1 / 33

PRZEKWITANIE I MENOPAUZA

PRZEKWITANIE I MENOPAUZA. PREMENOPAUZA > 35 lat MENOPAUZA 45 – 55 lat SENIUM KLIMAKTERIUM. PREMENOPAUZA. spadek wysokości pulsów LH spadek stężenia progesteronu w II fazie cyklu cykle jednofazowe hyperestrogenizm względny POSTĘPOWANIE suplementacja gestagenna II fazy cyklu.

ting
Download Presentation

PRZEKWITANIE I MENOPAUZA

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. PRZEKWITANIE I MENOPAUZA

  2. PREMENOPAUZA > 35 lat • MENOPAUZA 45 – 55 lat • SENIUM • KLIMAKTERIUM

  3. PREMENOPAUZA • spadek wysokości pulsów LH • spadek stężenia progesteronu w II fazie cyklu • cykle jednofazowe • hyperestrogenizm względny POSTĘPOWANIE suplementacja gestagenna II fazy cyklu

  4. MENOPAUZA • Ostatnie krwawienie miesiączkowe po którym nie następują kolejne krwawienia przez okres 12 miesięcy.

  5. BIOCHEMICZNE WYKŁADNIKI OKRESU POMENOPAUZALNEGO • stężenie inhibiny jajnikowej • stężenie E2 w surowicy < 30 pg/ml • stężenie FSH w surowicy > 40 mIU/ml

  6. OBJAWY KLIMAKTERIUM objawy wygaśnięcia estrogennej funkcji jajników: uderzenia gorąca, nocne poty, zawroty głowy, kołatanie serca, osłabienie, drażliwość, depresja, bóle głowy, bóle stawów, suchość pochwy stopień nasilenia - WSKAŹNIK KUPPERMANA objawy występują u 85% kobiet, w tym 30% - ciężkie, u 57% utrzymują się nawet do 10 lat po menopauzie

  7. WSKAZANIA DO HTZ • poprawa komfortu życia • zagrożenie osteoporozą • ochrona przed zmianami wstecznymi w obrębie dolnego odcinka dróg moczowych • pierwotna profilaktyka miażdżycy (?)

  8. WSKAŹNIK ZAGROŻENIA MIAŻDŻYCĄ • stężenie CRP w surowicy krwi

  9. CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA • do 50 roku życia częściej u mężczyzn • po 50 roku życia częściej u kobiet • najczęstsza przyczyna zgonów wśród kobiet po 50 roku życia – choroba wieńcowa i incydenty naczyniowo mózgowe

  10. ESTROGENY podstawowe regulatory proliferacji i różnicowania tkanek docelowych : drogi rodne, gruczoły piersiowe, układ sercowo-naczyniowy, układ szkieletowy oddziaływanie mitogenne oddziaływanie antydiuretyczne

  11. RECEPTORY ESTROGENOWE • Receptory jądrowe ERα i Erβ (odpowiedź genomowa) różna ekspresja narządowa obu receptorów : ERα dominują w gruczołach piersiowych, macicy, szyjce macicy, pochwie ERβ dominują w jajnikach • Receptory błonowe i wewnątrzkomórkowe głównie w komórkach nerwowych oraz naczyń krwionośnych (odpowiedź szybka, niegenomowa)

  12. SUPLEMENTACJA ESTROGENOWA • estrogeny skoniugowane • walerianian estradiolu • 17β estradiol

  13. SERM Selective Estrogen Receptor Modulator posiadają antagonistyczny do E wpływ na receptory w gruczole piersiowym i endometrium posiadają agonistyczny wpływ na procesy przebudowy tkanki kostnej oraz metabolizm lipidów RALOXIFEN (Evista) TAMOXIFEN (starsza generacja)

  14. CZYNNIKI RYZYKA MIAŻDŻYCY I CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, A ESTROGENY okresEstrogenoterapiapomenopauzalnyp.o. TTS OPÓR NACZYNIOWY tętnica maciczna   tętnica szyjna  

