b l 110 bilgisayara giri n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
BİL 110 Bilgisayara Giriş PowerPoint Presentation
Download Presentation
BİL 110 Bilgisayara Giriş

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 82

BİL 110 Bilgisayara Giriş - PowerPoint PPT Presentation


  • 324 Views
  • Uploaded on

BİL 110 Bilgisayara Giriş . Donanım (Hardware) 3. Öğrt. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican Bilgisayar Müh. Böl. İçerik. Sabit Diskler Taşınabilir Depolama Dosya Sistemleri. Sabit Diskler. Sabit Diskler (Hard Disks ). Bilgisayarların temel kalıcı hafızalarıdır.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'BİL 110 Bilgisayara Giriş' - feo


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
b l 110 bilgisayara giri

BİL 110 Bilgisayara Giriş

Donanım (Hardware) 3

Öğrt. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican

Bilgisayar Müh. Böl.

slide2
İçerik

Sabit Diskler

Taşınabilir Depolama

Dosya Sistemleri

sabit diskler hard disks
Sabit Diskler (Hard Disks)

Bilgisayarların temel kalıcı hafızalarıdır.

Bilgisayarın kullanacağı tüm yazılımlar ve veri temel olarak burada saklanır.

Kapasiteleri diğer hafıza ortamlarına göre oldukça büyüktür

Flash belleklerden hızlı fakat RAM’e göre oldukça yavaş çalışırlar.

Bilgisayara tornavida yardımıyla takılıp sökülebilir.

Bir masa üstü bilgisayara birden fazla sabit disk takılabilir.

Özel kutular vasıtası ile taşınabilir ve USB üzerinden kullanılabilir hale getirilebilirler.

sabit disk s n fland rmalar
Sabit Disk Sınıflandırmaları
  • Bağlantı arayüzleri (ATA ve SCSI)
  • ATA alt bağlantı arayüz türleri (PATA, SATA, e-SATA)
  • Depolama kapasitesi (GB - TB)
  • Fiziksel büyüklük (3.5”, 2.5” …)
  • Dönüş hızları (5.400 RPM, 7.200 RPM …)
  • Ön bellek miktarları (8MB - 64MB))
  • İlave teknolojiler (NCQ, TCQ …)
ba lant aray zleri
Bağlantı Arayüzleri
  • ATA ve SCSI olmak üzere iki çeşidi vardır.
  • ATA:
    • ATA arayüzünün tarihsel gelişimine göre 2 türü vardır
      • PATA: Paralel ATA (ATA 1’den 8’e kadar)
      • SATA: Seri ATA
    • Sektörde bu konuda yanlış tanımlama söz konusudur
      • IDE ve SATA iki ayrı sınıflandırma olarak değerlendirilir; oysa SATA’da, PATA’daIDE’dir
      • IDE’nin yanlış olarak PATA ile eşanlamlı kullanıldığını görebilirsiniz
      • Klasik ATA terimi, SATA’nınçıkmasıyla PATA olarak revize edilmiştir
  • SCSI
    • Çoğunlukla sunucu sistemlerinde ve RAID amacıyla kullanılır
    • Aygıtlar sistem içinde veya dışında bulunabilir
    • SATA bir çok yönden SCSI’nin yerini almaktadır
kapasite
Kapasite
  • Sabit disklerin kapasiteleri bayt ve katları olarak ifade edilir
    • TB, güncel olarak en yüksek düzeydir
    • KB: Kilobyte, MB: Megabyte, GB: Gigabyte, TB: Terabyte
    • Yakın gelecekte daha yüksek kapasiteler söz konusu olacaktır
    • PB: Petabyte, EB: Exabyte, ZB: Zetabyte, YB: Yottabyte
  • 400 GB veya 1 TB depolanabilecek bilgi miktarını belirtir
  • Disk üreticileri, disk kapasitelerini 1000'in katlarına göre sınıflandırır
  • Ancak gerçek kapasite 1024'ün katlarına göre hesaplanır
    • Örneğin 250 GB olarak aldığınız bir sabit disk gerçekte 232,83 GB‘tır
fiziksel b y kl k
Fiziksel Büyüklük
  • Disk büyüklüğü inç olarak ifade edilir
  • Bilgisayarda yaygın olarak 2 tip büyüklük vardır
    • Masaüstü bilgisayarlarda 3.5 inç
    • Dizüstü bilgisayarlarda ve taşınabilir ünitelerde 2.5 inç
    • Özel cihazlar için daha farklı boyutlarda diskler bulunabilir
  • Bu ölçülendirme mantığında belirtilen ölçüler yaklaşık olarak, sabit disk içindeki kayıt diskinin ölçülerini belirtir
  • Dış ölçüler biraz daha büyüktür
d n h zlar
Dönüş Hızları
  • Kayıt diskinin dönme hızıdır
  • RPM, yani dakikadaki tur sayısı olarak ifade
    • 3.600, 5.400, 7.200, 10.000, 15.000 RPM vb.
  • Disk üzerindeki verilere ulaşılması için geçen zaman büyük ölçüde bu hıza bağlıdır
  • Dönüş hızı, sabit diskin hızını tek başına ifade etmeye yetmez
  • Erişim süresi ve aktarma hızı değerleri de önemlidir
  • Sabit diskin önbellek miktarı da, bu sürelerin üzerinde etkileşimli olarak rol oynar
nbellek
Önbellek
  • Okuma kafasının veriye ulaşması ile bu verinin ana sisteme ulaşması arasında geçen zamana aktarma süresi denir.
  • Günümüzde sabit disklerde veriler okuma kafası tarafından okunduktan sonra, sabit diskin içinde yer alan ön belleğe aktarılarak oradan ana sisteme iletilirler
  • Ön bellek zaman kaybını önlemek için kullanılır.
  • Piyasada 2, 8, 16 ve 32 MB önbellekli sürücüler bulunmaktadır
  • Daha büyük önbellekler, düşük fiyatlı DRAM’ler ve teknik açıdan anlamsızdır
  • Üreticiler, kayıt diskinden ön belleğe veön bellekten ana sisteme iletim hızlarını ayrı olarak belirtmektedirler
  • Ön belleğe iletim hızı Mbit/sn, ana sisteme iletim hızı ise MB/sn olarak ifade edilir
disk eri im gecikme s resi
Disk Erişim/Gecikme Süresi
  • Sabit disk üzerinde verilerin okunabilmesi için, önce ilgili sektöre ait kafanın bu kısma erişmesi gereklidir
  • Kafanın sabit disk üzerindeki herhangi bir bölüme ulaşması için gereken bu süre erişim süresidir ve milisaniye ile ifade edilir
  • Daha düşük bir erişim süresi daha hızlı bir sabit disk demektir
  • Dönüş hızı ile ters orantılı şekilde azalmaktadır
  • Ancak dönüş hızı dışında kullanılan disk erişim teknolojisi,önbellek nitelikleri ve önbellek miktarı ile de alakalıdır
verinin korunmas ve raid
Verinin Korunması ve RAID
  • Bilgisayardaki en önemli ve değerli şey verilerdir
  • Yedekleme çözümüne fırsat kalmayacak şekilde sabit disklerin bozulması, geri dönüşü olmayan veri kayıplarına neden olabilir
  • Bunun için disk ve/veya disk kontrolcüsü bazında çeşitli yedeklemeli çalışma sistemleri geliştirilmiştir
  • Bu sistemler, çoklu disk kullanımına dayanır ve güvenliğin yanı sıra performans artışı da sağlanır
  • RAID (Redundant Array of Inexpensive Disk) bu amaçla kullanılan bir sistemdir ve çeşitli uygulamaları vardır
yeni teknolojiler hibrit sabit diskler
Yeni teknolojiler: Hibrit Sabit Diskler
  • Standart 2.5” dizüstü sabit disklerine 128 MB veya 256 MB flash bellek eklenmesiyle oluşturulan disklerdir
  • Bu sürücüler sistem açılışını yarı zamana indirebilmektedirler
  • Disklerin sürekli dönmek zorunda olmamaları taşınabilir bilgisayarda 20 - 30 dk. fazladan batarya süresi sağlamaktadır
yeni teknolojiler ssd solid state drive
Yeni teknolojiler: SSD (SolidStateDrive)
  • Bu tür, tamamen flaş bellekten oluşturulmuştur
  • Düşme ve sarsılma sonrası içindeki verilerin kaybolması veya diskin bozulması sonuçlarını önlemeyi amaçlar
  • İçinde hareketli bir parça olmaması en önemli avantajıdır
    • Normal sabit diskler, 2 ms içinde 350 G'ye dayanabilirken, SSD'ler 0,5 Milisaniye içinde 1500 G'ye dayanabilmektedir
    • 2.5” dizüstü diskleri 2 Watt harcarken, SSD'ler 0,5 Watt harcar
    • Standart diskler 0/60oC'de çalışırken, SSD'ler -25/85oC'de çalışabilir
ta nabilir depolama ara lar
Taşınabilir Depolama Araçları

