Kel me gruplari
Download
1 / 23

KEL?ME GRUPLARI - PowerPoint PPT Presentation


  • 277 Views
  • Uploaded on

Bu slayda şirket ambleminizi eklemek için Ekle menüsünden "Resim”i seçin Amblem dosyanızı bulun Tamam'ı tıklatın. Amblemi boyutlandırmak için Amblem içinde bir yeri tıklatın. Amblem dışında görünen kutulara "boyutlandırma tutamaçları" denir. Nesneyi boyutlandırmak için bunları kullanın.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' KEL?ME GRUPLARI' - jillian-fry


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Kel me gruplari

  • Bu slayda şirket ambleminizi eklemek için

  • Ekle menüsünden

  • "Resim”i seçin

  • Amblem dosyanızı bulun

  • Tamam'ı tıklatın.

  • Amblemi boyutlandırmak için

  • Amblem içinde bir yeri tıklatın. Amblem dışında görünen kutulara "boyutlandırma tutamaçları" denir.

  • Nesneyi boyutlandırmak için bunları kullanın.

  • Boyutlandırma tutamaçlarını kullanmadan önce üst karakter tuşunu basılı tutarsanız, boyutlandırdığınız nesnedeki oranları korursunuz.

KELİME GRUPLARI

İsim tamlamaları

Her isim anlamca eksiktir. Mesela “bahçe” kelimesi bir isimdir ve bu “bahçe”nin kime ait olduğu, ne bahçesi olduğu gibi bilgiler “bahçe” kelimesinin içinde yoktur. İşte bu eksiklikten dolayı bazen ismin anlamını bir başka isim tamamlar. Elma bahçesi, çiçek bahçesi, Orhan’ın bahçesi gibi gruplar oluşur. Bir ismin bir başka ismi böyle tamamlamasına “isim tamlaması” adı verilir.


Tamlayan nedir tamlanan nedir
Tamlayan nedir? Tamlanan nedir?

Tamlamanın ilk unsuruna tamlayan, ikincisine tamlanan denir.

telefonun sesi 1 2

tamlayan tamlanan

İsim tamlamalarını anlayabilmek için iyelik eklerini bilmek gerekir.

İlgi ve iyelik ekleri nedir?

İlgi (Tamlayan) Ekleri:

İsmi başka bir kelimeye bağlayan eklerdir. İsim tamlamasının tamlayanında bulunur.

çayın rengi

çocuğun hastalığı

arabaların tekerlekleri

İyelik (Tamlanan) Ekleri:

İsmin sonuna gelerek varlığın sahibini bildiren eklerdir. İsim tamlamasının tamlananında bulunur.

çayın rengi

çocuğun hastalığı

arabaların tekerlekleri


Sim tamlamas
İsim Tamlaması

  • Belirtisiz İsim Tamlaması:

  • Birinci unsurun eksiz olduğu, ikincinin ek aldığı tamlamalardır.

  • kitap kapağı

  • yol kenarı

  • ayakkabı burnu

  • konuk giysileri


Belirtili sim tamlamas
Belirtili İsim Tamlaması:

  • İki unsurun da ek aldığı tamlamalardır.

  • kitabın kapağı

  • yolun kenarı

  • ayakkabının burnu

  • konukların giysileri


Tak s z sim tamlamas
Takısız İsim Tamlaması:

  • İki unsurun da ek almadığı isim tamlamalarıdır. Birincisi ikincinin hammaddesini ya da neye benzediğini bildirir.

  • kağıt tabak

  • cam kavanoz

  • demir parmaklık

  • yün kazak

  • ölü deniz

  • yılan yol

  • aslan asker

  • kraliçe arı


Zincirleme sim tamlamas
Zincirleme İsim Tamlaması:

  • Ya tamlayanın ya tamlananın ya da her ikisinin bir isim tamlaması olduğu durumlara denir.

  • bilgisayar satıcılarının çantaları

  • gömleğimin kol düğmeleri

  • Türkiye’nin turizm gelirlerinin toplamının faizi…


Sim tamlamalar n n zellikleri
İsim Tamlamalarının Özellikleri

Tamlayanla tamlanan arasına başka kelimeler girebilir.

  • yemeğinnefiskokusu

  • ülkemizin değişik sebeplerle bir türlü toplanamayan, toplandığında gayri safi milli hâsılayı yükseltecek olanvergileri…

    Tamlayan da tamlanan da sıfat alabilir.

  • yüksekdağlarınkokuluçiçekleri…

  • zirvelerden kopup gelen rüzgârın bedenimi buz gibi yapansoğuğu…


Sim tamlamalar n n zellikleri1
İsim Tamlamalarının Özellikleri

Tamlayanla tamlanan yer değiştirebilir.

  • Bulutlarıdağıldı artıkdağların.

  • Şimdilerde saçları iyiceağarmış benim biricik babacığımın.

