zaburzenia zachowania n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
ZABURZENIA ZACHOWANIA PowerPoint Presentation
Download Presentation
ZABURZENIA ZACHOWANIA

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 24

ZABURZENIA ZACHOWANIA - PowerPoint PPT Presentation


  • 295 Views
  • Uploaded on

ZABURZENIA ZACHOWANIA. Opracowała: Monika Haligowska. Zaburzenia zachowania : wszelkiego rodzaju zachowania naruszające porządek społeczny, niezależnie od tego, czy już powodują konflikt z prawem czy nie.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'ZABURZENIA ZACHOWANIA' - snana


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
zaburzenia zachowania

ZABURZENIAZACHOWANIA

Opracowała: Monika Haligowska

slide2

Zaburzenia zachowania:

wszelkiego rodzaju zachowania naruszające porządek społeczny,

niezależnie od tego, czy już powodują konflikt z prawem czy nie.

W węższym znaczeniu rozpoznanie to znajduje zastosowanie w celu określenia " (...) niepsychotycznego zespołu zachowań dzieci i młodzieży, który stanowi odchylenie od oczekiwanego,

zgodnego z ogólnie obowiązującymi normami zachowania społecznego.

Dotyczy to więc konkretnie zachowań w różnym stopniu

aspołecznych, antyspołecznych i przestępczych.

W takim zachowaniu zawarty jest element pewnej trwałości

czy może raczej długotrwałości, jednak z możliwością (przynajmniej

w większości przypadków) różnego stopnia poprawy, a nawet normalizacji”.

(H. Sulestrowska, 2000, s.169)

geneza zaburze zachowania
GENEZA ZABURZEŃ ZACHOWANIA

wieloczynnikowa koncepcja zaburzeń:

  • czynniki środowiskowe (wpływ rodziny, szkoły, grupy rówieśniczej)
  • możliwość następstw osobowościowych

i charakterologicznych organicznego uszkodzenia mózgu (patologia mózgowo- organiczna)

  • czynnik indywidualnej predyspozycji genetycznej, najmniej uchwytny i zbadany

(H. Sulestrowska, 2000)

slide4

Na powstanie zaburzeń zachowania ogromny wpływ mają 2 grupy czynników: czynniki biologiczne i czynniki psychosocjalne: środowisko rodzinne, środowisko szkolne oraz grupy rówieśnicze (A.Popielarska, 2000).

CZYNNIKI BIOLOGICZNE:

  • czynniki genetyczne (zestaw genów przekazywanych przez rodziców

w chwili poczęcia, które zawierają potencjalne możliwości, jak i anomalie rozwojowe dziecka) - patologiczne geny

  • czynniki paragenetyczne działające w okresie rozwoju zarodka i płodu, wpływające na postawanie różnorodnych wad rozwojowych OUN
  • skutki urazów fizycznych, chorób, stanów niedoborów

w odżywianiu dziecka

  • zaburzenia hormonalne mające wpływ na jego potencjale możliwości psychoruchowe po urodzeniu

czynniki genetyczne i paragenetyczne – są ściśle ze sobą powiązane

są to czynniki konstytucjonalne

slide5

Jeśli u dziecka nie stwierdza się uszkodzeń organicznych, a jego środowisko jest zdrowe, wówczas na myśl przychodzą uwarunkowania genetyczne.

Wśród zaburzeń zachowania pochodzenia

dziedziczno – konstytucjonalnego wymienia się

często:

  • psychopatię : wrodzone odchylenie struktury osobowości od „normy”, zwł. w zakresie charakteru, włącznie z nieprawidłowościami życia uczuciowo – popędowego, uczuciowości wyższej, temperamentu, sposobu reagowania na bodźce, napędu psychoruchowego

(H. Spionek, 1975 za: T.Bilikiewcz);

  • zespół nadpobudliwości psychoruchowej (dziedziczony wielogenowo)
slide6

ZALEŻNOŚĆ ZABURZEŃ ZACHOWANIA OD USZKODZEŃ OUN –

uszkodzenie o charakterze organicznym

lub funkcjonalnym.

Czynniki uszkadzające OUN płodu:

  • niedobory tlenu wynikające z chorób matki,
  • wadliwa budowa łożyska,
  • zatrucie ciążowe,
  • zła wymiana gazowa między łożyskiem a płodem

( J. Czochańska 1985).

II połowa ciąży:

- zakażenie matki pierwotniakiem Toxoplasma gandii lub krętkiem bladym,

- niezgodność immunologiczna między nią a płodem w zakresie antygenu

Rh i grup głównych krwi.

slide7

W 25% przypadków przyczynami organicznych uszkodzeń OUN płodu są: nieprawidłowy przebieg porodu i powikłania okołoporodowe

(A. Popielarska, 2000 ).

