Oganische stof en bodemvruchtbaarheid:
Download
1 / 37

Oganische stof en bodemvruchtbaarheid: mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking - PowerPoint PPT Presentation


  • 175 Views
  • Uploaded on

Oganische stof en bodemvruchtbaarheid: mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking. Jan Bries, Gino Coppens Bodemkundige Dienst van België W. de Croylaan 48 3001 Heverlee Tel. 016/31.09.22 Fax 016/22.42.06 Email: info@bdb.be website www.bdb.be. Inhoud.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Oganische stof en bodemvruchtbaarheid: mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking' - phyre


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Oganische stof en bodemvruchtbaarheid:

mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Jan Bries, Gino Coppens

Bodemkundige Dienst van België

W. de Croylaan 48

3001 Heverlee

Tel. 016/31.09.22

Fax 016/22.42.06

Email: info@bdb.be website www.bdb.be


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Inhoud

Belang van organische stof voor bodemvruchtbaarheid, actuele toestand

Behoefte aan organische stof

Wat betekenen producten van de mestverwerking?

Digestaat en spuiwater

Koolstofsimulator

Besluit


1 functies van organische stof humus en bodemvruchtbaarheid
1. Functies van organische stof (humus) en bodemvruchtbaarheid

Indicator : C-gehalte in de bouwlaag (factor = 1.72) vb. bouwlaag van een leemgrond met C % = 1.6 O.S. % = 2.76 45.3 ton C/ha 78.1 ton O.S./ha

Functies : fysische bodemeigenschappen : structuur, slempgevoeligheidbewerkbaarheidwaterbergend vermogen chemische bodemeigenschappenafbraak : mineralisatie buffer

Verandering in organische stoftoestand leiden tot veranderingen in bodemvruchtbaarheid


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

1.1 Wat is bodemstructuur? bodemvruchtbaarheid

OS-gehalte

Bodemstructuur

Ruimtelijke ordening in de bodem:

A: zandkorrels

B: kleipakketjes

C: organische stof

D: poriën


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Wat is bodemstructuur? bodemvruchtbaarheid

OS-gehalte

Bodemstructuur

Vorming van aggregaten en hogere porositeit


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Bodemeigenschappen en bodemstructuur bodemvruchtbaarheid

OS-gehalte

Bodemstructuur

  • infiltratiesnelheid van neerslag

  • waterhoudend vermogen

  • bodemverluchting, -leven

  • landbouwproductie

  • landbouwproductie

  • landbouwproductie

  • landbouwproductie

  • porositeit (vol%) en schijnbare dichtheid (g/cm³)

  • aggregaat-stabiliteit

  • weerstand tegen verslemping en afspoeling, runoff en erosie


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Bodemstructuur beoordelen en meten bodemvruchtbaarheid

Toelichten aan de hand van metingen op meerjarig GFT-proefveld te Boutersem

Als akkerbouwer zelf beoordelen

Metingen:

  • verslempingsindex

  • aanwezigheid van regenwormen

  • infiltratiesnelheid

  • aggregaatstabiliteit

  • bodemverdichting (schijnbare dichtheid)

  • waterhoudend vermogen (bodemvochtretentie)


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

GFT- compostproef te Boutersem, sinds 1997 bodemvruchtbaarheid

Project uitgevoerd door Bodemkundige Dienst met financiële steun van Provincie Vlaams-Brabant en Vlaco en Ecowerf

gelegen te Boutersem


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Effecten op bodemfysische kwaliteiten bodemvruchtbaarheid

Streefzone

 gekoppeld aan organisch stofgehalte


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Effecten op bodemfysische kwaliteiten bodemvruchtbaarheid

Verslempingsindex

IB = [(1.5 x LF + 0.75 x LG)/(A + 10 x MO)] — C (ref. INRA Laon)

Op basis van metingen in 2008 (12 augustus 2008):

zeer slempgevoelig | slempgevoelig | weinig slempgevoelig


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Effecten op bodemfysische kwaliteiten bodemvruchtbaarheid

Aanwezigheid van regenwormen in de bodem

  • tellingen en weging (12 - 14 augustus 2008)

  • Besluiten:

  • Duidelijke trend tot toename van de populatie regenwormen


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Effecten op bodemfysische kwaliteiten bodemvruchtbaarheid

Infiltratiesnelheid in de bodem van neerslag

  • meting met dubbele ringinfiltrometer

  • Besluiten:

  • Gevoelige toename van de infiltratiesnelheid na herhaalde GFT-toediening (werd reeds vastgesteld na minder dan 5 jaar toediening)

  • Bij een fikse bui, stroomt de regen oppervlakkig af daar waar geen GFT werd toegediend


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Effecten op bodemfysische kwaliteiten bodemvruchtbaarheid

Aggregaatstabiliteit

  • meting

Procedure:- luchtdroog bodemmateriaal (diepte 5-10 cm)- uitzeven van aggregaten: grootteorde 1-2 mm- blootstelling aan destructieve kracht (nat zeven)- restfractie bepalen (zand, steentjes…)

Stabiele aggregaten in % (augustus 2008):

Besluit: In 2008 werd een betekenisvolle toename vastgesteld van de aggregaatstabiliteit na GFT-toediening


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Effecten op bodemfysische kwaliteiten bodemvruchtbaarheid

Bodemverdichting

  • meting bodemdichtheid en poriëngehalte

Besluit: Significant afnemende bodemverdichting en toenemende porositeit

door GFT-toediening


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Effecten op bodemfysische kwaliteiten bodemvruchtbaarheid

  • meting op ongestoorde bodemstalen (2005)