Portable Storage Tools

genel bak
Genel Bakış
  • Bu bölümde taşınabilir depolama araçlarını inceleyeceğiz
    • Geleneksel disket sürücü
    • Optik sürücüler; CD, DVD ve Blu-Ray
    • USB flash sürücüler ve hafıza kartları
    • Harici araçlar; optik sürücüler ve diskler
    • Taşınabilir depolama araçların kurulumu
    • Sorun giderme ipuçları
    • Eski tip taşınabilir depolama çözümleri

Güncellendi

disket s r c ve teyp s r c ler
Disket Sürücü ve Teyp Sürücüler

FDD / Floppy Disk Drive & Type Drive

8” ~100 KB

1971 - 1976

5.25” ~1.2 MB

1976 - 1982

3.5” ~1.44 MB

1982 - …

temel bilgiler
Temel Bilgiler
  • Şu anki disketler 3.5" genişliğindedir ve 1.44 MB veri depolar
  • Uzun yıllar bilgisayarı başlatmanın temel aracı olmuştur
  • Microsoft ve Intel’in yaklaşımı ve alternatiflerin güçlenmesi ile 2001 yılından itibaren kullanımı giderek azalmaktadır
  • Disketin içeriğine ulaşmak için 3.5" disket sürücü kullanılır
optik diskler ve s r c ler
Optik Diskler ve Sürücüler

