1 / 26

Evropsk i socijalni model

Evropsk i socijalni model. Me đ unarodni standardi socijalnih prava. Ljudska prava. „ Prava prve generacije ” - klasi č n a gra đ ansk a i politi č k a prava

didier
Download Presentation

Evropsk i socijalni model

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Evropski socijalni model Međunarodni standardi socijalnih prava

  2. Ljudska prava • „Pravaprvegeneracije” - klasična građanska ipolitička prava • „Pravadrugegeneracije” - nova socijalna, ekonomska ikulturna pravaili „pravadruštvenogblagostanja” (socialwelfarerights) • Prava “treće generacije” – pravo na razvoj, na mir, na prirodne resurse, na zdravu životnu sredinu...

  3. Univerzalna deklaracija opravima čovjeka • Donesena 10. decembra 1948. godine (u Parizu), OUN. To je Međunarodni dan ljudskih prava • Minimumosnovnihdemokratskihljudskihpravabitnihzasavremenadruštva • Pravo na život, slobodu i sigurnost ličnosti. • Pravo na obrazovanje. • Pravo na zaposlenje, plaćene praznike, zaštitu od nezaposlenosti, socijalnu sigurnost i sindikalno organizovanje. • Pravo na puno učešće u kulturnom životu. • Sloboda od torture ili svirepog, nehumanog tretiranja ili kazne. • Sloboda mišljenja, uvjerenja i vjeroispovesti. • Sloboda izražavanja i mišljenja. • Pokušajusklađivanjadvijerazličitepolitičketradicije – liberalneisocijalističke • Sovjetski blok bio uzdržan

  4. Od Rezolucije do pakta • Međunarodnipaktograđanskimipolitičkimpravima i Međunarodnipaktoekonomskim, socijalnimikulturnimpravima • Doneseni 1966 godine (18 godina od donošenja Univerzalne deklaracije) • Bipolarnost svijeta • Stupili na snagu 1976. godine • Ratifikovalo ih je više od polovine članica OUN • Fakultativni protokol – model nadzora

  5. Međunarodnipaktograđanskimipolitičkimpravima • pravona život (član 6), • zabranamučenja, nečovječnog,ponižavajućegpostupanjailikažnjavanja (član 7), • zabranaropstvaiprinudnograda (član 8), • pravonasloboduibezbjednostličnosti (član 9), • pravolicališenogslobodena čovječnopostupanje (član 10), • zabranališavanjaslobodezbogneispunjenaugovorneobaveze (član 11), • pravonaslobodnokretanje (član 12), • pravokretanjastranca (član 13), • pravonapravičnosuđenje (član 14), • pravonebisinidem (član 15), (Niko ne može dva puta biti osuđen za isti zločin) • pravonapriznavanjepravneličnosti (član 16), • pravonazaštituprivatnog života, porodice, stanaiprepiske (član 17), • pravonaslobodumisli, savjestiivjeroispovjesti (član 18), • slobodaizražavanja (član 19), • zabranapropaganderataipozivanjananacion., rasnuilivjerskumržnju (član 20), • pravonaslobodumirnogokupljanja (član 21), • slobodaudruživanja (član 22), • pravonazaštituporodice (član 23), • zaštitadjeteta (član 24), • pravonaučešćeujavnimposlovima (član 25), • zaštitaprotivdiskriminacije (član 26), • zaštitapripadnikanacionalnihmanjina (član 27).

  6. Međunarodnipaktoekonomskim, socijalnimikulturnimpravima • pravonarad (član 6), • pravonapravičneipovoljneusloverada (član 7), • pravonasindikalnoorganizovanje (član 8), • pravonasocijalnoosiguranje (član 9), • pravonazaštitumajke, djetetaiporodice (član 10), • pravonaodgovarajući životnistandard (član 11), • pravonazdravlje (član 12), • pravonaobrazovanje (članovi 13 i 14), • pravonaučestvovanjeukulturnom životuiuživanjeblagodetinaučnognapretka (član 15).

  7. Politička i socijalna prava • Svrhasocijalnihiekonomskihpravanijedazajamčepojedincusloboduoddržaveinasuprotdržavi. • Onapredstavljajuzahtjevedržavi zapreraspodjeludruštvenihdobaraiusluga. • Građanskaipolitičkapravaimajuzaposljedicuumanjenjedržavnemoći, • Socijalnapravatražeuvećanjedržavnemoći, jerbezuplitanjadržavenemamogućnostidasezaštite ekonomskislabijislojevi stanovništva.

