ataksja friedreicha zesp m d kowy marta selig l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
ATAKSJA FRIEDREICHA; ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY Marta Selig PowerPoint Presentation
Download Presentation
ATAKSJA FRIEDREICHA; ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY Marta Selig

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 32

ATAKSJA FRIEDREICHA; ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY Marta Selig - PowerPoint PPT Presentation


  • 1086 Views
  • Uploaded on

ATAKSJA FRIEDREICHA; ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY Marta Selig. ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY. Jest to zespół objawów, związanych z zaburzeniem czynności móżdżku. ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY. Czynności móżdżku: Kontroluje przebieg funkcji ruchowych Integruje bodźce zmysłowe i czuciowe wyzwalające ruchy dowolne

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'ATAKSJA FRIEDREICHA; ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY Marta Selig' - mickey


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
zesp m d kowy
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY

Jest to zespół objawów, związanych z zaburzeniem czynności móżdżku.

zesp m d kowy3
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY

Czynności móżdżku:

  • Kontroluje przebieg funkcji ruchowych
  • Integruje bodźce zmysłowe i czuciowe wyzwalające ruchy dowolne
  • Reguluje napięcie mięśniowe
  • Odpowiada za optymalne i harmonijne współdziałanie poszczególnych grup mięśniowych
zesp m d kowy4
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY

Móżdżek jest stabilizującym układem regulacyjnym, który:

  • Otrzymuje wstępny meldunek o każdym bodźcu ruchowym
  • Konfrontuje ten bodziec na bieżąco z informacjami zwrotnymi o przebiegu ruchu
zesp m d kowy og lne objawy
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY – ogólne objawy
  • Brak harmonijnego przebiegu i prawidłowego tempa ruchów
  • Zaburzenie automatycznej koordynacji ruchów

Ruchy są źle wymierzone, przesadne, wykraczające poza zamierzony cel – ruchy ataktyczne oraz zaburzenia równowagi

zesp m d kowy charakterystyczne objawy
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY – charakterystyczne objawy
  • Dyssynergia – brak koordynacji pomiędzy poszczególnymi mięśniami lub grupami mięśni np. wyginanie ciała do tyłu bez jednoczesnego uginania kolan
  • Dysmetria – brak właściwej miary w ruchach, np. nadmierne rozpościeranie palców przy próbie chwycenia małych przedmiotów; zmiażdżenie porcelanowej szklanki przy próbie podniesienia jej
zesp m d kowy charakterystyczne objawy7
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY – charakterystyczne objawy
  • Ataksja (niezborność ruchowa) – nieskoordynowanie i brak harmonijnej współpracy mięśni w czasie wykonywania ruchu
    • Badanie chodu i niezborności tułowiowej
    • Próba „palec – nos”: Zbliżając się do celu palec nie trafia w nos
    • Próba „pięta – kolano”: Pięta zbacza z przedniej części goleni, kolano zbacza z boku na bok
zesp m d kowy charakterystyczne objawy8
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY – charakterystyczne objawy
  • Drżenie zamiarowe – drżenie pojawiające się i nasilające gdy palec zbliża się do celu
    • Próba „palec – nos”
  • Patologiczny objaw z odbicia – mięśnie antagonistyczne nie zostają uruchomione na czas, brak wyhamowania ruchu
zesp m d kowy charakterystyczne objawy9
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY – charakterystyczne objawy
  • Hipotonia
  • Chwiejność w pozycji stojącej – próba Romberga
    • Pacjent nie może ustać, gdy ma otwarte oczy i złączone stopy
    • Pacjent stoi, gdy ma otwarte oczy, ale po zamknięciu kiwa się w przód i tył
  • Dysdiadochokineza – zaburzenie szybkiej i płynnej naprzemienności skurczów antagonistów i agonistów
zesp m d kowy charakterystyczne objawy10
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY – charakterystyczne objawy
  • Opadanie przy próbie pozycyjnej –utrzymanie stałego tonicznego napięcia mięśni jest niemożliwe
  • Chód niepewny - na szerokiej podstawie, przechylenie w kierunku strony uszkodzenia
  • Odruch wahadłowy
    • Przy badaniu odruchu kolanowego – mięsień wykonuje kilkanaście skurczów
zesp m d kowy charakterystyczne objawy11
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY – charakterystyczne objawy
  • Oczopląs poziomy – uszkodzenie ośrodkowych połączeń przedsionkowych w móżdżku. W odróżnieniu od oczopląsu obwodowego jest stały, nie towarzyszą mu zawroty głowy i nie zmniejsza się po fiksacji wzroku
    • Wielokierunkowy
    • W jednym kierunku
  • Zaburzenia mowy (dyzartria móżdżkowa) – mowa skandowana (wszystkie sylaby wymawiane z równą siłą), wybuchowa, o nieregularnym rytmie, jak u pijanego
zesp m d kowy interpretacja wynik w
ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY – interpretacja wyników
  • Niezborność jednostronna – zespół móżdżkowy po tej samej stronie
    • Najczęstsza przyczyna – demielinizacja, choroba naczyniowa
  • Niezborność obustronna - zespół móżdżkowy obustronny
    • Najczęstsza przyczyna – leki przeciwdrgawkowe, alkohol, demielinizacja, choroba naczyniowa
  • Niezborność dotycząca siadania i chodzenia, bez niezborności kończyn - zespół móżdżkowy środkowy (uszkodzenie robaka)
    • Najczęstsza przyczyna – leki przeciwdrgawkowe, alkohol, demielinizacja, choroba naczyniowa
choroby z zespo em m d kowym
Choroby z zespołem móżdżkowym
  • Ataksja psychogenna
  • Krwawienie do móżdżku lub udar niedokrwienny
  • Ostra ataksja móżdżkowa wieku dziecięcego
  • Zespół Fishera
  • Stwardnienie rozsiane
  • Zatrucia, np. rtęcią
  • Choroba Hartnupa, niedobór dehydrogenazy pirogronianowej
  • Zanik móżdżku
  • Obrzęk śluzakowaty (niedoczynność tarczycy)
  • Guz móżdżku
  • Dziecięca encefalopatia miokloniczna
  • Heredoataksja móżdżkowa
  • Choroby zakaźne, np. mononukleoza zakaźna
  • Wrodzone ataksje móżdżkowe
ataksja
ATAKSJA

