slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
สปอโรซัว( Sporozoa) PowerPoint Presentation
Download Presentation
สปอโรซัว( Sporozoa)

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 68

สปอโรซัว( Sporozoa) - PowerPoint PPT Presentation


  • 2758 Views
  • Uploaded on

สปอโรซัว( Sporozoa) . สปอโรซัว (Sporozoa). เป็นพวกที่ไม่มี Special organelles สำหรับใช้ช่วยในการเคลื่อนที่ปรากฏให้เห็น การสืบพันธุ์ เกิดขึ้นได้ทั้ง 2 แบบ คือ 1. Asexual Multiplication 2. Sexual Multiplication

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'สปอโรซัว( Sporozoa)' - tallys


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide2

สปอโรซัว (Sporozoa)

  • เป็นพวกที่ไม่มี Special organelles สำหรับใช้ช่วยในการเคลื่อนที่ปรากฏให้เห็น
  • การสืบพันธุ์ เกิดขึ้นได้ทั้ง 2 แบบ คือ
    • 1. Asexual Multiplication
    • 2. Sexual Multiplication
  • อาจเกิดขึ้นทั้ง 2 แบบ สลับกันไปมาภายใน Host เดียวกัน หรือเกิดต่าง Host กัน
slide3

สปอโรซัว ทุก species พบว่าอาศัยอยู่ใน Body fluid หรือ Tissues ของสัตว์พวก Vertebrate และ Invertebrate

  • สปอโรซัวที่ infect คนสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 แบบ คือ
    • 1. Intestinal Sporozoa
    • - Transmitted by contamination
    • 2. Blood-inhabiting Sporozoa
    • - Transmitted by inoculation
slide4

ศัพท์เทคนิคที่ใช้ในเรื่อง สปอโรซัว

(Terms Used in the Description of Sporozoa)

Gamete : เป็นระยะหนึ่งของ Sex cell (ในการสืบ

พันธุ์แบบอาศัยเพศ แบ่งออกได้

เป็นเซลล์เพศผู้เรียก Microgamete และ

เซลล์เพศเมียเรียก Macrogamete

Gamont : คือ ระยะ Single-celled ซึ่งจะเป็นตัวที่

เปลี่ยนไปเป็น Male หรือ Female

gamete

slide5

Heteroxenous : หมายถึง Parasite ที่ต้องการ Host

มากกว่า 1 Host ในการสืบพันธุ์

แบบสลับ

Monoxenous : หมายถึง Parasite ที่ต้องการ

Host เพียงตัวเดียวในการสืบ

พันธุ์แบบสลับ

Merozoite : เป็น cell ระยะหนึ่งของการแบ่ง

cell แบบ Asexual Reproduction

slide6

Meront : คือระยะ Asexual Reproduction

ซึ่งเป็น single-celled (เป็นระยะก่อน

ที่จะ form ตัวไปเป็น Merozoite)

Oocyst : คือ cyst ซึ่งห่อหุ้ม Zygote หลังจาก

มีการผสมกันแล้วระหว่าง cell เพศ

ผู้ กับ cell เพศเมีย

slide7

Sporocyst: คือ cyst ซึ่งเกิดขึ้นภายใน oocyst

Sporozoite : คือ single-celled ซึ่งเกิดขึ้นภาย

ใน Sporocyst เป็นระยะ Infective

stage

Sporulation : คือการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ

แบบหนึ่งโดยการแบ่ง cell ทำให้

เกิด sporozoites

slide8

Zygote : ระยะ Single-Celled ซึ่งเกิดขึ้นหลัง

จากเกิดการรวมตัวของ Male และ

female gamete

Endodyogeny :เป็นการแบ่ง cell ออกเป็น 2

cell ภายใน cell แม่ โดย

Cytoplasm จะแบ่งตัวก่อน แล้ว

nucleus แบ่งตัวตาม

slide9

Endopolygeny :เป็นการแบ่งตัวแบบEndodyogeny

แต่เกิด Cellใหม่ มากกว่า 2

Schizogony :การแบ่ง cell ออกเป็นหลาย ๆ

cell ภายใน cell แม่โดย nucleus

แบ่งตัวก่อน แล้ว cytoplasm แบ่งตาม

Splitting : เป็นการแบ่ง cell ออกเป็น 2 cell โดย

แยก Cytoplasm และ nucleus ออก

เป็น 2 cell

slide10

Intestinal Sporozoa

      • Subclass Coccidia
      • Order Eucoccida
  • Suborder Eimerrina
  • - สปอโรซัว พวก coccidia เป็นสปอโรซัวที่เป็น
  • Intestinal sporozoa
slide11