  8. Politička i socijalna prava • Političkaprava • negativna obaveza države • uzdržavanjedržaveod činjenja • Socijalnaiekonomskaprava • pozitivna obaveza države • redistribucijamaterijalnihresursa. • Tamogdenemagrađanskihipolitičkihpravanemanisocijalnihiekonomskihprava. • U oba pakta su definisana: pravo na sindikalno organizovanje i pravo na samoopredjeljenje

  9. Individua vs. zajednica • A onaj tko ne može živjeti u zajednici ili kome ništa nije potrebno jer jesam sebi dovoljan, nije dio države, te je ili zvijer ili bog (Aristotel) • Nisu sve autoritarne države socijalne države, ali su sve socijalnedržave autoritarne države (Fukujama)

  10. Socijalnadržava • Država koja na sebe preuzima odgovornost za osiguranje osnovnih egzistencijalnih potreba svojih građana (Puljiz) • Društveni sistem u kojem državapreuzima odgovornost za sprovođenje socijalno-ekonomske sigurnosti koju nudi svojimgrađanima (Esping – Andersen)

  11. Socijalna kohezija • Savjet Evrope: “Socijalna kohezija podrazumijeva sposobnost društva da nadugoročnoj osnovi svim svojim članovima osigura dobrobit, uključujući pravičan pristupraspoloživim dobrima, uvažavanje njihovog dostojanstva i različitosti, ličnu i kolektivnuautonomiju te odgovornu participaciju.” • (Pristup socijalnim pravima u Europi, 2002.)

  12. Međunarodna organizacija rada • Osnovana 1919, Pariskim mirovnim ugovorom, Ustav • DEKLARACIJA O CILJEVIMA I ZADACIMA MOR-a (Filadelfijska deklaracija) • Donijeta na zasedanju Medunarodne konferencije radau Filadelfiji 1944 godine.Njome su redefinisani ciljevi i zadaci MOR-a, utvrdeni Ustavom. • 1946 postala prva specijalizovana Agencija OUN, jedina tripartitna svjetska organizacija • Glavni organ MOR-a je Međunarodna konferencija rada • Zasjeda jednom godišnje (u junu) • Delegacije država: dva predstavnika vlade i po jedan predstavnik sindikata i poslodavaca • Jugoslavija je bila jedan od osnivača, članstvo prekinuto od 1949 do 1951, a potom od 1992 • Crna Gora postala članica 14. jula 2006. godine • 181 država članica, • Zapošljava blizu 3000 ljudi, 40 kancelarija po svijetu

  13. Hronika getoizacije SRJ • 8. novembar 1991. godine - Evropska ekonomska Zajednica uvodi sankcije prema SFRJ. Istovremeno, i Sporazum o saradnji sa EEZ stavljen je van snage; • 14. novembar 1991. godine - EFTA raskida sporazum o saradnji sa SFRJ; • 2. decembar 1991. godine. - Evropska zajednica ukida sankcije prema Sloveniji, Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i Makedoniji; • 30. maj. 1992. godine. - Usvojena Rezolucija Savjeta bezvjednosti OUN broj 757 kojom su uvedene sankcije prema SRJ; • 17. novembar 1992. godine. - Rezolucijom broj 787 Savjeta bezbjednosti OUN kojom su pooštrene sankcije prema SRJ; • 26. novembar 1992. godine. - OECD prekida odnose sa SFRJ; • 20. april 1993. godine. - Rezolucija broj 820 kojom se dodatno pooštravaju sankcije prema SRJ; • 16. jun 1993. godine. - onemogućena saradnja SRJ sa GATT (Generalni sporazum o carini i trgovini); • 14. decembar 1993. godine. - osporen status SRJ u Međunarodnom monetarnom fondu i Svjetskoj banci. • Sankcije Savjeta bezbjednosti OUN prema SRJ trajale su (kraće no evropske) tačno 1.253 dana. Suspendovane su Rezolucijom broj 1022 donesenom 22. novembra 1995. godine.

  14. Standardi MOR-a • Preko 370 instrumenata, od toga 188 konvencija • Crna Gora ratifikovala 78 ILO Konvencija • Svijet: 2000 godina - 6607 ratifikacija ukupno • Svijet: 2008 godina - 7607 ratifikacija • Jezgro od 8 konvencija prevedeno u posebnu Deklaraciju o osnovnim pravima na radnom mjestu (1998) koja je postala dopuna Ustavu MOR-a • Konvencije i preporuke (conventions and recommendations) • Konvencije – ratifikacija, primjena (application), nadzorni mehanizam MOR-a (ILO supervisory machinery); • Preporuke – za razliku od konvencija, nisu obavezujući instrument • Oba instrumenta - uticaj na radne uslove i praksu,

