demeler dengesi n.
Download
Skip this Video
Download Presentation
Ödemeler Dengesi

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 41

Ödemeler Dengesi - PowerPoint PPT Presentation


  • 236 Views
  • Uploaded on

Ödemeler Dengesi. Ödemeler Dengesi. Ödemeler Dengesi : Bir ülke sakinlerinin diğer ülke sakinleriyle, belli bir dönemde yaptığı tüm ekonomik faaliyetlerin sistematik şekilde kaydedildiği tablodur. Bilançonun ana bölümleri şunlardır: A. CARİ İŞLEMLER HESABI B. SERMAYE HESABI C. FİNANS HESABI

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Ödemeler Dengesi' - drake-vincent


Download Now An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
demeler dengesi1
Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi :Bir ülke sakinlerinin diğer ülke sakinleriyle, belli bir dönemde yaptığı tüm ekonomik faaliyetlerin sistematik şekilde kaydedildiği tablodur. Bilançonun ana bölümleri şunlardır:

A. CARİ İŞLEMLER HESABI

B. SERMAYE HESABI

C. FİNANS HESABI

D. NET HATA VE NOKSAN

E. REZERV VARLIKLAR

GENEL DENGE

demeler dengesi5
Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
    • BP = CAB + KAB
    • BP = CAB [Y, Yf, (Pf/P).R] + KAB [i, (if + De)]
    • CAB = Current Account Balance (Cari İşlemler Dengesi)
    • KAB = Capital Account Balance (Sermaye Hesabı Dengesi)
    • BP = 0 Dış Denge

BP > 0 Dış Fazla

BP < 0 Dış Açık

demeler dengesi6
Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
    • BP = CAB [Y, Yf, (Pf/P).R] + KAB [i, (if + De)]

(-) (+) (+) (+) (-)

Cari İşlemler Dengesini Etkileyen Unsurlar

    • Y = ülkenin gelir düzeyi ; M = f(Y)+
    • Yf = Ticaret ortaklarının gelir düzeyi ; X = f(Yf)+
    • (Pf/P).R = Reel döviz kuru
    • Pf = Yabancı ülke fiyatlarının ulusal para cinsinden ifadesi
    • P = Yurtiçi fiyatlar
    • R = Nominal döviz kuru
    • Eğer Y  M ; Yf  Mf

Reel döviz kuru (Pf ve P sabit iken, R)  X ve M

demeler dengesi7
Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
    • BP = CAB [Y, Yf, (Pf/P).R] + KAB [i, (if + De)]

(-) (+) (+) (+) (-)

Sermaye Hesabı Dengesini Etkileyen Unsurlar

    • i = yurtiçi faiz oran
    • if = yurtdışı faiz oranı
    • De = Beklenen devalüasyon ya da depresiasyon oranı
    • Eğer i  Yabancı sermaye girişi

(if + De)  Yabancı sermaye çıkışı

Uzun vadede faiz oranı (i), Cari İşlemler Dengesini de etkiler.

Dış borç faizleri cari işlemlere kaydedilir (Hizmet Giderleri).

demeler dengesi8
Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
    • BP = CAB [Y, Yf, (Pf/P).R] + KAB [i, (if + De)]

(-) (+) (+) (+) (-)

    • BP’yi türetmek için Y ve i dikkate alınıp, Yf, P, Pf, R sabit kabul edilir. Aksi halde, BP sağa veya sola hareket eder.
    • BP = CAB [Y] + KAB [i]

(-) (+)

    • Y  M böylece (X-M) olumsuz etkilenir.
    • if ve De sabit kabul edilirse,

i  Yabancı sermaye girişi

  • Bu durumda, genel dış denge, gelir düzeyi ve faiz oranlarının bir fonksiyonudur.
demeler dengesi9
Ödemeler Dengesi

Cari Hesap Açığı

Cari Hesap Açığı

(M-X)

BP=0

(M-X)2

(M-X)2

(M-X)1

(M-X)1

) 450

Net Sermaye Girişi

0

0

Y

KAS1 KAS2

Y1 Y2

i

i

KAS

BP=0

i2

i2

B

i1

i1

A

Net Sermaye Girişi

0

0

Y

KAS1 KAS2

Y1 Y2

demeler dengesi10

Cari Hesap Açığı

Cari Hesap Açığı

(M-X)

