SOSYAL GELISIM PSIKOLOJISINDE INSAN ILISKILERI ILE ILGILI KURAMLAR HAZIRLAYAN SAYNUR NEVRES KAYA - PowerPoint PPT Presentation

salena
slide1 n.
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
SOSYAL GELISIM PSIKOLOJISINDE INSAN ILISKILERI ILE ILGILI KURAMLAR HAZIRLAYAN SAYNUR NEVRES KAYA PowerPoint Presentation
Download Presentation
SOSYAL GELISIM PSIKOLOJISINDE INSAN ILISKILERI ILE ILGILI KURAMLAR HAZIRLAYAN SAYNUR NEVRES KAYA

play fullscreen
1 / 32
Download Presentation
SOSYAL GELISIM PSIKOLOJISINDE INSAN ILISKILERI ILE ILGILI KURAMLAR HAZIRLAYAN SAYNUR NEVRES KAYA
1884 Views
Download Presentation

SOSYAL GELISIM PSIKOLOJISINDE INSAN ILISKILERI ILE ILGILI KURAMLAR HAZIRLAYAN SAYNUR NEVRES KAYA

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

    1. SOSYAL GELISIM PSIKOLOJISINDE INSAN ILISKILERI ILE ILGILI KURAMLAR HAZIRLAYAN SAYNUR NEVRES KAYA

    2. Kuramlari irdelerken su sorulara yanit arayacagiz: Kuramin grsne gre insan nasil bir varliktir? Rasyonel midir ya da ikarini en yksek dzeye ulastirmak amacini gden hedonist bir yapiya mi sahiptir? Kuramin ilgilendigi olaylar bireyler dzeyinde midir yoksa iliskiler dzeyinde midir? Kuram tek trden bir iliskiyi mi aiklamaktadir? Diger bir deyisle sadece ana ocuk iliskisini mi aiklar yoksa arkadaslik, evlilik vs gibi esitli iliskileri de aiklayabilir mi?

    3. Kuram iliskinin degisik evrelerini aiklayabilir mi? Yoksa sadece baslangi ve bitis evresiyle mi ilgilidir? Kuram, iliskilerin toplumsal evre ile etkilesiminden sz ediyor mu? Yani ana ocuk iliskisini aile akraba okul vs evrelerine deginerek mi aikliyor deginmeden mi?

    4. Sosyal psikoloji kuramlari Bilissel tutarlilik kuramlari (Heider in Denge Newcomb un Simetri- Festinger in bilissel eliski kuramlari) dl ve zarari temel alan kuramlar Duygusal kuramlar Sevgi ve hoslanma trlerine iliskin grsler Iliski kuramlari Gelisim psikolojisi kuramlari

    5. Bilissel Tutarlilik Kuramlari Temelde bireyin dsncesini esas alirlar. Iliski ve toplumsal evre ancak kisinin dsncesi ile anlam kazanir. (benim ailem , bir kara denizli olan ben gibi) Temel varsayimi, insan dsnceleri arasinda uyum arayan bir varliktir, dsnceleri arasinda eliskiyi istemez. rn:arkadasimi seviyorsam onu degerli bulmaliyim, degersiz degil. Bu kurama gre dsnceler arasinda tutarsizlik var ise bireyler ya dsncelerini ya da davranislarini degistirirler.

    6. Heiderin Denge kurami

    7. Uyumlu durumlar Ahmet Ayseyi sever. Her ikisi de tiyatroya gitmeyi severler. Ahmet ayseyi sever , her ikisi de tiyatroya gitmekten zevk alirlar. Ahmet ayseyi sever , her ikisi de tiyatroya gitmekten zevk alirlar.

    8. Uyumlu durumlar Ahmet Ayseyi sevmez Ayse tiyatroya gitmeyi sevmez Ahmet tiyatroya gitmeyi sever. Ahmet ayseyi sever , her ikisi de tiyatroya gitmekten zevk alirlar. Ahmet ayseyi sever , her ikisi de tiyatroya gitmekten zevk alirlar.

    9. Uyumsuz durumlar Ahmet Ayseyi sevmez Ayse tiyatroya gitmeyi sever. Ahmet tiyatroya gitmeyi sever. Sonuta, Her ikisinden biri (ayse veya ahmet ) birbirlerinden hoslanabilirler ,bu ynde dsncelerini degistirebilirler. Ahmet ayseyi sever , her ikisi de tiyatroya gitmekten zevk alirlar. Ahmet ayseyi sever , her ikisi de tiyatroya gitmekten zevk alirlar.