Optical Discs & Drivers

temel kavramlar
Temel Kavramlar
  • Bütün 12 cm çapındaki diskler, optik diskler olarak adlandırılır
  • Bunları okuyan ve yazan araçlara ise optik sürücüler denir
  • Üç temel optik disk türü vardır
    • CD: Compact Disc
    • DVD: Digital Versatile Disc / Dijital Çok Yönlü Disk
    • Blu-Ray: Mavi Lazer Teknolojili Diskler
  • Bu disklerin okunma ve yazılabilmeyeteneklerine göre bir çok türü vardır
    • CD-ROM, CD-R, CD-RW, DVD, DVD+RW
  • İngilizce terminolojide disc ve diskkelimeleri farklı kavramları ifade eder
    • Disk: Manyetik medya
    • Disc: Optik medya
optik s r c lerin genel yap s
Optik Sürücülerin Genel Yapısı
  • Optik sürücülerin en önemli bileşeni optik lazerdir.
  • Genel olarak bu lazerle diskler üzerindeki verini okunması sağlanır.
  • Lazer hiçbir şekilde açık durumda çalıştırılmamalıdır
  • Sürücülerin iç yapısında yapmanız gereken hiç bir şey yoktur.
  • Tüm sürücülerin ön yüzeyinde bir kullanım LED’i yer alır
  • Ayrıca sorunlu durumlarda optik diski elle çıkartmanızı sağlayan bir açma deliği yer alır
cd compact disk
CD: Compact Disk
  • İlk CD’ler CDDA (CD Digital Audio) adındaki formatta müzikleri çalmak ve düzenlemek için üretilmiştir
  • Audio CD olarak da adlandırılırlar
  • Bu CD’ler müzik saklamak için mükemmeldirler
  • Ancak hata denetimi, dosya veya klasör yapısına sahip değildirler
  • Bu yüzden CD üzerine veri saklamak için özel yöntemler geliştirilmiştir
  • CD-ROM, dosya ve klasör desteği eklenmiş halidir
cd rom
CD-ROM
  • CD-ROM biçimi sabit disk bölmesi (partition) gibidir
  • Bilgisayar dışındaki ortamlarda da kullanılabilmesi amacıyla CDFS adıyla özel bir dosya sistemini kullanır (ISO-9660)
  • Yıllar içinde ISO-9660 üzerine yapılan eklentilerle geliştirilmiştir
    • Joliet eklentisi, Microsoft, Linux ve Mac sistemlerde dosya ve klasör isimleri, dosya uzunluğu ve klasör derinliği limitlerini belirler
  • İlk CD-ROM sürücünün hızı 150 KB/s’dir
  • Sonraki yıllarda artan hızlar sürekli150 KB/s’nin katları ile ifade edilmiştir
    • 52x gösterimi 7800 KB/s hızındaçalışan bir CD sürücüyü ifade eder
cd r cd recordable
CD-R: CD-Recordable
  • CD-R türü, kullanıcılara CD üzerine veri kaydetme imkanı sağlar
  • 74 ve 80 dakikalık 650 ve700 MB kapasiteye sahip 2 türü vardır
  • CD-R teknolojisi veriyi kaydetmek için diskin içinde gömülü bulunan özel organik boyalar kullanır
  • Yazma yeteneğine sahip sürücüler, okuyucu lazerlerden yaklaşık 10 kat daha güçlü ikinci bir yakıcı lazere sahiptirler
  • Dolayısıyla sürücülerin okuma ve yazma yetenekleri farklıdır
    • Yazma hızı da 150 KB/sn hızının katı olarak ifade edilir
    • Her zaman okuma hızına eşit ya da ondan daha yavaş olur
tekli ve oklu oturum
Tekli ve Çoklu Oturum
  • Eski CD-R sürücüleri, kullanılmayan disk alanının boşa harcamasına neden olan tek kullanımlık oturumda yazıyorlardı
  • Daha sonra kalan boş alanı kullanma imkanı oluşturuldu ve çoklu oturumlu yazma kavramı gelişti
  • Çoklu oturum disk dolana kadar defalarca veri eklenmesine olanak sağlar
  • Çoklu oturum aynı zamanda kısmen dolmuş bir CD-R’yi kapatarak sonradan üzerine veri yazılmasını durdurabilir
cd rw cd rewritable
CD-RW: CD-Rewritable
  • CD-R disk türü halen yoğun şekilde kullanılır; ancak CD-R sürücüleri yerlerini CD-RW sürücülere bırakmıştır
    • Optik disk ile sürücü kavramlarını birbirine karıştırmayınız
    • RW disklerin kullanımı yaygın olmasa da, RW sürücüler popülerdir; kullanıcılar az kullanıyor olsalar da bu özelliğe sahip olmak ister
  • CD-RW yeniden yazılabilir CD türünü ifade eder
    • CD-R disklere bir kez veri yazılabilir ve geri silinemez
    • CD-RW bir disk silinebilir ve tekrar veri yazılabilir
  • CD-RW sürücüler 3 farklı hıza sahiptir;
    • Yazma, yeniden yazma, okuma
    • 8 x 4 x 32 veya 48 x 24 x 48
    • RW sürücüler, eski tümformatları okuyabilir ve yazabilir
udf universal data format
UDF: Universal Data Format
  • UDF, ISO-9660’ın yerine geliştirilmiştir
  • CD-RW sürücülerin, sabit disk gibi kullanılabilmesini sağlar
  • Farklı tipteki tüm sürücü ve işletim sistemlerinde okunabilen tek bir dosya biçimi oluşturur
  • Windows Vista gelene kadar Windows’un hiçbir sürümü UDF biçimli disklere yazamıyor, ancak bunları okuyabiliyorlardı
  • Eski Windows sürümlerinde DirectCD ve InCd’si gibi üçüncü parti UDF araçlarından birinin kullanılması gerekiyordu
dvd digital versatile disk
DVD: Digital Versatile Disk
  • DVD ilk olarak film endüstrisinin VHS kasetlerine alternatif arayışı olarak çıkmıştır
  • 1995’de ilk olarak “Dijital Video Disk” olarak piyasaya sunuldu
  • DVD’lerin veri saklama ortamına dönüşümünde ismi “versatile” yani çok yönlü olarak değiştirildi
  • Bunun yerine veri DVD ile film DVD’leri arasındaki ayrım “DVD Video” terimi ile yapılmaktadır
    • DVD Video’lar, MPEG-II görüntü kod çözücüsüne ihtiyaç duyar
  • DVD’lerde CD lere göre daha küçük oyuklar mevcuttur
    • Bu sayede daha fazla veri saklar ve daha dar lazer ışığı kullanır
dvd kapasitesi
DVD Kapasitesi
  • Tek veya çift yönlü kullanılan türleri vardır
    • SS: Single Sided / DS: Double Sided
  • Ayrıca çift veri katmanı olan DVD türleri de vardır
    • SL: Single Layer / DL: Double Layer
  • Bu özelliklere göre 4 farklı DVD sürümü bulunur
    • DVD-5 (SS/SL) 4.37 GB
    • DVD-9 (SS/DL) 7.95 GB
    • DVD-10 (DS/SL) 8.74 GB
    • DVD-18 (DS/DL) 15.9 GB
  • Yaygın olarak DVD-5 ve DVD-9, yani single sided türleri kullanılır
dvd t rleri
DVD Türleri
  • DVD-ROM'lar, 16 GB'lık veri saklama kapasitesine sahip olması dışında CD-ROM’larla eşit standartlara sahiptirler
  • DVD-R ve DVD+R, CD-R türüne karşılık gelir ve yazılabilirdir
  • DVD-RW ve DVD+RW türleri ise CD-RW gibi yazma ve yeniden yazma yeteneğine sahip türleri ifade eder
  • - ve + ifadeleri farklı firmaların standartlarını ifade eder
    • Her iki türü de destekleyen sürücüler ± simgesini kullanırlar
  • DVD-RAM ise kartuş kullanır ve özel bir sürücü gerektirir
dvd s r c ler ve oynat c lar
DVD Sürücüler ve Oynatıcılar
  • Bilgisayar için DVD’ler ilk olarak Combo olarak adlandırılan sürücülerle geldi
  • Combo sürücüler aslında DVD okuyabilen CD-RW sürücülerdi ve kısa sürede yerlerini DVD±RW sürücülere bıraktılar
  • Bilgisayar ortamında oluşturulan her DVD formatı, televizyona direkt bağlanan DVD oynatıcılar tarafından desteklenmeyebilir
  • DVD için 1x hızı 1.350 KB/s’dir
    • CD için bu hız 150 KB/s idi; yani CD’den yaklaşık 10 kat hızlıdır

