Prawo spadkowe - PowerPoint PPT Presentation

prawo spadkowe n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Prawo spadkowe PowerPoint Presentation
Download Presentation
Prawo spadkowe

play fullscreen
1 / 58
Prawo spadkowe
186 Views
Download Presentation
reuel
Download Presentation

Prawo spadkowe

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

  1. Prawo spadkowe Prezentacja stanowi własność autora i może służyć osobom z niej korzystającej tylko do użytku własnego. Prezentacja nie stanowi porady prawnej i pełnią jedynie funkcję pomocniczą oraz wyjaśniającą. Andrzej Stankiewicz 2012

  2. Źródła prawa • Kodeks cywilny (kc) art. 922-1088 • Kodek postępowania cywilnego (kpc) art. 627-691 • Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (uksc) art. 49-51 Andrzej Stankiewicz 2012

  3. Prawa (par.1) Obowiązki (par 1) Nie należą do spadku (par. 2) prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.   Spadek – skład art. 922 kc Andrzej Stankiewicz 2012

  4. Prawa wchodzące w skład spadku • Prawa rzeczowe (podmiotowe, posiadanie) • Prawa z zakresu zobowiązań: • Roszczenia odszkodowawcze (444 kc, 446 kc) • Prawa wynikające z umów • Bezpodstawne wzbogacenie • Ekspektatywa (tylko wówczas, gdy prawo, którego dotyczy wchodzi w skład spadku) Andrzej Stankiewicz 2012

  5. Obowiązki wchodzące w skład spadku (pasywa) • Których podmiotem był spadkodawca • Których podmiotem spadkodawca nie był, ale źródłem ich są stosunki prawne z udziałem spadkodawcy • Powstające z chwilą otwarcia spadku Andrzej Stankiewicz 2012

  6. Obowiązki, których podmiotem był spadkodawca np.: • majątkowe (złożenia ośw. woli – art. 64 kc) • prawnorzeczowe (współwłasność, prawo sąsiedzkie) • zobowiązania (umowa, bezp. wzbogacenie, delikt) • prawnorodzinne (oddanie majątku dziecka po ustaniu zarządu) Obow. Aliment. gaśnie, ale przechodzi na spadkobierców zobow. Obow. Zapłaty rat wymagalnych za życia uprawnionego (orz. SN z 15.7.1965 r., III CO36/65,OSNCP Nr 3/1966, poz. 37 Andrzej Stankiewicz 2012

  7. Obowiązki, które nie ciążyły na spadkodawcy Np. • Umowa rozwiązująca się w chwili śmierci jednej ze stron, która została częściowo wykonana, a spełnione świadczenia mają ulec zwrotowi albo też obowiązek zwrotu rzeczy, która pozostawała w użytkowaniu spadkodawcy Andrzej Stankiewicz 2012

  8. Obowiązki związane z otwarciem spadku • koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, • koszty postępowania spadkowego (np. zabezp. spadku, ogłoszenie testamentu, przesłuchanie świadków test. ustnego, spis inwentarza), • obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek • obowiązek wykonania zapisów i poleceń, • inne obowiązki (923, 939 kc) Andrzej Stankiewicz 2012

  9. Otwarcie i nabycie spadku • Art. 924. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.   • Art. 925. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku Andrzej Stankiewicz 2012

  10. Uprawnienie do korzystania z lokaluart. 923 kc • małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Rozrządzenie spadkodawcy wyłączające lub ograniczające to uprawnienie jest nieważne.   • Art. 691 kc  W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.  § 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (casus Złotów).   • Prawo spółdzielcze – ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych (art. 14) – lokatorskie prawo do lokalu Andrzej Stankiewicz 2012

  11. Powołanie do spadkuart. 926 kc Par. 1 • Ustawa • Testament • Dziedziczenie ustawowe co do całości (par. 2) • Dziedziczenie ustawowe co do części (par. 3) Andrzej Stankiewicz 2012

  12. Zdolność dziedziczeniaart. 927 kc • nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje, • ALE dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe, • Fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawcę może być spadkobiercą, jeżeli zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu. Andrzej Stankiewicz 2012

  13. Niegodność dziedziczeniaart. 928 kc • Przyczyny (par. 1) 1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;   2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;   3) umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.  • Skutki (par. 2) Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jak by nie dożył otwarcia spadku. Andrzej Stankiewicz 2012

  14. Niegodność dziedziczenia • Uznania spadkobiercy za niegodnego może żądać każdy, kto ma w tym interes. Z żądaniem takim może wystąpić w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku. • przebaczenie (930 kc)- spadkobierca nie może być uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca mu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.   Andrzej Stankiewicz 2012

