6 olarak adlandırılır. Bu tel oldukça sert ve eğer bükülmeye kalkışılırsa kopar. Esnek bacaklar değişik standartlarda yapılır. 7/0.2, her 0.2mm başına 7 standart anlamına gelmektedir. Tellerin saç örgüsüne benzer şekilde örülmesi ile daha iyi bir standart elde edilir ve bu teller istenmeyen harici sinyalleri önlemek için kullanılır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide15

ELEKTRİK DEVRESİ

Televizyonlardaki anten kablosunda örülmüş kablo kullanırlar ve bu kablo koaksiyel kablo olarak bilinir. Ses sinyali gibi küçük sinyal taşıyan kablolar, harici karışımlara engel olmak için sıklıkla örülür.

Burada çok sayıda telin bir arada tutulmasına ihtiyaç vardır. Bunu da sağlamak için bu teller bir kablo içerisine birleştirilir. Bunlara çoklu kablo denir. Kablolar genellikle bu fişlere veya soketlere bağlanır. Böylelikle bağlantıyı yapmak veya bağlantıyı kesmek daha kolay hale gelir. Kalın teller ince tellere nazaran daha yüksek akım taşırlar. Aynı su borularında olduğu gibi çapı büyük olan borudan daha fazla su taşınır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide16

ELEKTRİK DEVRESİ

7/0.2  maksimum 1A akım taşır.

16/0.2 maksimum 3A akım taşır.

24/0.2 maksimum 5A akım taşır.

32/0.2 maksimum 10A akım taşır.

Teller üzerindeki izolasyonu kaldırmak için vernik sökücü malzemelerin kullanılması gerekir ve tellerin üzerine kertik atmaktan ve bükülme standardını değiştirmekten sakınmak gerekir. Lehimleme esnasında izolasyona zarar vermemek gerekmektedir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide17

ELEKTRİK DEVRESİ

TOPRAK (ŞASE)

Toprak kelimesi, şebeke gerilimi dağıtılırken güç hatlarının birisi metal bir levhaya bağlanarak toprağa gömülmesinden gelir. Bu işleme topraklama işlemi denir. Elektrik ve elektronik sistemlerde devreyi toplayan metal kasa (rn büyük iletim alanı) elektriksel referans noktası olarak belirlenir. Bu devrenin şasesi veya toprağı denir. Devre toprakları bazen toprağa bağlanır bazen de bağlanmayabilir. Örneğin bir otomobilde akümülatörün negatif kutbu otomobilin metal şasesine bağlandığında otomobil gövdesi ile toprak arasında lastikten dolayı bir izolasyon vardır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide18

ELEKTRİK DEVRESİ

Şase sembolleri

Elektrik devresinde şase referans noktasıdır ve diğer noktalara göre potansiyeli sıfırdır. Bir devredeki bütün şase noktaları elektriksel olarak aynı noktadır. Dolayısıyla şase ortak noktadır. Bir elektrik devresinde herhangi bir noktadaki gerilim ölçülecekse referans noktası genelde şase alınır. Yani voltmetrenin kırmızı (+) probu gerilimi ölçülecek noktaya temas ettirilirken voltmetrenin siyah (-) probu devrenin şasesine temas ettirilir. Yukarıdaki şekiller şase için kullanılan sembollerdir. Bu sembollerden soldaki sembol daha çok kullanılanıdır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide19

ELEKTRİK DEVRESİ

Şaseli elektrik devresi

Şekilde şasesiyle birlikte bağlanmış basit bir elektrik devresi görünmektedir. 12V’luk kaynağın pozitif ucundan çıkan akım lambanın içinden geçerek şaseye bağlanmış olan negatif uca ulaşır. Devrede görünen şaseler esasında ayrı noktalardır. Kaynağın üst ucunda görünen +12V şaseye göredir. Herhangi bir devrede çok sayıda şase varsa bütün şaseler iletken bir telle birbirine bağlanmış gibi düşünülebilir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide20