  15. CZYNNIKI RYZYKA MIAŻDŻYCY I CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, A ESTROGENY OkresEstrogenoterapiapomenopauzalnyp.o. TTS HDL2   Ch-LDL  Trójglicerydy  Substraty reniny 0/ RR0/ 0/ Insulina na czczo0/  Prostacyklina0/ Czynniki prokoagulacyjneVII i X0/ 

  16. WPŁYW ESTROGENÓW NA GOSPODARKĘ LIPIDOWĄ Okres pomenopauzalny p.o. TTS cholesterol całk.  HDL   LDL  VLDL   TG0/ 

  17. OCHRONNY WPŁYW ESTROGENÓW NA UKŁAD KRĄŻENIA • korzystny wpływ na gospodarkę lipidową • wzrost stężenia prostacykliny (rozszerza naczynia i zwiększa przepływ krwi w naczyniach wieńcowych) • wpływ na metabolizm węglowodanów (zależy do drogi podania E - pozajelitowa korzystna, doustna niekorzystna) • ciśnienie krwi (zależy od drogi podania E - pozajelitowa zmniejsza, doustna zwiększa)

  18. OCHRONNY WPŁYW ESTROGENÓW NA UKŁAD KRĄŻENIA • śródbłonek naczyń posiada receptory E • E2 rozszerza naczynia wieńcowe serca • E2 posiada pewną aktywność podobną do blokerów kanału wapniowego (Nifedipina) • E2 zwiększa stężenie prostacykliny (rozszerza naczynia) • E2 zwiększa przepływ krwi i obniża współczynnik pulsacji w tętnicy szyjnej, mózgu i macicznej • E2 hamuje płytkową produkcję tromboksanu A2 (kurczy naczynia)

  19. KORZYŚCI ZE STOSOWANIA GESTAGENÓW • zmniejszają częstość występowania raka endometrium • nasilają ochronny wpływ estrogenów na metabolizm kości • zmniejszają ryzyko wznowy endometriozy • osłabiają indukowany przez estrogeny stosowane doustnie wzrost stężenia trójglicerydów

  20. NIEKORZYSTNE ODDZIAŁYWANIE GESTAGENÓW • zmniejszają ochronny wpływ estrogenów na układ naczyniowo - sercowy • niekiedy objawy uboczne - wzdęcie, depresja • niekiedy obrzmienie gruczołów sutkowych • nie zmniejszają ryzyka rozwoju raka sutka !

  21. METABOLIZM WĘGLOWODANÓW PO MENOPAUZIE • pogarsza się metabolizm węglowodanów • zmniejsza się liczba obwodowych receptorów insulinowych - zwiększa się insulinooporność • zmniejsza się wydzielanie insuliny zależne od troficznego działania E na trzustkę

  22. WPŁYW ESTROGENÓW NA METABOLIZM WĘGLOWODANÓW • E2 podawany przezskórnie obniża stężenie insuliny na czczo i zwiększa jej klirens, podawany doustnie nie ma takiego wpływu • E2 zmniejsza insulinooporność, E skoniugowane mają działanie dwuznaczne • E2 jest niezbędny m.in. do utrzymania wydzielania insuliny przez trzustkę

  23. WPŁYW GESTAGENÓW NA METABOLIZM WĘGLOWODANÓW • octan medroksyprogesteronu podawany pozajelitowo pogarsza tolerancję glukozy lub powoduje hiperinsulinemię, podawany doustnie nie ma takiego działania • pochodne 19-nortestosteronu, gonany progesteronu -(lewonorgestrel) pogarszają tolerancję glukozy i podnoszą stężenie insuliny, przeciwnie estrany progesteronu (octan norethisteronu) słabo oddziałują na gospodarkę węglowodanową • E2 + norethisteron poprawia tolerancję glukozy • E skoniugowane + dydrogesteron ma słaby wpływ na tolerancję glukozy i stężenie insuliny