Najczęstsza przyczyna uszkodzenia układu nerwowego:

urazy czaszki ze wstrząsem.

Inne przyczyny uszkodzenia mózgu:

  • infekcje mózgowe (zapalenie opon mózgowych i mózgu),
  • choroby somatyczne(np. choroba reumatyczna),
  • Choroby, które w prostej linii wpływają na zaburzenia

w zachowaniu, m.in.: astma - powodująca wzmożoną pobudliwość, choroba Basedowa - wynikająca z nadczynności tarczycy, cukrzyca i inne.

slide8

CZYNNIKI PSYCHOLOGICZNE:

  • silne wstrząsy emocjonalne w historii życia
  • długotrwałe napięcia lękowe
  • ostre konflikty wewnętrzne

Różnorodne zaburzenia w pracy narządów wewnętrznych (serca, płuc, układu

trawiennego, moczowo – płciowego), pojawiające się mimo braku organicznych

zmian w tych narządach i związane również z przeżyciami emocjonalnymi.

Schorzenia te są faktycznymi zaburzeniami, które z czasem powodują zmiany

organiczne w danym narządzie (zawał serca, dusznica bolesna, owrzodzenia

żołądka i dwunastnicy) – choroby psychosomatyczne .

Szkodliwe procesy psychiczne wywierają wpływ nie tylko na psychikę,

ale też na „somę” .

rodzinne uwarunkowania zaburze zachowania
RODZINNE UWARUNKOWANIA ZABURZEŃ ZACHOWANIA
  • niezaspokojenie potrzeb dziecka: bezpieczeństwa, miłości, akceptacji przez środowisko rodzinne powoduje u niego powstanie mechanizmów obronnych, które z kolei powodują zakłócenia w jego zachowaniu;
  • nieprawidłowe funkcjonowanie rodziny, co może wyrażać się poprzez:
  • niewypełnianie podstawowych zadań opieki

nad dzieckiem lub delegowaniem jej na inne osoby;

2. brak silnych więzi emocjonalnych między poszczególnymi członkami rodziny, separację emocjonalną lub izolowanie całej rodziny od innych ludzi;

3. nadmierną symbiozę między członkami rodziny, niewypuszczanie dziecka z "pola" oddziaływania rodziny, wytwarzanie nadmiernej zależności;

slide10

4. nadopiekuńczość w stosunku do dziecka, która może być wyrazem postawy lękowej, ale może być także maską odrzucenia dziecka;

5. zaburzenia komunikacji trojakiego typu:

a. wszyscy w rodzinie muszą wiedzieć wszystko o wszystkich,

b. brak jest przepływu informacji, zwłaszcza dotyczących przeżyć

emocjonalnych,

c. występuje tzw. „podwójne wiązanie”, tzw. komunikaty werbalne są sprzeczne z komunikatami niewerbalnymi,

6. erotyzacja stosunku rodzice – dziecko

7. patologia ról w rodzinie - np. wrogość rodziny spada

na tzw. kozła ofiarnego

8. opór rodziny przed ujawnieniem konfliktów, zaprzeczanie ich istnieniu

(A. Popielarska, 2000)

9. brutalne traktowanie dziecka

10. nadmierny rygoryzm, liberalizm i in.

slide11

Większość badaczy jest zdania, że zakłócenia środowiska

rodzinnego stanowią zupełnie wystarczający czynnik patogenny,

który może doprowadzić do powstania zaburzeń zachowania.

Jako czynniki wyzwalające nieaprobowane społecznie formy

zachowania dzieci i wpływające na formowanie się osobowości

nieprawidłowej głównie wymienia się:

  • zaburzenia struktury rodziny,
  • niewłaściwą atmosferę rodzinną,
  • wadliwe postawy rodzicielskie,
  • metody nadzoru i kontroli,
  • przejawy patologii

(Pecyna, 1998)

zaburzenia struktury rodziny a nieprzystosowanie spo eczne dziecka
ZABURZENIA STRUKTURY RODZINY A NIEPRZYSTOSOWANIE SPOŁECZNE DZIECKA
  • rodzina niepełna: brak jest jednego z naturalnych rodziców z powodu separacji, rozwodu, śmierci; brak obydwu wzorów osobowych, co utrudnia przyswojenie typu zachowań odpowiadających płci;
  • naruszenie więzi emocjonalnej matki z dzieckiem powoduje nieuchronne i nieodwracalne zakłócenia w rozwoju osobowości; wczesna deprywacja kontaktu emocjonalnego z dzieckiem

(okres krytyczny dla rozstania z matką: 5 miesiąc a 3 r.ż.-

skutek: w okresie adolescencji i wieku dojrzałym mogą

przejawiać różnorodne zaburzenia o charakterze neuropatycznym

i psychopatycznym oraz tendencje do zachowań aspołecznych);

slide13

sytuacje traumatyzujące dla dzieci poprzedzające rozbicie rodziny:

