1 / 19

Yükseltgenme- İndİrgenme (Redoks) Tepkİmelerİ

Yükseltgenme- İndİrgenme (Redoks) Tepkİmelerİ. Fatih AKÇALI Kimya Öğretmeni. Konu İle İlgili Anahtar Kelimeler 1) Aktiflik ( Bileşik yapma isteği- elektron alma veya verme ) 2) İndirgenme ( yükseltgen ) 3) Yükseltgenme ( indirgen ) 4) Kaplama Bilimsel Süreç

sissy
Download Presentation

Yükseltgenme- İndİrgenme (Redoks) Tepkİmelerİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Yükseltgenme-İndİrgenme (Redoks) Tepkİmelerİ Fatih AKÇALI Kimya Öğretmeni

  2. Konu İle İlgili Anahtar Kelimeler 1) Aktiflik (Bileşik yapma isteği- elektron alma veya verme) 2) İndirgenme (yükseltgen) 3) Yükseltgenme (indirgen) 4) Kaplama Bilimsel Süreç 1) Gözlem Yapma 2) Tahmin Etme 3) İlişkilendirme 4) Karşılaştırma 5) Deney Tasarlama ve Yapma 6) Veri Kaydetme 7) Veri Yorumlama 8) Çıkarım Yapma

  3. ÖĞRENME ALANI: KİMYA Ünite Adı: Yükseltgenme ve İndirgenme Reaksiyonları Konu: Metallerin Aktifliğinin Karşılaştırılması Dersin Amacı: Metallerin Aktiflik Sırasının Belirlenmesi Konu İle İlgili Hedef Kazanımlar: 1) Aktifliğin Tanımının Yapılması 2) Metaller Arası Aktiflik Sırasının Belirlenmesi 3) Günlük Hayatla Aktifliğin İlişkisinin Kurulması

  4. DERSİN İŞLENİŞİ (5E MODELİ) 1.Dikkat Çekme Aşaması: Mide ağrısı çeken birine verilen ilacın içeriğini okuduğumda metal iyonlarının (Ca,Mg,Na) ilacın etken maddesi olduğunu gördüm. Mide ağrısına sebep olan şeyin midede fazla miktarda HCl salgılanması olduğu tespit edilmiş. Sizce metallerle HCl asit arasında ne olur? Metaller arasında farklılık var mıdır?

  5. 2.Keşfetme Aşaması: • Mutluluklar ülkesi kralı yaşlanmış ve kendi yerini alacak bir oğlu ya da kızı yoktur. Kendinden sonra ülkesini yönetecek kişiyi seçmek için bir yarışma düzenlemiştir. Kuralları şöyle belirlemiştir; • 1) Size verilen beş metalden birini seçiniz. Seçtiğiniz metalden bir kayık, bir de yüzük yapınız. • 2) Yaptığınız kayık FeSO4 çözeltisinden oluşmuş bir denizde yüzebilsin. • 3) Yaptığınız yüzük asitten etkilenmesin. • AgNO3 çözeltisini kullanarak yüzüğü gümüşle kaplayınız. (yüzük ve kayık aynı metalden yapılacak.)

  6. Kullanılacak Malzemeler FeSO4 çözeltisi. AgNO3 Çözeltisi HCl çözeltisi. Magnezyum şerit Çinko Metali Alüminyum Metali Bakır Metali Demir Metali

  7. Teorik bilgi: • Bilindiği gibi metaller elektron vererek bileşik yaparlar, yani elektropozitiftirler. Ancak, elektron verme eğilimleri birbirinden farklıdır. • Metaller elektron verme yatkınlıklarına yani yükseltgenme potansiyellerinin azalışına göre sıralanırsa aktiflik sırası elde edilir. • Elementlerin bileşik yapabilme kabiliyetlerine aktiflik denir. Metallerde elektron verebilme yatkınlığı ametallerde ise elektron alabilme yatkınlığı aktifliğin ölçüsüdür. • Metallerin çoğu asitler ile tepkimeye girerek bir tuz ve hidrojen gazı oluştururlar. Bu tepkime hızı metalleri aktiflik sırasına koymakta kullanılır.Hidrojen gazı testi, yanan bir kıymık gaz içerisine sokularak yapılır. Eğer çıkan gaz H2 ise patlar. • Aktiflik sıralaması diğer tepkimeler için tahmin yürütmekte kullanılır. • Daha aktif metal kendinden daha az aktif metali bileşiklerinden ayırır.

  8. Redoks reaksiyonlarında indirgenmeyi sağlayan maddeye "indirgen", yükseltgenmeyi sağlayan maddeye "yükseltgen" denir. • Ancak; • Aktifliği hidrojenden az olan metallere HNO3’ün etkisi ise seyreltik ve derişik olmasına bağlı olarak değişir. HNO3; Cu, Hg ve Ag'’ etki eder. Pt ve Au'a etki etmez. • Cu + 4HNO3 ---> Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O (Derişik) • 3Cu+8HNO3--->3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O (seyreltik)

  9. 4. Derinleştirme Aşaması: Asitli içeceklerin metal bardakla içilmesi doğru mudur? Derse getirilen kola içerisine Mg şerit atarak olayı tartışalım. Metallerin aktifliği ile ilgili günlük hayattan örnekler verelim. 5.Değerlendirme Aşaması: Kavram haritası hazırlayalım.

