prof dr neyhan ergene l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
lökosit PowerPoint Presentation
Download Presentation
lökosit

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 159

lökosit - PowerPoint PPT Presentation


  • 893 Views
  • Uploaded on

lökositler

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'lökosit' - guest22229


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
prof dr neyhan ergene

LÖKOSİTLER

Prof. Dr. Neyhan Ergene

KAN FİZYOLOJİSİ

slide2

Eritrosit

  • Lökositler:
    • Granülositler;

Nötrofil (%55-65)

Eosinofil (%1-3)

Basofil (%0-1)

    • Agranülositler;

Lenfosit (%25-35)

Monosit (%3-7)

  • Trombosit (Kan pulcukları)

KAN HÜCRELERİ

slide4

Nötrofil 2.5-7.5 bin % 45-75

Lenfosit 1.0-4.5 bin % 20-40

Monosit 0.2-0.9 bin % 2-10

Eosinofil 0.1-0.4 bin % 1-6

Bazofil 0-0.2 bin % 1

l kos tler
LÖKOSİTLER
  • GRANÜLOSİTLER;

Polinuklear Hücreler

NÖTROFİL % 55-65

Çomak çekirdekli %1-2,

Parçalı çekirdekli %60-70

EOSİNOFİL %1-3

BAZOFİL %0-1

  • AGRANÜLOSİTLER

Mononuklear Hücreler

MONOSİT %3-7

LENFOSİT % 25-35

l kopoez s
LÖKOPOEZİS

Granülopoesis;

Myeloblast

Promyelosit

Myelosit (Nötrofil, Eosinofil, Bazofil ayırımı)

Metamyelositler

Çomak granülositler

Agranülopoesis;

1-Lenfositler;

Lenfoblast

Prolenfosit

Erken lenfosit

Geç lenfosit

2-Monositler;

Monoblast

Promonosit

Monosit

7

plur potent hemapoet k stem h creler phsc
plurİpotenthemapoetİkStemHücrelerİ (PHSC)

LENFOİD STEM H.

(LSC)

KOLONİ OLUŞTURMA BİRİMLERİ

(CFU)

T-Lenfosit

B-Lenfosit

CFU-M

CFU-GM

CFU-E

Monosit

Megakaryosit

GRANÜLOSİT

NÖTROFİL

EOSİNOFİL

BASOFİL

Eritrosit

Trombositler

Makrofaj

l kos tler n gel m
LÖKOSİTLERİN GELİŞİMİ

MİYELOSİTİK SERİ

LENFOSİTİK SERİ

Miyeloblast

Monoblast

Lenfoblast

Megakaryosit

Promiyelosit

Nötrofil

Miyelosit

Basofil

Miyelosit

Eosinofil

Miyelosit

Genç Nötrofil

Metamiyelosit

Eosinofil

Metamiyelosit

Nötrofil

Metamiyelosit

NÖTROFİL

EOSİNOFİL

BASOFİL

MONOSİT

LENFOSİT

slide13
Granülosit yapımı;
  • Myeloblast; 10-20 µm çapında, büyük çekirdekli, düzgün yüzeyli, bir ya da daha fazla çekirdekçik bulunur
  • Promyelosit; Non-spesifik ince granüller oluşur, progranülosit olarak da adlandırılır, sitoplazmalarının jel özelliği kemik iliğinde kalmalarını sağlar
  • Myelosit; promyelositler bölünüp olgunlaşarak myelositlere dönüşür
  • Metamyelositler; myelositlerden gelişirler, olgunlaşarak çomak çekirdekli hücrelere dönüşür
kem k l
KEMİK İLİĞİ

Miyeloblast

Lenfoblast

Monoblast

Eritroblast

Megakaryosit

Lenfoid dokuyla birlikte

Normoblast

Retikülosit

Trombosit

Lenfosit

Monosit

  • Granülositler
  • Nötrofil
  • Eosinofil
  • Basofil

Eritrosit

slide15

LÖKOSİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

  • Farklı büyüklükte çekirdekli hücreler,
  • Eritrositle oran ~ 700/1,
  • Büyüklükleri 8-20 µm çapta,
  • Normal sınır 4-10 x103 /mm3 ,
  • Görevleri savunma,
  • Diapedesis özelliği var,
  • Bazıları fagositik,
  • Ameboid hareket edebilirler,
  • Kemotaksis yapabilirler.
slide16
Lökositler eritrositlerden daha büyük yapıdaki hücreler olup sayıları mm3 kanda 4-10 bin arasında değişir
  • Nötrofiller (nötral boya, pembe)
  • Bazofiller (bazik boya, mavi)
  • Eosinofiller (asidik boya, kırmızı)
  • Granülositlerin üretiminde ilk üç basamak da (myeloblast, promyelosit, myelosit) DNA sentezi ve mitoz vardır, bundan sonraki dönemde farklılaşma ve olgunlaşma görülür
slide17
Myeloid Akyuvarların Yaşam Süreleri

KÖK HÜCRE

Myeloblast

Promyelosit Çoğalma Havuzu Kemik İliğinde

Myelosit

Metamyelosit Olgunlaşma havuzu Kemik İliğinde

Çomak çekirdekli Nöt.

Parçalı “ “

Çomak çekirdekli Nöt. Dokulara geçen Nötrofil (Dokuda)

Parçalı “ “

Dolaşım Kanında

Yaşlanma ve Ölüm Tahrip edilme (6-8 saat)

(24-30 saat)

17

l kos tler n 4 temel zell

Kemotaksis

Ameboid hareket

Diapedez

Fagositoz

LÖKOSİTLERİN 4 TEMEL ÖZELLİĞİ
kemotaks s

Özellikle nötrofil ve makrofajlar.

Tahrip olan dokularda oluşan birçok kimyasal maddeye karşı olur. Bazıları;

1. Bazı bakteri toksinleri,

2.İltihaplı dokunun dejeneratif ürünleri,

3.İltihaplı dokuda aktive edilen kompleman kompleksinin çeşitli ürünleri,

4.Bölgede plazma pıhtılaşmasının oluşturduğu çeşitli reaksiyon ürünleri ve diğerleri.

KEMOTAKSİS
amebo d hareket

Bazı tek hücreli canlılarda olduğu gibi,

  • Önce psödopod uzantısı, hücrenin diğer kısmının çekilmesi,
  • Bazen 40µm/dakika hıza kadar çıkabilir.
AMEBOİD HAREKET
d apedes s

Doku boşluklarına geçiş,

Özellikle nötrofil ve monositler,

Bu sayede infeksiyon bölgesinde etki,

Olgunlaşma evresi sonrasında da olur.

DİAPEDESİS
fagos tos s

Nötrofil ve makrofajlarda güçlü,

Nötrofiller aktif hücre hemen fagositoza başlarlar, genelde 5-20 kadar bakteri fagosite ederler,

Makrofajlar çok güçlü, iri partikülleri fagosite edebilirler, 100 kadar bakteri fagosite ederler.

FAGOSİTOSİS
fagos tozun olu nedenler
FAGOSİTOZUN OLUŞ NEDENLERİ

1.Yüzeylerin pürüzlü olması,

2.Ölü doku ve yabancı maddelerde koruyucu protein tabakanın olmaması,

3.Yüzeyin pozitif elektrik yüklü oluşu,

4.Opsonizasyon.

fagos toz sonrasi s nd r m

Fagositik vesikül (fagosom) oluşur,

Sitoplazmik granüller fagosom zarına yapışır,

Sindirim enzimleri ve bakterisidal enzim salgılanır, sindirim vesikülü haline dönüşür,

Sindirim başlar.