BP=0

(M-X)2

(M-X)2

(M-X)2

(M-X)1

(M-X)1

) 450

Net Sermaye Girişi

0

0

Y

KAS1 KAS2

Y1 Y2

KAS2

BP2

i

i

KAS

BP=0

C

i2

i2

B

BP1

i1

i1

A

i3

D

Net Sermaye Girişi

0

0

Y

KAS1 KAS2

Y1 Y2

Ödemeler Dengesi
demeler dengesi11
Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
  • C gibi bir noktada, milli gelir düzeyinin üzerinde bir faiz oranı (i2>Y1) olduğu için, Dış Fazla vardır.
  • Y gibi bir noktada, milli gelir düzeyinin altında bir faiz oranı (Y1>i3) olduğu için, Dış Açık vardır.
  • (M-X) fonksiyonunun kayma nedenleri; Yf, Reel Kur, if, De
  • Reel KurX, M ve (M-X) fonksiyonu ile BP sağa kayar. [BP1]
  • if  ve iNet SG ve KAS fonksiyonu ile BP sola kayar. [BP2]
demeler dengesi12

i

Yurtiçi Faiz Oranı

BP = 0

Dış Fazla

E2 '

i2

E1

E2Dış Açık

i1

Y

Ülkedeki Gelir Düzeyi

Y1

0

Y2

Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
  • BP doğrusu, üzerindeki her noktada dış dengeyi sağlayan uygun i-Y bileşimlerini gösterir.
demeler dengesi13
Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
  • Bu doğru üzerinde dış denge, milli gelirin doğurduğu dış ticaret bilançosu açığının (fazlasının), faiz oranlarının uyardığı net sermaye bilançosu fazlası (açığı) ile dengelendiğini ifade eder.
  • Y1  BP = 0 çünkü i1 faiz oranı dengesizliğe izin vermiyor.
  • i1  BP = 0 çünkü Y1 gelir düzeyi dengesizliğe izin vermiyor.
  • BP doğrusunun sağı, ödemeler bilançosu açığı bölgesidir. Çünkü, bu bölgede dış dengenin sağlanması için gerekli milli gelir düzeyi çok yüksek veya faiz oranı çok düşüktür.
  • BP doğrusunun solu, ödemeler bilançosu fazlası bölgesidir. Çünkü, bu bölgede dış dengenin sağlanması için gerekli milli gelir düzeyi çok düşük veya faiz oranı çok yüksektir.
demeler dengesi14

i

i

i

BP1

BP

Dış Fazla

BP2

Dış Fazla

Dış Açık

BP

Dış Açık

0

Y

0

Y

0

Y

Sermaye Mobilitesi=0

Sermaye Mobilitesi=

Sınırlı Sermaye Mobilitesi

e(BP1) < e(BP2)

Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
  • Dış denge doğrusunun (BP) eğimi, sermaye akımlarının faiz oranlarına karşı duyarlılığına bağlıdır. Bu duyarlılık (sermayenin faiz esnekliği) ne kadar yüksek olursa, BP doğrusu o derece yatıklaşır (eğimi azalır).
demeler dengesi15
Ödemeler Dengesi
  • Ödemeler Dengesi (Balance of Payments-BP)
  • Sermaye girişi 1.000.000 $, 1$=1.400.000 TL, i=%20
  • 1.000.000 * 1.400.000 = 1.400.000.000.000 TL
  • Her 1 TL, %20 faizden 1,2 TL olacak.

(Anapara + Faiz = 1 + 0,20 =1,20)

  • 1.400.000.000.000 * 1,20 = 1.680.000.000.000 TL vade sonunda elde edilecek toplam gelir.
  • Eğer t+1 döneminde;
    • 1$ = 1.400.000 TL : 1.680.000.000.000 / 1.400.000 = 1.200.000 $ çıkar.
    • 1$ = 1.100.000 TL : 1.680.000.000.000 / 1.050.000 = 1.600.000 $ çıkar.
    • 1$ = 1.750.000 TL : 1.680.000.000.000 / 1.750.000 = 960.000 $ çıkar.
demeler dengesi16
Ödemeler Dengesi
  • Genel Denge
  • Ekonomide genel denge iç denge (IS=LM) ve dış dengenin (BP) birlikte sağlandığı durumu ifade eder.