    10. Uyumsuz durumlar Ahmet Ayseyi sever Ayse tiyatroya gitmeyi sever. Ahmet tiyatroya gitmeyi sevmez. Sonuta Ahmet dsncesini degistirir ve tiyatroyu sevmeye alisir. Ahmet ayseyi sever , her ikisi de tiyatroya gitmekten zevk alirlar. Ahmet ayseyi sever , her ikisi de tiyatroya gitmekten zevk alirlar.

    11. Bu kuramin beklentileri Bizimle ayni dsncede olanlardan hoslanir, olmayanlardan hoslanmayiz. Kisiler dsmanlarinin dsmanlarindan hoslanirlar, dsmanlarinin dostlarindan hoslanmazlar. Arastirmalar Iliskilerin olumlu oldugu durumlarda kurami desteklemis , olumsuz durumlarda ise desteklememistir.

    12. zellikle siz konusu olan X kisisinin sahsen kendisinde begenmedigi nitelikler oldugunda, bu nitelikleri kendisi gibi olumsuz degerlendiren kisiye kiyasla,art niyetsiz olarak olumlu olarak degerlendirenlerden daha ok hoslanirlar. Basarisiz oldugumu dsnsem bile, basarili oldugumu itenlikle syledigine inandigim birini, basarisiz oldugumu syleyen birine oranla daha ok sevebilirim. Burada kistas o kisinin iten oldugunu dsnmemdir.bu durum denge kurami beklentilerine ters dser.

    13. HEIDER; KISILERARASINDAKI ILISKILERDEKI DENGEYE SIMETRI, DENGELI ILISKILERE SIMETRIK ILISKILER ADINI VERIR. SIMETRIK OLMAYAN ILISKILER SIMETRIK OLMAYA EGILIMLIDIR. SIMETRIYI GEREKLESTIRMEK IIN EN SIK KULLANILAN YNTEM, ARALARINDAKI FARKLARI GIDERMEK IIN KISILERIN ILETISIM KURMALARIDIR. DENGESZI BIR ILISKI BIREYI RAHATSIZ EDER BU NEDENLE BYLE BIR ILISKIYI DEGISTIRMEK ISTERIZ.

    14. BUNUN IIN DE, YA KARSIMIZDAKININ DSNCESINI YA DA TUTUMUNU DEGISTIRMEYE ALISIRIZ YA DIGERININ DSNCESINE VEYA TUTUMUNA KATILIRIZ. YA DA KARSIMIZDAKI KISIYE OLUMSUZ BIR TUTUM TAKINARAK DENGESZILIGI ORTADAN KALDIRIRIZ.

    15. KISILERARASI ILISKILERDE DENGEYI ESAS ALAN KURAMI ZETLERSEK Dengeli iliskiler hostur ve devam etme egilimi gsterir. Dengesiz iliskiler rahatsiz edicidir ve uzun srmez. Birey kendisi gibi hisseden ve dsnenleri daha ekici bulur. Birey birinden hoslandiginda o kisinin de kendisi iin nemli konularda benzer dsnecegini varsayar.

    16. NEWCOMB UN SIMETRI KURAMI HEIDER IN DENGE KURAMINA BENZER ANCAK BURADA 3 L ILISKI DEGIL BIR OK GE ARASINDAKI ILISKI SZ KONUSUDUR.

    17. ARASTIRMASINDA; bir erkek yurdunda arkadaslik iliskilerini irdelemistir. grencilere bir dnem sresince degisik araliklarla esitli konulardaki tutumlarini, digerlerine iliskin inanlarini, hoslanmalarini sormustur.

    18. Sonular; Tutum benzerligi ile hoslanma arasinda anlamli bir iliski oldugunu, Bu iliskinin gcnn ayni yurtta yasama sresi uzadika arttigini gstermistir.

    19. FESTINGER IN BILISSEL ELISKI KURAMI KURAMDA HEIDER A BENZER OLARAK IKI ELISKILI DSNCENIN KISILERDE OLUMSUZ DUYGU DURUMUNA YOL ATIGI SAVUNULUR.