FAGOSİTOZ SONRASI SİNDİRİM
l kos t arti iyla lg l durumlar
LÖKOSİT ARTIŞIYLA İLGİLİ DURUMLAR

HÜCRE TİPİ

  • Çomak nötrofil
  • Parçalı N.
  • Eosinofil
  • Bazofil
  • Lenfosit
  • Monosit

ARTIŞA NEDEN OLAN DURUM

  • İnfeksiyon, inflamasyon
  • Granülositik lösemi, bakteri

infeksiyonu, zehirlenmeler

  • Allerji, barsak parazitleri, eosinofilik lösemi,
  • Granülositik lösemi
  • Hepatit,tüberküloz, kızamık, kabakulak, lenfositik lösemi
  • Monositik lösemi, tüberküloz
slide28
Kemik iliğinde granülosit, lenf yumruları ve dalakta mononükleer hücre olgunlaşması sonrasında kana geçiş olur,

Görevini ve ömrünü tamamlayan lökositler ise akciğerler, dalak ve lenf yumrularında bulunan RES hücreleri tarafından tutulup tahrip edilirler,

Lökopeni;

Açlık, aşırı zaafiyet, beslenme bozukluğu, B12ve pridoksin yetersizliği, bazı ilaçların alınması (kloramfenikol, tioürasil gibi), dalak büyümesi, radyasyon lökopeni yapabilir,

Lökositoz;

Ağır egzersizler, yüksek vücut sıcaklığı, doku zedelenmesi, enfeksiyonlar lökositoz oluşturabilir.

28

slide29
Kanda lökosit sayısı azalınca;

Monosit ve makrofajlar uyarılır,

Monosit ve makrofajlardan koloni uyarıcı faktör salınır (CSF),

CSF myelopoezisi uyarır (kemik iliğinde akyuvar yapımı),

Granülosit ve makrofajların sayısı normale dönünce CSF üzerine negatif geri bildirimde bulunur,

Hücre sayısı normal olunca monosit ve makrofajlardanprostaglandin E2 salınır bu da myelopoezisiinhibe eder.

29

n trof ller
NÖTROFİLLER

Mitotik havuz; ~7,5 gün

Postmitotik havuz; ~6,5 gün

Kan; ~6-12 saat

Doku; ~2 gün- 2 hafta

GM-CSF, G-CSF, IL-3, Kök hücre faktörü (uyarıcılar)

1-Kemotaksi

2-Diapedez

3-Fagositoz

4-Öldürme

5-Degranülasyon

6-Salgı (sitokinler; IL-1, IL-6, IL-8, TNF-alfa, CSF, IFN-gama)

30

n trof ller31
NÖTROFİLLER

10-12 µm çapında mavi granüllü, parçalı çekirdekli (olgun şekli daha parçalı görünümlü), sayıca en fazla bulunan hücreler,

Kemik iliği miyeloblastlardan köken alır,

Kemik iliğinden kana geçer, sonra doku boşluklarına girer ve ölür,

Hergün tamamı 2-3 kez yenilenir,

Günlük üretim ~100 milyar civarında,

Güçlü fagositik etkili, bakteriyel infeksiyonlarda sayıları artar.

n trof ller n olgunla ma d nem nde kazandiklari zell kler
NÖTROFİLLERİN OLGUNLAŞMA DÖNEMİNDE KAZANDIKLARI ÖZELLİKLER;

1-Yüzey reseptörleri oluşumu; IgG-Fc fragmanı, aktiflenmiş kompleman komponenti C3b,

2-Kontraktil sistemin gelişmesi; tubulin sentezi, aktin- miyozin sentezi, aktin bağlayan protein sentezi,

3-Sitoplazmik granüllerin gelişmesi; Promyelositde primer lizozomal granüller, Myelositde sekonder spesifik granüller.

slide36

NÖTROFİLİ NEDENLERİ

1-Akut infeksiyonlar; lokal ya da genel infeksiyon, bakteri ve bazı virus enfeksiyonları,

2-Çeşitli spesifik inflamasyonlar; yanık, kollajen doku ve vasküler hastalıklar,

3-İntoksikasyonlar;

a-Metabolik; üremi, diyabet,

b-Kimyasal madde ve ilaç zehirlenmesi, kurşun, böcek zehirleri, yabancı proteinler,

4-Akut kanamalar,

5-Akut hemoliz,

6-Myelositik lösemi, polistemia vera,

7-İdiyopatik nötrofili,

8-Fizyolojik nötrofili; Ağır egzersiz, adrenalin injeksiyonu, yeni doğanın nötrofilisi.

slide37

NÖTROPENİ NEDENLERİ

1-Bazı infeksiyonlar;

a-Bakteriyel; Tifo, paratifo, brusella, vb.,

b-Viral; kızamık, kızamıkçık, suçiçeği,

c-Protozoa infeksiyonları,

2-Fiziksel ve kimyasal ajanlar, bazı ilaçlar,

3-Hematolojik bozukluklar; pernisiyöz anemi, splenomegali ile seyreden karaciğer sirozu,

4-Alkolizm.

n trof ller n gran l er
NÖTROFİLLERİN GRANÜL İÇERİĞİ
  • Primer (Azurofilik) Granüller;
  • Myeloperoksidaz,
  • Defensin’ler (Katyonik protein grubu, bakteri, virus ve mantarlara etkili),
  • Bakterisidal permeabilite arttıran protein (gram – bakterilere etkir),
  • Azurosidin (bazı bakteri ve Candida Albicans’a etkir),
  • Lizozim,
  • Serin Proteinaz Elastaz,
  • Proteinaz 3,
  • Esteraz N…
sekonder spesifik gran ller
Sekonder (Spesifik) Granüller;
  • Apolaktoferin (bakterinin ihtiyacı olan demiri bağlar gelişmesini engeller)
  • Vit.B12 bağlayan protein,
  • Plazminojen Aktivatör,
  • Kollagenaz,
  • Lizozim
  • Gelatinaz,
  • Membrana bağlı moleküller (antijenler)….
nc grup gran ller
Üçüncü Grup Granüller;
  • Gelatinaz içeren granüller adını da alırlar.
  • Membran proteinleri
  • Gelatinaz,
  • Asetiltransferaz,
  • Lizozim…
slide41

NÖTROFİLLERİN FONKSİYONEL ÖZELLİKLERİ

Kemotaksi ve Hücre hareketi (sitotaksinler, sitotaksijenler),

Fagositoz, Endositoz, Pinositoz,

Parçacıkların tanınması,

Sindirim ve degranülasyon,

Oksijene bağımlı antibakteriyel sistem,

Oksijenden bağımsız antibakteriyel sistem.

slide42

NÖTROFİLLERDE KEMOTAKSİS

Nötrofillerin hareketleri ve iltihaplı dokuya göç etmeleridir,

Bakteri (vücuda girer), infeksiyon cevabı başlar, kemik iliğinden nötrofil üretimi ve salınımı artar,

Bakteri ürünleri, plazma faktörleri ve hücrelerle etkileşerek nötrofilleri infeksiyon alanına çeken (kemotaksik) ajanlar üretirler,

Bu ajanlar; C5a, lökotrienler, lenfositler, mast hücreleri ve bazofillerden gelir.

slide43

a.Sitotaksijenler;

Normalde kemotaksik değildir, Ancak serum, plazma, kompleman ve mast hücreleri ile etkileştikten sonra indirek olarak bu özelliği kazanırlar,

b.Sitotaksinler;

Fagositler üzerine direk etki gösterir. Bazıları nötrofiller için spesifiktir, bazıları (kazein) hem nötrofil hem de monositlerin iltihaplı dokuya göçmesine neden olur.

slide44

Parçacıkların tanınması;

Bu mekanizma henüz tam olarak açıklık kazanmamıştır, ancak Ca ve Mg gibi iyonların yokluğunda bakteri ile fagositik hücre yüzeyi arasında etkileşimin zayıflaması, bu katyonların etkili olabileceğini ortaya koymaktadır,

Opsoninlerin (özgün antikorlar, kompleman, ısıya duyarlı kompleman olmayan faktörler, serumdaki lizozimler) bulunması fagositozu artırmaktadır.

slide45

Sindirim ve Degranülasyon;

Enerji aerobik ve anaerobik olarak sağlanır,

Partiküllerin psödopodlar tarafından sarılması ve hücre membranının çökmesi ile madde içeriye alınır,

Yoğun fagositozdan sonra lizozomal granüller kaybolur (degranülasyon),

Glikoliz artar, laktat oluşumu ile H+ artar.

slide46

Oksijene bağımlı antibakteriyel sistem;

Degranülasyondan sonra NADPH oksidaz oksijen metabolitlerini üreterek aktive olur,

Toksik oksijen metabolitleri ve Proteolitik enzimler, öldürücü bir hal alır,

Nötrofilin oksijen yakalaması ve metabolizmasında belirgin artış olur.

slide47

Hücresel Solunumun Hızlanması(O2 Burst);

  • 1- Oksijen tüketimi artar,
  • 2- Süperoksit (O2-) oluşur,
  • 3- Hidrojen peroksit (H2O2)üretimi artar,
  • 4- Glikozun heksozmonofosfat şantı ile oksidasyonu artar.