i

Yurtiçi Faiz Oranı

LM

IS

BP

i0

E0

Y

Ülkedeki Gelir Düzeyi

Y0

0

demeler dengesi17

i

BP

IS

LM

E'

i0

E1

A

Y

Y0

0

Ödemeler Dengesi
  • Dış Açık Durumu
  • Ekonomide iç denge (IS=LM) varken dış açık (BP<0) durumunu ifade eder. Milli gelir daha düşük ya da faiz oranı daha yüksek olmalıydı ki dış açık olmasın.
  • Milli gelir çok yüksek (ithalat artar)
  • Faiz oranı çok düşük (sermaye çıkışı olur)
  • Faiz oranı veri iken, dış dengenin sağlanabilmesi için gelir düzeyi AE1 kadar düşük olmalıdır.
  • Dış Açık, AE1 ile marjinal ithalat eğiliminin (m) çarpımına eşittir. Dış Açık = [AE1 * m]
demeler dengesi18

i

IS

LM

BP

E2

B

i0

E''

Y

Y0

0

Ödemeler Dengesi
  • Dış Fazla Durumu
  • Ekonomide iç denge (IS=LM) varken dış fazla (BP>0) durumunu ifade eder. Milli gelir daha yüksek ya da faiz oranı daha düşük olmalıydı ki dış fazla olmasın.
  • Milli gelir çok düşük (ithalat düşer)
  • Faiz oranı çok yüksek (sermaye girişi olur)
  • Faiz oranı veri iken, dış dengenin sağlanabilmesi için gelir düzeyi BE2 kadar düşük olmalıdır.
  • Dış Fazla, BE2 ile marjinal ithalat eğiliminin (m) çarpımına eşittir. Dış Fazla = [BE2 * m]
demeler dengesi19
Ödemeler Dengesi
  • Dış Açık veya Fazlanın Sürdürülebilmesi
  • Ekonominin dış dengesizliklerin bulunduğu E1 ve E2 noktalarında kalabilmesi için, bu dengesizliklerin parasal etkilerinin sterilize edilmesi gerekir.
  • Sterilizasyon politikasının amacı; dış dengesizliklerin parasal etkilerini ters yönde açık piyasa işlemleri ile önlemek ve böylece, IS ve LM’de kaymaların ortaya çıkmasını engellemektir.
  • Dış Açık : Döviz Geliri < Döviz Gideri  Döviz Miktarı
  • Döviz Miktarı  Ms  LM sola kayar ve yeni denge kurulur. Para otoriteleri, piyasada Ms düşmesini istemiyorsa, ters yönde açık piyasa işlemleri ile para arzını eski düzeyine getirir.
demeler dengesi20
Ödemeler Dengesi
  • Sabit Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
    • Harcama Değiştirici Politikalar
      • Para Politikası
      • Maliye Politikası
    • Harcama Kaydırıcı Politikalar
      • Döviz Kuru Politikası (Sabit Kur Sisteminde olmaz.)
      • Dolaysız Kontroller (Gümrük vergileri, ithalat yasakları, ihracat sübvansiyonları.)
demeler dengesi21
Ödemeler Dengesi
  • Sabit Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler

Dış Denge : Ödemeler bilançosunun otonom gelir ve gider kalemlerinin eşitlenmesiyle sağlanmakta, yani, döviz piyasasında arz ve talebin eşit olması anlamına gelmektedir.

İç Denge :Fiyat istikrarı ile tam istihdamın birlikte gerçekleşmesi, yani, milli gelirin tam istihdam düzeyinde dengeye gelmesidir.

    • Kısa dönemde iki dengeden birisi tercih edilebilir.
    • Uzun dönemde iç ve dış denge birlikte sağlanmalıdır.
demeler dengesi22
Ödemeler Dengesi
  • Sabit Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler

İç Dengesizlikler :

Enflasyon  Daraltıcı Para ve Maliye Politikaları

İşsizlik  Genişletici Para ve Maliye Politikaları

Dış Dengesizlikler :

Dış Açık  Daraltıcı Para ve Maliye Politikaları

Dış Fazla  Genişletici Para ve Maliye Politikaları

demeler dengesi23
Ödemeler Dengesi
  • Sabit Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
    • Enflasyon + Dış Açık  Çelişki Yok (Daraltıcı Politikalar)
    • Enflasyon + Dış Fazla  Çelişki Var
    • İşsizlik + Dış Açık  Çelişki Var
    • İşsizlik + Dış Fazla  Çelişki Yok (Genişletici Politikalar)
  • Çelişkili durumlar için Robert A. Mundell’in “Etkin Piyasa Sınıflaması İlkesi” dikkate alınır. Yani, politikalar hangi alanda daha etkinse o alanda kullanılmalıdır. Buna göre;
      • Maliye Politikası – iç dengede daha etkilidir. (Vergiler = G)
      • Para Politikası – dış dengede daha etkilidir. (Para Arzı = Ms)
    • Enflasyon + Dış Fazla  Daraltıcı Maliye P. + Genişletici Para P.
    • İşsizlik + Dış Açık  Genişletici Maliye P. + Daraltıcı Para P.
demeler dengesi24

Cari İşlemler yoluyla

Sermaye Hareketleri yoluyla

Cari İşlemler yoluyla

Dış Açık

Dış Açık

Sermaye Hareketleri yoluyla

Ödemeler Dengesi
  • Sabit Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
  • Para Politikası – Amaç: Dış açığı düşürmek.

