uyku apne sendromu kl n olgunun de erlendirilmesi n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi PowerPoint Presentation
Download Presentation
UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 50

UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi - PowerPoint PPT Presentation


  • 524 Views
  • Uploaded on

UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi. Doç. Dr. Ahmet URSAVAŞ Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Sunum Planı. Anamnez Semptomlar Risk faktörleri Fizik muayene Laboratuvar bulguları Biyolojik belirteçler ??? Radyolojik tanı

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi' - emmet


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
uyku apne sendromu kl n olgunun de erlendirilmesi

UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi

Doç. Dr. Ahmet URSAVAŞ

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

sunum plan
Sunum Planı
  • Anamnez
    • Semptomlar
    • Risk faktörleri
  • Fizik muayene
  • Laboratuvar bulguları
    • Biyolojik belirteçler ???
  • Radyolojik tanı
  • Standart anketler
anamnez
Anamnez
  • Semptomlar
    • Major
    • Minör
  • Risk faktörleri
  • Horlama
  • Tanıklı apne
  • Gündüz aşırı uyku hali
horlama
Horlama
  • En önemli sinyal semptomdur
  • Habitüel horlama
    • Haftada 5 gece veya daha fazla horlama
  • Anket/PSG çalışması, 2505 olgu
    • Habitüel horlayanlarda OSA %32.4
    • Non-habitüel horlamada OSA %4

Reddy EV, et al. Sleep Med 2009; 10: 913-8.

tan kl apne
Tanıklı Apne
  • Horlamalar arasında apnelerin yatak partneri tarafından tanımlanması
  • Yatak partnerinin tanımları
    • Horlamanın kesikli olması…
    • Apnenin sonundaki hiperventilasyon…
    • Pozisyonel apne…
    • Obstrüktif ? Santral apne ?...
  • İnanmayan/kabul etmeyen eşler için
    • Ses ve video kayıtları !!!
g nd z uyku hali
Gündüz Uyku Hali
  • Aşırı uykululuk
    • Kişilerin uyanık ve aktif olmaları beklenen zamanlarda ortaya çıkan uygunsuz ve istenmeyen uykululuk
  • Gündüz uykululuğu
    • Gündüz uyanıklık dönemi boyunca ortaya çıkan uyanık ve aktif kalmayı sürdürmede yetersizlik

ICSD 2005

g nd z uyku hali1
Gündüz Uyku Hali

Genel populasyonda %4-6

  • Uyku yoksunluğu
  • Uyku bozuklukları
    • Uykuda solunum bozuklukları
    • Hareket bozuklukları
    • Sirkadiyen ritim bozuklukları
    • Narkolepsi
  • Medikal nedenler
    • Gebelik
    • Nörolojik hastalıklar, KOAH, obezite, hipotiroidi,…
  • Psikiyatrik hastalıklar, madde bağımlılığı
  • İlaçlar
g nd z uyku hali de erlendirmesi
Gündüz Uyku Hali Değerlendirmesi
  • Soru anketleri
    • Epworth uykululuk ölçeği
    • Stanfort uykululuk ölçeği
  • Davranışsal ölçümler
    • Gözlemsel esneme sıklığı
  • Performans testleri
    • Araç simülatörleri, reaksiyon zamanı
    • Actigraph
    • Wilkinson vigilance test
  • Elektrofizyolojik ölçümler
    • MSLT
    • MWT
  • Pupillometri
epworth uykululuk l e i
Epworth Uykululuk Ölçeği

Türkçe versiyonu gündüz uykululuğu göstermede etkin bir testtir

İzci B, et al. Sleep Breath 2008; 12: 161-8.

min r semptomlar
Minör Semptomlar
  • Sabah baş ağrısı
  • Halsizlik, yorgunluk
  • Uykusuzluk
  • Noktüri, enürezis
  • Baş-boyunda terleme
  • Libidoda azalma
  • Konsantrasyon bozukluğu
  • Depresyon, kişilik değişikleri
  • GÖR
anamnez1
Anamnez
  • Semptomlar
    • Major
    • Minör
  • Risk faktörleri

Yaş

Cinsiyet

Obezite

Sigara

Alkol

Sedatif ilaçlar

Ek hastalıklar

risk fakt rleri
Risk Faktörleri
  • Yaş
    • Yaş ile birlikte insidansı 60 yaşına kadar artar
    • 60 yaşından sonra plato çizer
  • Cinsiyet
    • Erkeklerde daha sık görülür
    • Kadınlarda farklı seyir gösterebilir
  • Obezite
  • Sigara
  • Alkol ve sedatifler
  • Ek hastalıklar
slide13

