1 / 54

Grant edukacyjny Merck Institute of Aging & Health Washington (USA)

Grant edukacyjny Merck Institute of Aging & Health Washington (USA). Poprawa opieki nad osobami starszymi przez lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Łódź 2005-2006. Tomasz Kostka. Aktualne zalecenia żywieniowe. Tomasz Kostka. Odżywianie osób starszych. Stan odżywienia osób starszych:

mort
Download Presentation

Grant edukacyjny Merck Institute of Aging & Health Washington (USA)

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Grant edukacyjny Merck Institute of Aging & Health Washington (USA) Poprawa opieki nad osobami starszymi przez lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej Łódź 2005-2006

  2. Tomasz Kostka Aktualne zalecenia żywieniowe

  3. Tomasz Kostka Odżywianie osób starszych

  4. Stan odżywienia osób starszych: • nadwaga i otyłość • - niedożywienie białkowo-energetyczne

  5. Losowo dobrana grupa mieszkańców Łodzi w wieku 65-79 lat U 42% respondentów stwierdzono nadwagę (BMI: 25-30) a u 33,3% otyłość (BMI>30)

  6. Losowo dobrana grupa mieszkańców Łodzi w wieku 65-79 lat Kobiety Mężczyźni (n=177) (n=123) Wiek 70.0 (4.1) 70.2 (4.2) BMI 29.2 (4.9) 27.0 (3.9) % tkanki tłuszczowej 39.3 (5.9) 30.8 (4.6) WHR 0.84 (0.06) 0.94 (0.06) Obwód łydki 37.1 (4.9) 37.4 (3.8) MNA 24.8 (3.0) 24.4 (2.6)

  7. Losowo dobrana grupa mieszkańców Łodzi w wieku 65-79 lat Kobiety Mężczyźni (n=177) (n=123) Cukrzyca (%) 17.5 17.9 Nadciśnienie tętnicze (%) 68.4 65.9 Ch.n.s. (%) 37.3 37.3 Dolegliwości ze strony układu ruchu (%) 37.9 22.8

  8. Niski poziom cholesterolu Osoby zdrowe (młodsze): hypobetalipoproteinemia Wybrane populacje: Chiny (3.28 mmol/l) Pigmeje (2.88-3.18 mmol/l) Bantu (3.12-3.56 mmol/l) Osoby chore (starsze): choroby nowotworowe przewlekłe choroby zapalne i zwyrodnieniowe

  9. 4S - podobna redukcja epizodów wieńcowych, umieralności z powodu ch.n.s. oraz ogólnej w grupie osób 60-70 lat i młodszych CARE - 27% redukcja epizodów wieńcowych w grupie osób w wieku 60-75 lat w porównaniu z 20% u osób <60 r.ż. WOSCOPS - podobna redukcja epizodów wieńcowych, umieralności z powodu ch.n.s. oraz ogólnej w grupie mężczyzn w wieku 55-64 lat i młodszych

  10. Postępowanie w hiperlipidemii Kontrola hiperlipidemii wtórnej: cukrzyca, choroby wątroby i nerek, niedoczynność tarczycy Niefarmakologiczne: dieta, regularny wysiłek fizyczny, redukcja nadwagi i innych czynników ryzyka Farmakologiczne: - inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny) - pochodne kwasu fibrynowego (fibraty) - kwas nikotynowy - żywice

  11. Miażdżyca i jej powikłania stanowią główną przyczynę umieralności osób starszych. Poziom frakcji lipidowych powinien być oznaczany również w starszym wieku. U osób starszych, bez współistniejącej choroby o złym rokowaniu i szybkim przebiegu, dyslipidemie (szczególnie wysoki LDL-C i niski HDL-C) powinny być leczone, zwłaszcza w prewencji wtórnej. W leczeniu hyperlipidemii u osób starszych dostępny jest pełen zakres postępowania nie- i farmakologicznego.