Güncellendi

hd dvd
HD DVD
  • HD DVD’nin tek katmanda 15 GB depolama kapasitesi vardır
    • Çift katmanlı bir HD DVD 8 saatlik yüksek çözünürlüklü video saklar
  • Kapasite dışında DVD formatı ile aynı özelliklere sahiptir
    • Yüksek çözünürlüklü video için H.264/MPEG-4 desteği sunar
  • Blu-Ray ile HD DVD rekabetinde başlangıçta Toshiba, NEC, Microsoft ve Intel desteğiyle öne çıkan HD DVD olmuştur
  • 2004’de Hollywood film stüdyoları HD DVDiçin özel olarak destek vermeyi kesmiştir
  • 2008’de de teknolojinin lideri olan Toshiba HD DVD’yi tamamen durdurmuştur
  • Blu-Ray’in en büyük destekçisi Sony’dir
blu ray diskler
Blu-Ray Diskler
  • Tek katmanlı (single side) bir Blu-Ray disk 25 GB kapasite ile HDTV kalitesinde 2 saatten fazla, standart çözünürlükte ise 13 saat civarında ise görüntüyü saklayabilir
  • Çift katman ve çift yön kullanım desteği de sunmaktadır
  • CD ve DVD’den farklı olarak kırmızı yerine mavi lazer kullanır
  • Ancak optik okuyucu CD ve DVD’de okuyabilmektedir
  • Mavi lazer daha kısa dalga boyu ile daha hassas odaklama yapabilmektedir
blu ray de simler ve t rler
Blu-Ray’de İsimler ve Türler
  • Blu-ray, ismini veri yazıp okumak için kullandığı mavi-mor lazer ışınının “Blue” su ile optik ışının “ray” inin birleşmesinden alır
  • Blu-ray yazımındaki “e” harfinin eksikliği, adın bir ticari marka olarak kaydettirilebilmesi için bilerek yapılan bir oynamadır
  • CD ve DVD’ye karşılık gelen türleri vardır
    • BD-ROM: Dağıtımlar için sadece okunabilir biçim
    • BD-R: Üzerine veri kaydedilebilir biçim
    • BD-RE: Yeniden yazılabilir (rewritable) biçim
blu ray h zlar
Blu-Ray Hızları
  • Blu-ray’de 1x hızı 36 MB/s olarak tanımlanmıştır
    • DVD için 1x hızı 1.350 KB/s, CD için ise 150 KB/s idi
  • Ancak BD-ROM filmler en az 54 MB/s veri hızına ihtiyaç duyduklarından, ilk nesil cihazlar 2x olarak piyasaya çıkmıştır
  • Yüksek dönme hızları kullanılan CD malzemeleri için bir fiziksel sınır bulunmaktadır
  • Blu-ray’de kullanılan sayısal açıklık değeri ile 8x’e kadar bir dönme hızı hedeflenmektedir
ek uygulamalar
Ek Uygulamalar
  • Okuyucu sürücüler için hiçbir ek uygulama gerekmez
  • Ancak yazma yeteneğine sahip optik sürücülerin bu özelliğinin kullanılması için ek uygulamalara gerek vardır
  • Windows XP ve Vista yerleşik olarak kısıtlı özelliklerde optik sürücü yazma yeteneğine sahiptir
  • İleri düzey optik ortamoluşturan popüleryazılımlar vardır
    • Nero
    • Roxio
    • CDBurnerXP
    • Alcohol
    • CloneCD
disk ve yazma sorunlar
Disk ve Yazma Sorunları
  • Optik endüstrisindeki gelişmeler, diskler ve sürücüler arasındaki uyumsuzluk sorunlarının önemli miktarda artırmıştır
  • Farklı marka CD-R ve CD-RW diskler arasında önemli kalite farkları bulunmaktadır
  • En ideal yöntem sürücünüzün en sağlıklı çalıştığı disk türlerini deneyerek tespit etmenizdir
  • Disk yüzeyinde kullanılan renk kalite açısından bir anlam ifade etmez
  • Yazma sorunlarının en yaygınsebebi tampon seviyesinin yetersiz kalması, yani “Buffer Underrun” durumudur
optik s r c ler ve video
Optik Sürücüler ve Video
  • VCD (Video CD) ortamları Windows Media Player’ın tüm sürümleri tarafından sorunsuz yürütülebilmektedir
  • Ancak DVD video ve daha ileri ortamlar için sisteminizde uygun video kod çözücülerin (codec) yüklü olması gerekmektedir
  • Yerleşik Windows Media Player’ın alternatifi olarak bir çok ücretsiz ve başarılı ortam yürütücü yazılım bulabilirsiniz
buffer underrun
Buffer Underrun
  • Yazma yeteneğine sahip optik sürücülerin tampon olarak adlandırılan bütünleşik RAM’leri vardır
  • Bu tampon, bilgisayarınızdan gelen veriyi depolar
  • Buffer underrun, kaynak cihazın yazıcıyı veri yüklü tutamaması ve sürücüyü veriyle besleyememesi durumdur
  • En az 2 MB tampona sahip bir sürücü aldığınızdan emin olun
  • Buna rağmen sorun yaşıyorsanız, yazma işlemi sırasında sisteminizi kullanmamaya çalışın
  • Yeni nesil sürücülerde bu sorunların çoğu ortadan kalkmıştır
  • Yeni sürücüler buffer sorunlarında yazma işlemini yavaşlatmaktadır
iso dosyalar disk image
ISO Dosyaları – Disk Image
  • ISO dosyaları, optik sürücünün içeriğinin tam bir kopyasıdır.
  • Önyüklenebilir CD veya DVD’lerin paylaşımı için kullanılır
  • Artan geniş bant internet ortamında optik içeriğin bozulmadan taşınabilirliğini artırmaktadır
  • Ayrıca sanal sürücü yazılımlarının yardımı ile, sanki bir sürücüye takılmış optik disk gibi Windows’da kullanılabilir
  • ISO dosyaları, buffer underrunsorunlarında da bir çözüm alternatifi olarak kullanılabilir
firmware g ncellemesi
Firmware Güncellemesi
  • Optik sürücülerin işletim sistemleri için geliştirilmiş özel aygıt sürücü yazılımları yoktur; standart sürücüler kullanırlar
  • Optik sürücüler yükseltilebilir flash ROM yongası ile gelirler
  • Eğer sürücü belirli bir tür içeriği okuyamıyorsa veya düzensiz okuma/yazma sorunları varsa, üreticinin web sitesinden bir firmware güncellemesi olup olmadığı kontrol ediniz
  • Firmware güncellemesi var isebunu nasıl yapacağınıza dairyazılım ve yönlendirmeler üreticiweb sitesinde vardır
  • Ancak bu işlemin yetkili teknik servis ortamında yapılması dahasağlıklı olacaktır
optik s r c lerin bak m
Optik Sürücülerin Bakımı
  • Çok nadir de olsa optik sürücülerin temizlenmesi mümkündür
  • Ancak maliyetlerin düşük olması, sorun çıkması durumunda çoğunlukla yeni bir sürücü alınmasını mantıklı kılar
  • Optik sürücünün en ciddi problemi aşırı tozlu ortamlarda kullanılması durumunda optik kalitenin düşmesidir
  • Temizleme araçları çoğunlukla sorunlu aygıtları düzeltmez
  • Sadece bakım açısından belirli dönemlerde uygulanması aygıtın ömrünü uzatabilir
  • En iyi tedbir, aygıtı aşırı tozluortamlarda kullanmamaktır
optik disklerde sorun giderme
Optik Disklerde Sorun Giderme
  • Eğer bir optik disk için özellikle okuma sorunu yaşıyorsanız, yüzeylerin temiz ve sağlam durumda olduğundan emin olun
  • Disk üzerindeki kir veya çizik lazer ışığının yansıması gerekirken yansımamasına ve hatalı veri okunmasına neden olabilir
  • Hafif nemli bir bez ile disk üzerindeki kiritemizleyebilirsiniz
  • Eğer disk üzerindeki bilgi sizin için çok değerliyse temizleme ve çizik kapatma donanımları alarak onarmayı deneyin
  • Eğer hasar optik diskin üst yan etiketyüzeyinde ise çoğu zaman yapılacak birşey kalmamıştır
s k m diskin kart lmas
Sıkışmış Diskin Çıkartılması
  • Nadir de olsa bazen sürücüler, içerisindeki optik diski çıkartamazlar
  • Buna işletim sistemindeki bir kilitlenme sebep olabileceği gibi, mekanik bir arıza sebebiyle de disk çıkarılamayabilir
  • Bu durumlar için sürücünün ön yüzeyinde bir delik bulunur
  • Sivri uçlu bir kalem veyaataş ile bu deliği kullanarak mekanizmanın açılmasını elle sağlayabilirsiniz
usb flash s r c ler ve haf za kartlar
USB Flash Sürücüler ve Hafıza Kartları