  15. Dziedziczenie ustawowe • I grupa (931 kc) • II grupa (932 kc) • III grupa (932 par. 3 i 4 kc) • IV grupa (934 par. 1 kc) • V grupa (934 (1) kc) • VI grupa – gmina, SP Andrzej Stankiewicz 2012

  16. Dziedziczenie ustawowe • I grupa (art. 931 kc) • dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; • dziedziczą oni w częściach równych; • Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku; • Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. Andrzej Stankiewicz 2012

  17. Dziedziczenie ustawowe • II grupa (art. 932 par 1,2,6) • w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice • udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.  • jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.  ALE   Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. § 2. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.  Andrzej Stankiewicz 2012

  18. Dziedziczenie ustawowe • III grupa (art. 932 par 3,4,5) • w braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych  • jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych • jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy ALE •  Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. § 2. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.  Andrzej Stankiewicz 2012

  19. Dziedziczenie ustawowe • IV grupa (art. 934 kc) • w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych • jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy • w braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.  Andrzej Stankiewicz 2012

  20. Dziedziczenie ustawowe • V grupa (art. 934 (1) kc) • w braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku Andrzej Stankiewicz 2012

  21. Dziedziczenie ustawowe • VI grupa (art. 935 kc) • w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. • jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.  Andrzej Stankiewicz 2012

  22. Dziedziczenie ustawowe • (art. 936 kc) Przysposobienie - przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym i jego krewnych tak, jak by był dzieckiem przysposabiającego, a przysposabiający i jego krewni dziedziczą po przysposobionym tak, jak by przysposabiający był rodzicem przysposobionego. Przysposobiony nie dziedziczy po swoich wstępnych naturalnych i ich krewnych, a osoby te nie dziedziczą po nim.   • wyjątek – przysposobienie przez małżonka (936 par 3 kc), przysposobienie niepełne (art. 937 kc). Andrzej Stankiewicz 2012

  23. Szczególne uprawnienia i uregulowania – dziedziczenie ustawowe • Art. 937 uprawnienie dziadków spadkodawcy - jeżeli znajdują się oni w niedostatku i nie mogą otrzymać należnych im środków utrzymania od osób, na których ciąży względem nich ustawowy obowiązek alimentacyjny, mogą żądać od spadkobiercy nie obciążonego takim obowiązkiem środków utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do wartości jego udziału spadkowego. Spadkobierca może uczynić zadość temu roszczeniu także w ten sposób, że zapłaci dziadkom spadkodawcy sumę pieniężną odpowiadającą wartości jednej czwartej części swojego udziału spadkowego. • Art. 938 – małżonek - przedmioty urządzenia domowego • Art. 940 – wyłączenie małżonka od dziedziczenia Andrzej Stankiewicz 2012

  24. Testament • rozrządzenie jednej osoby (art. 942 kc) • jedyna forma rozrządzenia na wypadek śmierci (art. 941 kc) • możliwość odwołania całości lub części (art. 943 kc) • zdolność testowania (art. 944 kc) • forma bezpośredniości (art. 944 kc) Andrzej Stankiewicz 2012

  25. Testament nieważność testamentu (art. 945 kc), jeżeli został sporządzony: • 1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;   • 2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;   • 3) pod wpływem groźby Termin nieważności - nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku.  Andrzej Stankiewicz 2012

  26. Odwołanie testamentu art. 946 kc spadkodawca: • sporządzi nowy testament • zniszczy poprzedni testament • pozbawi poprzedni testament cech ważności • dokona w poprzednim testamencie zmian, z których wynika wola odwołania Andrzej Stankiewicz 2012

  27. testament • Wykładnia (per favorii) – art. 948 kc - Testament należy tak tłumaczyć, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy - Jeżeli testament może być tłumaczony rozmaicie, należy przyjąć taką wykładnię, która pozwala utrzymać rozrządzenia spadkodawcy w mocy i nadać im rozsądną treść • Sprzeczność testamentu jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu.   Andrzej Stankiewicz 2012

  28. Ogólne własnoręczny (holograficzny) notarialny urzędowy (allograficzny) Szczególne ustny – 952 kc podróżny – 953 kc wojskowy – 954 kc Rodzaje testamentów Andrzej Stankiewicz 2012

  29. Świadek przy testamencie • Obawa rychłej śmierci (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 marca 2000 r., II CKN 875/98 (LexPolonica nr 381974) stwierdza się, że „przesłanka istnienia obawy rychłej śmierci jest spełniona, gdy subiektywne przekonanie spadkobiercy oparte jest na uzasadniających je okolicznościach”).  • Nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu (art. 956 kc): 1) kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych;   2) niewidomy, głuchy lub niemy;   3) kto nie może czytać i pisać;   4) kto nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament;   5) skazany prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania. Andrzej Stankiewicz 2012