  24. WPŁYW HTZ NA ZMIANY W UKŁADZIE KRZEPNIĘCIA HTZ po menopauzie Fibrynogen Inhibitor plazminogenu (PAI-1)  Białko C-reaktywne

  25. HTZ a choroba Alzheimera • E przywracają aktywność cholinacetylotransferazy w korze czołowych płatów mózgowych u wytrzebionych szczurzyc (Singh i wsp. 1993) • ch. Alzheimera - w tej okolicy odkłada się poza-komórkowe białko -4 amyloid i śródkomórkowo białko Tau - uczestniczą one w syntezie nierozpuszczalnych białek działających neurotoksycznie • E wpływają na metabolizm białek prekursorowych -amyloidu, mogą hamować ch. Alzheimera.

  26. HTZ A NOWOTWORY • Rak sutka - HTZ do 5 lat nie zwiększa ryzyka zachorowalności, a po 15 latach może zwiększyć ryzyko o 25-40%, - lepsza prognoza wyleczenia; u kobiet, które rozpoczęły terapię po 50 roku życia wzrost ryzyka zachorowania na raka piersi o 2,3% na każdy rok stosowania terapii, powrót do wartości wyjściowej ryzyka 5 lat po zaprzestaniu HTZ; • Rak jajników - mniejsza częstość występowania • Rak endometrium - same E - ryzyko nowotworu wzrasta po 5 latach do 4,1 ; po 10 latach - 11,6 ; po dodatkowym podaniu gestagenów zmniejsza się do 0,2 - 0,4

  27. HTZ A NOWOTWORY Wpływ gestagenów na współczynnik apoptoza/proli-feracja w komórkach raka sutka zawierających receptory estrogenowe linii komórkowych MCF-7 indukują apoptozę: progesteron, tibolon efekt neutralny: dihydrodidrogesteron stymulują proliferację: octan norethisteronu (NETA) i octan medroksyprogesteronu (MPA)

  28. HTZ A NOWOTWORY estradiol + progesteron - stymulacja apoptozy estradiol + dihydrodidrogesteron - stymulacja apoptozy estradiol + tamoxifen + dihydrodidrogesteron - stymulacja apoptozy estardiol + MPA - stymulacja proliferacji estradiol + NETA - stymulacja proliferacji estradiol - stymulacja proliferacji

  29. HTZ A NOWOTWORY HTZ hamuje procesy inwolucyjne piersi i powoduje powstawanie obrazów mammograficznych sugerujących większy stopień ryzyka niż u kobiet nie przyjmujących HTZ. ciągła terapia E-P (Estradiol + NETA) podnosi gęstość piersi o około 50% cykliczna lub sam estradiol o10 % - 25% przezskórna jedynie w 2 % - 6%

  30. HTZ a żylna choroba zakrzepowo-zatorowa • Doustna HTZ podnosi aktywność prokoagulacyjną (czynnik VII, X) w wyniku niedostatecznej czynności przeciwkrzepliwej. HTZ przezskórna nie ma takiego działania.

  31. BEZWZGLĘDNE PRZECIWWSKAZANIA DO ESTROGENOTERAPII • Czynna choroba zakrzepowo-zatorowa • Ostry zaburzenia krążenia wieńcowego • Hormonalnie zależne nowotwory • Krwawienia z dróg rodnych o nieustalonej etiologii • Porfiria • Hypertrójglicerydemia (przy terapii doustnej)

  32. WZGLĘDNE PRZECIWWSKAZANIA DO HTZ • nikotynizm • otyłość • zmiany żylakowate

  33. ZASADY PLANOWANIA TERAPII ZASTĘPCZEJ • indywidualizacja wskazań • Indywidualizacja doboru dawki i drogi podania E i P • Badania wstępne przed wprowadzeniem HTZ • Ustalenie harmonogramu badań profilaktycznych

More Related