slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 24

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 117 Views
  • Uploaded on

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİ. Aqronomluq ixtisası üzrə Fitopatologiya kursu. II Bölmə: Bitki xəstəlikləri Mövzu 2 . Dənli –paxlalı və yonca bitkilərinin xəstəlikləri, onlarla mübarizənin başlıca prinsipləri. Kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor əvəzi İbrahim Cəfərov.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİ


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

AZƏRBAYCANDÖVLƏT

AQRAR UNİVERSİTETİ

  • Aqronomluqixtisasıüzrə
  • Fitopatologiyakursu
slide2

IIBölmə: Bitki xəstəlikləri

  • Mövzu 2. Dənli –paxlalı və yonca bitkilərinin
  • xəstəlikləri, onlarla mübarizənin
  • başlıca prinsipləri
  • Kənd təsərrüfatı elmləri doktoru,
  • professor əvəzi İbrahim Cəfərov
slide3

P L A N:

3.1 Dənli-paxlalı bitkilərin göbələk xəstəlikləri və onlarla

mübarizənin əsas şərtləri

3.2 Dənli-paxlalı bitkilərin bakteriya mənşəli xəstəlikləri və

onlarla mübarizə

3.3 Dənli-paxlalı bitkilərin virus mənşəli xəstəlikləri və onlarla

mübarizə

3.4 Yonca bitkisinin əsas xəstəlikləri və onlarla mübarizənin

başlıca prinsipləri

slide4

Ədəbiyyat

1.Cəfərov İ.H. Kənd təsərrüfatı fitopatologiyası. Bakı: «Elm», 2001, 277 s.

2.Cəfərov İ.H. Ümumi fitopatologiya. Bakı: «Elm», 2007, 388 s.

3.Cəfərov İ.H. Tarla bitkilərinin xəstəlikləri. Bakı: «Elm», 2009, 326 s.

4.Rəhimov Ü.A. Kənd təsərrüfatı bitkilərinin xəstəlikləri. Bakı: «Maarif», 1988, 160 s.

5.Пересыпкин В.Ф. Сельскохозяйственная фитопатология. М.: «Агропромиздат», 1989, 415 с.

6.John М. Kraft Compendium of Pea Diseases and Pests. The American Phytopathological Society, 2001, 66 p.

7.Howard F.Schwartz, James R.SteadmanCompendium of Bean Diseases. The American Phytopathological Society, 2005, 108 p.

8.Elgin J.H. A Compendium of Alfalfa Diseases. The American Phytopathological Society, 1979, 65 p.

slide6

2.1 Dənli-paxlalı bitkilərin göbələk xəstəlikləri və onlarla

  • mübarizənin əsas şərtləri
  • Dənli-paxlalı bitkilərin unlu şehi – Erysiphe communis
  • f. pisi (H.A.Dietr.) Jacz.

Təsnifatdayeri:

FungivəyaMycotaaləmi, Ascomycotaşöbəsi, Euascomycetessinfi, Erysiphalessırası, Erysiphaceaefəsiləsi, Erysiphecinsi

Biolojiqrupu:

Biotrof

slide7

Patogeninmorfologiyavəbiologiyası. Xəstəlikyarpaqvəpaxlalardabaşverir. Göbələkağtorluörtükəmələgətirir. Müəyyənmüddətdənsonraörtükbozrəngalır. Yarpaqlarqıvrılırvəölürlər. Sirayətlənmişcavanpaxlalartoxumvermirlər, gecyoluxmadaisəqınmeyvələrdədərinyaralarəmələgəlir. Vegetasiyadövrügöbələkkonidi (anamorf) vəkisə (teliomorfa) spormərhələləriniəmələgətirir. Konidimərhələsibirhüceyrəli, rəngsiz, elliptikkonidilərlətəmsilolunur. Onlarınölçüləri 28-44 x 17-18 mkm-dir. Vegetasiya-nınsonundakisəmərhələsibaşverir. O, sarıtəhərvəya tünd-qonurkleystotesilərdənibarətdir. Meyvəbədəni- kleystotesilərşarşəkilli, 160 mkmdiametrli, çoxsaylıçıxıntılıdır (10-28 ədəd). Çıxıntılarrəngsiz, radikalyerləşmiş, kütucbudaqlarınamalikdir. Kisələrellepsoidal, 4-6 askosporludur. Askosporlarbirhüceyrəlidir, rəng-sizdir, ölçüləri 16-22 x 9-12 mkm-dir.

Xəstəliktörədicinoxuddanəlavəvika(Viciacativa L.) yemlipaxlaları(Viciafabae L.) vələrgəni(Lathyrispratensis L.) dəyoluxur.

slide14

Noxudunalternariozu- Alternariaalternata (Fr.) Keissl.