  12. WHO 2002

  13. Ograniczyć spożycie soli do 5 gramów na dobę, Owoce i warzywa spożywać w ilości 5 porcji (400-500 g) na dobę 1 porcja odpowiada 1 jabłku, bananowi lub 3 łyżkom gotowanych warzyw Ograniczyć spożycie tłustego mięsa, i olejów do smażenia Spożycie ryb co najmniej 3 razy tygodniowo, najlepiej tłuste ryby Unikać nadużywania alkoholu Mężczyźni do 2 drinków Kobiety do 1 drinka dziennie (25g alkoholu)

  14. Niedożywieniebiałkowo-energetyczneosób starszych

  15. Proces starzenia się związany jest z szeregiem zmian strukturalnych i czynnościowych: a) spadek beztłuszczowej masy ciała (15% między 3 i 8 dekadą życia) b) spadek masy mięśni szkieletowych (sarkopenia) c) spadek podstawowej przemiany materii (BMR) i całkowitego wydatku energetycznego d) wzrost % zawartości tkanki tłuszczowej e) spadek siły i mocy mięśni - główna przyczyna niesprawności, w braku stabilności posturalnej i uzależnienia od osób trzecich f) ¯ elastyczności mięśni, ścięgien i więzadeł g) ¯ wydolności tlenowej (aerobowej)

  16. Sarcopenia - spadek masy mięśniowej wraz z wiekiem Przyczyny spadku masy mięśniowej: - zmiany hormonalne [siarczan dehydroepiandrosteronu (dehydroepiandrosterone sulphate - DHEAS), insulinopodobny czynnik wzrostu I (insulin-like growth factor I - IGF-I) i testosteron] - choroby przewlekłe - spadek aktywności ruchowej

  17. W jakim stopniu zmiany związane z wiekiem są nieuchronną konsekwencją starzenia się? Starzenie się: a) genetycznie uwarunkowany proces starzenia się b) współistnienie szeregu chorób ograniczającychsprawność fizyczną c) siedzący tryb życia d) niedożywienie

  18. Niedożywienie białkowo-energetyczne: Uwiąd (marazm, marasmus) – zmniejszenie masy mięśniowej i zapasów tłuszczu Kwashiorkor – j.w.+ hipoalbuminemia (obrzęki)

  19. EPIDEMIOLOGIA NIEDOŻYWIENIA albuminemia : n % 35 g/l 543 52,3 30 < < 35 g/l 277 26,7 25 < < 30 g/l 169 16,3 < 25 g/l 49 4,7 Facteurs prédictifs du devenir immédiat de patients âgés hospitalisés à la suite d'un évènement aigü. M. Bonnefoy, L. Ayzac, J. Bienvenu, Revue de Gériatrie 20 : 265-272, 1995.

  20. EPIDEMIOLOGIA NIEDOŻYWIENIA * W środowisku domowym: - niewystarczająca podaż pokarmowa: 20 % - niedożywienie: 4 % (Euronut Seneca). * W szpitalu lub DPS: - niewystarczająca podaż pokarmowa: 30-40% osób starszych - niedożywienie: 20-60% wg różnych kryteriów

  21. Zbyt niska podaż białka jako przyczyna sarkopenii. Dzienne zapotrzebowanie wg WHO: 0.91 ± 0.043 g × kg-1× d-1 Zalecane dzienne spożycie (RDA) w USA: 0,8 g × kg-1× d-1 U osób starszych dzienna dobowa podaż białka powinna wynosić 1.25g× kg-1× d-1 (1.0 - 1.5 g × kg-1× d -1)

  22. Ok. 50% osób > 60 r. życia spożywało mniej (USA) Ok. 25 % mężczyzn i kobiet spożywało mniej niż 0.86 i 0.81 g × kg-1 - d-1 Niska podaż kalorii: ¯ 1400 kcal w wieku ³ 65 lat

  23. Przyczyny niedożywienia Zmiany pato-fizjologiczne związane z wiekiem: + zmiany składu ciała, + zmniejszenie stężenia GH-IGF1, DHEAS, testosteronu, + zmniejszenie wydatku energetycznego

  24. Przyczyny niedożywienia Anoreksja osób starszych: - aktywność ruchowa, - szybko osiągane uczucie sytości (CCK) - stany chorobowe (cytokiny), - depresja, - leki, - nadmierna dieta.