Benzer yaş ve BKİ özelliklerine sahip 245 erkek, 245 kadın

OSAS olgusu değerlendirilmiş

Kadınlarda AHİ daha düşük, gündüz uyku hali daha az,

İnsomni ve minör OSAS semptomları ön planda

Etkin CPAP basıncı kadınlarda daha düşük

Kadınlarda OSAS major semptomları bulunmayabilir !

risk fakt rleri1
Risk Faktörleri
  • Yaş
  • Cinsiyet
  • Obezite
    • Obezite ile OSAS ilişkisi kesin olarak gösterilmiştir
  • Sigara
  • Alkol ve sedatifler
  • Ek hastalıklar
obezite osas
Obezite- OSAS
  • OSAS ile obezite arasında da güçlü bir ilişki mevcuttur.
    • BKİ’nin her 6 kg/m2 artışı, OSAS riskini 4 kat arttırmaktadır.
    • OSAS olgularının %70’i obezdir.

Young T, et al. Arch Intern Med 2002: 162: 893-900.

OSAS’lı hastaların %30-40’ının BKİ normaldir

slide16

ABD’de ulusal sağlık kayıtlarının incelenmesi

4309 erişkin olgu, genel OSAS prevalansı %4.7

Erkeklerde %6.1, kadınlarda %3.1

P<0.001

BKİ>30 (obez) ve erkek %12.1

BKİ>30 (obez) ve kadın %3.0

P<0.001

BKİ<30 (obez değil) ve erkek %7

BKİ<30 (obez değil) ve kadın %0.7

P<0.001

risk fakt rleri2
Risk Faktörleri
  • Yaş
  • Cinsiyet
  • Obezite
  • Sigara
    • ÜSY konjesyonu ile apne sıklığını arttırır
  • Alkol ve sedatifler
    • ÜSY kas tonusunda azalma
    • Arousal yanıtının bozulması
  • Ek hastalıklar
    • Kraniofasiyal anomliler, hipotiroidi, akromegali
slide18

Brezilya’da yapılmış bir prevalans risk faktörü çalışması

Sao Paula’da yaşayan 20-80 yaş arası kişiler

1042 olguya yüz yüze anket uygulaması, seçilmiş olgulara PSG, OSAS prevalansı %32.8

Çok değişkenli analizde;

Erkeklerde 4.1, obezlerde 10.5 kat fazla görülüyor.

Premenepozal dönem ve düşük gelir ise koruyucu

uyku apne sendromu klini i
Uyku Apne Sendromu Kliniği
  • Anamnez
    • Semptomlar
    • Risk faktörleri
  • Fizik muayene
  • Laboratuvar bulguları
    • Biyolojik belirteçler ???
  • Radyolojik tanı
  • Standart anketler
fizik muayene
Fizik Muayene
  • Genel sistemik muayene
    • Kan basıncı
  • Uyku apne için özel değerlendirmeler
    • Obezitenin değerlendirilmesi
      • Beden kitle indeksi
      • Bel/kalça oranı
      • Boyun çevresi
    • Kraniyofasiyal anomaliler
  • Kulak burun boğaz muayenesi
beden kitle ndeksi
Beden Kitle İndeksi
  • Vücut ağırlığının (kg), boy (m) karesine bölünmesi ile elde edilir (kg/m2)
    • <25 Normal
    • 25-29.9 Fazla kilolu
    • 30-39.9 Obez
    • ≥40 Morbid obez

Kas kitlesi ?

Yağ kitlesi ?

slide22

Profesyonel güreş milli takımında horlama ve OSAS sıklığı

Horlama ile BKİ arasında anlamlı ilişki saptanmadı

Vücut kas kitlesinin arttığı durumlarda BKİ güvenli değildir

boyun evresi
Boyun Çevresi
  • Klasik bilgi
    • Erkeklerde 43 cm
    • Kadınlarda 37 cm
  • Türkiye verileri ?
  • Bursa’da gebelerde yaptığımız bir anket çalışmasında horlama ve gebelik HT için
    • 34 cm !!!