O2 O2-

          • SOD

2O- + 2H H2O2

slide48
Nötrofil Akyuvarlarda Süperoksit Oluşumu

Glukoz

G-6-P

Emden Meyerhof Yolu Heksoz Mono fosfat yolu

Glikoliz

NAD O2 NADP

NADH NADPH

Oksidaz

Superoksit

H2O+ O2 Katalaz H2O2 redükte GS-SG

glutatyon

MPO

HOCl

Bakterisid etki

48

slide49

Myeloperoksidaz (MPO) Aracılığıyla Oksijene Bağımlı Bakterisid Etki;

Myeloperoksidaz (MPO) nötrofillerdeki primer granüllerde yüksek konsantrasyonda bulunur,

Granül-fagozom kaynaşması ve oksidatif işlem sırasında H2O2 oluşur,

MPO; Klor ve H2O2‘den hipoklorit oluşturur. Bakteri, mantar,virüslere karşı antimikrobiyal etki, tümör hücrelerine karşı güçlü toksik etki gösterir.

slide50

MPO Bağımsız, Oksijen Bağımlı Antimikrobik Sistem;

MPO aktivitesinin kaybolmasından sonra oksijene bağımlı antimikrobik etkinin devam etmesidir,

H2O2; MPO olmadığı zaman yüksek konsantrasyonda bulunan hidrojen peroksit antimikrobik etki gösterir,

İyot, askorbik asit bu aktiviteyi artırır.

slide51

Oksijenden Bağımsız Antimikrobik Sistem;

Anaerobik ortamda antimikrobik aktivitenin devam etmesi bu aktiviteyi düşündürmektedir,

Asit; Asit ortam lizozomal hidrolik enzimler için optimaldir (hücre içi pH, 3-3.5’a düşer, pnömokoklar özellikle duyarlıdır),

Lizozim; Küçük moleküllü bir protein, genellikle hücre içi sindirime yardımcı olmaktadır,

Asit Hidrolaz; Bakterilerin sindiriminde rol oynar,

Laktoferrin; Bakteri büyümesini engeller (Fe-bağlayarak),

Katyonik Proteinler; Membran lipidlerini eriterek etki gösterir.

n trof l ve makrofajlarin savunma zell kler

1-Akyuvarlar doku aralıklarına diapedezle geçer (nötrofil, monosit/makrofaj),

2-Akyuvarlar doku alanlarına ameboid hareketle gider (her dakika kendi boylarının birkaç katı),

3-İnfeksiyon alanına kemotaksi ile hareket eder (bakteri toksinleri, iltihaplı dokunun dejeneratif ürünleri, kompleman kompleksi, iltihaplı bölgede pıhtılaşma ürünleri),

Kemotaksi 100µm’ye kadar etkindir (Normal kapillerden maksimum uzaklık 50 µm kadardır).

NÖTROFİL VE MAKROFAJLARIN SAVUNMA ÖZELLİKLERİ
nflamasyonda makrofaj ve n trof l tepk s

1. Birinci savunma hattı; doku makrofajları aktivitesi,

2. İkinci savunma hattı; İnflamasyon bölgesine nötrofil göçü ve kanda akut nötrofil artışı (inflamasyon ürünlerine karşı aktivite),

3. Üçüncü savunma hattı; İnflamasyon bölgesine makrofaj invazyonu (monositlerden fagositik makrofaj oluşumu saatlerden güne, haftaya kadar sürebilir),

4. Dördüncü savunma hattı; Kemik iliğinde granülosit ve makrofaj yapımının artışı (yeni hücreler ancak 3-4 gün sonra kana verilebilir).

İnflamasyondamakrofaj ve nötrofİltepkİsİ
n trof l makrofaj tepk s n n feed back kontrolu
NÖTROFİL- MAKROFAJ TEPKİSİNİN FEED-BACK KONTROLU

İki düzineden fazla faktör bunu kontrol eder.

5 tanesi önemli;

1. TNF (Tümör nekroze edici faktör),

2. IL-1 (Interleukin-1),

3. GM-CSF (Granülosit-monosit koloni stimüle edici faktör),

4. G-CSF (Granülosit koloni stimüle edici faktör),

5. M-CSF (Monosit koloni stimüle edici faktör),

Bunlar, makrofajlar, T hücreleri ve az miktarda inflamasyonlu dokuda yapılır.

lt hap olu umu

İnflamasyon bölgesinde içi nekrotik doku, doku sıvısı, ölü nötrofil ve makrofajlardan oluşan bir karışım şekillenir. İltihap- püy yavaş yavaş otolize olur ve çevre dokular tarafından absorbe edilir.

İLTİHAP OLUŞUMU
slide57
EOSİNOFİLLER;

Mitotik havuzda (~6,5 gün),

Post mitotik (~2,5 gün),

Kanda (~3-8 saat)

Dokularda (~günler).

GM-CSF,

IL-5,

IL-3 gibi uyarıcılara tepki verir.

1-Aktivasyon,

2-Kemotaksi,

3-Fagositoz/Degranülasyon,

4-Salgı,

5-Öldürme.

57

eos nof l58

10-12µm çapında pembe-kırmızı iri granüllere sahip, parçalı çekirdekli hücreler,

Histamini inaktive eder (Histaminaz),

Antijen + antikor kompleksini fagosite eder,

Fibrini eriten fibrinolizin salgılar,

Paraziter infeksiyonlarda görevli, granüllerindeki protein bazı parazitleri (örn. Schistosoma) tahrip edebilir.

Kandaki yaşam süresi 3-8 saat, dokularda daha uzun, (dokularda –deri, solunum, GİS’de-kandakinden ~ 100 kat fazla sayıda),

eosİnofİl
slide59
IL-5 (IL-3, GM-CSF) ile mast hücrelerinden salgılanan, eosinofilik kemotaksik faktörlere tepki verir.
  • Allerjik bölgelere gider, allerjik reaksiyonları inaktive edici salgı yapar, (Arilsülfataz, asit fosfataz), allerjik reaksiyonları sınırlandırır (bronkospazm çözücü etki),
  • Allerjik ve parazitik infeksiyonlarda (trichinella) sayıları artar.
  • Dokularda antikora bağımlı hücre sitotoksisitesi ve enzim salgısı ile mast hücre salgısının kontrolünü sağlar.
slide60
EOSİNİFİLİK GRANÜLLER;
  • 1-Büyük özgün granüller; Özgün granüller “major bazik protein” içerir (MBP),
  • Bunlar çok güçlü doku toksinidir,
  • GİS’in helmintik enfeksiyonlarında larvaları öldürür,
  • Normal dokuyu haraplayabilir,
  • Heparini nötralize eder,
  • Eosinofilik katyonik protein (ECP); bakterisidal etkili, bazik yapılı, toksik bir proteindir.
slide61
2-Küçük Granüller;
  • Aril sülfataz ve asit fosfataz bulunur,
  • Aşırı duyarlılık reaksiyonlarında mast hücrelerinden salgılanan ve sülfür içeren lökotrienleri nötralize eder.
eos nof l nedenler
EosİnofİlİNedenlerİ

1. Parazitik hastalıklar (Sindirim sistemindeki solucan tipi parazitler,kist hidatik),

2. Allerjik durumlar,

a. Bronşial astım,

b. Allerjik rinit (saman nezlesi),

c. İlaçlara duyarlılık (penisilin gibi),

d. Bazı besin maddelerine duyarlılık,

3. Tropik eosinofili (Tropik bölgelerde görülen Filaria tipi parazitlere reaksiyon),

4. Dermatolojik hastalıklar (egzema, psoriasis gibi),

eos nopen nedenler

Akut infeksiyonlar, nötrofil sayısının artışı,

Bakterilerin etkisi ile nötrofillerin sayısının arttığı durumlarda sayıları azalır.

Glukokortikoidler (dolaşan eosinofillerin kemik iliğinden çıkışını azaltarak sayılarını sabitler),

ACTH, prostaglandinler, adrenalin eosinofil sayısını azaltır.