1) konflikt pomiędzy rodzicami, który dziecko przeżywa jako zagrożenie,

2) wzrastanie w rodzinie niepełnej z jednym zamiast z dwoma wzorcami osobowymi

(M. Ziemska, 1975)

  • model antagonizmów i wzajemnego zwalczania się

przez rodziców wpływa na powstawanie zaburzeń zachowania

u dzieci

  • niezgoda i brak miłości w stosunkach interpersonalnych wiążą się

z rozwojem skłonności i zachowań aspołecznych

  • odejście rodzica tworzy w dziecku szczególnie bolesną deprywację

i pustkę,

  • dominacja rodziców
  • agresywny ojciec
slide14

POSTAWY RODZICIELSKIE

Niewłaściwe postawy rodzicielskie wg M.Ziemskiej (1975):

  • postawa unikająca: zaniedbywanie dziecka pod różnymi względami: jego potrzeb uczuciowych, w zakresie opieki nad nim;
  • postawa odtrącająca: nadmierny rygoryzm, jawna wrogość, zaniedbywanie, stosowanie nadmiernych kar, oschłość, agresywność;
  • postawa nadmiernie wymagająca: stawianie dziecku zbyt wysokich wymagań, nieprzyznawanie prawa do samodzielności, ograniczenie swobody, stosowanie sztywnych reguł;
  • postawa nadmiernie ochraniająca: bezkrytyczne podejście do dziecka, pobłażliwość, nadmierna opiekuńczość, izolowanie społeczne dziecka;
slide15

TYPY OSOBOWOŚCI RODZICÓW, które mają

znaczenie patogenne dla powstawania zaburzeń

u dziecka:

  • matki: autokratyczne, pedantyczne, niezrównoważone, niekochające, nieszczęśliwe

(J. Obuchowska 1981);

Wśród typów ojców najsilniej zaznaczoną rolę

patogenną przypisuje się następującym typom:

  • typ ojca „nieobecnego”; rygorystycznego i surowego oraz ojcagroźnego

(H. Spionek 1975).

metody wychowawcze nadzoru i kontroli a zaburzenia zachowania
METODY WYCHOWAWCZE (NADZORU I KONTROLI) A ZABURZENIA ZACHOWANIA

Karzące zachowania to najczęściej krytyka dziecka, ograniczanie jego praw

przez system nakazów i zakazów, wpajanie dziecku poczucia winy, ignorowanie go, dystansowanie się, odbieranie miłości oraz dość powszechnie stosowane kary fizyczne.

slide17

STYL WYCHOWANIA

Rozpatrując różne rodzaje procesów wychowawczych

za najbardziej zaburzające rozwój dziecka należy

uznać następujące style wychowania: autokratyczny,

liberalny oraz wychowanie niekonsekwentne.

ZJAWISKA PATOLOGICZE W ŻYCIU RODZINY

Przejawy patologii powodujące dysfunkcję wydolności

wychowawczej rodziny:

  • kryminogenność,
  • pasożytnictwo,
  • prostytucja,
  • przemoc seksualna wobec dzieci,
  • uzależnienia, w tym: alkoholizm, narkomania, hazard.
sytuacja aktualna i defekty osobowo ci jako wyznaczniki zaburze zachowania a lewicki 1974
SYTUACJA AKTUALNA I DEFEKTY OSOBOWOŚCI JAKO WYZNACZNIKI ZABURZEŃ ZACHOWANIA. (A. Lewicki, 1974)

Zachowanie jest stale determinowane zarówno przez osobowość

jak i sytuację. W poszczególnych wypadkach udział tych czynników

może być różny, w jednych główna rola będzie przypadać

osobowości, w innych – sytuacji.

Trzy formy uwarunkowania:

  • sposób postępowania jest wyznaczany niemal wyłącznie

przez osobowość, sytuacja zaś jest tylko środkiem, którym człowiek posługuje się dla realizacji typowych dla niego celów

Jeżeli jego dążenia są wypaczone, np. asocjalne, powstaje wówczas asocjalne zachowanie zdeterminowane przez defekt osobowości.

Przykład: przestępstwo dokonane z premedytacją, szczegółowo zaplanowane.