  10. VERİLER TAHMİNLERİNİZ TEPKİME Mg+FeSO4 Metal aşınır, kütlesi azalır Mg+FeSO4 MgSO4+Fe Al+ FeSO4 Metal aşınır, kütlesi azalır Al+FeSO4 Al2(SO4)3+Fe Zn+ FeSO4 Metal aşınır, kütlesi azalır Zn+FeSO4 ZnSO4+Fe Fe+ FeSO4 Metal değişikliğe uğramaz Reaksiyon gerçekleşmez Cu+ FeSO4 Metal değişikliğe uğramaz Reaksiyon gerçekleşmez

  11. ELEMENTLERİN AKTİFLİK TABLOSU: Potasyum K Sodyum Na Kalsiyum Ca Magnezyum Mg Alüminyum Al Çinko Zn Demir Fe Kalay Sn Kurşun Pb Hidrojen H Bakır Cu Civa Hg Gümüş Ag Altın Au Platin Pt Anyonların Aktiflik Sırası : F-, SO4-, NO3-, OH-, Cl-, Br-,I- Aktiflik artar Aktiflik azalır

  12. Zno - 2e- Zn+2(yükseltgenme) Cu+2 + 2e- Cuo(indirgenme) Zno + Cu+2 Zn+2 + Cuo (Net denklem)

  13. İndirgenme olmadan yükseltgenme gerçekleşemez. • Bir yükseltgen başka bir tepkeni yükseltgeyen maddedir: kendisi indirgenir! • Aynı şekilde, bir indirgen başka bir tepkeni indirgeyen maddedir: kendisi yükseltgenir. • Bir yükseltgenme-indirgenme tepkimesi aynı elementin hem yükseltgenip hem de indirgendiği tepkimelerdir.

  14. Yükseltgenme Sayılarının Belirlenmesi: Temel Kurallar • Her hangi bir saf elementin yükseltgenme sayısı sıfırdır. Örneğin, H2 içerisindeki H’ın yükseltgenme sayısı sıfırdır. • Bir tek-atomlu iyonun yükseltgenme sayısı o iyonun yüküne eşittir. Örnek olarak Cl- iyonundaki Cl atomunun yükseltgenme sayısı -1, Mg+2 iyonundaki Mg atomunun yükseltgenme sayısı +2 ve O2- iyonundaki oksijen atomunun yükseltgenme sayısı -2 dir. • Nötr bileşiklerde yükseltgenme sayıları toplamı sıfır, veya iyonik bileşiklerdeiyonun yüküneeşittir. • Alkali metallerin (IA grubu metalleri) bileşiklerindeki yükseltgenme sayıları +1, ve toprak alkali metallerin (IIA grubu metaller) bileşiklerindeki yükseltgenme sayıları +2 dir. F’in yükseltgenme sayısı tüm bileşiklerinde -1 dir. • H’ın yükseltgenme sayısı çoğu bileşiklerinde +1dir. Bu kurala uymayan durumlar H2 (burada H = 0) ve NaH gibi iyonik hidrürlerdir (burada H = -1). • O’ın yükseltgenme sayısı çoğu bileşiklerinde -2 dir.. Bu kurala uymayan durumlar O2 (burada O = 0) ve H2O2 yada Na2O2 gibi peroksitlerdir (burada O = -1).

  15. -1 -2 -3 +1 +2 +3 Hangi Gruplar Hangi Yükseltgenme Basamağı

  16. Metallerin Asitlerle Tepkimeleri Metaller asitlerle tepkimeye girdiklerinde tuz ve hidrojen gazı açığa çıkar. Bu tür tepkimelere metallerin asitlerle tepkimeleri denir. Asitler, hidrojenden aktif maddelerle reaksiyona girdiklerinde,Metal + Asit → Tuz + H2(g) tepkimesi gerçekleşir.Fe + 2HCl → FeCl2 + H2Fakat asiler, soy metallerle (Cu, Hg, Ag, Au ve Pt) etki etmezler. Ancak yarı soy metallere (Cu, Ag, Hg) derişik H2SO4 ve HNO3 yükseltgen olarak etki ederler. HNO3 derişik olduğunda NO2 seyreltik asit olduğundan NO gazı açığa çıkar.Cu + 4HNO3 ------→ Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O (derişik)3Cu + 8HNO3 ------→ 3Cu(NO3)2 + 2NO(g) + 4H2O

  17. Cl2 + 2KBr→2KCl + Br2 2Al + 3Fe(NO3)2→ 3Fe + 2Al(NO3)3   2Na + 2H2O →  2NaOH + H2 Mg + 2HCl →   MgCl2 + H2 Ag(k)2HNO3(suda) AgNO3(Suda) NO2(g) + H2O(s) Derişik 1. Li,Rb,K,Ba,Sr,Ca,Na: Bu elementler soğuk su ile şiddetli reaksiyon verirler,çok aktiftirler.2. Mg,Al,Mn,Zn,Cr,Cd,Fe: Bu elementler sıcak su ile reaksiyon verirler,aktiftirler.3. Co,Ni,Sn,Pb,H: Bu elementler ancak asitler ile tepkime verirler.4. Cu,Hg,Ag,Pt,Au: Asitler ile de tepkime vermezler.

  18. Al(k) + 3HCI (suda) AICI3(suda)+ 3/2H2(g) Zn(k) + 2HCI(suda) ZnCI2(suda) + H2(g) Altına yalnızca kral suyu (3HCI+HNO2) karışımı etki eder. Au(k)+HCI(suda)+HNO3 AuCI3 + NO(g)+ 2HO(s)

More Related