EOSİNOPENİ NEDENLERİ
eos nof ller n fonks yonlari
EosİnofİllerİnFonksİyonLARI

1-Antijen-antikor komplekslerini fagosite etmek,

2-Bazı bakteri, candidalar, mikoplasmalardan dokuları temizlemek,

3-Tahrip olan doku artıklarının ortadan kaldırılması,

4-İltihap mediyatörlerinin (histamin, bradikinin, serotonin) nötralize edilmesi.

slide65
EOSİNOFİLLERİN ETKİ ŞEKİLLERİ;
  • 1-AKTİVASYON;
  • Eosinofiller taşıdıkları immunglobulin reseptörleri ve uyarıya cevap açısından diğer lökositlerden ayrılırlar. Eosinofil uyarılmasında en önemli uyarı immunglobulin reseptörleri ile sağlanır.
  • Eosinofiller, nötrofillerden farklı olarak IgE’nin Fc bölgesine özgü reseptör taşırlar, bu reseptörler eosinofillerin parazitleri öldürmesinde önemli rol oynar
slide66
2-KEMOTAKSİ;
  • Aktif eosinofiller uyarı yönünde endotel üzerinde göç eder ve dokuya geçerler,
  • Selektin ve integrin grubu maddeler eosinofillerin yapışmasını sağlar,
  • Dokuya geçen eosinofiller, hücre dışı matriks proteinlerine de integrin grubu yapışma maddeleri ile tutunurlar.
slide67
3-DEGRANÜLASYON;
  • Eosinofiller bakteri, mantar, mikoplazma ve diğer parçacıkları fagositik vakuolleri içine alırlar,
  • Fagositoz sonucu granüllerinin toksik etkili içeriklerini fagositik vakuollere boşaltırlar, Degranülasyon eosinofillerin en önemli etki mekanizmasıdır,
  • Vakuollerin granüllerle birleşerek fagolizozom oluşturamadığı durumlarda “başarısız fagositozdan” bahsedilebilir,
  • Sindirilmesi gereken parçacıklar büyükse eosinofiller sindirim enzimlerini dışarıya sindirilecek parça üzerine boşaltabilirler.
slide68
4-SALGI;
  • Ekzositoz şeklinde salgı yaparlar, uyarım sonrası sentezlenen lipid mediyatörler ve sitokinler salgılayarak gelişen inflamasyon cevabını düzenleyici rol oynarlar,
  • LTC4, PGE2, trombosit aktifleyici faktör gibi maddeler salgılarlar.
  • 5-ÖLDÜRME;
  • Eosinofillerde de uyarılma sonucu solunum artışı ve radikal oluşumu ortaya çıkar. Bütün enzimleri içermesine rağmen hücre içi öldürme nötrofillere göre daha zayıftır.
bazof ller70

8-12 µm çapında, iri koyu mavi-mor renkli granüllü, parçalı çekirdekli, normalde en az sayıda bulunan hücreler,

Granüller histamin, heparin, az miktarda bradikinin ve serotonin içerir, bunlar antijen – antikor reaksiyonunda salınır,

Kapillar damarların hemen dışında bulunan mast hücrelerine benzer,

SRS (Slow Reacting Protein) içerir,

Anemilerde, kan yapımı hızlandığında, aşırı duyarlılık hallerinde, menstrüel kanama döneminde sayıları artar, Doğumda da bazofil sayısı yükselir.

BAZOFİLLER
bazof ller n fonks yonlari

Kemotaksik madde salgılarlar,

Az da olsa fagositoz yaparlar,

Allerjik reaksiyonlarda aracılık ederler, IgE mast hücre ve basofillere bağlanır, hücre parçalanır, histamin, bradikinin serotonin, heparin, anaflaktik maddeler, lizozomal enzimler serbest kalır, allerjik tepkiler oluşur,

Trigliserid metabolizmasını kolaylaştırırlar, yağlı bir öğün sonrasında heparin yağ partiküllerinin uzaklaştırılmasını sağlar.

BAZOFİLLERİN FONKSİYONLARI
bazofil ve doku mast h cresi ayr m
Bazofil ve Doku Mast Hücresi Ayrımı;

Bazofiller iri, koyu mavi-mor granüllü sitoplazma ve parçalı çekirdekli hücrelerdir (2-3 loblu),

Mast hücre çekirdeği daha yuvarlak, bu hücreler kanda bulunmaz dokuda bulunur,

Morfolojik yapı, granül içeriği ve yüzey reseptörleri açısından bu hücreler birbirine benzer,

Öncül hücrelerin bazofil olduğu, dokularda mast hücresine dönüştüğü iddiaları da var,

Mast hücreleri dokuda çoğalma yeteneği gösterir,

IL-3, bazofil ve mast hücrelerinin oluşumunu uyarır.

72

slide73
Bazofil ve Mast Hücreleri

1-Aktivasyon

2-Diapedez

3-Zayıf fagositik

4-Degranülasyon

5-Salgı

Monosit /Makrofaj

1-Aktivasyon

2-Diapedez

3-Endositoz/Fagositoz

4-Sentez ve salgı

5-Antijenik protein işleme ve sunma

slide74
1-Aktivasyon;
  • Özgün IgE molekülü ile bağlanması veya anaflaksinin (C3a ve C5a) uyarıcı etkisi ile aktiflenir,
  • 2-Degranülasyon; Hücre uyarımı sonucu ekzositozla granül boşaltılır (kalsiyum artışı ve vücut ısısının yükselişi bu olayı uyarır)
  • Histamin, heparin, kondroidin sülfat (bazofilden), fosfolipaz, nötral proteazlar, diğer lizozomal enzimler salgılanır
slide75
Aktivasyondan sonra;
  • PGD2ile Lökotrienler LTB4, LTC4, LTD4’den oluşan anaflaksinin yavaş etkileyen maddesi (SRS-A),
  • Trombosit aktive edici faktör (PAF),
  • Lipid mediyatörleri, vazoaktif aminler,
  • Sitokinler (mast hücresi), TNF-alfa, IL-1, IL-4, IL-5, IL-6, IL-8 salgılıyabilir.
monos tler77

16-20 µm çapında iri granülsüz hücreler,

  • Dolaşımda birkaç saat kalırlar,
  • Dokulara geçip makrofaj şekline geçerler, birkaç günden yıla kadar yaşayabilirler.
  • Güçlü fagositik hücreler, savunmada önemli görevleri var.
    • Virus, bakteri, mantar ve tümör hücrelerine karşı savunma.
MonosİtLER
slide78
MONOSİTLER;
  • Büyük çoğunluğu kemik iliğinde olmak üzere RES’de üretilir,
  • IgG ve kompleman reseptörleri içerir,
  • Peroksidaz, aril sülfataz ve asit fosfataz içerir,
  • Böbrek ya da at nalı şeklinde çekirdeğe sahiptirler,
  • Dolaşım kanından ayrıldıktan sonra büyür ve makrofaj haline dönüşür, buna bağlı olarak enerji üretimi artar,
  • Endoplazmik Retikulumda hidrolitik enzimlerin yapımı artar.
slide79
MONOSİT-MAKROFAJ SİSTEMİ
  • Monositler kandan (büyük bölümü) dokulara geçer ve burada kalabilirler
  • Makrofajlar dokularda hareket halinde olan hücrelerdir
  • Monositler,
  • Hareketli makrofajlar
  • Sabit doku makrofajları
  • Kemik iliği, dalak ve lenf düğümlerindeki özelleşmiş endotel hücrelerine RES denir
slide80
MAKROFAJLAR;
  • Dokularda bulunan güçlü fagositik hücreler,
  • Fagosite ettikleri maddeleri antijene çevirirler,
  • Lenfosit ve plazma hücrelerini uyarır,
  • İnsan makrofajları C4, C9 ve Ig G