Ms i I Y M

 Net YSG

Likidite tuzağı olmamalıdır. Yatırımın faiz elastikiyeti önemlidir.

  • Maliye Politikası – Amaç: Dış açığı düşürmek.

G Y M

 Md (Ms)  i Net YSG

Sonuç Belirsizdir. Para Politikası dış dengede daha etkindir.

Dış Açık

demeler dengesi25

i

LM

IS

LM1

E0

i0

BP

E1

Dış Açık

Y

Y0

0

Ödemeler Dengesi
  • Sabit Kur Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği (Tam Sermaye Mobilitesi varsayımı)

Para Politikası

  • E0 noktasında IS = LM = BP
  • Ekonomi eksik istihdamda ise, tam istihdama ulaşmak için Genişletici Para Politikası uygulandığında (Ms ve LM  LM1) yeni denge E1 noktasında oluşur.
  • E1 noktasında Dış Açık vardır. Daraltıcı para politikasıyla (Ms ve LM1 LM) denge tekrar E0 noktasında oluşur.
  • Sonuçta: Genişletici Para Politikası etkin değil.
demeler dengesi26

i

IS1

LM

IS

LM1

E’

Dış Fazla

E0

E1

i0

BP

Y

Y0

0

Y1

Ödemeler Dengesi
  • Sabit Kur Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği (Tam Sermaye Mobilitesi varsayımı)

Maliye Politikası

  • E0 noktasında IS = LM = BP
  • Ekonomi eksik istihdamda ise, tam istihdama ulaşmak için Genişletici Maliye Politikası uygulandığında (G ve IS  IS1) yeni denge E’ noktasında oluşur.
  • E’ noktasında Dış Fazla vardır. Genişletici para politikasıyla (Ms ve LM  LM1) denge E1 noktasında oluşur (Y).
  • Sonuç: Genişletici Maliye Politikası çok etkin.
demeler dengesi27
Ödemeler Dengesi
  • Sabit Kur Sisteminde Otomatik Dengelenme Mekanizması

 P (X-M) Dış Açık

Dış Açık  Ms (Parasal Etki)  Y (X-M) Dış Açık

 i Net YSG Dış Açık

demeler dengesi28
Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
    • Sabit kur sisteminde, fiili dengesizliklerin ortadan kalkması şeklinde olan otomatik dengelenme mekanizması; Esnek kur sisteminde, potansiyel dengesizliklerin giderilmesi gibi farklı bir nitelik kazanmaktadır.
    • Sabit kur sisteminde, gelir ve nispi fiyat değişmeleri dengelenme mekanizmasında ortaklaşa rol oynarken; Esnek kur sisteminde, nispi fiyat değişmeleri ön plana geçmekte, gelir değişmeleri ise otomatik dengelenme sürecinde tersine çevirici ve dengelenmenin etkinliğini azaltıcı bir etkiye sahip olmaktadır.
demeler dengesi29
Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
    • Sabit kur sisteminde, dolaylı olarak ortaya çıkan nispi fiyat değişmeleri, para arzı ve fiyatlar genel düzeyindeki değişmelere bağlıdır.
    • Esnek kur sisteminde, dolaysız olarak ortaya çıkan nispi fiyat değişmeleri, döviz kuru değişmelerine bağlıdır.
demeler dengesi30

Cari İşlemler yoluyla

Dış Açık

Sermaye Hareketleri yoluyla

Cari İşlemler yoluyla

Y

Sermaye Hareketleri yoluyla

Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
  • Sabit Kur Sistemi [Para Politikası]

Ms i I Y M

 Net YSG

  • Esnek Kur Sistemi [Para Politikası] – Fiili değil, Potansiyel Açık

Ms i I Y M  R

 Net YSG  R

demeler dengesi31
Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
    • Para politikasının iç denge üzerindeki etkisi esnek kur sisteminde artmaktadır. Bunun istisnaları vardır:
      • Likidite Tuzağı Durumunda,

Ms i i  İç Denge üzerinde Para P. etkisiz.  Dış Denge üzerinde Para P. etkisiz.