    20. ELISKILI DSNCENIN ILKI DAVRANISA (SIGARA IMEK) IKINCISI TUTUMA AITTIR.(SIGARANIN ZARARLI OLDUGUNA INANMAK) SIGARA IIYORUM ANCAK SIGARANIN ZARARLI OLDUGUNU DSNYORUM.

    21. FESTINGERE GRE BIREYLER TUTUMLARINA TERS DSEN DAVRANISLARDA BULUNDUKLARINDA BU DAVRANISLARINI KENDI DISLARINDAKI BASKA ARGMANLARLA (ZORLUKLAR,DIGERLERININ ETKISI GIBI) AIKLAYACAKLARDIR.

    22. SIGARANIN ZARARLARINI BILIYORUM SIGARA IIYORUM NK܅.. BUNALIMDAYIM ARKADASLARIM IIYOR ORTAM GEREKTIRIYOR BENI RAHATLATIYOR ALISKANLIK OLDU BIRAKAMIYORUM?

    23. A PARTISINE INANMADIGIM HALDE OY VERDIM NK܅.. BASKI ALTINDA KALDIM DL VAADI ILE OY VERDIM SEVDIGIM INSAN YLE ISTEDI.. BU CEVAPLARI KABUL ETMIYOR ISEK, HER NE KADAR ELESTIRSEM DE DEMEKKI BU PARTININ ILKELERINI DESTEKLIYORUM KI ZGR IRADEMLE ONA OY VERDIM DIYE DSNECEGIZ.

    24. DOLAYISIYLA ELISKILI DURUMU YASAMAMAK IIN YA DSNCEMIZI DEGISTIRECEGIZ YA TUTUMUZU DEGISTIRECEGIZ YA DAVRANIS NEDENIMIZI KENDIMIZDEN BASKA SEYLERE ATFEDECEGIZ (DIGERLERINI SULAYACAGIZ) YA DA ELISKIMIZI KABUL EDECEGIZ.

    25. dl ve zarari temel alan kuramlar Lott ve lott un klasik sartlanmaya dayali kurami (1974) Byrne in tutum benzerligi ve kisiler arasi ekicilik kurami (1969) Aranson ve linder in kazan zarar kurami Homans in toplumsal degis tokus kurami Adams in hakkaniyet kurami

    26. dl zarar kuramlarinin temel sayiltilari Insanlar ikarlarindan etkilenir ve onlari gzetirler Amalari dlleri ogaltmak, zararlarini en aza indirmektir dlle sonulanan davranislarini yineler ceza ile sonulananlardan vazgeerler. Hedonist (faydaci ikarci)ve bilissel insan yapisi ngrrler.

    27. lOtt ve lott un klasik sartlanma kurami Insanlar mutlu olduklari durumlarda olumlu duygularini digerlerine de genellerler. Mutlu oldugumuz bir anda evremizde var olan insanlari daha sonra grdgmzde onlara olumlu duygular atfederiz. Tatilde tanidigimiz kisilerle baska ortamda karsilastigimizda iimizde bir huzur olmasi gibi.

    28. Byrne ve tutum benzerligi (dl kurami) Karsimizdaki kisi ile ortak bir tutum iindeysek ondan hoslaniriz. Hoslanma ile ortak tutum arasinda iliski vardir. Bizim gibi davrananlari, bizim sevdigimiz seyleri sevenleri, bizimle ayni grs savunanlari daha ekici buluruz. 10 degisik tutumdan altisinda benzerligimiz olan birini, 4 konuda benzer tutumunu grdgmz kisiye oranla daha ok hoslanmamiz gerekir. ??herkes benimle ayni grs savunursa yanilmis olmaktan korkarim oscar wilde

    29. Homans in toplumsal degis tokus kurami Insanlar kendilerine dl veren veya verebilecek kisilerle iliski kurarlar. Alinan dl sayisi o kisiden hoslanma dzeylerini etkiler. Hedonist bir yapi nermektedir. Beklenti kavramina da yer verir ve ayni zamanda dsnen insani ngrr.