üretirler,

  • İnterferon üretirler (kan monositleri ile alveoler ve peritoneal makrofajlar).
slide81
DOKU MAKROFAJLARI;
  • Deri ve derialtı dokulardaki makrofajlar (histiositler),
  • Lenf düğümlerindeki makrofajlar,
  • Akciğerlerdeki alveoler makrofajlar,
  • Karaciğer sinüslerindeki makrofajlar (Kupffer hücreleri),
  • Dalak ve kemik iliği makrofajları,
  • Mikroglialar (MSS).
slide84
MONOSİT/MAKROFAJ SİSTEMİNİN ÖZELLİKLERİ
  • 1-Aktivasyon; Monosit/makrofaj sistemi grubu kolay uyarılabilen ve kolay cevap oluşturabilen bir lökosit grubudur. C5a, LTB4, bakteriyel peptidlere özgü reseptörler monositlerde bulunur ve bu hücre grubu kemoatraktanlarla uyarılır.
  • 2-Diapedez; Monosit grubu hücreler yapışkan özellikleri ile önem kazanırlar (integrin grubunda yer alan yapışma molekülleri).
slide85
3-Endositoz/Fagositoz; Monosit/makrofaj sistemi lökositlerle birlikte çok güçlü bir fagositoz özelliği gösterir.
  • 4-Sentez ve Salgılama; Monosit/makrofaj grubunun hücre içi granüllerinde proteolitik enzimleri bulunmakta ve fagosite edilen maddelerin parçalanmasında oluşan reaktif oksijen bileşikleri ile birlikte monosit/makrofaj grubunun öldürme fonksiyonunda rol almaktadır.
  • 5-Antijenik Protein İşleme ve Sunma; Yabancı partikülün sindirilerek antijenik yapıya büründürülmesi ve T-lenfositlerine sunulmasında görev alırlar.
n trof l makrofaj tepk s n n feed back kontrolu86
NÖTROFİL- MAKROFAJ TEPKİSİNİN FEED-BACK KONTROLU

İki düzineden fazla faktör bunu kontrol eder.

5 tanesi önemli;

1. TNF (Tümör nekroze edici faktör),

2. IL-1 (Interleukin-1),

3. GM-CSF (Granülosit-monosit koloni stimüle edici faktör),

4. G-CSF (Granülosit koloni stimüle edici faktör),

5. M-CSF (Monosit koloni stimüle edici faktör),

Bunlar, makrofajlar, T hücreleri ve az miktarda inflamasyonlu dokuda yapılır.

nflamasyon

Bakteriler, travma, kimyasal maddeler, ısı veya herhangi bir etkenle oluşan doku hasarı sonucu dokudaki değişikliklerin tümü.

  • Belirtileri;

1. Lokal vazodilatasyon, kan akımı artışı,

2. Kapillar permeabilite artışı, interstisyel aralığa fazla sıvı geçişi,

3. Fibrinojen ve diğer proteinler de geçer ve interstisyel sıvı pıhtılaşır,

4. Granülosit ve monosit göçü,

5. Doku hücrelerinin şişmesi.

İnflamasyon
slide89
İnflamasyon
  • Aktif Makrofajlar

TNF TNF

          • IL-1 IL-1
          • GM-CSF
          • G-CSF Endotel Hüc.
          • M-CSF Fibroblast-Lenfosit
          • GM-CSF,
          • G-CSF,M-CSF
          • Kemik İliği
          • Granülositler, Monosit/Makrofajlar
slide90

Bu reaksiyonlara neden olan bazı doku ürünleri:

    • Histamin, bradikinin, serotonin, prostoglandinler, komplement sistemin farklı reaksiyon ürünleri,kan pıhtılaşma faktörleri, lenfokinler, doku parçalanma ürünleri gibi…
nflamasyonun sinirlandirilmasi

Yaralı bölgenin diğer taraflarla temasının kesilmesi,

Duvar örme; doku boşlukları ve lenfatikler fibrinojen pıhtısı ile doldurulur, sıvı geçişi ve, bakteri ve toksinlerin yayılması engellenir,

İnflamasyon şiddeti doku hasarı ile doğru orantılı,staf. toksinleri öldürücü, hızlı blokaj, ancak strep. İnf. yoğun tahripkar değil, yavaş blokaj ama sistemik inf. daha etkili.

İnflamasyonun SINIRLANDIRILMASI
lenfoid doku ve lenfositler
Lenfoid Doku ve Lenfositler
  • Lenfoid dokular; lenfosit, plazma hücresi ve makrofajları ihtiva eder.
  • Bağışıklık ve aşırı duyarlılık gibi olayların gelişmesinden sorumludur.
  • 1-Merkezi Lenfoid Organlar;
  • Timus, kuşlarda bursa fabricus ve memelilerde bunun yerini tutan kemik iliği,
  • 2-Periferik Lenfoid Organlar;
  • Lenf düğümleri, dalak, mezenterik lenfoid doku, peyer plakları.
slide94
İmmun (Bağışıklık) mekanizmalar;

Vücuda giren yabancı maddelerin nötralize edilmesi, dışarıya atılması veya metabolize edilebilmesi için vücutta meydana gelen fizyolojik değişimlerin tamamına bağışıklık denir

94

lenfos tler95

Kemik iliği Lenfoid stem hücrelerden köken alırlar.

  • Bu kaynaktan gelen hücreler embriyonik dönemde;

1. Timus’a,

2. Lenfoid dokulara göç ederler.

  • Bu ön lenfositler lenfoid dokularda daha sonraki gelişim evrelerini tamamlarlar.
LeNfosİtLER
slide96
Bu kökenlerine göre de Lenfositler başlıca

2 gruba ayrılır;

1- T-lenfositleri, Hücresel bağışıklıktan sorumlu aktif hücreler.

2- B-lenfositleri, Humoral bağışıklıktan sorumlu antikor yapan hücreler.

    • Dolaşımda; %60-80 oranında T- lenfositleri,

%20-30 oranında B-lenfositleri bulunur.

    • T-lenfositleri düzgün yüzeyli, B-lenfositlerinin ise mikrovilli ile kaplanmıştır, kendilerine özgü yüzey antijenleri içerirler,
slide98

HÜCRESEL BAĞIŞIKLIK

Antijen

Aktif

T-Lenfosit

TİMUS

T-Lenfosit

Lenf

Düğümü

Stem H.

B-Lenfosit

FÖTAL

KARACİĞER KEMİK İLİĞİ

Antikor

Antijen

HUMORAL BAĞIŞIKLIK

slide99
T -LENFOSİTLERİ

T lenfositleri Hücresel Bağışıklıktan sorumlu, Başlıca 3 alt gruba ayrılır;

  • Yardımcı (helper) hücreler,(T4/CD4),
  • Sitotoksik T hücreleri,(T8/CD8),
  • Baskılayıcı (supressör) T hücreleri,
  • Ayrıca belirli antijenleri tanımak için Bellek T hücreleri grubu oluştururlar.
slide100
Kemik iliğinden lenfositer kök hücrelerden kaynaklanan lenfositler;
  • Timusa göç eder, değişim evresi sonucu olgunlaşırlar (timopoetin),
  • İmmunolojik yetenek kazanırlar,
  • Timus aktif dönemde T-hücrelerine kendi proteinini tanıma yeteneği verir,
  • Bu fonksiyon tam olarak gelişmezse bağışıklıkta bozulma (otoimmunite)
slide101
Hücresel bağışıklık genelde hücre içi infeksiyon yapan bakteri infeksiyonlarında tüberküloz, brusella, listeria, salmonella),
  • Virus, mantar, protozoa ve helmint infeksiyonlarında,
  • Doku reddi (transplantasyondan sonra),
  • Otoimmünitede rol alır.
slide102
Deneysel timektomiden sonra;

1-Lenfopeni,

2-Lenf düğümlerinde T-lenfositlerinin azalması,

3-Hücresel bağışıklıkta yetersizlik,

4-Humoral antikorların azalması,

5-İnfeksiyona karşı direncin düştüğü belirlenmiştir,

102

yardimci helper t h creler

En fazla sayıda olan,

Lenfokin salgılarıyla tüm immun sistemde düzenleyici,

IL-2-6, GM-CSF, IFN-gama salgılarlar,

Sitotoksik ve supressor hücre çoğalma ve büyümelerinin uyarımını sağlar, IL2 ve 6 en güçlü etkiye sahip,

B-hücre gelişimi ve plazma hücrelerine dönüşümünü, antikor oluşumunu uyarırlar,

Makrofaj sisteminin aktivasyonunu sağlarlar,,

HIV’ın tahribi sonucu vücut hastalıklara korumasız hale gelir,

YARDIMCI (HELPER) T- HÜCRELERİ
s totoks k t h creler

Doğrudan hücresel savunmada etkinler, bu nedenle katil (killer-NK) hücreler de denir,

Membran reseptör proteinleri spesifik antijene sahip mikrop ve hücreye bağlanır, delik oluşturur ve oradan perforinler salgılıyarak membranlarını eritip içeri sitotoksik madde akıtırlar ve öldürürler,

Virusların işgal ettiği doku hücrelerine de saldırırlar,

Kanser hücreleri, doku nakil hücreleri gibi yabancı hücrelere de saldırırlar.