ได้แก่ Eimerina

      • Isospora
      • Sarcocystis
        • Toxoplasma
  • Cryptosporidium
      • เป็นพวก Intracellular Parasites
      • อาศัยอยู่ใน Epithelial cells ของ ลำไส้
slide12

การสืบพันธุ์ ของ Coccidia เป็นดังนี้

    • 1. Asexual cycle
    • - แบ่งเป็น stage ต่างๆ ได้ดังนี้
      • 1. Trophozoite (Tachyzoites)
      • 2. Schizont
      • 3. Merozoite
  • - Trophozoite เป็นระยะที่อาศัยอยู่ใน Tissue cell
  • มีลักษณะเป็นรูปไข่ขนาดเล็ก
slide13

- Trophozoite เจริญจนเกือบเต็ม Host cell และ

  • nucleus แบ่งตัวเป็นหลายๆ nuclei เรียกระยะ
  • Schizont
  • - Cytoplasm แบ่งตัวตาม nucleus กลายเป็น
  • ระยะ motile มีรูปร่างแบบFusiform body
  • (รูปร่างแบบกระสวย) เรียกระยะ Merozoite

: การเพิ่มจำนวนแบบนี้ เรียกว่า Schizogony โดยที่ Host cell ที่เกิด Schizogony จะถูกทำลายแตกออก Merozoite จะกระจายไป เข้าสู่ cell อื่น และเกิด Schizogony ต่อไป

slide14

2. Sexual cycle

  • - จาก asexual cycle Merozoite บางตัว
  • อาจเจริญเปลี่ยนไปเป็น sex cell
  • เรียก Gametocytes
  • Male = Microgametocyte
  • Female = Macrogametocyte
slide15

- Microgametocyte เจริญไปเป็น

  • Microgamete หลายๆตัวโดยสามารถเคลื่อน
  • ไหวได้
  • - Macrogametocyte เจริญไปเป็นMacrogamete
  • มีคุณสมบัติเปลี่ยนไป ขนาดโตขึ้น และพร้อม
  • ที่จะถูกผสม
  • - Microgamete เข้าผสมกับ Macrogamete เรียก
  • ขบวนการนี้ว่า Fertilization
slide16

- Fertilized Macrogamete ซึ่งยังไม่เปลี่ยนแปลง

  • รูปร่าง เรียกว่า Zygote
  • - Zygote ที่หลั่งสารออกมาล้อมรอบตัวเป็น
  • cell wall เรียก Oocyst
  • - Oocyst แบ่งตัวไปเป็น Sporoblast และหลั่ง
  • สารออกมาเป็น cell wall เรียก Sporocyst
slide17

- Sporocyst แบ่งตัวต่อไป มีลักษณะเป็นSickle-shaped vermicular bodies เรียก Sporozoites

  • - แบ่งเซลล์โดย nucleus แบ่งก่อนแล้ว cytoplasm แบ่งตาม
  • - การเพิ่มจำนวนแบบ Sexual cycle เรียก Sporogony
  • - Sporocyst แบ่งตัวต่อไป มีลักษณะเป็น Sickle-shaped vermicular bodies เรียก Sporozoites
  • - Oocyst stage เป็นระยะที่ปรสิต ถูกปล่อยออกมาสู่ภายนอก
  • - Infective stage คือ Mature Oocyst
slide18

การแบ่งกลุ่ม Coccidia

  • การจัดกลุ่มปรสิตพวก Coccidia สังเกตได้จากความแตกต่างของ Oocyst
        • 1.กลุ่ม Eimeria
        • - Oocyst ประกอบด้วย 4 Sporocysts
        • แต่ละ Sporocyst มี 2 Sporozoites
        • 2.กลุ่ม Isospora
        • - Oocyst ประกอบด้วย 2Sporocysts
        • แต่ละ Sporocyst มี 4Sporozoites
slide19