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Elektriksel büyüklüklerin ölçülmesinde kullanılan ölçü aletleri çok çeşitli tip ve modeller de olmasına karşılık, bazı ortak özellikleri yönü ile aynı çatı altında gruplandırılabilirler. Bu gruplandırmalar, ölçtüğü büyüklüğün doğruluk derecesine göre, ölçü aletlerinin gösterme şekline göre ve kullanma yerine göre yapılmaktadır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide21

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Direnç Değerinin Ölçülmesi

Ohmmetre ile Direnç Ölçümü

Direnç değerini ölçen ölçü aletlerine ohmmetre denir. Yalnız direnç ölçen ohmmetreler bulunduğu gibi bu işlem, birden fazla büyüklüğü ölçebilen, bu yüzden daha pratik kullanım imkanı sağlayan avometreler ile de yapılmaktadır. Ohmmetreler yapı olarak akım ölçen, döner bobinli ölçü aletleridir. Bu ölçü aletlerinin skalası akım değil de direnç (Ω) ölçecek şekilde taksimatlandırılmıştır. Ohmmetreler direnç ölçmenin yanında elektrik elektronik devrelerinde açık ve kapalı devre kontrollerinde de sıkça kullanılmaktadır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide22

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Ohmmetreler ölçüm yapmak için mutlaka kendine ait bir enerji kaynağına ihtiyaç duyarlar. Bu ger eksinim genellikle 9 V veya 1.5 V’luk pillerin seri bağlanması ile giderilir. Ohmmetre veya avometreler ile kesinlikle enerji altında direnç ölçümü yapılmaz. Ohmmetreler veya avometreler çalışan bir cihazda ölçüm yapılırken problarının ikisinin de elle tutulmamasına dikkat edilmelidir. Bu direncin yanında vücut direncinin ölçülmesine özellikle de büyük değerli dirençlerin ölçülmesinde, değerin yanlış belirlenmesine neden olur.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide23

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Analog Ohmmetre ile Ölçme

Her şeyden önce analog ohmmetre ile ölçüme başlamadan önce sıfır ayarı yapılmalıdır. Tüm ölçü aletlerinde olduğu gibi ohmmetreler ile ölçüm yapılırken analog ohmmetrelerde büyüklüğün tespiti için: Kademe anahtarının bulunduğu konum ile skaladan okunan değer çarpılarak ölçülen büyüklüğün değeri tespit edilir. Örneğin, kademe anahtarı X100 kademesinde iken skalada okunan değer 100 ile çarpılarak ölçülen

büyüklüğün değeri bulunur. Bununla ilgili bazı örnekler aşağıdaki tabloda verilmiştir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide24

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Avometre ile direnç ölçümü

Kademe seçiminin doğru ve uygun yapılması ölçmedeki hata oranını azaltan en önemli faktörler den biridir. Ölçme için kademe anahtarının konumu belirlenirken direnç değerine göre kademe tayin edildikten sonra ölçme yapılır. Sapma miktarı az ise kademe küçültülür.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide25

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide26

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Dijital Ohmmetre ile Ölçme

Dijital ohmmetrelerle ölçüm sonucunu tayin etmek daha kolaydır. Ancak, dijital ohmmetre veya avometreler ile direnç ölçümü yapılırken hatasız bir ölçüm yapabilmek için dikkat edilmesi gereken noktalar bulunmaktadır. Günümüzde kademe anahtarı direnç ölçme konumuna getirildikten sonra, kademe seçimi (200, 2K, 20K…2M) gerektirmeyen ölçü aletleri bulunmaktadır. Ancak kademe seçimi gerektiren ohmmetre veya avometrelerde doğru kademe seçimi yapmak önemlidir. Direnç ölçümü yapılırken uygun kademe seçimini bir örnekle açıklayalım:

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide27

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

30 Ω’luk bir direnç için uygun kademeyi deneyerek tespit edelim. Burada dikkat edilmesi gereken nokta direnç değerine en yakın ve kesinlikle direnç değerinden küçük olmayan kademeyi seçmektir. Bu direnç ölçümü yapılırken uyulması gereken bir kuraldır. 630 Ω’luk direnç değeri ohmmetre veya avometrede ölçülürken seçilmesi gereken kademe 2K kademesidir. Eğer direnç ölçümü için seçilen kademe, direnç değeri için küçükse değer ekranında 1 ifadesi (resim a), seçilen kademe çok büyükse 0 ifadesi okunacaktır (resim b). Değer ekranında 0 ifadesi gördüğünüzde kademe anahtarını küçültmeniz, 1 ifadesi gördüğünüzde büyütmeniz gerekmektedir. Direnç ölçümünde, okunan değerde hassasiyet arttırılmak isteniyorsa (0,190KΩ yerine, 199 Ω gibi) kademe küçültülerek bu hassasiyet arttırılabilir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide28