SİTOTOKSİK T- HÜCRELERİ
slide106
Makrofaj ve NK Hücrelerinin Aktivasyonu

Aktive edilmiş T-Helper Hücreler

IL-2 ve IFN-gama salınımı

Makrofajlar NK Hücreleri

Aktive edilmiş Aktive edilmiş

makrofajlar NK Hücreleri

Hücre Öldürücü Kimyasallar

Hedef Hücrelerin Yıkımlanması

106

baskilayici supressor t h creler

Diğer iki T- hücresinin fonksiyonunu baskılıyarak aşırı immun tepkileri frenler,

T-hücreleri tarafından aktive edilirler sonra bunlar negatif feed-back ile onları frenler,

İmmun toleransın oluşumunda rol oynar, dolayısıyla otoimmun hastalıkların oluşumunu engeller.

BASKILAYICI (SUPRESSOR) T-HÜCRELERİ
slide109
B-LENFOSİTLERİ
  • Kemik iliğinden lenfosit öncülleri, fötal dönemde önce karaciğerde sonra kemik iliğinde olgunlaşırlar,
  • Makrofajlar tarafından IL-1 ile uyarılırlar, antijenik maddeler hücresel temasla geçirilir,
  • Antikorlar üretirler, (IgG, IgA, IgM, IgD, IgE),
  • Plazma Hücrelerine dönüşürler,
  • Aynı antijenle tekrar aktive edilinceye kadar immunolojik olarak sakin kalan Bellek hücreleri.
slide111
T-hücrelerinin antijen ile olan ilişkisini başlıca T-hücre reseptörleri belirler,bunlar 2 gruptur;
  • 1-TCR-1,
  • 2-TCR-2,
  • Bunlar yabancı hücre üzerinde bulunan MHC (major histokompatibilite gen kompleksini) proteinleri ve antijenleri tanırlar, arada bağlantı kurulur ve sinyal iletimi sağlanır.
slide117
Makrofaj ve T-lenfositleri arasındaki antijen sunumunda MHC görev yapar, bunlar da 2 gruptan oluşur;

1. Sitotoksik T hücrelerine antijen sunan MHC-1 proteinleri,

2..Yardımcı T hücrelerine antijen sunan MHC-2 proteinleri,

Bunlar antijenlerin T-hücrelerine sunumunda rol alır, T-hücreleri aktive olarak reaksiyonu başlatır, aksi takdirde antijeni B hücreleri gibi doğrudan tanıyamazlar.Bu proteinler antijen sunucu hücreler olan makrofajlar, B hücreleri ve dentritik hücreler ile T lenfositlerine sunulurlar.

117

slide118
Bağışıklık Sistemi-Makrofaj Etkileşiminde IL-1’in Rolü;
  • a-Antijen sunumu sırasında hücresel bağışıklık etkileşimine aracılık eder,
  • b-Bir hormon etkisi yaparak iltihap olayında dokunun cevabını düzenler,
  • İnfeksiyon, IL-1’in uyarılması, ateş oluşması,
  • IL-1; T-hücresini etkiler,
  • IL-2 reseptörünün yapımını uyarır,
  • Bu da T-lenfositlerinin çoğalmasını sağlar.
slide119
İmmun sistemin oluşturacağı cevap antijenin yapısına göre değişir
  • Bazı antijenler T-lenfositi tarafından tanınır ve hücresel cevaba neden olurlar
  • *Makrofaj yabancı etkeni parçalar,
  • *T-hücresine sunar
  • *Antijen hücre yüzeyine tutunur (reseptöre bağlanma)
  • *T-lenfositi büyür, gelişir ve lenfokin salgılar
  • *Bölgede yangı cevabı başlar
  • Lenfokinlerin bazıları ise makrofajları aktive edip fagositozu başlatır
  • Lenfokinler, lenfositlerden salgılanan biyokimyasal haberciler olup bağışıklık cevabını etkiler
  • Diğer hücreler tarafından üretilenler ise sitokin olarak tanımlanır
slide120
Sitokinler
  • IL-1; lenfosit aktivasyon faktörü ve B-lenfosit aktivasyon faktörü olarak bilinir, en çok makrofajlar üretir, B ve T-lenfositleri de üretir, lenfositlere etki ederek onların IL-2, IL-4, IL-5, interferon-gama salgılamasını ve NK hücrelerinin aktive edilmesini sağlar,
  • IL-2; Th tarafından salgılanan IL-2, T ve B lenfositlerini aktive etmektedir.
slide121
IL-3; T-lenfositleri tarafından salgılanır, hemapoetik gelişme faktörüdür,
  • IL-4; Th ve NK tarafından salgılanır, B-lenfosit gelişme faktörüdür,
  • IL-5; Th tarafından salgılanır, B-lenfositlerinin farklılaşma ve gelişmesini sağlar,
  • IL-6; T/B lenfositi, monosit ve fibroblastlar tarafından yapılır, az da olsa antiviral etkilidir,
  • IL-7; Stromal hücreler tarafından yapılmaktadır, T/B lenfositlerinin gelişmesinde rol alır.
slide122
IL-8; Makrofajlardan salgılanır, T-lenfositlerinin proliferasyonunu sağlar,

IL-9; T-lenfositleri tarafından salgılanır, bu hücrenin büyümesini sağlar,

IL-10; Etkinleşmiş TH2,CD8,B lenfositi ve makrofajlardan salgılanarak; TH1 ve NK tarafından sitokin üretilmesinin baskılanması, mast hücre gelişimi, hücresel bağışıklığın baskılanması,

IL-11; Stroma hücreleri tarafından salgılarak; hematopoez ve trombopoez üzerine sinerjik etki gösterir,

IL-12; B hücre ve makrofajlar salgılar; NK çoğalması, IFN-gama üretimi, TH1 uyarımı, TH2 işlevinin baskılanması,

IL-13; TH2 tarafından salgılanarak; B hücre çoğalması, yangı sitokinlerinin üretiminin baskılanması.

122

slide123
İnterferonlar;
  • Virusların etkilerini önlerler,
  • INF-alfa (tip-I), lökositlerce salgılanır,
  • INF-beta (tip-I), fibroblastlar salgılar (virusların hücreye girmesini önler, fagositozun düzenlenmesinde rol alır, antijene özgü değildir),
  • INF-gama (tip-II), T-lenfositleri tarafından salgılanır, NK, ve B lenfositlerini aktive ederler.
slide124
Tümör Nekrozis Faktör (TNF);
  • Tümör nekrozunda rol oynar, alfa ve beta olarak iki gruba ayrılır,
  • TNF-alfa; makrofajlar, T/B lenfositleri, fibroblastlar, endotel hücreleri ve astrositler tarafından salgılanır,
  • TNF-beta; T-lenfositleri tarafından salgılanır.
  • Tümör Gelişme Faktörü (TGF);
  • Kemik, böbrek, plasenta gibi organlarda, lenfokin ve immunoglobulin yapımını baskılar.
slide125
B LENFOSİTLERİ HUMORAL BAĞIŞIKLIK İLİŞKİSİ

Karaciğer, dalak, sindirim kanalı lenf düğümleri, bademcik ve appendiksten köken alan B-lenfositleri aracılığıyla humoral bağışıklık işlemi oluşturulur.

B-hücrelerinden immunoglobulinler salgılanır

IgG; plasentayı geçer

IgA; değişik vücut sıvılarında bulunur

IgM; plasentayı çok az geçer

IgD; plasentayı geçemez

IgE; zararlı allerjik reaksiyonlarda vücudun savunulmasında rol alır,

Periferal dolaşımda istirahat halinde B-hücre yüzeylerinde başlıca; IgG, IgD (çok az), CD19, CD21, CD45’i tanımlarlar.