  25. Przyczyny niedożywienia Niedostateczna podaż: - niepełnosprawność • braki w uzębieniu, suchość jamy ustnej • utrudnienie połykania

  26. Przyczyny niedożywienia Nadmierny katabolizm: - przewlekłe choroby zapalne • nadczynność tarczycy • nowotwory - infekcje

  27. Diagnostyka niedożywienia osób starszych - aspekty kliniczne - kwestionariusze (MNA) - masa ciała i jej utrata - BMI - fałdy skórne (% zawartość tkanki tłuszczowej) - obwody ramienia i łydki

  28. Three screening tests for protein energy malnutrition have been widely circulated: • The Mini-Nutritional Assessment (MNA) • The Nutrition Screening Initiative (NSI) • SCALES

  29. Kwestionariusz oceny stopnia odżywienia I Ocena skrócona A. Czy przyjmowanie pokarmów w okresie ostatnich trzech miesięcy zmniejszyło się z powodu utraty apetytu, problemów z trawieniem, żuciem czy połykaniem ? ڤ w dużym stopniu - 0 pkt ڤ w umiarkowanym stopniu - l pkt ڤ nie zaobserwowano - 2 pkt B. Utrata masy ciała w ostatnich trzech miesiącach: ڤ więcej niż 3 kg – 0 pkt ڤ badana osoba nie wie, nie potrafi sprecyzować - 1 pkt ڤ utrata masy ciała l -3 kg - 2 pkt ڤ bez utraty masy ciała - 3 pkt C. Mobilność / zdolność do samodzielnego przemieszczania się: ڤ nie opuszcza sam ( sama) łóżka lub krzesła - 0 pkt ڤ jest w stanie sam ( sama) podnieść się z łóżka lub krzesła, lecz nie wychodzi na zewnątrz - l pkt ڤ wychodzi samodzielnie z domu - 2 pkt D. Czy w ciągu trzech ostatnich miesięcy wystąpiła u pani/pana choroba o przebiegu ostrym lub stres o znacznym nasileniu ? ڤ tak - 0 pkt ڤ nie -2 pkt E. Problemy neuropsychologiczne ڤ znacznego stopnia demencja lub depresja- 0 pkt ڤ umiarkowanego stopnia demencja lub depresja - l pkt ڤ bez problemów psychologicznych - 2 pkt F. BMI body mass index = masa ciała w kg np. 76 kg: ( 1,64)2 = 76: 2,69 = 28,25 ( wzrost w metrach)2 ڤ BMI poniżej 19 - 0 pkt ڤ BMI między  19 a 21 - l pkt ڤ BMI  21 i < 23 - 2 pkt ڤ BMI  23 - 3 pkt

  30. II. Ocena pełna G. Mieszka poza placówką opiekuńczo-leczniczą: ڤ nie- 0 pkt ڤ tak - l pkt H. Przyjmuje więcej niż trzy leki dziennie: ڤ tak - 0 pkt ڤ nie - l pkt I. Odleżyny lub owrzodzenia: ڤ tak - 0 pkt ڤ nie - l pkt J. Ile posiłków dziennie pacjent spożywa: ڤ jeden posiłek - 0 pkt ڤ dwa posiłki -1 pkt ڤ trzy posiłki - 2 pkt K. Wybrane wskaźniki spożycia białka: -co najmniej jeden posiłek z produktów mlecznych ( mleko, ser, jogurt) tak ڤ nie ڤ-dwa lub więcej posiłków zawierających jajka lub rośliny strączkowe na tydzień tak ڤ nie ڤ -mięso, ryby lub drób codziennie tak ڤ nie ڤ 0 - l razy tak - 0 pkt 2 razy tak- 0,5 pkt 3 razy tak -1 pkt L. Spożywa, co najmniej dwa razy dziennie warzywa lub owoce: ڤ nie- 0 pkt ڤ tak -1 pkt M. Ile płynów ( woda, sok, kawa, herbata, mleko) dziennie spożywa? ڤ poniżej 3 filiżanek - 0 pkt ڤ od 3 do 5 filiżanek - 0,5 pkt ڤ więcej niż 5 filiżanek ( szklanek) -1 pkt N. Sposób odżywiania: ڤ nie jest w stanie jeść samodzielnie - 0 pkt ڤ je samodzielnie z trudnością -1 pkt ڤ je samodzielnie -2 pkt