Ursavas A, et al. Respiration 2008; 76: 33-9

bel kal a oran
Bel/Kalça Oranı
  • Abdominal obezitenin gösterilmesinde yararlıdır
  • Bel/Kalça oranı
    • Erkeklerde >1
    • Kadınlarda > 0.85
  • OSAS tanılı olgularda
    • Bel kalça oranının BKİ’den daha anlamlı bir belirteç olduğu bildirilmiştir

Martinez-Rivera C, et al. 2008; 16: 113-8.

fizik muayene kraniofasiyal
Fizik Muayene- Kraniofasiyal
  • Yüz ve çene yapısı
  • Oral kavite, dişler, tonsiller
  • Yumuşak damak yapısı
  • Normal gözüken olgularda dahil tüm olgular mutlaka KBB ile konsulte edilmelidir
slide26
PSG yapılan 180 olgu
  • 4 açıdan fotoğraf çekilmiş
    • Yüz
    • Göz
    • Servikomental açı
    • Mandibula uzunluğu
  • Klinik bulgular ve fotoğraf verileri ile olguların %60’ı yüksek ve düşük risk olarak ayrılabilmiş
  • Yöntemin pozitif prediktif değeri %90.9
  • Negatif prediktif değeri %94.7
laboratuvar bulgular
Laboratuvar Bulguları
  • Hemogram ve rutin biyokimya
    • Polisitemi
  • Tiroid fonksiyon testleri
    • Hipotiroidi
  • İdrar tetkiki
    • Proteinüri
tiroid fonksiyon testleri rutin gereklimidir
Tiroid Fonksiyon Testleri Rutin Gereklimidir ?
  • Hipotiroidi ile OSAS arasında ilişki kesin olarak gösterilmiştir
  • Hipotiroidi tanısı konulan 50 olguya PSG yapılmış
    • 15 olguda AHİ > 5 saptanmış
    • Ötiroid hale geldikten sonra
    • 12 olgunun 10’unda AHİ < 5 saptanmış.

Jha A, et al. Sleep Med. 2006; 7: 55-61.

Uyku polikliniğine başvuran tüm olgular hipotiroidi açından

sorgulanmalı ve muayene edilmelidir

Rutin tiroid fonksiyon testi incelemesi önerilmiyor

osas tarama testi biyomarker
OSAS Tarama Testi ? Biyomarker ?
  • İnflamasyon belirteçleri
    • CRP, TNF-α, IL-6…
    • Adezyon molekülleri
  • Hormonlar ve büyüme faktörleri
    • Leptin, ghrelin, resistin
    • IGF-1, VEGF
  • İdrarda proteinüri
    • Mikroalbüminüri
slide31

İdrarda kortikotropinrelasing hormon ürünü olan

Ürokortin düzeyi ölçümü çocuklarda OSAS taraması

İçin ümit verici bir belirteç olarak bulunmuştur.

yard mc tan y ntemleri
Yardımcı Tanı Yöntemleri
  • Akciğer grafisi
  • Elektrokardiyografi
    • İleri kardiyolojik incelemeler
  • Solunum fonksiyon testleri
    • Spirometri
  • Arter kan gazları
uyku apne sendromu klini i1
Uyku Apne Sendromu Kliniği
  • Anamnez
    • Semptomlar
    • Risk faktörleri
    • Komplikasyonlar
  • Fizik muayene
  • Laboratuvar bulguları
    • Biyolojik belirteçler ???
  • Radyolojik tanı
  • Standart anketler
radyolojik y ntemler
Radyolojik Yöntemler

Konvansiyonel direkt grafi

Sefalometri

Bilgisayarlı tomografi

Manyetik rezorans

Ultrasonografi

sefalometri
Sefalometri

Üst solunum yolundaki kemik ve yumuşak dokuların

iki boyutlu ölçümü için standardize edilmiş

lateral baş boyun grafisidir

Referans noktalar ve çizgiler üzerinden açı ve mesafe ölçümleri yapılır.

bt ve mr g r nt leme
BT ve MR Görüntüleme

BT ve MR ile hacimsel ölçümlerde yapılabilir

Kullanım alanları

Kraniofasial düzeltici cerrrahi de yol gösterici

Ağız içi araçların etkinliğinin değerlendirilmesi

Ortak sorun uykuda çekim zorluğu !!!

ultrasonografi
Ultrasonografi
  • Transservikal US ile dil kökü genişliği (eni) ölçümü…
  • PSG ile tanı konulmuş 41 olgu
  • Dil kökü lingual arter mesafesi ile AHİ ve Epworth skoru arasında korelasyon saptanmış
  • Tarama amaçlı kullanım !!!