Eimeria

  • ได้แก่ E. clupearum
  • E. sardinae
  • E. stiedae
  • E. tenella
  • ปรสิตในกลุ่มนี้ มีรายงานเกี่ยวกับโรคที่เกิดในคนน้อย
slide20

Isospora

  • พบได้บริเวณ Epithelium ของลำไส้
  • แยกชนิดของปรสิตในกลุ่ม Isospora ได้ 7 genera คือ Isospora Toxoplasma
  • Atoxoplasma Arthrocystis
  • Sarcocystis Frenkelia
  • Besnoitia
slide21

Isospora

          • - พบ 2 species ที่ก่อให้เกิดโรคในคน ได้แก่
          • Isospora belli
  • Isospora netalensis
  • - พบว่า Schizogony stages เกิด
  • บริเวณ epithelial cell ของ ลำไส้คน
slide22

การแพร่กระจาย (Distribution)

      • พบได้ทั่วไปในประเทศเขตร้อน
      • พบว่า case ในยุโรป ส่วนใหญ่เกิดขึ้นกับ คนที่เดินทางเข้าไปยังเขตร้อน
      • พบผู้ป่วยในกลุ่ม Homosexual และคนไข้ AIDS
      • เคยมีรายงานพบ Oocyst จากเด็กอายุ 9 เดือน ในประเทศ Netherland
slide23

การติดต่อ (Mode of Infection)

      • ติดต่อโดยการกิน Mature Oocyst
  • วงชีวิต (Life cycle)
      • อาศัยโฮสต์ชนิดเดียว
slide24

คนกิน Mature Oocyst

  • Oocyst ออกมากับอุจจาระ Sporozoite ออกจาก Oocyst
  • เข้าสู่ Epithelial cell ของลำไส้เล็ก
  • เกิดขบวนการ Sporogony กลายเป็น Trophozoite
  • ได้ Oocyst
  • แบ่งตัวแบบ Schizogony
  • เพิ่มจำนวนเป็น Merozoite
slide26

พยาธิสภาพ (Pathology)

- Host cell ถูกทำลายโดยการแตกของ cell ใน ขณะ

ที่ปรสิตเกิด Asexual cycle

- เมื่อ Merozoite หลุดออกมาจากเซลล์ และเปลี่ยน

แปลงไปเป็น Sexual cycle การแตกของเซลล์จะ

ลดลง

- การทดลอง ในแมวพบว่า Isospora เกิด Asexual

cycle เพียง 2 ครั้งเท่านั้นดังนั้นถ้าไม่มี Reinfection

ผู้ป่วยจะหายไปเอง

slide27

อาการ (Symptoms)

- ผู้ป่วยจะมีอาการ ท้องร่วง และเกิดภาวะ

ขาดอาหาร เนื่องจากลำไส้ไม่สามารถดูด

สารอาหารได้ดี (Malabsorbtion)

slide28

การตรวจวินิจฉัย (Diagnosis)

- ตรวจ Oocyst จากอุจจาระ (พบว่า Oocyst

ที่ออกมากับอุจจาระน้อยมาก จึงมักใช้วิธี

Concentration Technique)

slide29

การรักษา (Treatment)

- โดยปกติไม่จำเป็นต้องรักษา เนื่องจาก

คนไข้จะหายได้เอง

- มีรายงานการให้ยากับผู้ป่วยโรค AIDS

คือ ยา Spiramycin ,

Trimethoprim-sulfamethoxazole

(TMP-SMZ)

slide30

การป้องกันและควบคุม

(Prevention and Control)

- ป้องกันการปนเปื้อนของอาหารและน้ำดื่ม

- จัดการสุขาภิบาลให้ดี

slide31

Isospora belli

2 sporoblast

(Radomyos et al., 1997)

slide35

Sarcocystis

- ปรสิตก่อโรค Sarcocystosis หรือ

Sarcosporidiosis

- เกิด sarcocysts ในกล้ามเนื้อของโฮสท์

slide36

การแพร่กระจาย (Distribution)

- พบโรคในสัตว์ได้ทั่วโลก

- ในประเทศไทยมีรายงานการสำรวจพบ

อัตราการติดเชื้อในเนื้อวัวถึง 99-100 %

slide37

วงชีวิต (Life cycle)