USB Flash Sticks & Memory Cards

flash bellek nedir
Flash Bellek Nedir?
  • Flash, güç kesildiğinde de veriyi tutabilen ve elektronik olarak içeriği silinip, yeniden programlanabilen bir bellek türüdür
  • Yaygın olarak USB bellek aygıtlarında ve özel donanımların içinde yer alan hafıza kartlarında kullanılır
  • Sabit diskler bölümünde ele aldığımız ve yeni gelişen bir tür olan SSD sürücüler de bir flash bellek türüdür
ta nabilir usb bellekler
Taşınabilir USB Bellekler
  • Genellikle veri taşımak için disketlerin yerine kullanılmaktadır
  • Sadece uygun USB portuna takılması yeterlidir; sitemin yeniden başlatılması gerekmez
  • Harici güç kaynağına ihtiyaç duymazlar; USB enerjisi yeterlidir
  • Bilgisayarda, sabit sürücülerin yanında çıkarılabilir sürücü olarak listelenirler
  • Disk yönetimi yazılımından sabitdisk sürücüleri gibi yönetilebilirler
  • Bootable aygıt olarak kullanılabilir
  • Farklı tip işletim sistemlerinde vebilgisayar dışında değişikplatformlarda kullanılabilirdir
haf za kartlar
Hafıza Kartları
  • Yaygın olarak PDA, fotoğraf makinesi veya cep telefonları gibi depolama birimine ihtiyaç duyan aygıtlarda kullanılır
  • Bu tarz bir çok aygıtın hem sabit, hem de değiştirilebilir olmak üzere iki tip flash belleği vardır
  • Sabit hafızalar çıkartılamazlar, temel fonksiyonelliği sağlamak için kullanılırlar ve genellikle çok düşük boyutlardadır
  • Çıkarılabilir kartlar ile ilgili farklı standartlar vardır
    • CF, SmartMedia, MemoryStick, SD, xD
    • Her formatın kendisine uygun bir kart yuvası standardı vardır
haf za kart t rleri
Hafıza Kartı Türleri
  • Compact Flash (CF)
    • En eski ve en büyük kart türüdür
    • Basitleştirilmiş PCMCIA veri yolu kullanır
  • SmartMedia
    • CF’ye rakiptir; ancak yerini SD’ye bırakmıştır
  • Secure Digital (SD)
    • En yaygın kullanıma sahip olan karttır
    • Mini SD ve Mikro SD olmak üzere iki türü vardır
  • Memory Stick
    • Sony’nin tescilli türüdür
  • xD Picture Card
    • Fotoğraf makinelerinde kullanılır
    • Olympus’un tescilli üründür
sd ve memorystick
SD ve MemoryStick
  • SD en yaygın kullanım alanına sahip olan kart türüdür
    • Bir posta pulu büyüklüğündedir
    • 256 MB ile 32 GB arası kapasitelere sahiptir
    • SD ve SDIO olmak üzere iki çeşittir
    • SD kartları sadece bilgi depolar
    • SDIO bazı GPS vb aygıtlara I/O desteği sunar
    • Mini SD ve Mikro SD olmak üzere iki küçük şekli vardır
    • Bazı aygıtlar 2 GB’dan büyük SD kartları desteklemez (SDHC desteği)
    • Tüm SD kartlar performans anlamında birbirini aynısı değildir
  • Sony kendi ürünlerinde kendi kartını kullanır
    • Standart, Pro, Duo, Pro Duo ve Mikro gibi birçok alt biçimi vardır
sdio secure digital input output
SDIO: Secure Digital Input/Output
  • SD kart formatının geliştirilmiş hali olan SDIO, ek depolama kapasitesinin yanında özellik artırımları da sunmaktadır
  • Bu yapı ile SD kart yuvasını kullanarak, bilgisayarınıza yeni bir işlev katabilirsiniz
  • Daha çok taşınabilir bilgisayarlarda kullanılan SDIO kartlar özel yuvalara takılırken, bu yuvalar standart SD kartları da destekler
  • Bu sayede bilgisayarınıza GPS, FM radyo, parmak izi okuyucu gibi aygıtlar ilave edebilirsiniz