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide29

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Ampermetreyi Devreye Bağlama ve Akım Ölçme

Akım ölçme işlemi yapılmadan önceki en önemli nokta ölçüm yapılacak akıma uygun ampermetre seçmektir. Ampermetre seçimi yapılırken aşağıda belirtilen hususlara kesinlikle dikkat edilmelidir:

Ampermetreler devreye seri bağlanır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide30

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

  • Akım çeşidine uygun(AC-DC) ampermetre seçilmelidir.
  • Ampermetrenin ölçme sınırı, ölçülecek akım değerinden mutlaka büyük olmalıdır.
  • Alternatif akım ölçmelerinde ampermetreye bağlanan giriş ve çıkış uçları farklılık göstermezken doğru akımda “+” ve “–“ uçlar doğru bağlanmalıdır. Aksi takdirde analog ölçü aletlerinde ibre ters sapar dijital ölçü aletlerinde değer önünde negatif ifadesi görünür.
  • Ölçülecek akım değerine uygun hassasiyete sahip ampermetre seçilmelidir. μA seviyesindeki akım, amper seviyesinde ölçüm yapan bir ampermetre ile ölçülemez.
  • Ampermetre ölçüm yapılacak noktaya, alıcının veya devrenin çektiği akımın tamamı üzerinden geçecek şekilde, yani seri bağlanmalıdır. Enerji altında hiçbir şekilde ampermetre bağlantısı yapılmamalı ve mevcut bağlantıya müdahale edilmemelidir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide31

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Enerji altında hiçbir şekilde ampermetre bağlantısı yapılmamalı ve mevcut bağlantıya müdahale edilmemelidir

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide32

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

Voltmetreyi Devreye Bağlamak ve Gerilim Ölçmek

Gerilim ölçme işleminde en önemli noktalardan biri yapılacak gerilim ölçümüne uygun voltmetre seçmektir. bu seçimim doğru yapılması, ölçümün doğruluğu, ölçüm yapan kişinin ve ölçü aletinin güvenliği için önemlidir. Voltmetre seçimi yapılırken aşağıda belirtilen hususlara kesinlikle dikkat edilmelidir:

Voltmetreler devreye paralel bağlanır.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide33

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

  • Gerilim çeşidine uygun(AC-DC) voltmetre seçilmelidir.
  • Gerilimin ölçme sınırı ölçülecek gerilimin değerinden mutlaka büyük olmalıdır.
  • Alternatif gerilim ölçmelerinde voltmetreye bağlanan giriş ve çıkış uçları farklılık göstermezken doğru akımda “+” ve “–“ uçlar doğru bağlanmalıdır.
  • Aksi takdirde analog ölçü aletlerinde ibre ters sapar, dijital ölçü aletlerinde gerilim değeri önünde (─) ifadesi görünür.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide34

ELEKTRİK DEVRESİNDE ÖLÇMELER

  • Ölçülecek gerilim değerine uygun hassasiyet ve yapıya sahip voltmetre seçilmelidir. 10 mV’luk gerilim, kV seviyesinde ölçüm yapan voltmetre ile ölçülemez.
  • Voltmetre gerilimi ölçülecek kaynak veya alıcının uçlarına bağlanmalıdır.
  • Enerji altında, sabit voltmetrelerin bağlantısı yapılmamalı ve yapılmış bağlantıya müdahale edilmemelidir. Ancak taşınabilir ve problar vasıtası ile ölçüm yapılabilecek voltmetreler ile gerekli önlemler alındıktan sonra ölçüm yapılabilir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide35