- เป็น Heteroxenous

- เกิด Asexual cycle ใน Intermediate host - เกิด Sexual cycle ใน Intestinal cell ของ

Definitive host

- Host ได้แก่ คน แมว สุนัข และ สัตว์

กินเนื้อ

slide38

Oocyst

  • (Sporulated Oocyst)
  • Merozoites เกิดที่ D.H. ออกมากับอุจจาระ
  • ปนเปื้อนในอาหาร
  • ภายใน I.H. เกิด cyst บริเวณ Sporozoites เข้าไปใน cell
  • กล้ามเนื้อ(I.H. = คน หมู โค หนู)
  • เพิ่มจำนวนแบบ Schizogony
      • ไปอยู่บริเวณกล้ามเนื้อ ลักษณะเป็น cyst
      • (ภายในมีลักษณะเป็น cystizoites)
slide39

พยาธิสภาพ (Pathology)

- สำหรับ Human Infection แบ่งออกได้เป็น

2 แบบ คือ

1. Intestinal infection

- พบในเขตอบอุ่น

- เกิดจากการกินเนื้อดิบ ซึ่งมี

sarcocyst เข้าไป

- สามารถตรวจพบ Oocyst ซึ่งเป็น

sporulated (sporocyst) ในอุจจาระ

slide40

พบ 2 species ได้แก่

  • Sarcocystis bovihominis I.H. คือ วัว (Non-pathogenic)
  • Sarcocystis suihominis I.H. คือ หมู (Pathogenic)
  • - อาการของโรค ท้องร่วง (Diarrhoea) ,
  • อาเจียน (Vomiting), คลื่นไส้ (nausea) ,
  • มีอาการเบื่ออาหาร (lack of appetite) ,
  • บางรายอาจมี อาการปวดท้องอย่างรุนแรง
slide41

2. Extraintestinal infection

  • - พบมีรายงานจาก ประเทศ รัสเซีย
  • ในยุโรป และอเมริกา
  • - ในเอเซีย มีรายงานใน อินเดีย และ
  • เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
  • - พบในคนน้อย ส่วนใหญ่เกิดจาก
  • accidental infection
slide42

- เกิดจากการกินอาหารที่ปนเปื้อน cyst

  • - ลักษณะของ cyst ในกล้ามเนื้อ เป็น
  • elongated cyst - like
  • ขนาดเล็กกว่า 1 um จนถึง 5 um
  • - ภายในประกอบด้วย Merozoites มาก
  • มาย เรียกว่า Cystizoites
  • Bradyzoites
  • หรือ Rainey”s corpuscles
  • Merozoite รูปร่างแบบ banana shaped
slide44

- พบ cyst ในกล้ามเนื้อหัวใจผู้ป่วย

  • จากการ autopsy
  • - ในสัตว์ทดลอง พบว่า Sarcocyst
  • ปล่อยสารพิษ เรียก Sarcocystin ทำให้
  • เกิดปฏิกริยาต่อ spinal cord ทำให้สัตว์
  • เป็นอัมพาต (Paralysis)
slide45

การตรวจวินิจฉัย (Diagnosis)

1. Intestinal Sarcocystosis ตรวจ Oocyst ใน

อุจจาระ

2. Extraintestinal Sarcocystosis โดยวิธี Biopsy

/ Autopsy ดู Sarcocyst

3. ตรวจโดยวิธี Indirect method ( ตรวจโดยวิธี

ทางอิมมูนวิทยา)

slide46

การรักษา (Treatment)

- ไม่มียารักษาที่แน่นอน ส่วนใหญ่รักษาตาม

อาการที่เกิด (Subclinical)

การป้องกันและควบคุม (Prevention and Control)

1. ป้องกันการปนเปื้อนอาหารของ Oocyst

2. ไม่กินเนื้อสัตว์ดิบๆ (ซึ่งอาจได้รับ Sarcocysts)

slide47

Sarcocystis hominis ระยะ sporocyst (Radomyos et al.,1997)