Yeni Eklendi

bilgisayara ba lama ve kart okuyucular
Bilgisayara Bağlama ve Kart Okuyucular
  • Hafıza kartları bilgisayarlara yaygın olarak okuyucular ile takılır
  • Kart okuyucular masaüstü bilgisayarlarda genellikle USB genişleme aygıtı olarak bulunurken, dizüstü bilgisayarlarda standart bileşen olarak yer alır
  • Çok sayıda kart formatını destekleyen kart okuyucular vardır
  • Bunun dışında fotoğraf makinesi gibi özel aygıtların USB arayüz kabloları ile cihaz üzerinden çıkarılmadan da bağlanabilirler
  • Her durumda da sistemde birer sürücü olarak görünürler
  • Hafıza kartları bilgisayarda sabitdisk gibi davranırve yönetilir
g venli kald rma lemi
Güvenli Kaldırma İşlemi
  • Flash depolama ürünlerinin, kullanımda oldukları sırada bilgisayardan çıkartılması donanım hasarlarına yol açabilir
  • USB portları, takılı aygıtlara sürekli enerji beslemesi sağlarlar
  • Elektrik ve veri geçişinin kontrollü olarak kesilmesi zorunludur
  • Windows, bu işlem için bir güvenli kaldırma aracı sunar
  • Diskin güvenle çıkarılabileceği uyarısını almadan, depolama birimlerinin fiziksel bağlantısını sakın kesmeyin
  • Eğer sürekli kullanımda uyarısı alıyorsanız, aygıtı sisteminizi tamamen kapattıktan sonra çıkartın

Yeni Eklendi

harici depolama ayg tlar
Harici Depolama Aygıtları

External Storage Devices

temel zellikler
Temel Özellikler
  • Harici depolama aygıtları olarak sabit disk sürücüler ve optik sürücüler bulunurlar
  • Çoğunlukla USB veya FireWire arayüzü ile sisteme bağlanırlar
  • Özellikle taşınabilir sabit disk sürücüler son zamanlarda oldukça yaygınlaşmıştır
  • Çoğunlukla kendi özel güç beslemeleri veya fazladan güç çekmek için çift uçlu özel USB kabloları bulunur
  • Özel bir sürücü kurulumu gerektirmezler
  • En yaygın sorun bağlantı sorunlarıdır ve bu durumlarda genel USB uyarılarına göre davranmanız gerekir
harici sabit diskler
Harici Sabit Diskler
  • Sabit disk kapasitelerindeki artış ve ucuzlama, taşınabilir sabit disklerin popülerliğini artırmıştır
  • 3.5” sabit diskler için USB enerjisi yeterli değildir
  • Genellikle taşınabilirlik yeteneği az olup, daha çok güvenli yedekleme çözümü olarak kullanılırlar
  • 2.5” sabit diskler ise yaygın olarak çift USB girişi ile enerji alırlar
  • Cepte rahatlıkla taşınabilecek boyutlara sahiptirler
  • Taşınabilir sabit disklerin çoğu (SSD’ler hariç) standart sabit disktir ve çalışma esnasında hareket ettirilmemelidir
  • Ayrıca düşme ve darbelere karşıhassas cihazlardır
g venli kald rma lemi1
Güvenli Kaldırma İşlemi
  • Flash depolama ürünlerinde olduğu gibi, diğer harici depolama aygıtları da sitemden güvenli kaldırma yoluyla ayrılmalıdırlar
  • Taşınabilir disklerde bu işlem disk kafalarının uygun yere park edilmesi sağladığından kritik derecede önemlidir
  • Ayrıca sistemden güvenli kaldırma onayı verilse dahi, elinizle harici disk ünitesini kontrol edin; plaka devir ve motor işlemlerinin tamamlandığına emin olduktan sonra çıkartın

Yeni Eklendi

eski tip ta nabilir depolama
Eski Tip Taşınabilir Depolama

Tape Drive / ZIP Drive / Jaz Drive / SuperDisk

Yeni Eklendi

teyp s r c ler
Teyp Sürücüler
  • Veri yedekleme ve arşivleme için kullanılan aygıtlardır
  • Kullanımı büyük oranda azalsa da; yine de kullanılmaktadır
    • 2008 yılında IBM ve Sun firmaları 1 TB’lık teyp sürücüler sunmuştur
  • Dahili ve harici aygıt olarak bulunabilir
    • SCSI, IDE, USB, IEEE1394, LPT arabirimlerini kullanabilir
  • Sürücülerin oldukça pahalı olmasına karşın, kullandıklarıkasetler ucuzdur
  • Kullanım için sürücülerinin sisteme kurulması yeterlidir

Yeni Eklendi

di er r nler
Diğer Ürünler
  • ZIP, özellikle Macintosh bilgisayarlarda kullanılan 100 MB’lık depolama birimlerine sahip teknolojidir
  • Zaman içerisinde kapasitesi 750 MB’a kadar çıkmıştır
  • ZIP’i geliştiren firma daha sonra 1 GB kapasiteye sahip Jaz sürücüleri çıkartmış, bunlarda zaman içinde 2 GB’a çıkmıştır
  • SuperDisk ise, 120 MB kapasiteli bir FDD türevi olmuştur
  • 1994 - 98 yılları arasında popüler olmuş teknolojilerdir