      • Yatırım Talebinin Faiz Elastikiyeti = 0 ise,

Ms i I  I devam etmiyor. Çünkü YTFE=0.

 Net YSG

demeler dengesi32

Cari İşlemler yoluyla

SKS

EKS

R?

Sermaye Hareketleri yoluyla

SKS

EKS

Sabit Kur Sisteminde iş burada bitiyor

Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
  • [Maliye Politikası] – Genişletici Maliye Politikası Uygulaması

G Y M (Dış Açık)  R

 Md i Net YSG (Dış Fazla)  R

Esnek Kur Sisteminde Devam Eden Durum: R  Y

R  Y

Hangi etki ağır basarsa, o sonuç oluşur. R ise, Genişletici Maliye Politikasının Gelir üzerindeki etkisi artırıcı olur.

demeler dengesi33
Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
    • Maliye politikasının iç denge üzerindeki etkisinin istisnaları vardır:
      • Likidite Tuzağı Durumunda,

G Y M R Y

 Md i  i (2nci etki gerçekleşmez)

      • Para Talebinin Faiz Elastikiyeti = 0 ise,

G Y olmayacaktır (Y). Çünkü bu durumda G’deki artış tamamen faiz oranı yükselmesine yol açıp yatırımları dışlayacaktır (crowding-out).

demeler dengesi34

i

LM

i1

E

A

i0

Çoğaltan

IS1

IS

Y

0

iY

Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde İç ve Dış Denge Amacıyla İzlenebilecek Politikalar ve Etkinlikler
    • Para Talebinin Faiz Elastikiyeti = 0 ise,
  • Yani, Klasik ve Paracı iktisatçıların öngördüğü bu durumda, genişletici maliye politikasının gelir üzerindeki etkisi olmaz.
  • G Y (crowding-out)

 i R Y (EKS’de Y azalır).

demeler dengesi35

i

IS1

LM

IS

LM1

E0

E1

i0

BP

E’

Y

Y0

0

Y1

Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği (Tam Sermaye Mobilitesi varsayımı)

Para Politikası

  • E0 noktasında IS = LM = BP
  • Amaç geliri (Y) artırmaktır. Genişletici Para Politikası uygulandığında (Ms ve LM  LM1)E' noktasına ulaşılır.
  • Ancak, E' noktasına fiilen ulaşılamaz. Bu nokta potansiyel dış açık noktasıdır. Potansiyel dış açık döviz kurunu (R) yükseltir.
  • R BP ve IS sağa kayar. Ancak tam sermaye mobilitesi nedeniyle BP kaymaz.
  • IS  IS1 olunca E’ noktası yerine fiilen E1 noktasına ulaşılır.
  • Sonuç: Genişletici Para Politikası çok etkin.
demeler dengesi36

i

IS1

LM

IS

E’’

E0

i0

BP

Y

Y0

0

Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği (Tam Sermaye Mobilitesi varsayımı)

Maliye Politikası

  • E0 noktasında IS = LM = BP
  • Burada, Genişletici Maliye Politikası uygulandığında (G ve IS  IS1) yeni denge E’’ noktasına ulaşılır. E’’ noktasında potansiyel dış fazla vardır. Potansiyel dış fazla, döviz kurunu (R) düşürür.
  • R BP ve IS sola kayar. Ancak tam sermaye mobilitesi nedeniyle BP kaymaz.
  • E0 noktasından E’’ noktasına geçemeyiz. Sonuçta tekrar E0 noktasına geri döneriz.
  • Sonuç: Genişletici Maliye Politikası etkin değil.
demeler dengesi37

i

IS1

LM

IS

E’’

E0

i0

BP

Y

Y0

0

Ödemeler Dengesi
  • Esnek Kur Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği (Tam Sermaye Mobilitesi varsayımı)

Maliye Politikası

  • Devam…
  • G Y 

 R  X, M  (X-M) Y

  • Y ve Y birbirini nötrler.
  • Bu yüzden: Genişletici Maliye Politikası etkin değil.
demeler dengesi38
Ödemeler Dengesi
  • Tam Sermaye Mobilitesi Durumunda:
    • Sabit Kur Sisteminde: Maliye Politikası Etkin
    • Esnek Kur Sisteminde: Para Politikası Etkin