Zachowanie poprawne: jeżeli poprawne są cele, do których człowiek dąży, np. szukanie różnych okazji do zaspokojenia zainteresowania naukowego.

slide19

2) zachowanie jest wyznaczone przede wszystkim

przez cechy osobowości, ale mimo to nie wystąpiłoby, gdyby nie wywołała go określona sytuacja „spustowa”

przykład: agresywność – wybuch gniewu wymaga nawet

u wielkiego złośnika pewnej, choćby minimalnej okazji,

aby go wywołać;

dopóki jej nie ma, człowiek może być nawet miły

i pogodny;

poprawność albo niepoprawność zachowania zależy przede wszystkim od cech osobowości

działania altruistyczne: niesienie pomocy innym, wywołane przez budzący współczucie widok kogoś będącego

w trudnym położeniu

slide20

3) sytuacja ma główny wpływ na powstanie zaburzonego zachowania,

a determinanty osobowościowe schodzą na dalszy plan

przykład: nawet człowiek zwykle spokojny i zrównoważony może stracić równowagę i wybuchnąć gniewem, gdy zostanie złośliwie obrażony publicznie, czy też wpaść w panikę, gdy nagle zagrozi mu duże niebezpieczeństwo, a on nie widzi możliwości obrony

przed nim;

sytuacje, które w ten sposób wytrącają człowieka z równowagi,

określa się jako „trudne”

Jak klasyfikować dane zachowanie do danej kategorii ?

  • rozstrzygnięcie, czy dane formy zachowania występowały

u danego człowieka już poprzednio, tzn. czy można u niego stwierdzić pewną osobowościowo zdeterminowaną skłonność do tego rodzaju czynów

slide21

np. jeśli stwierdzimy, że człowiek, u którego zaobserwowaliśmy wybuch gniewu, już przedtem nieraz wybuchał gniewem, przypisujemy to zachowanie przede wszystkim osobowościowo uwarunkowanej „agresywności”

  • inne uwarunkowanie: często wyrażany gniew może też wystąpić wskutek tego, że człowiek przez dłuższy czas ma do czynienia

z ludźmi traktującymi go w sposób niesprawiedliwy, obelżywy, upokarzający;

wpływ tych sytuacji powtarzających się jedna po drugiej, kumuluje się, ponieważ po każdej pozostaje rozdrażnienie,

na nie nakłada się nowa drażniąca sytuacja, także stopniowo coraz drobniejsze okazje wystarczają do uruchomienia wybuchu – otrzymujemy formy zachowania, które przypominają agresywność złośnika (kat.2), a jednak są uwarunkowane sytuacyjnie;

czasem w ten sposób mogą powstawać nawet czynności podobne

do tych z kategorii 1

Np. Ktoś, komu otoczenie zbyt dokuczy, może – doprowadzony

do ostateczności – aktywnie szukać odwetu, aby siłą zmusić przeciwników

do pozostawienia go w spokoju.

slide22

Trudne sytuacje uruchamiają u człowieka swoiste mechanizmy, przejawiające się w takich zaburzeniach psychiki

i zachowania, jakie u tej osoby poza trudnymi sytuacjami nigdy nie występowały i wobec tego nie można ich przypisywać predyspozycjom płynącym z zaburzeń osobowości.

Zaburzenia występujące w trudnych sytuacjach nie ograniczają się

do drażliwości czy lękliwości. Niekiedy przybierają one postać omamów, iluzji, urojeń, zaburzeń pamięci itd., wykazując podobieństwo do zespołu charakterystycznego

do organicznego defektu mózgu, a czasami przypominają objawy schizofreniczne oraz stany powstające pod wpływem środków psychotropowych.

Rozpoznanie, czy mamy do czynienia z zaburzeniami zachowania uwarunkowanymi głównie osobowościowo, czy z mechanizmami pochodzenia przede wszystkim sytuacyjnego, nie jest więc łatwe i wymaga zarówno danych o zachowaniu badanego na przestrzeni długich odcinków czasu, jak i starannej analizy sytuacji, w których człowiek znajduje się aktualnie.

slide23

LITERATURA:

J. Czochańska (1985). Neurologia dziecięca. Warszawa PZWL.

American Psychiatric Association (1994): Diagnostic

And Statistical Manual of Mental Disorders Fourth Edition – DSM

IV. Washingto D.C.

Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD – 10

(1997). Opisy kliniczne i Diagnostyczny. Kraków, Warszawa

Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, IPiN.

  • Lewicki (1974). Psychologia kliniczna. Warszawa PWN.

I. Obuchowska (1981). Dynamika nerwic. Warszawa, PWN.

M. Pecyna (1998). Rodzinne uwarunkowania zachowania dziecka

w świetle psychologii klinicznej. Warszawa WSiP.

  • Popielarska i Wsp. (2000). Etiologia i patogeneza zaburzeń

psychicznych u dzieci i młodzieży w (red.) A. Popielarska, M. Popielarska.

Psychiatria wieku rozwojowego. Warszawa PZWL.

slide24

H. Spionek (1975). Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne Warszawa PWN.

H. Sulestrowska H (2000) . Zaburzenia zachowania u dzieci i młodzieży w: (red.)

A. Popielarska, M. Popielarska. Psychiatria wieku rozwojowego. Warszawa PZWL.

M. Ziemska (1975). Rodzinna a osobowość. Warszawa PWN.