Yeni Eklendi

dosya sistemleri file system
Dosya Sistemleri / File System
  • Dosya sistemi (file system) mantıksal organizasyon şemasıdır
  • Amaç disk üzerindeki dosyaların organize edilmesidir
  • Teknik olarak işletim sisteminin disk bölmeleri üzerindeki dosyaların izlerini bulmak için kullandığı yapı ve yöntemdir
  • Windows’a ait dosya sistemleri FAT, FAT32,NTFS ve WinFS’dir
  • Linux’ların kendilerine özgü dosya sistemleri vardır
  • Linux, Windows dosyasistemlerini tanır, ancakWindows, Linux’a ait dosya sistemlerini görmez
fat file allocation table
FAT: File Allocation Table
  • FAT, dosya bölümleme tablosu sistemidir
  • DOS için geliştirilmiş olsa da, günümüzdeki tüm Windows versiyonları tarafından da desteklenmektedir
  • FAT16 ve FAT32 olarak bilinen iki türü vardır
  • Arızalı ve sağlam sektörleri işaretleyen ve iki sütunlu hesap çizelgesine benzeyen bir yapısı vardır
    • Birinci sıra sektörleri indeksler
    • İkinci sıra sektörün durumunu tutar (boş, dolu veya arızalı)
    • FFF7, sektörün arızalı olduğunaişaret eder
    • 0000 sektörün boş ve kullanılabilir olduğunu gösterir
fat nas l al r
FAT Nasıl Çalışır?
  • Sabit diskler için temel depolama alanı bir sektördür ve her sektör 512 byte’a veri depolar
  • Eğer bir sektörde 512 byte'dan daha küçük bir dosya depolanır ise sektörün geri kalanı boş kalır ve kabul edilebilirdir
  • Asıl işlev, 512 byte’dan büyükdosya depolanmasındadır
  • Bu durumda dosya tamamen depolanana kadar işletim sistemi kullanılmayan başka bir sektör bulur ve onu doldurur
  • Dosyaya tekrar erişilebilmesi için de, onun hangi sektörler tarafından tutulduğunun hatırlanması gerekir
  • FAT, bu dosya parçalarının depolandığı sektörlerin izini tutar
fat s n rlamalar
FAT Sınırlamaları
  • FAT16’da dosya adları 8 karakterdir ve boşluklara izin verilmez
  • Maksimum dosya boyutu 32 MB’tır
    • FAT16, sadece 64 K (216) sektorü adresleyebilmektedir
    • Sektör boyutlarıise 512 byte ile limitli idi
    • Maksimum boyut 64K X 512 byte = 32 MB olur
  • Sabit disklerin büyümesi ile tek parça 32 MB sınırı kabul edilemez hale geldi
  • FAT16 bu soruna kendi içinde “clustering” çözümünü getirdi
k meleme clustering
Kümeleme / Clustering
  • FAT16 için geliştirilmiştir ve günümüzden nadiren kullanılır
  • Sürekli olan sektörleri birleştirir ve tek ünite gibi işlem yapar
  • Bu birimlere “cluster” yada “file allocation unit” denir
  • Sektörlerin yerine bu “cluster”yapıları numaralandırılır
  • Bu yöntem ile oluşturulanyapılar 2GB’a kadar veri alabilirler
  • Yani FAT16 bir sistemde maksimum dosya boyutu2 GB olabilir
klas rler
Klasörler
  • Dosya, cluster’lara depolandıktan sonra klasörlere kaydedilir
  • Windows, dosyayı barındıran klasöre gider ve klasör listesine dosya adını ve başlangıç cluster numarasını ekler
    • mom.txt 19234 05-19-07 2:04p 3ABB
    • Dosya adı, boyut, tarih/zaman ve başlangıç cluster numarası
  • Klasörler de cluster’lar üzerinde depolanmıştır; fakat onlar disk üzerinde bir yerde farklı grup düzeni alırlar
par alanma fragmentation
Parçalanma / Fragmentation
  • Fragmentation, dosya parçalarının ardışık olmayan cluster’lara yazılması; yani diske dağılması durumudur
  • Cluster’ların peş peşe olmaması dosyasının tekrar elde edilmesini zorlaştırır ve böylece sabit disk yazma ve okuma işlemi yaptığında sistemin hızını düşürür
  • Defragmenter, yani disk birleştirme yazılımları, dosyaların kullandığı cluster’ları ardışık hale getirmeye çalışır
  • Düzenli yapılması performansı olumluetkiler
fat32
FAT32
  • FAT32, FAT16’dan daha uzun dosya adlarına izin verir
  • Cluster’ların boyutu, 2 GB’a çıkmıştır
  • Her cluster’ı tanımlamak için 32 bit kullanılır ve bu cluster boyutlarının çok uygun miktarlara düşebilmesini sağlar
  • Bu şekilde FAT32 disk alanını çok daha verimli kullanabilir
  • FAT32 bölmeleri yine deFAT16 bölmelerindeki kadar sıklıkta birleştirmeye ihtiyaç duyar
slide70
NTFS
  • İlk olarak Windows NT sürümleri ile çıkmıştır
  • FAT sistemlerine göre gelişmiş 4 önemli özelliği vardır
    • Daha büyük disk ve dosya boyutlarına olanak verir
    • Gelişmiş güvenlik ve denetim mekanizmaları sunar
    • Daha hızlı yazma ve okuma süreçlerini mümkün kılar
    • Sıkıştırma ve kota gibi gelişmiş özellikleri vardır
  • 32 bitlik bir dosya sistemidir
  • Dosya adlarında boşluklarla birlikte 255 karaktere olanak tanır
ntfs yap s
NTFS Yapısı
  • NTFS geliştirilmiş dosya ayırma tablosu kullanır
  • Kısa adı MFT olan bu tablo, “Master File Table” yani yönetici dosya tablosu olarak adlandırılır
  • NTFS bir diskin orta bölmesinde MFT'nin çok önemli parçalarının bir yedek kopyasını barındırılır
ntfs g venlik zellikleri
NTFS Güvenlik Özellikleri
  • NTFS, dosyaları ve klasörleri nesne olarak görür ve bu nesnelere ACL denilen bir özellik ile erişim kontrolleri sağlar
    • ACL : Access Control List / Erişim Kontrol Listesi
