hypo manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
(Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik PowerPoint Presentation
Download Presentation
(Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 15
kasper-molina

(Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik - PowerPoint PPT Presentation

144 Views
Download Presentation
(Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik
An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

  1. 07-12-2010 (Hypo)manische ontwikkeling bij olanzapine gebruik Marlijn Vermeiden

  2. Casus – Mw. J. (62 jr) 2002 opname i.v.m. depressieve- en angstklachten en automutilatie. 2002-2008 ambulante behandeling met clomipramine, later in combinatie met quetiapine. Eind 2009: angsklachten en slaapproblemen w.v. start olanzapine 1 dd 5 mg. Pte decompenseerde hypomaan. Na staken olanzapine verdwenen de hypomane klachten. Conclusie: bipolaire II stoornis. Lithium instellen. 11-2010: onvoldoende herstel depressieve klachten, second opninion Erasmus MC P2. Diagnose: depressieve stoornis met vitale kenmerken.

  3. Klinische vraagstelling • Indicatie olanzapine: • matige tot ernstige manische episode bij schizofrenie • bipolaire stoornis, wiens manische episode eerder op heeft gereageerd • Farmacotherapeutisch Kompas: (hypo)manie is geen beschreven bijerwerking • Vraag: kan olanzapine een (hypo)manie induceren?

  4. P: As I stoornis I: Olanzapine gebruik C: Placebo O: (Hypo)manie

  5. Olanzapine-induced psychotic mania in bipolar schizo-affective disorder; Benazzi, 1999 Case-report 55-jr vrouw met bipolar schizoaffectieve stoornis 1 week na start olanzapine 20 mg: insomnia, psychomotore agitatie, prikkelbaarheid en hyperactiviteit, grootheidswanen, versneld denken Remissie na enkele dagen staken olanzapine Abrupt aanvang en remissie pleiten voor causaal verband met olanzapine Theorie: serotonine > dopamine antagonisme; hypothese: manie geinduceerd door 5-HT2 blokkade

  6. Placebo-controlled trials do not find association of olanzapine with exacerbation of bipolar manie; Baker et al, 2002 2 studies gecombineerd Dubbel-blind gerandomiseerde trials Werkzaamheid olanzapine 5-20 mg per dag (n=125) i.v.m. placebo (n=129) bij behandeling acute bipolaire manie (SCID) 11-item Young-Mania Rating Scale (Y-MRS) Na 3 weken behandeling vergelijking met baseline Y-MRS

  7. Baker et al, 2002 - Resultaten Geen sign. verschillen tussen populatie groepen Werkzaamheid: gem verbetering Y-MRS olanzapine > placebo (p<0.001) Exacerbatie manie: gem verslechtering Y-MRS olanzapine < placebo (p = 0.005)

  8. Baker et al, 2002 - Conclusie Manie score verslechterd placebo > olanzapine (sign. verschil) Case reports manie door atypisch AP = exacerbatie van natuurlijk beloop bipolaire stoornis Olanzapine netto effect = anti-manie Beperkingen: Twee studies gecombineerd Geen onderscheid tussen de novo manie en verslechtering bestaande manie 3 weken = korte follow-up Is er sprake van een kwetsbare subgroep met > risico ontstaan manie bij atypisch AP gebruik?

  9. Case report - Mania and hypomania with olanzapine use; Akdemir et al, 2004 • Casus 1: • 33 jr vrouw, paranoide schizofrenie, VG manie - • Fam: blanco • Na 2 wk olanzapine 10 mg: manische kenmerken • Switch risperidon 6 mg  verbetering • Casus 2: • 36 jr man, paranoide schizofrenie, VG manie – • Fam: schizofrenie + • Na 3 dgn olanzapine 10 mg  “excessive action and talking” met slaapstoornis • Ophogen olanzapine 15 mg  onveranderd beeld

  10. Case report - Mania and hypomania with olanzapine use; Akdemir et al, 2004 • Casus 3: • 18 jr man, schizofrenie • Fam: blanco • Verslechtering beeld  start olanzapine 20 mg  meer actief, spraakzaam, dysfoor, afname impulscontrole en slaapstoornis, onsamenhangend denken, bizar gedrag • Verlaging olanzapine 15 mg en start haldol 5 mg  afname • Casus 4: • 24 jr man, gedesorganiseerd schizofrenie, haldol 15 mg • Fam: blanco • Acute psychose  additie olanzapine  na 3 wkn: toename eigenwaarde, spraakzaam, vrolijk (hypomanie)

  11. Case report - Mania and hypomania with olanzapine use; Akdemir et al, 2004 • Casus 5: • 33 jr man, paranoide schizofrenie • Fam: schizofrenie + • Olanzapine 10 mg  vrolijk, toename grootheidsgevoel Mogelijke verklaringen: • Toeval? • Onderliggende affectieve stoornis? • Olanzapine veroorzaakt manisch toestandsbeeld?  Hypothese: hogere affiniteit 5HT2 receptoren

  12. Possible induction of mania of hypomania by atypical antipsychotics: an updated review of reported cases; Rachid et al, 2004 Atypische AP deels antidepressieve werking  neiging tot manische ontwikkeling? MEDLINE search (1999-2003), atypische antipsychotica 34 casussen geinduceerde (hypo)manie  olanzapine (n=5), risperidon (n=6), quetiapine (n=5), ziprasidone (n=11), flupentixol (n=6), amisulpride (n=1) Geen (hypo)mane symptomen bij start atypisch AP

  13. Rachid et al, 2004 - Resultaten 20 casussen suggestief voor causaal verband van atypisch AP bij ontstaan (hypo)mane symptomen  snelle remissie (hypo)manie na dosis reductie / staken  verhoging dosering gaf verslechtering (hypo)manie  snelle terugval (hypo)manie na herstart zelfde AP (n=2) Overige casussen incomplete documentatie: premorbide kenmerken, symptomatologie, interval tot begin (hypo)manie, overige medicatie gebruik, dosering medicatie

  14. Rachid et al, 2004 - Conclusie Suggestief dat atypische AP effect heeft op stemming en dat causaal verband bestaat met ontstaan (hypo)manie Bewustzijn van mogelijkheid stemmingswisselingen met atypische AP, voornamelijk bij pten met schizofrenie / schizoaffectieve stoornis Netto-effect atypische AP blijft anti-manie Discussie: Hypothese: lage dosering AP resulteert in blokkade 5-HT2A maar geen D2 receptoren  inductie manische symptomen Echter: meerdere casussen (hypo)manie bij hoge doseringen Beperking: geen controle studie

  15. Take-home message Vraag: kan olanzapine een (hypo)manie induceren? Antwoord: causaal verband is niet uitgesloten echter te weinig onderzoek gedaan