Gemakkelijk opneembaar water(in volume% van de bodem)

Totale opneembare waterreserve(in volume% van de bodem)

Waterhoudend vermogen

Besluit: De bodem kan meer water vasthouden, en dit water is ook beter beschikbaar voor het gewas na GFT-toediening


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Effecten op bodemfysische kwaliteiten bodemvruchtbaarheid

Algemeen C% 

Besluiten

  • Oordeelkundige toepassing van GFT:

    • verlaagde slemp- en erosiegevoeligheid

    • verbeterde infiltratiesnelheid

    • hogere aggregaatstabiliteit

    • lagere bodemverdichting

    • toenemend waterhoudend vermogen en toenemende waterbeschikbaarheid

  • enkel op basis van bodemfysische kenmerken reeds belangrijke invloed op landbouwproductie


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Vragen? bodemvruchtbaarheidMoet het humusgehalte van “onze” (lees de afzetgebieden van de eindproducten) gronden verhoogd worden?Zo ja, kunnen we dit realiseren met producten van de mestverwerking?


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Actuele toestand, uitgave: Bodemkundige Dienst bodemvruchtbaarheid

Laatste decennia:

Neerwaartse trend in koolstofvoorraad


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Beoordeling koolstofgehalte %, Bemex bodemvruchtbaarheid

Zeer laag

Laag

Tamelijk laag

Normaal - Streefzone

Tamelijk hoog

Hoog

Zeer hoog


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

GEMEENTENIVEAU 2004 - 2007 bodemvruchtbaarheid

Akkerbouw % C

Bron: Bodemkundige Dienst


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Frankrijk 2005 - 2007 bodemvruchtbaarheid

Standaardgrondontleding : Agroconseil – Bodemkundige Dienst


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

2. Behoefte aan organische stof bodemvruchtbaarheid

Standaardgrondontleding


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Afbraak compenseren door aanvoer van effectieve organische stof (eos),

Eos is dat gedeelte van de organische stofaanbreng dat na 1 jaar nog in de bodem aanwezig is en bijdraagt tot humusopbouw.

Humificatiecoëfficiënt:

compost, stalmest > groenbemester > drijfmest > vers bladmateriaal


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Verklarende nota organische stof stof (eos),

Overzicht aanvoerposten van effectieve organische stof

  • organisch materiaal aanvoer effectieve OS (kg/ha)

  • oogstresten

    • stoppel van wintergraangewassen 1.500

    • stro van graangewassen 1.300

    • stoppel van snijmaïs 700

    • Stoppel en stro van dorsmaïs 2.400

    • bietenkoppen en -loof 1.200

    • aardappelloof 850

  • groenbemesters

    • mosterd 850

    • Italiaans raaigras 1.200

  • dierlijke en andere mesten (per 10 ton product)

    • varkensdrijfmest 200

    • runderdrijfmest 300

    • runderstalmest 800

    • slachtkippenmest 1.800

    • GFT-compost 2.000

    • groencompost 1.600

    • champignonmest 1.250



3 wat betekenen producten mestverwerking

Aanbreng droge stof en organische stof stof (eos),

3. Wat betekenen producten mestverwerking?


3 wat betekenen producten mestverwerking1

Aanbreng effectieve organische stof stof (eos),

3. Wat betekenen producten mestverwerking?


3 wat betekenen producten mestverwerking2

Aanbreng effectieve organische stof/ kg N stof (eos),

3. Wat betekenen producten mestverwerking?




Spuiwater van luchtwassers
Spuiwater van luchtwassers stof (eos),

Brengt geen organische stof noch fosfaat aan

Bestaat uit ammoniumsulfaat

Voorjaarsmeststof

Opgepast voor bladverbranding (hoge EC, lage pH)

Hou rekening met hoge zwavelaanbreng

vb. Bij 30 kg N/ha geef je al 84 kg S03

Niet in contact laten komen met kalkmeststoffen

Bij voorkeur bij bewolkt windstil weer toedienen

Zuurwerkend effect


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

5. Koolstofsimulator: adviessysteem voor het koolstofbeheer in akkergronden

  • Ontwikkeld door:

  • - Bodemkundige Dienst van België en Vakgroep Bodembeheer,

  • - in opdracht van Vlaamse Overheid, Dienst Land en Bodembescherming

  • Wat:

  • - gebruiksvriendelijk en interactief programma

  • inschatting lange termijnevolutie organische C-gehalte in akkerbouwpercelen i.f.v. gewasrotatie en bemestingspraktijk.

  • Gebaseerd op:

  • Roth-C model (landbouwk. onderzoeksstation Rothamsted)

  • Toepasbaar op:

  • - de meeste gangbare akkerbouwpraktijksituaties in Vlaanderen


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Varkensdrijfmest in akkergronden


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

Varkensstalmest in akkergronden


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

GFT-compost in akkergronden


Oganische stof en bodemvruchtbaarheid mogelijkheden en beperkingen met eindproducten van de mestverwerking

6. Algemeen besluit in akkergronden

  • Organische stofaanbreng speelt cruciale rol in bodemvruchtbaarheid (chemisch, bodemfysisch)

  • Grondanalyseverslag geeft perceelsspecifieke organische stofbehoefte

  • Eindproducten van mestverwerking: mogelijke aanvoer EOS wordt bepaald door:

    • samenstelling

    • humificatiecoëfficiënt

  • Koolstofsimulator geeft bijkomend inzicht in mogelijkheden en beperkingen.

    • Vraag uw exemplaar aan via mail naar land@lne.vlaanderen.be met vermelding van naam en adres