125

slide126
B-hücre reseptörlerinin uyarımı olunca immunglobulin üretilir,

Hücre maruz kaldığı antijen türüne uygun immunoglobulin üretir, genlerdeki organizasyon, yeniden düzenleme ve fonksiyonel değişikliğe klas dönüşümü denir

Bu hücrelerin bir bölümü aynı zamanda farklılaşmaya uğrar ve dokulara giderek plazma ve bellek hücrelerine dönüşür.

Bellek hücrelerinde CD45 antijeni, CD45RO formundadır

B-hücre gelişiminde; IL-4, IL-5, ve IFN-gama önemli katkı yapar

T-helper hücreler ise bellek hücrelerinin oluşumu için gereklidir

Antikor; 2 ağır, 2 hafif zincirden oluşur

Fab bölgesi; antijenle bağlanan, Fc diğer bölgedir

126

slide127
Antikorların Fonksiyonları
  • 1-Yabancı hücreyi tanımak,
  • 2-Kompleman sisteminin aktivasyonu,
  • 3-Komplementi yabancı hücre yüzeyine bağlamaktır.
ant korlarin etk mekan zmasi

1.Direk Etki;

a.Aglutinasyon,

b.Presipitasyon,

c.Nötralizasyon,

d.Lizis,

2.Kompleman sistemi uyararak.

AntİkorlarInetkİmekanİzmasI
slide129
ANTİKORLARIN ETKİ MEKANİZMASI
  • 1-Yabancı etkene direkt saldırı
  • 2-Kompleman sistemini uyararak

a-Aglutinasyon ile bakteri ya da eritrositler gibi yüzeyinde antijen taşıyan çok sayıda büyük partikül kümeleşir,

b-Presipitasyon, çözünebilir antijenin çözünmez hal almasını sağlanır,

c-Nötralizasyon, antijenin toksik kısımlarının antikorla örtülmesi,

d-Lizis, hücresel ajanın membranına saldırıp hücreyi parçalar.

slide130
ANTİKOR TÜRLERİ;
  • Ig G; En fazla bulunan antikor türüdür (toplamın 1/3’ü),
  • Ig G1, IgG2, IgG3, IgG4,
  • Plasenta yoluyla anneden gelir, kompleman makrofajlara bağlanma bu antikorla olur,
  • IgG3 aggregasyon eğiliminde etkilidir,
  • IgG1 ve G3; Anti Rh antikorları,
  • IgG4; antifaktör VIII’in antikorudur,
  • IgG2; anti-dekstran antikorları,
  • Yarı ömrü 21 gündür,
  • Ayrıca antibakteriyel, antiviral etki gösterir.
slide131
Ig A;

Dolaşımda olduğu gibi göz içi sıvısı, serebrospinal sıvı, amnion sıvısı, pleura, periton sıvıları ile salya, göz yaşı ve safrada bulunur,

Ig A1 ve Ig A2 olarak ayrılır,

Yarı ömrü 6 gündür,

Antidifteri, antitifoid etki gösterir.

Ig D;

Plasentayı geçme özelliği yok,

Görevi tam olarak bilinmemekle beraber penisilin aşırı duyarlılığında rol aldığı düşünülmektedir,

Yarı ömrü tam olarak bilinmiyor.

131

slide132
Ig M;

Sentez hızı oldukça yavaş (IgG’nin 1/20’si),

Yarı ömrü 5 gün,

20. haftadan itibaren fetusta sentezlenir,

Gram(-) bakterilerin antijenlerine karşı oluşan antikorlar Ig M yapısındadır,

Anti-A, anti-B etkisi, partikül halindeki antijeni aglutine eder.

132

slide133
Ig E;

Yarı ömrü 2-3 gün kadardır,

Bir antijenin en az iki bitişik IgE molekülüne bağlanmasıyla bazofil ve mast hücrelerinden vazoaktif maddeler (histamin) serbestler,

Allerjik hastalıklarla ilgili antikorlardır,

Barsak ve solunum yolu lenfoid dokusunda yapılır.

133

ba i iklik mm n te

1- Doğal Bağışıklık: Vücudun doğal gelişimi ile oluşan bağışıklık

a). Bakteri ve yabancı madde fagositozu,

b). Ağızdan alınan mikroorganizmaların mide salgısı ve sindirim enzimleriyle parçalanması,

c). Derinin organizma girişine karşı direnci,

bağIŞIklIk - İmmÜnİte
slide135

d). Kanda yabancı organizma veya toksinleri yok eden belirli kimyasal maddelerin bulunması

ı). Lizozim; mukolitik bir polisakkarit

ıı). Bazik polipeptitler; belirli Gram + bakterileri inaktive ederler.

ııı). Komplement kompleksi; yaklaşık 20 proteinden oluşur. Bakterileri yok ederler.

ıv). Lenfositler

  • Bu bağışıklık birçok hastalığa karşı vücudu dirençli yapar.
    • Hayvanların viral hastalıkları gibi. Sığır vebası, gençlik hastalığı v.b.
    • Hayvanlar da aynı şekilde insan hastalıklarına dirençli olurlar.
slide136

2- Kazanılmış Bağışıklık:

I. Humoral bağışıklık; B lenfositleri ile antikor üretimi

II. Hücresel bağışıklık; T lenfositleri aktivasyonu

slide137

HÜCRESEL BAĞIŞIKLIK

Antijen

Aktif

T-Lenfosit

TİMUS

T-Lenfosit

Lenf

Düğümü

Stem H.

B-Lenfosit

FÖTAL

KARACİĞER KEMİK İLİĞİ

Antikor

Antijen

HUMORAL BAĞIŞIKLIK

humoral ba kl k
Humoral Bağışıklık
  • Humoral bağışıklıktan sorumlu olan hücreler B-lenfositleridir,
  • B-lenfositleri yüzeyinde bulunan antijen reseptörleri immunoglobulinlerdir.
  • Periferal dolaşımda istirahat halinde B-hücre yüzeylerinde başlıca;
  • IgG, IgD (çok az), CD19, CD21, CD45’i tanımlarlar.
slide139
İmmun sistemin oluşturacağı cevap antijenin yapısına göre değişir
  • Bazı antijenler T-lenfositi tarafından tanınır ve hücresel cevaba neden olurlar
  • *Makrofaj yabancı etkeni parçalar,
  • *T-hücresine sunar
  • *Antijen hücre yüzeyine tutunur (reseptöre bağlanma)
  • *T-lenfositi büyür, gelişir ve lenfokin salgılar
  • *Bölgede yangı cevabı başlar
  • Lenfokinlerin bazıları ise makrofajları aktive edip fagositozu başlatır
  • Lenfokinler, lenfositlerden salgılanan biyokimyasal haberciler olup bağışıklık cevabını etkiler
  • Diğer hücreler tarafından üretilenler ise sitokin olarak tanımlanır
kompleman sistemi
Kompleman Sistemi
  • Temel olarak mikroorganizmaları öldürme ve yangısal cevapta önemli olan bir sistemdir. Antikor fonksiyonunu tamamlayan bir sistem olarak tanımlanmış ve bu anlamda isimlendirilmiştir
  • Temel fonksiyonları;
  • 1-Damar geçirgenliğini artırarak inflamasyonu artırmak,
  • 2-Antijen-antikor komplekslerine bağlanarak bunların fagozitozunu artırmak (opsonizasyon),
  • 3-Komplemana bağlı lizis ile öldürme reaksiyonlarına katılmak,
  • 4-Polimorf lökositlere kemotaksik etki oluşturmak.
komplement s stem etk ler

1. Opsonizasyon ve fagositoz

2. Lizis

3. Aglutinasyon

4. Virusların nötralizasyonu

5. Kemotaksis

6. Mast hücre ve basofil aktivasyonu

7. İnflamasyon etkisine yardım

KOMPLEMENT SİSTEM ETKİLERİ
slide142
1-Opsonizasyon ve Fagositoz; C3b, nötrofil ve makrofajların fagositozunu uyarır

2-Lizis; Litik kompleks (C5b6789), bu yapı bakterilerin membranını yırtar

3-Aglutinasyon; Kompleman istilacı organizmanın yüzeyini değiştirerek birbirlerine yapışmalarını sağlar

