Biotechnologie
Download
1 / 33

BIOTECHNOLOGIE - PowerPoint PPT Presentation


  • 251 Views
  • Uploaded on

BIOTECHNOLOGIE. Paarse anjers. Geninjectie. Biologische waterzuivering. ‘Superzalm’. A. Natuurlijke genenoverdracht. BACTERIËN. Plasmiden zijn ringvormige stukjes DNA die een klein aantal genen bevatten. Plasmiden zijn vectoren (transportmiddel) voor het introduceren van DNA.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'BIOTECHNOLOGIE' - gurit


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Biotechnologie

Paarse anjers

Geninjectie

Biologische waterzuivering

‘Superzalm’


Biotechnologie

A. Natuurlijke genenoverdracht

BACTERIËN

Plasmiden zijn ringvormige stukjes DNA die een klein aantal genen bevatten.

Plasmiden zijn vectoren (transportmiddel) voor het introduceren van DNA.

Bacteriën kunnen plasmiden gebruiken om snel stukken DNA uit te wisselen. bv. resistentiegenen


Biotechnologie

VIRUSSEN

Virussen fungeren van nature als vectoren voor DNA:

ze brengen hun DNA (of RNA) over naar de gastheercel die verplicht wordt het viraal DNA tot expressie te brengen

Animatie: http://www.bioplek.org/animaties/celtotaal/bacteriofaag.html


Biotechnologie

Voorbeeld:

bacteriofaag


Biotechnologie

Bacteriën beschermen zich tegen fagen met restrictie-enzymen

‘moleculaire scharen’

Restrictie- of knipenzymen herkennen bepaalde DNA-sequenties en knippen die door.

Sommige basen zijn na het knippen niet meer gepaard met een complementaire base en vormen ‘sticky ends’

sticky-ends vormen een palindroom


Biotechnologie

B. GENETISCH GEWIJZIGDE ORGANISMEN restrictie-enzymen

Organismen die één of meerdere genen krijgen ingebouwd noemen we TRANSGEEN

Mogelijke technieken om DNA in een cel te smokkelen:

  • Bij bacteriën: recombinant DNA-techniek Plasmiden knippen met restrictie-enzymen, een gen inbrengen en met DNA-ligase plakken.

  • Vb. menselijke insulinegen via plasmide in bacterie brengen.

  • Vb. resistentiegen van stafyllokok naar E.coli (natuurlijk)


Biotechnologie

2. Bij planten: dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

De baterie brengt via de plasmide een gen in de plantencellen die ze stimuleert om een zeer snel te gaan delen (tumorvorming).

Het tumorgen kan vervangen worden door een gen met de gewenste eigenschappen voor een gewas, Vb. transgene rijst met bèta-caroteen.


Biotechnologie

a) dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

b)

c)

3.Bij planten: genen, uit plasmiden geknipt, worden op miniscule gouddeeltjes geplakt; dan worden deze onder hoge druk in de cellen geïnjecteerd

Bv insecticidegen in transgene maïs


Biotechnologie

4. Bij dieren: dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

Genen rechtstreeks injecteren in bevruchte eicellen of foetale cellen


Biotechnologie

BIOTECHNOLOGISCHE TECHNIEKEN dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

PCR: polymerase chain reaction

Repetitief aanmaken van een welbepaald DNA-fragment

Drie-stappen-proces

  • Denaturatie: dubbelstreng DNA splitst zich op in 2 enkelstrengen t°: 90 – 95°C

2.Renaturatie: na afkoeling primers toevoegen die zich binden aan enkelstrengs DNA

3.Polymerisatie: ketenverlenging vanaf de primer mbv. toegevoegde basen en DNA-polymerase (Taq-polymerase)


Biotechnologie
PCR dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

72°

  • DENATURATIE DNA enkelstrengs maken (door verhitten).

94°

* PCR =

Polymerase Chain Reaction


Biotechnologie
PCR dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

  • DNA enkelstrengs maken (door verhitten).

  • RENATURATUTIE (t° ) Toevoegen van DNA primers, vrije nucleotiden, en Taq polymerase.

+ Taq polymerase

+ primers

64°

Enzym afkomstig van warmwaterbronbacteriën

Verlengen DNA-keten door inbouwen van kunstmatige nucleotiden


Biotechnologie
PCR dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

  • DNA enkelstrengs maken (door verhitten).

  • Toevoegen van vrije nucleotiden, DNA primers en TAq polymerase.

  • POLYMERISATIE Enkelstrengs DNA wordt dubbelstrengs.

72°


Biotechnologie
PCR dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

94°

  • DNA enkelstrengs maken (door verhitten).

  • Toevoegen van vrije nucleotiden, DNA primers en TAq polymerase.

  • Enkelstrengs DNA wordt dubbelstrengs.