Təsnifatdayeri:

Fungi vəyaMycotaaləmi, Anamorfic fungi şöbəsi, Hyphomycetessinfi, Hyphomycetalessırası, Dematiaceaefəsiləsi, Alternariacinsi

Biolojiqrupu:

Hemibiotrof

slide15

Patogeninmorfologiyavəbiologiyası. Göbələyinparazitlikkeyfiyyətləriadətənzəifləmişvəyazədələnmişbitkilərdəözünübiruzəverir. Mikroorqanizmməhvolmuşbitkiqalıqlarındainkişafedir, məxmərizeytuniörtükəmələgətirir. Beləörtükgöbələyinmitselvəkonidilərindənibarətdir. Konidilərzeytuni, qaraqonur, əkssan-caqşəkilli, 3-6 eninəvə 1 uzununaarakəsməlidir. Onlardağılanzəncirlərəmələgətirəbilirlər. Vegetasiyadövrügöbələkkonidilərləyayılır.

Yayılması. Kosmopolitdir. Ölkəmizdədəbuxəstəlikqeydəalın-mışdır.

Ekologiyası. Xəstəliktörədicigeniştemperatur 18-280Chəddindəvəyüksəkrütubətdəinkişafedir.

Təsərrüfatəhəmiyyəti. Noxudbitkisinəəhəmiyyətlizərərvurabilmir, lakintoxumlarıncücərməqabiliyyətiazalır.

Mübarizətədbirləri. Yüksəkaqrotexnika, əkinmaterialınınsaxlanmaşəraitinəəməledilməsi, bitkiqalıqlarınınməhvedilməsizəruritədbirlərdəndir.

slide19

Noxudunyalançıunluşehi - PeronosporapisiSyd.

Təsnifatdayeri:

Chromistaaləmi, Oomycotaşöbəsi, Oomycetessinfi, Peronosporalessırası, Peronosporaceaefəsiləsi, Peronosporacinsi

Müasiradı: Peronospora viciae f.sp. pisi Boerema & Verh.

Biolojiqrupu:

Biotrof

slide20

Patogeninmorfologiyavəbiologiyası. Xəstəlik 2 formadaəmələgəlir, diffuzvəyaümumi, lokalvəyayerli. Yoluxmanəticəsindəyarpaqlarda, yarpaqyanlığıvəkasayarpaqlardasarıtəhərvəyaqəhvəyiləkələrmeydanaçıxır. Yarpağınalttərəfindəgöbələyinkonidispormərhələsindənibarətolanboztəhər- bənövşəyiörtükinkişafedir. Paxlalardasirayətlənmiştoxumasolğunlaşır, sonratündqəhvəyiçalaramalikolur. Xəstəliyindiffuzformasınınxarakterikəlamətibitkilərincırtdanlaşmasıvətədricənrənginidəyişməsidir.

Konididaşıyanlarqəhvəyi-bənövşəyi, dixotamikbudaqlanandır, konidilərsarıtəhər, ellipsoidal, ölçüləri 18-28 x 17-22 mkm-dir. Gö-bələkeynizamandacinsispormərhələsindəinkişafedirvəoosporlarverir. Onlarşarşəkilli, sarıtəhər-qəhvəyi, qalınbüzməliörtüklü, 30-35 mkmölçülüdür. İnfeksiyanınilkinmənbəyisirayətlənmişbitkiqalıqlarıdır. Patogenməhzoosporlarlabitkiqalıqlarındaqışlayırvəgələnililkininfeksiyanıtörədir. Bütünvegetasiyamüddətindəxəstəliktörədicikonidilərləyayılır. Əkinnoxudundan (Pisumsativum L.) əlavəPisumelatiusBieb. dəyoluxur.

slide24

Yayılması. Peronosporoz və ya yalançı unlu şeh xəstəliyi Avropa, Hindistan, Şimali Amerika, Afrika və Yeni Zellandiyada geniş yayılmışdır. MDB məkanında bitkinin becərildiyi bütün rayonlarda (Orta Asiyanın bəzi ölkələri istisna olmaqla) rast gəlinir. Azərbaycandanoxudəkinlərinəzərərvuranəngenişyayılmışxəstəliklərdəndir.

Ekologiyası. Peronosporozuninkişafınarütubətlisoyuqhava (ortagündəliktemperatur 15-170C) zəminyaradır. Eynizamandasoyuqgecələrvəşehdəxəstəliyininkişafınamüsbəttəsiredənamillərdəndir.

Təsərrüfatəhəmiyyəti. D.S.Makaşova (1973) göstərirki, xəstəlikgüclüinkişafedənzamandənməhsulununitkisi 25-75%, yaşılkütlə 15-20% vədahaçoxolabilir.

Mübarizətədbirləri. Növbəliəkindövriyyəsinəəməledilməli, paxlalıbitkilərəvvəlkiəkinyerinə 3-4 ildənqaytarılmalı, erkənmüddətlisəpinlər, toxumlarındərmanlanmasıönəmlidir. Toxumluqsahədəxəstəliyinilkinsimptomlarıgöründükdəmonikobordo 4,0 kq/ha, kurzat 1,8 kq/ha, iteral 0,2 kq/ha, ridomilqoldMS 2,0 kq/hapreparatlarındanbiriiləçiləməaparılır. Sonrakıçiləmələrxəstəliyininkişafıvəmeteorolojişəraitnəzərəalınmaqlatəkraredilir.