Ataksja (bezład, niezborność) - upośledzenie koordynacji ruchów dowolnych, występujące wskutek uszkodzenia móżdżku (ataksja móżdżkowa) albo sznurów tylnych rdzenia kręgowego (ataksja czuciowa).

Ataksja czuciowa, w odróżnieniu od móżdżkowej, nasila się po zamknięciu oczu, a u chorych stwierdza się zaburzenia czucia ułożenia (czucie głębokie).

ataksja15
ATAKSJA
  • Nabyta, np.:
    • Guz mózgu
    • Zanik móżdżku
    • Wylew do móżdżku
    • Udar OUN
    • Ropień OUN
    • Stwardnienie rozsiane
    • Mózgowe porażenie dziecięce
    • Infekcje wirusowe
    • Zapalenie mózgu
    • Niedobór witaminy E
    • Zmiany degeneracyjne spowodowane:
      • Chorobami prionowymi (Creutzfeldta-Jacoba (CJD), zespół Gerstmanna-Stransslera-Scheinkera (GSS))
      • Substancjami toksycznymi (alkohol, narkotyki)
  • Dziedziczna (wrodzona)
ataksje dziedziczne
ATAKSJE DZIEDZICZNE

Schorzenia o 3 głównych cechach:

  • Ataksja
  • Genetycznie uwarunkowana przyczyna
  • Patologia móżdżku i jego połączeń
ataksje dziedziczne17
ATAKSJE DZIEDZICZNE

Klasyfikacja oparta jest na:

  • Wieku zachorowania
  • Sposobie dziedziczenia
  • Specyficznych odchyleniach biochemicznych
ataksje dziedziczne klasyfikacja
ATAKSJE DZIEDZICZNE - klasyfikacja
  • Ataksje móżdżkowe o wczesnym początku (<20 r.ż) z nieznanym defektem biochemicznym
    • AR (ataksja Friedreicha, zespoły FRDA-podobne i inne ataksje recesywne)
    • Sprzężone z chromosomem X - rzadkie
  • Ataksje móżdżkowe o późnym początku z nieznanym defektem biochemicznym
    • ADCA (autosomalnie dominująca ataksja móżdżkowa)
      • Bez zwyrodnienia siatkówki, z oftalmoplegią/objawami pozapiramidowymi (ADCA I): SCA-1,2,3,4,8
      • Ze zwyrodnieniem siatkówki (ADCA II): SCA-7
      • „czyste” ADCA (ADCA III): SCA-5,6,10, DRPLA
      • Ataksje napadowe
  • Ataksje ze znanymi defektami biochemicznymi, np.
    • Ataksja/niedobór wit.E (mutacja transportera alfa-tokoferolu)
    • Ataksja - teleangiektazja
    • Abeta- i hipobetalipoproteinemia
ataksja friedreicha frda
ATAKSJA FRIEDREICHA (FRDA)
  • AR (autosomalna recesywna)
  • Inne nazwy: choroba Friedreicha, zwyrodnienie rdzeniowo-móżdżkowe lub bezład dziedziczny rdzeniowo-móżdżkowy
  • Po raz pierwszy opisana w 1863 roku przez Nicolausa Friedreicha, profesora niemieckiego
  • Najczęstsza postać ataksji dziedzicznych
  • Chorzy mogą mieć wysoki poziom intelektualny
  • Główne objawy kliniczne:
    • Postępująca ataksja chodu i kończyn
    • Brak odruchów ścięgnistych
    • Objaw Babińskiego
    • Deformacja stóp – stopa friedreichowska
    • Skolioza
    • Schorzenia serca
frda epidemiologia
FRDA - epidemiologia

(Ameryka Pn. i Europa):

  • 1 : 50.000
  • 1:120 – częstość nosicielstwa (ok. 1% populacji)
  • Rodzice są bezobjawowi
  • Ryzyko wystąpienia choroby u potomków osób chorych wynosi 25%

Niezwykle rzadko u Azjatów i Afrykanów

frda patologia
FRDA - patologia
  • Rdzeń kręgowy może być cieńszy
  • Rozległe zwyrodnienie i stwardnienie w sznurach tylnych (drogi wstępujące), w drogach rdzeniowo-móżdżkowych oraz korowo-rdzeniowych
  • Ubytek neuronów w zwojach korzeni grzbietowych i słupach Clarke’a (jądra grzbietowe)
  • Mniejsza liczba dużych zmielinizowanych aksonów w nerwach obwodowych
  • Pień mózgu, móżdżek i mózg są prawidłowe
  • Niewielkie zmiany zwyrodnieniowe jąder mostu i rdzenia przedłużonego, dróg wzrokowych i kom. Purkiniego w móżdżku
  • Zwyrodnienie mięśnia sercowego, nerwów i zwojów nerwowych
frda patologia c d
FRDA – patologia c.d.

Utrata komórek czuciowych i degeneracja ich aksonów w nerwach obwodowych, korzeniach grzbietowych i sznurach tylnych pozbawia móżdżek drogi wejściowej do niego, która jest potrzebna do koordynacji ruchów.

frda genetyka
FRDA - genetyka
  • gen odpowiedzialny za FRDA (X25) zawiera informację o 216 aminokwasowym białku frataksynie
  • Ponad 95% chorych ma zwiększoną liczbę powtórzeń sekwencji trójnukleotydowych GAA w pierwszym intronie tego genu
    • prawidłowa liczba powtórzeń < 42
    • FRDA: 66 – 1700 powtórzeń, (najczęściej 800 - 1,000 powtórzeń)
  • Im dłuższe odcinki powtórzeń, tym większe hamowanie transkrypcji, wcześniejszy początek choroby i bardziej nasilone objawy
  • Ekspresja genu FRDA jest najwyższa tkankach nie-nerwowych: w sercu, wątrobie, nerkach, mięśniach szkieletowych i trzustce.
  • Ekspresja genu FRDA w OUN: rdzeń kręgowy > móżdżek > kora móżdżku
frda frataksyna
FRDA - frataksyna
  • Znajduje się w wewnętrznej błonie mitochondrium
  • Bierze udział w homeostazie Fe:
    • regulator wejścia żelaza do mitochondrium
    • Udział w mitochondrialnej biosyntezie białek Fe-S
frda mechanizm choroby
FRDA – mechanizm choroby
  • Spadek aktywności frataksyny generuje nadmiar żelaza, powodując za szybkie przejście elektronów z białek kompleksów łańcucha oddechowego. Produktem końcowym tej reakcji nie jest woda, która powinna powstać z wodoru i tlenu, ale formują się wolne rodniki takie jak: jony ponadtlenkowe i rodniki hydroksylowe. Wolne rodniki powodują nieodwracalnie zniszczenie mitochondrium, blokując jego funkcję.
  • Spadek aktywności frataksyny powoduje niedobór mitochondrialnych białek Fe-S, które biorą udział w fosforylacji oksydacyjnej na łańcuchu oddechowym. Obniżenie aktywności białek Fe-S, które formują podjednostki łańcucha oddechowego (kompleks I, II, III) sprawia, że komórka nie jest zdolna do wytwarzania energii.
frda obraz kliniczny
FRDA - obraz kliniczny