Section กล้ามเนื้อวัว เห็น merozoite

slide48

- ทำให้เกิดโรค Toxoplasmosis

  • การแพร่กระจาย (Distribution)
  • - พบได้ทั่วโลก ประมาณ 13% ของ
  • ประชากรโลก

Toxoplasma gondii

slide49

รูปร่าง (Morphology)

- เรียก Trophozoite ว่า Tachyzoite

- รูปร่าง Banana shape (Slender)

- ขนาด กว้าง 2-4 um

ยาว 4-7 um

พบว่าปรสิตชนิดนี้จะ infect cell ซึ่งมี nucleus (Nucleated cell) เช่น Macrophage

slide50

วงชีวิต (Life cycle)

- Definitive Host คือ สัตว์ในตระกูลแมว

(Felidae)

- พบว่า sexual stage จะเกิดในสัตว์ตระกูล

แมวเท่านั้น

slide52

- เมื่อแมวกินอาหารที่มีปรสิตเข้าไปไม่ว่าจะอยู่ใน form ไหนก็สามารถเป็น infective form ทั้งสิ้น โดย Trophozoiteจะเข้าไปเจริญอยู่ใน Epithelial cells ของลำไส้ โดยเริ่มแรกจะมีการเพิ่มจำนวนแบบ Endodyogeny และตามด้วย Scizogony จากนั้นจะเกิด Gametogony ได้ Zygote ออกมากับอุจจาระ เป็น Oocyst ซึ่งยังไม่ Mature ( Oocyst เป็นแบบ Unsporulated )

slide53

ภายนอกร่างกายโฮสท์ ประมาณ 2-5 วัน จะกลายเป็น Mature cyst ซึ่งจะเป็น Infective stage ของทั้ง Definitive host และ Intermediate host

slide54

การติดต่อ (Mode of Transmission)

1. กิน Oocyst ที่ออกมากับอุจจาระแมว

2. กินอาหารประเภทเนื้อดิบ โดยได้รับ

Toxoplasma cyst

3.เกิดการติดต่อจากแม่สู่ลูก ทางรก

(Congenital infection)

slide56

อาการ (Symptoms)

- อาการที่เกิดขึ้นสำหรับผู้ใหญ่ ส่วนมากพบ

ว่าจะเกิดโรคเกี่ยวกับ ต่อมน้ำเหลือง

(Lymphadenopathy) เช่นมีอาการบวมโต

ส่วนใหญ่ไม่พบว่าอันตราย

- พบผู้ป่วยที่มีอาการ Immunodeficiency

syndrome จะมีอาการปรากฏให้เห็น และ

พบว่าผู้ป่วยมักตาย

slide57

สำหรับ Congenital infection

  • 45% ของผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ ลูกในท้องจะได้
  • รับเชื้อด้วย เด็กที่ได้รับเชื้อ โดยวิธีนี้
  • 60% พบว่าเชื้อจะเจริญเติบโตต่อในระยะหลัง
  • 9% ตาย
  • 30% เกิดอาการ Hydrocephalus (มีน้ำคลั่งในสมอง)
  • Retinochoroiditis (เรตินา และ Choroid อักเสบ)
  • อาการของโรคเกิดกับสมองและตาเป็นส่วนใหญ่
slide58

การตรวจวินิจฉัย (Diagnosis)

1. Tissues smear ตรวจสอบ Trachyzoites

หรือ Cyst

2. Serological diagnosis

3. Xenodiagnosis คือ การ inoculateเชื้อปรสิต

เข้าไปในสัตว์ทดลองแล้วคอยตรวจ ผล

slide66

การรักษา (Treatment)

- ปกติใช้ยา sulfadiazine

- โรคระยะเฉียบพลัน ใช้ยา Pyrimethamine

(ห้ามใช้สำหรับหญิงมีครรภ์)

- หญิงมีครรภ์ใช้ยา Spiramycin

- นอกจากนี้มีรายงานใช้ metronidazole,

tinidazole และ trimethoprim

-sulfamethoxazole (TMP-SMX)

slide67

การป้องกันและควบคุม

  • (Prevention and Control)
      • 1. ป้องกันการปนเปื้อน Oocyst
      • 2. ป้องกันแมวล่าเหยื่อ
      • 3. ไม่รับประทานอาหารดิบๆซึ่งอาจได้รับ
      • Cyst ของปรสิต