4-Virusların nötralizasyonu

5-Kemotaksi; C5a fragmanı nötrofil ve makrofajların kemotaksisini sağlar

6-Mast hücresi ve bazofil aktivasyonu; C3a, C4a, C5a bu hücreleri aktifleyerek histamin ve heparin gibi moleküleri salgılatır

7-İnflamatuvar etkiler;

142

slide143
Kompleman komponentleri;
  • Toplam 20 ayrı plazma proteinin ve bunlarla etkileşen hücre yüzey proteinlerinden oluşur.
  • Plazma proteinleri enzim ya da yalnızca başka komponentlere bağlanarak etkili olan protein yapısındadır,
  • C1-C9 arası proteinlerin çoğu sistemin aktivasyonu ile parçalanarak aktif bir enzime dönüşür,
  • Oluşan bu bölüm hücre (b) membranına bağlanarak kompleman aktivasyon yolunun devamını sağlar, küçük parçalar (a) dolaşıma katılarak inflamasyon cevabına katılır.
slide144
Bu plazma proteinlerinin çoğu karaciğer ve monositlerde yapılır ve damar içi ve damar dışı alanlarda dolaşırlar
  • C3, C4, C5 yapısal benzerlik gösterir
  • Kompleman sistemi aktivasyonu 2 yolla başlar ve komponentlerin birbirine bağlanarak birbirini aktivasyonu ile şelale şeklinde artarak devam eder
  • Sonuçta Membran Atak Kompleksi (MAK) oluşumu ve hedef hücre membranının parçalanmasıdır
slide146
Klasik Yol;

Antijen-antikor kompleksi oluştuktan sonra,

Antikor yapısı değişir (aktif bölge açığa çıkar veya aktiflenir),

C1 bağlanır,

Daha sonraki reaksiyonlar aktive edilir.

146

klas k yol
klasİk yol

ANTİJEN+ANTİKOR KOMPLEKSİ

Bakterilerin opsonizasyonu

C1

1

Mast hücreleri ve basofil aktivasyonu

C4+C2

C42 + C4a

C3

C3¯ + C3a

b

Akyuvarların kemotaksisi

C5

C5¯ + C5a

b

C6+C7

C5b67

MİKROORGANİZMALAR

+

B VE D

C8+C9

C5b6789

Hücrelerin lizis oluşumu

slide149
Mikroorganizma + B ve D faktörleri C3’ü aktifler, bu da C3a (bakteri opsonizasyonu) ve C3b (mast hücresi ve bazofil aktivasyonu) ’yi oluşturur
  • Daha sonra C3b, C5’i etkiler ve C5b ve C5a (lökositlerin kemotaksisi, mast hücresi ve bazofil aktivasyonu) oluşur
  • C5b, C6 ve C7’yi etkiler, C5b67 oluşur
  • Bu yapı ise (C5B67) C8 ve C9’u etkiler, C5b6789 oluşur
  • Oluşan bu son molekül (C5b6789) hücre lizisini sağlar
slide150
Alternatif Yol;
  • Plazmada sıvı fazda antijen-antikor yapısına bağlanmadan da C3 yapısında kendiliğinden bir hidroliz olur ve bir miktar C3b oluşur
  • Bu yolda Faktör D, Faktör B, Faktör P (properdin) katılımı ile aktivasyon devam eder
  • C3+Faktör D+Faktör B+Properdin
  • C3bBbP=C3 konvertaz oluşur
  • C3bBbP3b=C5 konvertaz
  • C5=C5a, C5b
  • C5b+C6C7C8C9 = Membran Atak Kompleksi
slide151
MAK’ın Biyolojik Etkileri
  • 1-Kompleman bağımlı hücre toksisitesi; Oluşan MAK bakteri (meningokok, gonokok) membranın parçalanmasını sağlar
  • 2-İmmun kompleks taşıma; Antijen-antikor-C3b kompleksi eritrosit yüzeyindeki kompleman reseptörüne bağlanarak karaciğere taşınır. Burada antijen-antikor kompleksi hücre yüzeyinden uzaklaştırılarak temizlenir.
  • 3-Opsonizasyon; Granülosit yüzeyinde bulunan kompleman reseptörü (CR3) C3b ve inaktif C3b’yi bağlar. Bu bağlanma antikorla kaplı bakterinin lökositlere bağlanmasını kolaylaştırır
  • 4-İnflamasyon uyarısı; C5a, C3a, C4a inflamasyon mediyatörleridir. Anaflatoksin olarak tanımlanır, damar geçirgenliğinde artışa neden olur.
  • 5-Kemotaksi; C5a bilinen en kuvvetli kemoatraktan maddelerden birisidir. Nötrofillerin kemotaksi ve aktivasyonunu uyarır
  • 6-Uyumsuz transfüzyonda eritrositlere bağlanan IgM’lere bağlanarak gelişen aktivasyon sonucu “intravasküler hemoliz” oluşur (komplemana bağımlı hücre toksisitesi)
slide152
Komplemanın Sahip Olması Gereken Özellikler;
  • 1-Komplemanın birlikte reaksiyona gireceği antikoru tanıması için tanıtıcı bir üniteyi taşıması gerekir
  • 2-Kompleman aktive edilince yabancı hücre yüzeyine tutunabilmesi için özel reseptörlere sahip olması gerekir
  • 3-Vücudun kendi hücrelerinin kompleman aktivitesinden zarar görmemesi için belirli bir zaman ile kompleman aktivitesinin sınırlandırılması gerekir
slide153
İnfeksiyona Karşı Vücudun Sistemik Cevabı;

-Mikroplar, mikrobik ürünler, doku yaralanması, sitokinler bu tepkiyi oluştururlar,

-Monosit ve makrofajları uyararak (IL-1, TNF ve IL-2) salgılara neden olur,

-Plazmada IL-1, TNF, IL-6 artar,

-Beyinde; Ateş, iştah azalması, besin alımında azalma, uykusuzluk,yorgunluk.

slide154
Karaciğerde;
  • Fe ve Zn tutulur,
  • Akut faz proteinleri salınır,
  • Plazmada;
  • Akut faz proteinleri artar,
  • Fe ve Zn azalır,
  • Kemik İliğinde;
  • Lökosit üretimi ve salınımı artar, kanda lökositler artar,
  • Yağ Dokuda;
  • Lipolizis artar, plazma serbest yağ asitleri yükselir.
slide155
Kaslarda;
  • Protein yıkımı artar,
  • Amino asit salınımı artar,
  • Plazma amino asitleri yükselir,
  • Hipotalamus ve ön hipofizde;
  • ACTH artar,
  • Adrenal korteksten kortizol salgısı artar,
  • Plazma kortizol düzeyi yükselir.
allerj ve a iri duyarlilik

1. T-hücrelerinin neden olduğu allerjiler (Geciken allerji reaksiyonu)

  • İlaç, kozmetikler, kimyasal maddelere karşı deride, T-hücreleri aşırı artışı
allerjİ ve AşIrIduyarlILIK
slide157

2. Ig E fazlalığı ile oluşan allerjiler

  • Fazla IgEmast hücreleri ve bazofillere bağlanır, parçalanan hücreden salgılar olur. Eosinofilikkemotaktik faktör, nötrofilkemotaktik faktör, proteaz, heparin, trombosit aktive edici faktör, histamin, gibi.

a). Anaflaksi: Vasküler sistem ve ilişkili organlarda,

b). Ürtiker: Deride oluşan reaksiyon,

c). Saman nezlesi: Burun mukozasında,

d). Astım: Akciğer bronşiollerindeki düz kaslarda.

l sem

Bir hücrenin mutasyonu sonucu lökositlerin kontrolsüz üretimi

  • Tipleri:
    • Lenfojen:
      • Lenfoid hücrelerin aşırı üretimi
      • Lenf düğümü veya diğer lenfoid dokularda
Lösemİ
slide159

2. Miyelojen:

  • Kemik iliğindeki genç miyelositlerin aşırı üretimi
  • Hücre tipine göre isim alır.

a). Nötrofilik lösemi

b). Eosinofilik lösemi

c). Basofilik lösemi

d). Monositik lösemi

  • RES’e yayılır .
  • Akut hallerde hücre tanınamaz, ölüm hızlı olur.
  • Hücre tanınıyorsa kronik ve seyri uzun sürer.