8-15 r.ż, czasami we wczesnym dzieciństwie lub po 25 r.ż, nawet w 5 dekadzie

  • Chód ataktyczny - najczęstszy i pierwszy objaw
  • Drżenie zamiarowe – najczęściej kończyn górnych, czasem tułowia
  • Częsta zmiana pozycji
  • Dyzartria – mowa powolna, niewyraźna, afoniczna (mowa skandowana)
  • Osłabienie kończyn prowadzące do paraplegii i przykurczy zgięciowych
  • Utrata czucia wibracji – wczesny objaw
  • Utrata czucia zróżnicowania 2 bodźców
  • Częściowa astereognozja
  • Upośledzenie czucia bólu, temperatury i dotyku
frda obraz kliniczny c d
FRDA - obraz kliniczny c.d.
  • Brak odruchów ścięgnistych
  • Odruch Babińskiego
  • Zaburzenia fiksacji wzroku
  • Zrywania w czasie ruchu śledzenia
  • Dysmetria gałek ocznych
  • Oczopląs
  • Zanik nerwu wzrokowego
  • Ślepota i głuchota – bardzo rzadko
  • Zaburzenia zwieraczy – czasem, u stale leżących pacjentów
  • Skolioza i kyfoza w górnym odcinku piersiowym (>75% chorych)
  • Wydrążona i końsko – szpotawa stopa (>50%)
  • Kardiomiopatia przerostowa (>85%), zmiany w EKG
  • Cukrzyca (10 – 20%)
frda diagnozowanie
FRDA - diagnozowanie
  • Wywiad rodzinny – zwykle 2 lub więcej przypadków zachorowań w rodzinie
  • Wiek chorego – początek zachorowania przed 25 r.ż.
  • Brak odruchów ścięgnistych w kończynach dolnych (odróżnia FRDA od zespołów FRDA - podobnych)
  • Obraz kliniczny
  • Testy genetyczne
frda diagnozowanie c d
FRDA – diagnozowanie c.d.
  • Jeśli test genetyczny nie jest diagnostyczny, należy:
    • Wykonać lipidogram
    • Oznaczyć stęż. wit. E i alfa-fetoproteiny
    • Wykonać analizę enzymów lizosomalnych, długołańcuchowych kwasów tłuszczowych
    • Zbadać stęż. mleczanów, pirogronianów, ceruloplazminy i przeprowadzić badania tarczycy
  • FRDA może być naśladowany przez:
    • Izolowany niedobór wit. E (AR)
    • Abetalipoproteinemię
    • Choroby wątroby przebiegające z zastojem żółci
  • W odróżnieniu od FRDA, w ataksjach o późnym początku (AD) są:
    • Późno występują objawy
    • Wzmożone odruchy ścięgniste
    • Częste porażenie mięśni okołogałkowych
frda rokowanie
FRDA - rokowanie
  • Wolny rozwój choroby
  • >95% Chorych jest „uwiązanych” do wózka inwalidzkiego przed ukończeniem 45 r.ż.
  • Średni czas do poruszania się wózkiem inwalidzkim – ok. 15 lat po wystąpieniu objawów (u kobiet szybciej niż u mężczyzn)
  • Śmierć
    • średnio 38 r.ż.
    • Zakres wieku: 21 – 69 r.ż.
    • Przyczyna – kardiomiopatie
frda leczenie
FRDA - leczenie
  • Nie jest znane skuteczne leczenie
  • ANTYOKSYDANTY

Wiele antyoksydantów zostało przebadanych ale wybrano jeden (MNESIS czyli IDEBENONE) ponieważ:

    • Łatwo przechodzi przez błony komórkowe i ścianę mitochondriów
    • Atakuje i niszczy wolne rodniki i jony tlenu
    • Usuwa je na zewnątrz poprzez drogi oddechowe przy pomocy czynnika III zanim mogą zaatakować białka żelazowo-siarkowe
    • Nie daje efektów ubocznych
    • Jest skuteczny w kontroli przerostu mięśnia sercowego

(opisano już pacjentów, u których rezultaty są bardzo obiecujące )