  30. Świadek przy testamencie • Nie może być świadkiemprzy sporządzaniu testamentu osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść. Nie mogą być również świadkami: małżonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia.   • Jeżeli świadkiem była jedna z osób wymienionych w paragrafie poprzedzającym, nieważne jest tylko postanowienie, które przysparza korzyści tej osobie, jej małżonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostającej z nią w stosunku przysposobienia. Jednakże gdy z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez nieważnego postanowienia spadkodawca nie sporządziłby testamentu danej treści, nieważny jest cały testament. Andrzej Stankiewicz 2012

  31. Ogłoszenie testamentu- art. 646 kpc • Obowiązek osoby posiadającej testament. Osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza.  • Nakaz złożenia testamentu • Sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy. O terminie otwarcia i ogłoszenia nie zawiadamia się osób zainteresowanych, jednakże mogą one być obecne przy tej czynności.   • W protokole otwarcia i ogłoszenia testamentu opisuje się jego stan zewnętrzny oraz wymienia się jego datę, datę złożenia i osobę, która testament złożyła. Na testamencie zamieszcza się datę otwarcia i ogłoszenia. • O dokonanym otwarciu i ogłoszeniu testamentu sąd spadku albo notariusz zawiadamia w miarę możności osoby, których rozrządzenia testamentowe dotyczą, oraz wykonawcę testamentu i kuratora spadku. Notariusz niezwłocznie zawiadamia o tym sąd spadku, przesyłając odpis sporządzonego protokołu.  Andrzej Stankiewicz 2012

  32. Powołanie do spadku – art. 959 kc • do całości lub części spadku • domniemanie równości udziałów (art. 960 kc) • rozrządzenie poszczególnymi przedmiotami (art. 961 kc) • zastrzeżenie warunku lub terminu (art. 962 kc) • podstawienie zwykłe (art. 963 kc) • uprawnienie dziadków (art. 966 kc) Andrzej Stankiewicz 2012

  33. Zapis – art. 968 kc • spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły) • zapis dalszy Andrzej Stankiewicz 2012

  34. Zapis • W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca może żądać wykonania zapisu niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu. Jednakże zapisobierca obciążony dalszym zapisem może powstrzymać się z jego wykonaniem aż do chwili wykonania zapisu przez spadkobiercę.   • Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, zapis obciąża ich w stosunku do wielkości ich udziałów spadkowych, chyba że spadkodawca postanowił inaczej. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszego zapisu.    • Przepisy o powołaniu spadkobiercy, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów.  Andrzej Stankiewicz 2012

  35. Zapis • może być uczyniony pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu (art. 975 kc) • przedawnienie – 5 lat od dnia wymagalności zapisu (art. 981 kc) – ogłoszenie testamentu Andrzej Stankiewicz 2012

  36. Zapis windykacyjny • w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny).  • przedmiotem zapisu windykacyjnego może być: 1) rzecz oznaczona co do tożsamości, 2) zbywalne prawo majątkowe, 3) przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, 4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.  Andrzej Stankiewicz 2012

  37. Polecenie – art. 982 kc • spadkodawca może w testamencie włożyć na spadkobiercę lub na zapisobiercę obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (polecenie) • wykonania polecenia może żądać każdy ze spadkobierców, jak również wykonawca testamentu, chyba że polecenie ma wyłącznie na celu korzyść obciążonego poleceniem. Jeżeli polecenie ma na względzie interes społeczny, wykonania polecenia może żądać także właściwy organ państwowy.   Andrzej Stankiewicz 2012

  38. Wykonawca testamentu • jeden lub kilku w jednym testamencie (art. 986 kc) • wykonawca – pełna zdolność do czynności prawnych (art. 986 kc) • do całości lub części spadku albo wyodrębnionego składnika (art. 986(1) kc) • odmowa objęcia – oświadczenie przed sądem Andrzej Stankiewicz 2012

  39. Wykonawca testamentu - prawa i obowiązki • zarządzać majątkiem spadkowym, • spłacić długi spadkowe, w szczególności wykonać zapisy zwykłe i polecenia, • wydać spadkobiercom majątek spadkowy zgodnie z wolą spadkodawcy i z ustawą, a w każdym razie niezwłocznie po dokonaniu działu spadku – jeżeli spadkodawca inaczej nie postanowi • wykonawca – może być pozywany i może pozywać w sprawach wynikających z zarządu spadkiem Andrzej Stankiewicz 2012