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

KONDANSATÖR

Kondansatör iki uçlu enerji depolayan elektronik bir elemandır. İletken levhalar arasına konulan dielektrik(elektriği iletmeyen) maddesi elektrik yükünü depo etme özelliğine sahiptir. Çünkü, elektron ve protonlar yalıtkan maddede hareket ederek bir yere gidemezler. Yalıtkan maddelerin yük depo edebilme özelliklerinden yararlanılarak en temel elektronik devre elemanlarından biri olan kondansatör imal edilmiştir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide36

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

KAPASİTE

Kondansatörün yük depo edebilme yeteneğine kapasite adı verilir. Her kondansatör istediğimiz kadar yük depo edemez. Bunu etkileyen faktörler bu konu adı altında ilerleyen zamanda daha kapsamlı incelenecek, yük depo edebilmesi için bu uçlara mutlaka bir potansiyel uygulanması gerekir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide37

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

Şekilde görüldüğü gibi kondansatör, iki iletken levha ve bunların arasına konan dielektrik maddeden oluşmaktadır. Yapılışı bu şekildedir. Bu kondansatör uçlarına bir gerilim bağlanmadan kondansatörün durumunu ve bu kondansatör uçlarına bir gerilim bağlandığında ki ne gibi durumların oluştuğunu şekillerle gösterip açıklamalarla anlaşılmasını sağlayalım.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide38

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide39

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

Kondansatörün nötr ve Şarjı

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide40

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

Bir kondansatörün uçlarına bir gerilim uygulanmadığı durumda bu kondansatör Şekil(a)’daki gibi nötr durumdadır. Kondansatörün uçlarına (b) deki gibi bir gerilim kaynağı bağlandığında bu kondansatör üzerinden akım akışı olacak ve kondansatör levhaları şekilde görüldüğü gibi yüklenmeye başlayacaktır. Bu yüklenme uygulanan gerilim değerine ulaşana kadar devam edecektir. Bu şekil (c) deki durumunu alacaktır. Bu kondansatörün şarj olması demektir. Artık bu kondansatörü gerilim kaynağından çıkardığınız anda kondansatör uçları uyguladığınız gerilim değerini gösterir. Şekil (d) de U değerinde şarj olmuş bir kondansatör görülmektedir.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide41

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

Levhaları elektron yükleri ile dolan kondansatörün bir direnç veya iki ucu kısa devre edilerek yüklerin boşaltılmasına kondansatörün deşarjı denir. Aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi kondansatörün (-) yüklü levhasındaki elektronlar, (+) yüklü levhaya hareket ederler. Elektronların bu hareketi deşarj akımını meydana getirir. Deşarj akımı, kondansatörün her iki plakası da nötr olana kadar devam eder. Bu olayın sonunda kondansatör uçları arasındaki gerilim sıfıra iner. Kondansatör boşalmış olur.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide42

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

Şekillerde de görüldüğü gibi kondansatörlerde, elektrik yükleri bir yalıtkanla ayrılmış olup iki iletken levha da birikir. Levhalardan birisi protonlardan oluşan pozitif yüke, diğeri ise elektronlardan oluşan negatif yüke sahip olurlar.

Kondansatörlerde kapasite birimi Farad’tır. Bir kondansatör uçlarına bir voltluk gerilim uygulandığında o kondansatör üzerinde bir kulonluk bir elektrik yükü oluşuyorsa kondansatörün kapasitesi bir farad tır denilir. Farad çok yüksek bir birim olduğundan farad’ın askatları olan mikrofarad(µF), nanofarad(nF) ve pikofarad(pF) kullanılır. Bu birimler arası dönüşümü kendi aralarında aşağıdaki şekilde olur.

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide43

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide44

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

Örnek 1:

Aşağıdaki şıklarda verilen kondansatör değerlerini µF değerine dönüştürünüz

(a) 0,00001F (b) 0,005F (c) 1000pF (d) 200pF

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide45

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide46

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI

slide47

ELEKTRİK DEVRE ELEMANLARI

İlgiyle dinlediğiniz için teşekkürler

Ramazan ŞENOL

Bekir AKSOY

TEMEL ELEKTRİK – ELEKTRONİK DERS NOTLARI