  15. Jezgro – međunarodni kodeks rada • Konvencija 87 - O sindikalnim slobodama i zaštiti sindikalnih prava 1948. • Konvencija 98 - O pravima radnika na organizovanje i na kolektivne pregovore 1949 • Konvencija 105 – O ukidanju prinudnog rada 1957 • Konvencija 111 – O diskriminaciji u pogledu zapošljavanja i zanimanja 1958 • Konvencija 100 - O jednakosti nagrađivanja muške i ženske radne snage za rad jednakevrednosti 1951 • Konvencija 131 - O utvrđivanju minimalnih plata 1970 • Konvencija 102 – O minimalnoj normi socijalnog osiguranja 1952 • Preporuka 111 o diskriminaciji (pri zapošljavanju) 1958 • Preporuka 135 o minimalnim platama 1970 • Aktuelna kampanja - o dostojanstvenom radu

  16. Ratifikacija • Obaveze država nastaju tek ratifikacijom (uvođenjem konvencije u sistem pozitivnog prava države) od strane nacionalnih parlamenata • Uvođenje konvencije u pravni sistem države: • Neposredno (monistički sistem) • Posredno (dualistički sistem) • Preporuke se ne ratifikuju, već prihvataju (akceptiranje) od strane vlada • Konvencije MOR-a stupaju na snagu 12 mjeseci nakon najmanje 2 ratifikacije • Ratifikacije važe 10 godina i nakon toga se po automatizmu produžavaju

  17. Ustav Crne Gore • Član 9 • Potvrđeni i objavljeni međunarodni ugovori i opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava sastavni su dio unutrašnjeg pravnog poretka, imaju primat nad domaćim zakonodavstvom i neposredno se primjenjuju kada odnose uređuju drukčije od unutrašnjeg zakonodavstva.

  18. Uloga Savjeta Evrope • Crna Gora je članica Savjeta Evrope od 11. maja 2007. godine • Evropska socijalna povelja (Torino, 1961.) stupila na snagu 1965, nakon 5 ratifikacija. Danas - 17 ratifikacija (država prihvata najmanje 5 od 7 osnovnih prava) • 19 osnovnih socijalnih prava, koja su grupisana u tri kategorije: • Zaštita rada, • Socijalna zaštita cjelokupnog stanovništva, i • Posebna zaštita porodica i nekih osjetljivih kategorija stanovništva • 7 osnovnih prava: • Pravo na rad • Pravo na organizovanje • Pravo na kolektivno pregovaranje • Pravo na oscijalnu sigurnost • Pravo na socijalnu i medicinsku pomoć • Pravo porodice na socijalnu, pravnu i ekonomsku zaštitu • Pravo radnika migranata i njihovih prodica na pomoć

  19. Izmijenjena Evropska socijalna povelja • Donesena u Strazburu 1996. Stupila je na snagu1999, nakon tri ratifikacije. Danas 19 ratifikacija. • 9 osnovnih prava • Ratifikacija – prihvatanje najmanje 6 od 9 (16 od 31) • Dodate dvije nove kategorije: • Prava djece i omladine na zaštitu i • Pravo na jednakost šansi i postupanja u oblastima zapošljavanja i zanimanja bez diskriminacije u odnosu na polnu propadnost. • Prihvataju se jedna i/ili druga

  20. Izmijenjena Evropska socijalna povelja • Ukupno 31 odredba, uvode se nova prava: • pravo na zaštitu u slučaju prestanka radnog odnosa, • pravo na zaštitu potraživanja zaposlenih u slučaju insolventnosti poslodavca, • pravo na dostojanstvo na radu, • pravo usklađivanja rada sa porodičnim obavezama, na jednakost šansi i tretmana u zapošljavanjui na radu, • pravo na informisanje i konsultovanje u slučaju kolektivnog otpuštanja, • pravo radničkih predstavnika na olakšice na radi u na posebnu zaštitu po obavljanju sindikalnih aktivnosti, • pravo na stan i zaštitu od siromaštva i isključenosti u društvu • Stranke Povelje podnose izvještaje, European Committee of Social Rights povodom toga donosi zaključke • Izvještavanje - svake dvije godine - formular sa 390 pitanja, uključenje socijalnih partnera i civilnog društva obavezno.

