L p dler n yapisal ve levsel zell kler xv
Download
1 / 24

- PowerPoint PPT Presentation


  • 137 Views
  • Uploaded on

LİPİDLERİN YAPISAL VE İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ XV. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006. Eikozanoidlerin biyosentezi.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about '' - jamil


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
L p dler n yapisal ve levsel zell kler xv

LİPİDLERİN YAPISAL VE İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ XV

Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIKADÜTF Biyokimya AD

2006


Eikozanoidlerin biyosentezi
Eikozanoidlerin biyosentezi

Eikozanoidler, araşidonattan sentezlenirler. Spesifik bir fosfolipaz, eikozanoid sentezi için, hormonal veya diğer uyarılara yanıt olarak membran fosfolipidlerinden araşidonatı serbestleştirir.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Steroidler, membran fosfolipidlerinden araşidonatın serbestleşmesini inhibe ederek eikozanoid sentezini önlerler.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Sinyal üreten bir bileşiğin (büyüme faktörü ya da sitokin) plazma zarının dış yüzeyinde yerleşmiş özgül reseptörü ile etkileşmesi eikozanoid sentezini başlatır.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Zar fosfolipidlerinden araşidonik asit salınması için fosfolipaz A2 yolu ve fosfolipaz C yolu olmak üzere iki yol vardır.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Bazı hücreler fosfolipaz A fosfolipaz A2 yolunu, bazıları ise fosfolipaz C yolunu kullanır.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

A fosfolipaz Araşidonattan eikozanoid sentezi için üç yol vardır:

-Siklooksijenaz yolunda prostaglandinler ve tromboksanlar oluşur.

-Lipoksijenaz yolunda lökotrienler, hidrosieikozatetraenoik asitler (HETE) ve lipoksinler oluşur.

-Sitokrom P450 epoksijenaz yolunda epoksitler ve dioller oluşur.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Hücrelerin çoğu bir temel ürün yapar. Örneğin endotel hücrelerinde öncelikle prostaglandin, nötrofil lökositlerde lipoksijenaz ürünleri sentezlenir. Trombositler hem siklooksijenaz hem de lipoksijenaz ürünü yaparlar.


Siklooksijenaz yolu
Siklooksijenaz yolu hücrelerinde öncelikle prostaglandin, nötrofil lökositlerde lipoksijenaz ürünleri sentezlenir. Trombositler hem siklooksijenaz hem de lipoksijenaz ürünü yaparlar.

1-serisinden prostaglandinlerin öncülü eikozatrienoik asit, 2-serisinden prostaglandinlerin öncülü araşidonik asit, 3-serisinden prostaglandinlerin öncülü eikozapentaenoik asittir.

Memeli hücreleri tarafından yapılan prostaglandinlerin çoğu araşidonik asitten sentezlenen 2-serisindendir (PGE2, PGI2, TXA2 ve diğerleri).


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Siklooksijenaz yolunda prostaglandin sentezi için, zardan serbestleştirilen araşidonik asit, siklooksijenaz (COX)[PGH sentaz (PGHS)] enzimi etkisiyle prostaglandin endoperoksit üzerinden PGH2’ye dönüştürülür.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

COX, endoplazmik retikulumda ve çekirdek zarında zara bağlı bir enzimdir. Yapısal (COX-1) ve uyarılan (COX-2) olmak üzere iki şekli vardır.

Aspirin, COX-2 inhibisyonu yaparak antiinflamatuvar etki, COX-1 inhibisyonu yaparak gastrointesinal hasar oluşturur.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Çeşitli nonsteroidal antiinflamatuvar ilaçlar, COX-2’yi inhibe ederek etki gösterirler. Glukokortikoidler, COX-2 sentezini bloke ederler.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

PGH inhibe ederek etki gösterirler. Glukokortikoidler, COX-2 sentezini bloke ederler.2, başka bir zara bağlı enzime geçer. Bu enzim de onu hücre tarafından yapılan prostaglandin ürününe dönüştürür.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Endotel hücresinden salınan temel ürün PGI inhibe ederek etki gösterirler. Glukokortikoidler, COX-2 sentezini bloke ederler.2 iken, trombositlerden salınan temel ürün TXA2’dir.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

PGE inhibe ederek etki gösterirler. Glukokortikoidler, COX-2 sentezini bloke ederler.2, inflamasyonda rol oynamaktadır.


Lipoksijenaz yolu
Lipoksijenaz yolu inhibe ederek etki gösterirler. Glukokortikoidler, COX-2 sentezini bloke ederler.

Lipoksijenazlar çözünebilen enzimlerdir. Ancak 5-lipoksijenaz, aktive olunca bir zara tutunur.

5-lipoksijenaz, nötrofillerde;

12-lipoksijenaz trombositlerde;

15-lipoksijenaz eozinofillerde boldur.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Lipoksijenazlar, bir karbona bir tek oksijen molekülünün eklenmesini katalizleyerek bir çift bağ oluşturur ve bir hidroperoksi grup yaratırlar.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Lipoksijenazların etkisiyle araşidonik asitten oluşan hidroperoksieikozatetraenoik asitler (HPETE), çok kısa ömürlüdür.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Lipoksijenazların etkisiyle araşidonik asitten oluşan hidroperoksieikozatetraenoik asitler (HPETE), ya lökotrienlere ya lipoksinlere dönüşür ya da karşılık gelen HETE’lere indirgenirler.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Lökotrienler, hidroperoksieikozatetraenoik asitler (HPETE), ya lökotrienlere ya lipoksinlere dönüşür ya da karşılık gelen HETE’lere indirgenirler. lökositlerde araşidonik asitten 5-lipoksijenaz etkisiyle oluşan 5-HPETE’ten oluşurlar.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Lökotrien hidroperoksieikozatetraenoik asitler (HPETE), ya lökotrienlere ya lipoksinlere dönüşür ya da karşılık gelen HETE’lere indirgenirler.sentezinde görevli 5-lipoksijenaz inhibitörleri astım tedavisinde kullanılırlar. Zileuton bunlardan biridir.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Lipoksinler, hidroperoksieikozatetraenoik asitler (HPETE), ya lökotrienlere ya lipoksinlere dönüşür ya da karşılık gelen HETE’lere indirgenirler.15- ve 5-lipoksijenaz etkisiyle araşidonik asidin ardışık oksidasyonu sonucu oluşurlar.


Lipidlerin yapisal ve islevsel zellikleri xv

Lipoksin A, hidroperoksieikozatetraenoik asitler (HPETE), ya lökotrienlere ya lipoksinlere dönüşür ya da karşılık gelen HETE’lere indirgenirler. nötrofillerde süperoksit anyon oluşumunu uyarır, kemotaksise neden olur.


Sitokrom p 450 epoksijenaz yolu
Sitokrom P hidroperoksieikozatetraenoik asitler (HPETE), ya lökotrienlere ya lipoksinlere dönüşür ya da karşılık gelen HETE’lere indirgenirler.450 epoksijenaz yolu

Sitokrom P450 epoksijenaz yolunda araşidonik asitten oluşan ana ürünler epoksitlerdir (EET).

Epoksitler, vazoaktiftirler ve böbrek fonksiyonları üzerine etkilidirler.