    Zamirlerle isim tamlaması kurulur.

  • Kimin nesikaybolmuş.

  • Bunların çoğukayıp.

    İsim ve zamir dışında başka kelimelerle isim tamlaması kurulmaz.

  • Çocuğun anlayacağını biliyorduk.

  • Senin gibisini görmedim.


Sim tamlamalar n n zellikleri2
İsim Tamlamalarının Özellikleri

  • -den hal eki tamlayan eki yerine kullanıldığında da tamlama isim tamlamasıdır.

  • Arkadaşlarından bazısıbaşarılı değil.

  • Dükkânlardan üçüdaha açılmamış.

  • Bir tamlayan birden fazla tamlanana bağlanabilir.

  • Sabahleyin büronunhalısını, paspasını, camlarınıyıkadık.

  • Birden fazla tamlayan bir tamlananı tamamlayabilir.

  • Ali’nin, Cem’in, Musa’nın notları eşit.

  • Cümlede “sadece tamlanan”ın kullanıldığı durumda bu “tamlanan”a “tamlayanı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Yolculuktaçantasıkaybolmuş.

  • Bana defterini verdi.


Kel me gruplari

  • Cümlede “sadece tamlayan”ın kullanıldığı durumda bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Bu üç daireablamındır.

  • Bu üç daireablamın dairesidir.

  • Kitap Tarık’ın.

  • Kitap Tarık’ın kitabı.

  • Belirtisiz isim tamlaması sıfat görevinde kullanılabilir.

  • Su yeşiligömleğini giymişti.

  • Göğü ateş rengibulutlar kapladı.

  • Bu, acemi işibir resim.

  • Belirtisiz isim tamlaması sıfat tarafından nitelenebilir.

  • Etkileyiciçam kokuları arasında ilerliyoruz.

  • eski devlet bakanı…


S fat tamlamas
Sıfat Tamlaması: bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Bir sıfatın, ismin anlamını tamamladığı durumlara sıfat tamlaması denir.

  • mavi gömlek

  • küçük dereler

  • Yeşil elmalarkızardı, olgunlaştı.

  • Fuara birçok işadamı katıldı.

  • Sıfat tamlamaları anlam ve yapı bakımlarından isim tamlamasından farklıdır. Birinci fark tamlayandadır. İsim tamlamasında tamlayan isimdir, sıfat tamlamasında ise sıfattır. Sıfat tamlamasının tamlayanı özellik bildirir. İsmi, renk, koku, biçim, büyüklük, nitelik, sayı gibi yönlerden tamamlar.


S fat tamlamalar n n zellikleri
Sıfat Tamlamalarının Özellikleri bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Adlaşmış sıfatlar, sıfat tamlaması sayılmaz. Aşağıdaki cümlede “yeşiller” ve “maviler” kelimeleri adlaşmış sıfattır ve sıfat tamlaması değildir.

  • Tatbikatta yeşiller mavileri yendi.


Unvan grubu
Unvan Grubu: bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Kişilerin mesleklerini, makamlarını, akrabalık ilişkilerini, lakaplarını, onlara duyulan saygıyı belirten sıfatlara unvan denir. Unvanlar insan isimlerini niteler. Bazen isimden önce, bazen sonra gelir:

  • İsmet Bey, Teğmen Kasım, Ali Amca, Hasan Paşa, Ahmet Reis, Doktor Okan, Ayşe Hanım, Çolak Salih, Mustafa Öğretmen...

  • Unvan bildiren kelimeler bazen isim göreviyle kullanılır:

  • Paşa buraya gelecekmiş.

  • Bunu doktor söyledi.


Edat ilge grubu
Edat bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.(ilgeç) Grubu:

  • Edatlar cümleye çeşitli anlamlar katan sözcüklerdir. Görevleri anlam grubu oluşturmaktır. Kendilerinin tam bir anlamı yoktur ama cümleye anlam katar. Başlıca edatlar şunlardır: İçin, kadar, gibi, üzere, bir, dolayı, değil, -e göre, -e doğru, -e rağmen, -e karşı, -den başka, -den beri, -den yana, -den sonra, sadece, ile…

  • Bir kelimenin edat olup olmadığını ve edatın cümleye hangi anlamları kattığını bilebilmek gerekir.