  21. Crna Gora i Povelja • Pravo na štrajk državnih službenika (ne može generalno!) • Pravo na odmor mladih radnika (18/20) • Prava stranaca... • Minimalna plata (nije 60 % prosječne plate) • Otkazni rok prekratak

  22. Povelja EZ o osnovnim socijalnim pravima radnika • 1989. godine u Strazburu. Evropska zajednica - EU. • Donijeta je sa ciljem da se pokaže: • da EZ ne vodi samo racuna o ekonomskom razvoju, nego i socijalnoj komponenti i socijalnim potrebama; • da je socijalni koncenzus jedan od najznačajnijih faktora ekonomskog razvoja u EZ; • da je EZ stalo do izgrađivanja humanih i pravednih odnosa među ljudima. • Poveljom su definisana osnovna socijalna prava: • Pravo na slobodno kretanje radnika na području cijele Zajednice • Pravo na slobodan izbor zanimanja • Pravo na besplatno korišćenje usluga berzi rada • Pravo na pravičnu zaradu • Pravo na uslove rada • Pravo na oblike rada koji nisu izjednačeni sa radom na određeno vrijeme • Pravo na odmore i odsustva • Pravo na socijalnu zaštitu • Pravo na profesionalno osposobljavanje • Pravo na posebnu zaštitu mladnih radnika, starijih radnika, hendikepiranih radnika,muškaraca i žena

  23. Povelja o osnovnim pravima EU • 17. decembar 2000. godine, Nica • Njen sadržaj indirektno uvršten prvo u Ustav, a potom u Lisabonski ugovor 2007. godine • Uvod – reafirmacija temeljnih principa EU • Prvo poglavlje – dostojanstvo • Drugo poglavlje – slobode • Treće poglavlje – jednakost – članovi 20 – 26 • Četvrto poglavlje – solidarnost – članovi 27 - 38 • Peto poglavlje – građanska prava • Šesto poglavlje – pistup pravdi • Evropska povelja o osnovnim pravima postaje dio acquis-a • Od 1. decembra 2009. godine - dio Lisabonskog ugovora

  24. Povelja o osnovnim pravima EU • Treće poglavlje – jednakost – članovi 20 – 26 • Jednakost pred zakonom • Zabrana diskriminacije • Poštovanje različitosti kultura • Jednakost muškaraca i žena • Prava djece • Prava starih • Prava lica sa hendikepom • Četvrto poglavlje – solidarnost – članovi 27 - 38 • Pravo radnika na informisanje i konsultovanje • Pravo na usluge pri zapošljavanju • Pravo na zdrave i dostojanstvene uslove rada • Pravo na zaštitu kod neopravdanog otkaza • Pravo na odmor • Pravo na profesionalni život • Pravo na posebnu zaštitu djece, zabrana rada djece • Pravo na socijalno osiguranje i zdravstvenu zaštitu • Pravo na zaštitu životne sredine i zaštitu potrošača

  25. Ciljevi EU: Član 3 Ugovora o EU • 1. Cilj Unije je unapređenje mira, njenih vrijednosti i blagostanja njenih naroda. • 2. Unija nudi svojim građanima prostor slobode, bezbjednosti i pravde bez unutrašnjih granica... • 3. Unija uspostavlja unutrašnje tržište. Unija radi na održivom razvoju Evrope, koji počiva na uravnoteženom ekonomskom rastu i stabilnosti cijena, visoko konkurentnoj socijalnoj tržišnoj privredi, čiji je cilj puna zaposlenost i društveni napredak, i visok nivo zaštite i poboljšanje kvaliteta životne sredine... • Unija se bori protiv društvene isključenosti i diskriminacije i podstiče socijalnu pravdu i zaštitu, ravnopravnost žena i muškaraca, solidarnost između generacija i zaštitu prava djeteta. • Unija unapređuje ekonomsku, socijalnu i teritorijalnu koheziju i solidarnost među državama članicama. • Unija poštuje svoju bogatu kulturnu i jezičku raznovrsnost i osigurava očuvanje i unapređenje evropske kulturne baštine. • 4....

  26. Član 6 UoEU • 1. Unija priznaje prava, slobode i načela iz Povelje o osnovnim pravima Evropske unije od 7. decembra 2000. godine, u tekstu izmijenjenom u Strazburu 12. decembra 2007. godine, koja ima istu pravnu vrijednost kao ugovori. • Odredbe Povelje ne proširuju ni na koji način nadležnosti Unije utvrđene ugovorima. • Prava, slobode i načela iz Povelje tumače se u skladu s opštim odredbama iz Glave VII Poveljeo njenom tumačenju i primjeni, i uz uvažavanje objašnjenja iz Povelje koja ukazuju na izvore ovih odredaba. • 2. Unija pristupa Evropskoj konvenciji o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda. To pristupanje ne utiče na nadležnosti Unije utvrđene ugovorima. • 3. Osnovna prava, zajamčena Evropskom konvencijom o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda i koja proizilaze iz zajedničkih ustavnih tradicija država članica, predstavljaju opšta načela prava Unije.

More Related