  • NTFS disk üzerindeki bir veriye erişebilmeniz için, ACL listesinde yer alan statülerden birisine sahip olmalısınız
  • NTFS ayrıca dosya ve klasörleri şifrelemenize olanak verir
    • EFS : Encrypting File System / Şifrelemeli Dosya Sistemi
  • Şifreleme dosyaları gizlemez; sadece diğer kullanıcılar tarafından dosyaların okunmasını engeller
  • Bir dosyaya erişmek için hem ACL'ye bağlı dosya erişim iznine hem de EFS’ye bağlı şifreye ihtiyacınız olacaktır
s k t rma kota ve cluster boyutlar
Sıkıştırma, Kota ve Cluster Boyutları
  • NTFS sabit disk üzerinde alan kazanmanız için kişisel dosya ve klasörleri sıkıştırmanıza olanak sağlar
  • Aynı zamanda yöneticilerin kullanıcılar için disk alanı kullanımına limit koymalarını sağlayan disk kotalarını destekler
  • NTFS ön tanımlı olarak 2 TB’lıkdisklere izin verir
  • Cluster boyutlarının değiştirilebilirolmasıyla bu limitler ayarlanabilir
  • Yakın gelecekte artan disk boyutları bu ayarların daha aktifkullanılmasını gerektirecektir
bi imlendirme lemi
Biçimlendirme İşlemi
  • Biçimlendirme, varsa disk üzerinde eski verileri anlamsız kılar
  • Bu yönüyle sorunlu durumlarda sıfırlama veya tamamen silme amacı ile kullanımı da yaygındır
  • Ancak veriler bu süreçte gerçek olarak silinmezler
  • Bu yüzden hatalı formatlama işlemlerinde, özel yazılımlar ve süreçler ile veriler halen disk üzerindeler ise kurtarılabilirler
  • Biçimlendirme işlemi yaygın olarak 3 farklı biçimde yapılır
    • İşletim sistemi kurulum ekranlarından
    • DOS altından format komutu ile
    • Windows altından disk yönetim ekranı ile
disk y netim ara lar
Disk Yönetim Araçları
  • Disk bölümlendirme ve biçimlendirme işlevleri için tüm işletim sistemlerinin bütünleşik disk yönetim araçları bulunur
  • Bunun dışında üçüncü parti disk yönetim araçları ile de disk bölümleme yapılabilir
    • FDisk
    • GParted
    • Partition Magic
    • Norton Disk Utilities
disk lemleri ve ba lat labilir diskler
Disk İşlemleri ve Başlatılabilir Diskler
  • Disk bölümlendirme ve biçimlendirme işlevlerini yapmanın en sağlıklı yeri, işletim sisteminin dışıdır
  • Eğer kurulu bir işletim sistemi zaten yok ise, zorunlu olarak başlatılabilir bir sürücüye ve sürücü üzerinde disk yönetimini yapabileceğiniz bir yazılıma ihtiyacınız vardır
  • Tüm işletim sistemi kurulum CD/DVD ortamları başlatılabilirdir
  • Bunun dışında genellikle linux tabanlı olan ve içinde bir teknisyenin ihtiyaç duyabileceği temel yazılımların yer aldığı taşınabilir işletim sistemiCD veya DVD’leri de vardır
  • Başlatılabilir bir ortam disket, CD, DVD veya flash bellek olabilir
veri bozulmas
Veri Bozulması
  • Veri bozulması hatasının başlıca sebepleri güç dalgalanmaları, hatalı kapatmalar, hatalı takılan medya veya virüsler olabilir
  • Veri bozulması Windows’da hata mesajları üretir
  • Eğer çekirdek başlangıç dosyaları bozulursa Windows açılamaz
  • Bu sorunlardan herhangi biri için ilk çözüm, bir hata denetim yazılımı çalıştırmaktır
  • Hata denetleme disk üzerinde kötü kümeleri işaretleyecek ve mümkünse veriyi iyi bir kümeye taşıyacaktır
bozulan sistem dosyalar n kurtarma
Bozulan Sistem Dosyalarını Kurtarma
  • Eğer hata denetimi Windows'unyüklenmesi için gerekli olan kritik öneme sahip dosyada hata verirse o dosyanın kurulum ortamından tekrar yüklenmesi denenebilir
  • Sistem dosyaları Windows kabin (cab) dosyalarında bulunur ve bunların içindençıkartılmaları gerekebilir
  • Örneğin EXPAND e:\I386\*.CAB -F:OLEPRO32.DLL komutu, dizindeki tüm CAB dosyalarını inceler ve dosyayı bulur
bozuk sekt rlerdeki veri
Bozuk Sektörlerdeki Veri
  • Eğer disk denetleme yazılımını çalıştırdıktan sonra aynı hata görünmeye devam ediyorsa sürücünün bozuk sektöre sahip olma şansı yüksektir
  • Yeni çıkan tüm disklerin neredeyse hepsi kötü sektörleri sürekli şekilde kontrol eden bütünleşik hata doğrulama kodu (ECC) gibi bir avantaja sahiptir
  • Bozuk bir sektördeki veriyi almak için genelde üçüncü parti bir yazılıma ihtiyacınız olur
  • SpinRite programı genellikle çok kötü hasar görmüş sektörlerdeki veriyi dahi kurtarma konusunda etkili algoritmalara sahiptir
sabit diskin bozulmas
Sabit Diskin Bozulması
  • Bir sabit disk fiziksel olarak zarar görürse herhangi bir servis teknisyeninin onu düzeltmek için yapabileceği hiçbir şey yoktur
  • Fiziksel sorunlar kendilerini iki yolla açığa vururlar
    • Disk uygun bir şekilde çalışır fakat çok ses yapar
    • Disk hiç çalışmaz
  • Disk anormal sesler üretmeye başladığında önemli verinizi yedekleyinve diski değiştirin
  • Disk hiç çalışmıyorsa kurulum sorunlarına ait adımları kontrol edin
  • Buna rağmen disk sistemde görünmüyor ise bozulmuştur
nc parti disk y netim ara lar
Üçüncü Parti Disk Yönetim Araçları
  • Disk yönetimi iyi bir araçtır fakat bazı durumlar için sınırlıdır
  • Üçüncü partidisk yönetim araçları esnek biçimde veriyi bozmadan bölüm oluşturma, değiştirme ve silme imkanı tanır
    • PartitionMagic
    • VCOM’s Partition Commander