Lahav Y, et al. Ann Otol Rhinol Laryngol. 2009; 118: 179-84

standart anketler
Standart Anketler
  • Uyku apnesi tarama anketleri
    • Berlin anketi
    • STOP
    • Basitleştirilmiş yeni anketler
  • Uyku kalite ölçekleri
    • Pittsburg uyku kalite ölçeği
slide40

3 kategoride toplam 10 soru

    • Kategori I: Horlama, tanıklı apne (5 soru)
    • Kategori II: Gündüz uykululuk (4 soru)
    • Kategori III: Hipertansiyon veya obezite (1 soru)
  • Değerlendirme
    • Her kategori kendi içinde değerlendiriliyor
    • 2 veya daha fazla kategori anlamlı ise yüksek risk
berlin anketi
Berlin Anketi

Kategori 1

  • Horlamanız var mı ?

a) Evet (1) b) Hayır c) Bilmiyorum

2. Horlamanızın şiddeti ne kadardır ?

a) Nefes alma sesinden biraz fazladır

b) Konuşma sesi gibidir

c) Konuşma sesinden daha yüksek şiddettedir (1)

d) Çok şiddetlidir- Yan odadan duyulabilir (1)

berlin anketi1
Berlin Anketi

Kategori 1 (total skor ≥2)

  • Horlamanızdan diğer insanlar rahatsız olur mu ? a) Evet (1) b) Hayır c) Bilmiyorum
  • Ne kadar sıklıkla horlarsınız ?
  • Uyku sırasında nefesinizin durduğunu söyleyen oldu mu?

a) Hemen her gece (1)

b) Haftada 3-4 gece (1)

c) Haftada 1-2 gece

d) Ayda 1-2 gece

e) Hemen hemen hiçbir zaman

berlin anketi2
Berlin Anketi

Kategori 2

  • Uykudan uyandığınızda kendinizi ne kadar sıklıkla yorgun ve halsiz hissedersiniz ?
  • Gündüz saatlerinde kendinizi ne kadar sıklıkla yorgun ve halsiz hissedersiniz

a) Hemen her gece (1)

b) Haftada 3-4 gece (1)

c) Haftada 1-2 gece

d) Ayda 1-2 gece

e) Hemen hemen hiçbir zaman

berlin anketi3
Berlin Anketi

Kategori 2( total skor ≥2)

  • Hiç araç kullanırken uykuya daldığınız yada uyumak üzere iken fark ettiğiniz oldu mu? a) Evet b) Hayır
  • Araç kullanırken aşırı uykululuk veya uyayakalma ne kadar sıklıkla olur ?

a) Hemen her gece (1)

b) Haftada 3-4 gece (1)

c) Haftada 1-2 gece

d) Ayda 1-2 gece

e) Hemen hemen hiçbir zaman

berlin anketi4
Berlin Anketi

Kategori 3

  • Hipertansiyon öyküsü veya obezite (BKİ>30) var mı?

a) Evet b) Hayır

slide46

Kanada’da yapılan çalışmada 130 olgu

Berlin anketine göre 76 olgu yüksek riskli, oysa OSAS tanısı 34 olguda konulmuş.

Sensitivitesi %62, spesifitesi %43

slide48

Preoperatif değerlendirmede öneriliyor

  • 4 soru
    • Snore: Yüksek sesle horlamanız var mı?
    • Tired: Gündüzleri yorgun ve uykulumusunuz ?
    • Uykuda nefesinizin durduğunu söyleyen oldu mu?
    • Kan basıncı yüksekliği nedeni ile ilaç kullandınız mı ?
  • Değerlendirme
    • İki veya daha fazla evet yanıtı yüksek risk
slide49

3 veya daha fazla (+) yüksek risk

319 olgu anket ve sonrasında PSG

slide50
Sonuç
  • Uyku apne ön tanılı olgularda klinik değerlendirmenin ayrıntılı yapılması
    • Polisomnografi için doğru olgu seçimini
    • Ek hastalıklarının erken tanısını
    • Olası komplikasyonların saptanmasını
    • Doğru tedavi modalitesinin seçimini