  31. O. Samoocena stanu odżywiania: ڤ ocenia się jako osoba niedożywiona - 0 pkt ڤ nie potrafi ocenić stanu odżywiania - 1 pkt ڤ ocenia się jako osoba nie mająca problemów z odżywianiem - 2 pkt P. W porównaniu z innymi osobami w tym samym wieku jak pacjent ocenia swój stan zdrowia? ڤ jako gorszy - 0 pkt ڤ nie wie - 0,5 pkt ڤ tak samo dobry -1 pkt ڤ lepszy - 2 pkt Q. Obwód ramienia: ڤ <21 cm - 0 pkt ڤ21 cm < 22 cm - 0,5 pkt ڤ 22 cm lub więcej - l pkt R. Obwód łydki: ڤ < 31 cm - 0 pkt ڤ 31 cm - 1 pkt

  32. Markery niedożywienia białkowo-energetycznego Utrata masy ciała BMI < 20 kg/m2 (< 21 kg/m2) Albuminy < 3.5 g/dl Transferyna < 250 m/dl Cholesterol < 160 mg/dl Niedokrwistość Limfocytopenia

  33. Biologiczne markery niedożywienia białkowo-energetycznego Okres półtrwaniaCzułość Swoistość Albuminy 20 + +++ Transferyna 8 ++ + Pre-Albuminy2 +++ +++ RBP 1/2 +++ ++

  34. Nadmierny katabolizm PINI (Prognostic Inflammatory andNutritional Index) PINI = • 1 AGP (mg/l) x CRP (mg/l) Alb (g/l) x PA (mg/l)

  35. ! Zapobieganie i leczenie niedożywienia osób starszych Utrata masy ciała u pensjonariuszy DPS jest niezależnym czynnikiem ryzyka zgonu Pensjonariusze DPS u których występuje zwiększenie masy ciała mają mniejsze ryzyko zgonu w porównaniu z pensjonariuszami o stabilnej masie ciała

  36. Zapobieganie i leczenie niedożywienia osób starszych - zwalczanie przyczyn - wczesne wykrywanie - suplementacja żywieniowa (odżywki białkowo-energetyczne, witaminy, mikroelementy, hormony?) - sonda nosowo-żołądkowa - przezskórna przetoka żołądkowa - żywienie pozajelitowe

  37. Protein and energy supplementation in elderly people at risk from malnutrition • Suplementacja białkowo-energetyczna: • wzrost masy ciała • skrócenie hospitalizacji o 3.4 dnia • zmniejszenie umieralności (RR 0.67, CI 0.52-0.87) • Sprawność funkcjonalna, jakość życia – brak wystarczających danych Cochrane Database Syst Rev 2002; 3: CD003288

  38. Protein and energy supplementation in elderly people at risk from malnutrition • Suplementacja białkowo-energetyczna: • umiarkowany korzystny wpływ • bardziej intensywne leczenie? • - płynne odżywki białkowo-energetyczne powinny być podawane między posiłkami Cochrane Database Syst Rev 2002; 3: CD003288

  39. The effect of micronutrient supplementation on quality of life and left ventricular function in elderly patients with chronic heart failure Witaminy i mikroelementy? Poprawa funkcji lewej komory serca (LV i LVEF) oraz jakości życia u osób starszych z przewlekłą niewydolnością krążenia po 9 miesiącach suplementacji Witte et al., Eur Heart J 2005; 21; 2238-44

  40. Council for Nutritional Clinical Strategies in Long-Term Care J Gerontol A Biol Sci Med. Sci 2000; 55: M725-M734

More Related