  40. Zachowek • Cel – ochrona interesów osób najbliższych spadkodawcy • Uprawnieni: • zstępni, małżonek, rodzice, • którzy byliby powołani do spadku z ustawy • Wyłączenia: • Osoby uznane za niegodne, które zrzekły się dziedziczenia albo odrzuciły spadek – traktowane jakby nie dożyły otwarcia spadku • Małżonek, który został wyłączony od dziedziczenia (art. 940 kc) • Osoby wydziedziczone Andrzej Stankiewicz 2012

  41. Wydziedziczenie – art. 1008 kc • Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku: • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.   • Przebaczenie (art. 1010 kc) • Prawo zstępnych wydziedziczonego do zachowku (art. 1011 kc) Andrzej Stankiewicz 2012

  42. Zachowek • Wysokość udziału • 2/3 wartości udziału spadkowego – małoletni lub trwale niezdolny do pracy • ½ wartości udziału udziału spadkowego - pozostali • Ustalenie udziału spadkowego – uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz tych, którzy spadek odrzucili • Ustalenie substratu zachowku - nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę; wartość uwzględnia się wg cen z daty orzekania o roszczeniach z tytułu zachowku (uchw. SN (7) z 26.3.1985 r, III CZP 75/84, OSP Nr 10/1988,pz. 147) Andrzej Stankiewicz 2012

  43. Zachowek - darowizny • Zasada - podlegają zaliczeniu wszystkie darowizny, za wyjątkiem • Nie podlegają zaliczeniu: • drobne, zwyczajowo przyjęte (niezależnie od czasu dokonanania) • na rzecz osób niebędących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku przed więcej niż 10 laty • Inne art. 994 par. 2 i 3 kc Andrzej Stankiewicz 2012

  44. Zachowek • Zaliczenie kosztów utrzymania – art. 997 kc • Ograniczenie odpow. spadkobiercy uprawnionego do zachowku– art. 999 kc • przedawnienie: • Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu.  • Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku.  Andrzej Stankiewicz 2012

  45. Odrzucenie zakaz częściowego przyjęcia, za wyjątkiem (przyrost, podstawienie, odrzucenie z testamentu a przyjąć z ustawy) przyjęcie Proste Z dobrodziejstwem inwentarza zakaz częściowego odrzucenia, za wyjątkiem (przyrost, podstawienie, odrzucenie z testamentu, a przyjęcie z ustawy) Przyjęcie i odrzucenie spadkuart. 1012 kc Andrzej Stankiewicz 2012

  46. Przyjęcie lub odrzucenie spadku • Termin – 6 m-cy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art. 1015 par. 1 kc) • Brak oświadczenia – domniemanie - prostego przyjęcia spadku. Wyjątek - gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. • Skutki przyjęcia przez jednego ze spadkobierców jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Andrzej Stankiewicz 2012

  47. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku • Przed sądem • lub notariuszem Oświadczenie o prostym przyjęciu spadku lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie, wraz z załącznikami, do sądu spadku.  § 2. Oświadczenia, o których mowa w paragrafie pierwszym, mogą być również składane w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku • Brak możliwości odwołania oświadczenia (wyjątek wady oświadczenia woli – błąd groźba) Andrzej Stankiewicz 2012

  48. Treść oświadczenia o przyjęciu lub odrzucenia spadku •  1) imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania;   • 2) tytuł powołania do spadku;   • 3) treść złożonego oświadczenia.   • § 2. Oświadczenie powinno również zawierać wymienienie wszelkich wiadomych składającemu oświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowywania testamentów..  • § 3. Przy oświadczeniu należy złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy albo prawomocne orzeczenie sądowe o uznaniu za zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu, jeżeli dowody te nie zostały już poprzednio złożone.   • § 4. Jeżeli oświadczenie złożono ustnie, z oświadczenia sporządza się protokół.   Andrzej Stankiewicz 2012

  49. Odrzucenie spadku skutki • Odrzucenie spadku – skutki, wyłączony od dziedziczenia, tak jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku •  Jeżeli spadkobierca odrzucił spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, każdy z wierzycieli, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia spadku, może żądać, ażeby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do niego według przepisów o ochronie wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika.   § 2. Uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne można żądać w ciągu sześciu miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku, lecz nie później niż przed upływem trzech lat od odrzucenia spadku.   Andrzej Stankiewicz 2012

  50. Stwierdzenie nabycia spadku • sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. • Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.  • Domniemanie się, żeosoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.  • Przeciwko domniemaniu wynikającemu ze stwierdzenia nabycia spadku nie można powoływać się na domniemanie wynikające z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.  Andrzej Stankiewicz 2012