  • İçin:

  • Hastalandığı için iki gündür gelmiyor. (neden)


Kadar bu kadar ba ar l birini hi g rmedim kar la t rma
Kadar: bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.Bu kadar başarılı birini hiç görmedim (karşılaştırma)

  • Gibi:

  • Rüyagibi bir yazdı. (benzetme) ( sıfat yapmış)

  • Üzere:

  • Kitabı geri vermeküzere aldı. (koşul)

  • -e göre:

  • Babamagöre, öğretmen olmalıymışım. (görüş)

  • -e doğru:

  • Akşamadoğru size geliriz. (zaman)


Dikkat
Dikkat! bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Sonunda doğru adrese geldik. (sıfat)

  • Tahtaya bir doğru çizdi. (isim)

  • O her zaman doğru konuşur. (zarf)

  • Bana doğru bağırdı. (edat)

  • Bana doğru söyle, yalan konuşma. (zarf)


Ba la l grup
Bağlaçlı Grup: bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Bağlaç; sözcükleri, söz öbeklerini ve cümleleri bağlayan sözcüklerdir. Kendilerinin tam bir anlamı yoktur. Edatlar grup oluşturduğu halde bağlaçlar grup oluşturmaz. Onun için “bağlaç grubu” yoktur “bağlaçlı grup” vardır.

  • Fakat, ama, ve, veya, ya da, de, ki, ne var ki, öyleyse, oysa, çünkü, nitekim, hem…hem, ne…. ne, ya…. ya…

  • Bağlaçlar asıl görevlerinin yanında ek görevler de edinir. Hatta öyle olur ki bağlacın ek görevi bağlama görevinin önüne geçebilir. Aşağıda bunun birçok örneğini göreceksiniz.

  • Fakat:

  • Yıllar geçti; fakat sizi hiç unutmadım. (ekleme bilgi)


Kel me gruplari

Ve: bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.Genelde cümleye değişik anlamlar katmaz. Sadece bağlama görevi yapar.Bu durumda neleri bağladığı önemlidir.Ben ve sen ayrılmaz bir bütünüz. (zamirleri bağlamış)Köyünü ve annesini çok özlemiş. (nesneleri bağlamış)

  • Ama:

  • Bizimle gelebilirsin; ama yaramazlık yapmak yok. (koşul)

  • De:

  • Dostlarını aradı da bulamadı. (cümleleri bağlamış)

  • Ki:

  • Gül ki yüzünde güller açsın. (koşul)

  • Ne…ne:

  • Yanında ne kalemi var ne defteri. (nesneleri bağlamış)


Dikkat1
Dikkat! bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Yalnız, Ancak;

  • “Sadece” anlamında olursa edattır.

  • Biz yalnız senin sözlerine inanırız.

  • Bu soruları ancak sen çözersin.

  • “Fakat” anlamında olursa bağlaçtır.

  • Onu gördüm ancak beğenmedim.

  • Konuyu anladım yalnız soruları çözemedim. İle;

  • “ve” anlamındaysa bağlaç değilse edattır.

  • Çocuklar bizi çiçeklerle karşıladı.

  • Sinekli Bakkal’la Tatarcık romanını okudum.


Nlem grubu
Ünlem Grubu: bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Bunlar, bir ünlemle bir ismin oluşturduğu gruplardır.

  • Yahu birader!

  • Aman Tanrım, sen beni koru!

  • Vah dostum vah!

  • A hanım tuhaf laf ediyosun!

  • Peyami Safa

  • Ay oğlan, ay adamım!


Kileme grubu
İkileme Grubu: bu “tamlayan”a “tamlananı düşmüş isim tamlaması” denir.

  • Anlatıma akıcılık katmak, anlamı pekiştirip güçlendirmek, zenginleştirmek, çekici kılmak ya da değişik anlam ilgileri oluşturmak için iki kelimenin birlikte kullanılmasına ikileme grubu denir.

  • Günyavaş yavaş ağarıyor.

  • Hastanın durumu pek iyi değil, şöyle böyle…


Kilemeler a a daki gibi de i ik ekilde yap labilir
İkilemeler aşağıdaki gibi değişik şekilde yapılabilir

  • Aynı kelimenin tekrarıyla yapılır.

  • Buzdolabındaki meyveleri soğuk soğuk yediler.

  • Karşıt anlamlı kelimelerle yapılır.

  • Bazıları ileri geri konuşuyor.

  • Yakın anlamlı kelimelerle yapılır.

  • Nişan törenine hısım akraba herkes geldi. Anlamsız kelimelerle yapılır.

  • Biri anlamlı olan iki kelimeyle yapılır.

  • Havuzun dibine çer çöp birikmiş.

  • Yansımalarla yapılır.

  • Sen horul horul uyuyunca ben uykusuz kaldım.

  • Bir sözcüğe “m” sesi eklenerek yapılır.

  • Kalem malem getirmedim.


Uyari
UYARI yapılabilir

  • İkilemelerde sözcükler ayrı ayrı yazılır, bitiştirilmez. Aralarına noktalama işareti konmaz. Fakat ikileme bir nesneye ad olmuşsa kelimeleri bitişik yazılmalıdır.

  • Yeni gömleğe, düğme yerine çıtçıt diktik.

  • Civciv, annesinin yanından ayrılmıyor.

  • Saatlerdir dırdırla kafamızı şişirdi.