  • Opnieuw DNA verhitten (enkelstrengs), afkoelen tot 64° (binding primer) en bij 72° Taq- polymerase laten werken (dubbel-strengs DNA.Enz. enz. enz.(na 12 cycli zijn er ca. 5000 kopieën, na 30: 1 073 741 824).

94°


Biotechnologie

Restrictiefragment-lengtepolymorfisme (RFLP) dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

Agarose-gel-elektroforese


Restrictiefragment lengtepolymorfisme rflp
Restrictiefragment -lengtepolymorfisme dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt. (RFLP)

  • digestie van DNA met restrictie-enzym


Restrictiefragment lengtepolymorfisme rflp1
restrictiefragment-lengtepolymorfisme (RFLP) dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

  • digestie van DNA met restrictie-enzym

  • gelelektroforese (met agarosegel)


Biotechnologie

gelelektroforese: opzet stalen dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

1 2 3 


Biotechnologie

gelelektroforese: spanning dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

-

+


Biotechnologie

gelelektroforese: spanning dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

-

+


Biotechnologie

gelelektroforese: spanning dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

-

+


Biotechnologie

1000 dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

500

300

200

100

gelelektroforese: visualisatie

-

+


Restrictiefragment lengtepolymorfisme rflp2
restrictiefragment-lengtepolymorfisme (RFLP) dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

  • digestie van DNA met restrictie-enzym

  • gelelektroforese (met agarosegel)

  • interpretatie


Biotechnologie

Biotechnologische toepassingen in de gezondheidszorg dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

C.1 Geneesmiddelen

  • insuline en groeihormoon: uit genetisch gewijzigde bacteriën of gisten (veilig en goedkoop!)

  • stollingsfactor VIII: construct van een menselijk gen voor factor VIII en een regulatorgen voor een melkeiwit van varkens >> zeugen geven melk met factor VIII

  • erytropoïetine (EPO): in transgene zoogdiercellen (duur) hierdoor kunnen veelvuldige en gevaarlijke (besmettingen) bloedtransfusies bij dialysepatiënten vermeden worden.


Biotechnologie

C.2 Vaccins dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

  • gen met de DNA-code van een manteleiwit van een gevaarlijk virus wordt ingebracht in een onschadelijk virus

  • >> na vermeerdering in zoogdiercellen ontstaat een ongevaarlijk virusmengsel (met het manteleiwit van het gevaarlijke virus)

  • >> het virusmengsel wordt toegediend aan de mensen en het afweersysteem produceert antistoffen tegen het gevaarlijke virus (herkent het manteleiwit)

  • >> het virus wordt onschadelijk gemaakt door de antistoffen.

  • >> minder gevaarlijk dan injectie met geïnactiveerde of verzwakte ziekteverwekkers


Biotechnologie

C.3 Gentherapie dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.


Biotechnologie

Biotechnologische toepassingen in de landbouw dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

  • klassieke plantveredeling: gewassen verbeteren door kruising en selectie >> duurt lang; intensief; naast gewenste kenmerken worden ook altijd andere kenmerken overgedragen

  • transgene gewassen: in één enkele stap kan heel gericht een bepaald kenmerk aan een plant worden toegevoegd

  • >> gevaar: contaminatie van ‘wilde’ planten door stuifmeel van GGO >> risico’s nog niet echt gekend

  • >> monopoliepositie van multinationals die bepaald herbiciden produceren (de transgene planten zijn enkel resistent tegen hun herbicide)

  • vbn. Transgene soja, maïs, rijst, bananen, koolzaad,…


Biotechnologie

Biotechnologische toepassingen in het gerechtelijk onderzoek dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

  • forensisch onderzoek: aan de hand van PCR en gel-elektroforese kan DNA uit bloed, sperma, haarwortels, huidschilfers, … vergeleken worden

  • >> dader-identificatie

  • >> identificatie verminkte slachtoffers

  • >> vaderschapstest

  • >> mitochondrionaal DNA (mDNA): verwantschap in moederlijke lijn (stamboom)


Biotechnologie

Vragen i.v.m. biotechnologie dikwijls wordt het Ti-plasmide (tumor inducing) van de bodembacterie Agrobacterium tumefaciens gebruikt.

1. Wat is een voordeel van gentechnologie t.o.v. het klassieke veredelen van planten?

2. Wat is het verschil tussen reproductief en therapeutisch klonen?

3. Welke bijdrage zou gentechnologie kunnen leveren aan het voedselprobleem?

4. Wat betekent VNTR?

5. Waarom kon men met mDNA van het skelet van de Tsaar géén identificatie doen a.d.h.v. het mDNA van prins Philip van Engeland, terwijl men de Tsarina en haar kinderen wel kon identificeren?

6. Waarom is de gentechnologische productie van EPO duurder en moeilijker dan de productie van insuline?