    30. Thibaut ve kelley in degis tokus kurami Insanlar ikarlarinin en yksek dzeyde olmasi iin abalayan varliklardir. Kisiler etkilesimleri sonucu dl ve bedellerle karsilasirlar. Para ve yorgunluk dissal dl ve bedele rnektir. Iliski iinde ki digerinin istedigimiz gibi davranmamizi kolaylastirmasi veya engellemesi isel dl veya bedele rnektir.rn:sevdigimiz kisinin yaninda rahat davraniyor olmamiz veya tersi.veya tenis yada kagit oyunundan alinan zevk digerinin davranisindan etkilenir. Bu kurama gre herhangi bir iliskiden alinan sonu o iliskiden alinan toplam dllerden iliski iin denen bedellerin ikarilmasiyla belirlenir. sonu=dl-bedel

    31. Adams in hakkaniyet kurami Hakkaniyet, herhangi bir iliskide , iki kisinin girdi ikti oranlarinin ayni olma durumudur. Karsiliklilik ilkesi nemlidir. ok alisanin ok, az alisanin az veya iki kisinin de ok alisip az kazanmasi veya tersi, hakkaniyet kavramina uygundur. Herhangi bir durumun hakkaniyete uymamasi rahatsiz edicidir. Az alistigi halde ok kazanan biri bundan rahatsizlik duyacaktir ve ya daha ok alismaya baslayacak ya alistiklarinin bir kismini dagitacak ya da az alisiyorum ama ok risk aliyorum diyecek ya da ben ok zekiyim kimse benim gibi degil diyerek girdi- ikti oranlarini kendi iinde yeniden dzenleyecektir. Hakkaniyet kisilerin kendi ilerinde yasadiklari bir duygu durumudur.

    32. Duygusal kuramlar Schater in birlikte olma istegini aiklamasi Walster in romantik ask kurami

    33. Duygusal kuramlar; Kisilerin duygularinin nedenlerini anlama gereksinimi duyduklari varsayimlardan yola ikarak insan iliskilerinin baslangicini bu anlama srecinin bir asamasi veya sonucu olarak grrler.

    34. Schacter in kurami Deneyde deneklerin yarisina elektrik soku verilecegi bildirilmis Diger yarisina bundan sz edilmemistir Ayrica deneklere deney baslamadan bir sre beklemeleri gerektigi bu sreyi isteyenin yalniz isteyenin baska deneklerle beraber geirecegi sylenmistir. Sonular birlikte bekleme isteginin, sok beklentisinde olan deneklerde digerlerine oranla daha siklikla grldgn ortaya koymustur. Daha sonraki deneyler insanlarin kt yazgilarini paylasamayacaklari kisilerle birlikte olmaktansa yalnizligi tercih ettiklerini gstermistir. Yukardaki deneyde Birlikte olma istegindeki artis ile ilgili bulgular ise, soktan korkan kisilerin, baskalarinin da kendileri gibi korkup korkmadiklarini grenip, kendilerinin korkak olmadiklarini kanitlayici destek bulmak amaciyla birlikte olmayi semektedirler seklindedir.

    35. Kurama gre, Insanlar kt gnlerini paylasamayacaklari kisilerle birlikte olmaktansa yalniz kalmak isterler. Kendileri gibi ayni kt durumu paylasmayan kisilerle birlikte olmak kisiye istedigi bilgiyi vermeyeceginden yalnizlik tercih edilir. Baska insanlari bilgi kaynagi olarak degerlendirir

    36. Walster in romantik ask kurami Insanlar kendi durumlarini yorumlarken sosyal ve fiziksel evrenin etkisinde kalirlar. Asik olma olayi, duygulari adlandirma ve sosyal grenme ile aiklanmaktadir. Walster a gre Toplumsal yasantilari boyunca kisiler ask ve ask zerine esitli grsel ve isitsel gelerle donatilirlar. (karsi cinstten uygun yas, fizik, asik olunca neler yasanacagina iliskin duygular vs) Asik olmaya benzer bir duygu yasayan herhangi bir kisi bu duygusunu ila alma, fiziksel faaliyet, kalp krizi gibi durumlarla aiklayamadigini varsayarsak eger evresinde asik olunacak kisi tanimina uygun biri var ise ona asik olduguna inanacaktir. Erkek denekleriin ip zerinde sallanan bir kpr zerinde rastladiklari kizi, saglam bir kpr zernde ayni kizla karsilasanlardan daha ekici bulmuslardir. Walste ra gre, korkudan kalbi arpan erkekler bu arpintiyi kizdan sanarak onu ekici bulmuslardir.