1 / 29

KULTURNI PROSTORI

KULTURNI PROSTORI. doc dr Predrag Cvetičanin Goran Tomka MSc. KULTURNE POTREBE I KULTURNI PROSTORI.

delta
Download Presentation

KULTURNI PROSTORI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. KULTURNI PROSTORI doc dr Predrag Cvetičanin Goran Tomka MSc

  2. KULTURNE POTREBE I KULTURNI PROSTORI • Kulturnepotrebepredstavljajudeoljudskemotivacionestrukture – to sutežnjekoje se zadovoljavajukrozsimboličkukomunikaciju (osnovnekulturnepotrebe - estetskepotrebe, saznajnepotrebeipotrebazakomunikacijom) • Kulturni prostori su svi oni fizički i virtuelni prostori u kojima čovek zadovoljava svoje kulturne potrebe, bez obzira da li su ti prostori isključivo namenjeni za kulturu ili su deo svakodnevnog okruženja.

  3. KULTURNI PROSTORI • Kulturni prostori su zatvorene i/ili otvorene prostorne celine, delovi urbanih, ruralnih ili prirodnih predela (ili virtuelne stvarnosti), u kojima su locirana materijalna kulturna dobra ili se u njima realizuju kulturni sadržaji. • Jedan deo turističkih potreba zadovoljava sematerijalnimkulturnimdobrimaikulturnim sadržajima (turističke kulturne potrebe - kulturniturizam) • Predmet našeg kursa je složena interakacija prostora (fizičkih i virtuelnih), turizma i kulture

  4. TIPOVI KULTURNIH PROSTORA doc dr Predrag Cvetičanin 12. februar 2014

  5. TIPOVI KULTURNIH PROSTORA • Prema tipu otvorenosti prostora, kulturni prostori mogu biti otvoreni i zatvoreni. • Otvoreni kulturni prostori su veoma često delovi urbanih ili ruralni celina, koji kao takvi u najvećem broju slučajeva nisu ponameniisključivo kulturni prostori. • Zatvoreni kulturni prostori - uglavnom je prva asocijacija vezana za muzeje, galerije i kulturne centre, ali to mogu biti i biblioteke, klubovi, informativni centri, bioskopi, pozorišta, sportske dvorane, stari industrijski objekti, gradilišta

  6. TIPOVI KULTURNIH PROSTORA • Prema lokaciji na kojoj senalazekulturni prostori se mogu podeliti na seoske i gradske. • Grad kao širi kulturni prostor je izdeljen na mnogobrojne manje, specifičnije kulturne prostore, kao što su: gradski centar sa glavnom ulicom i-ili pešačkom zonom, stambeni delovi grada, predgrađa i novi revitalizovani prostori – napušteni, prazni prostor i td. • Selo je obično manji kulturni prostor i najčešće sa slabijom snagom privlačenja ljudi šireg okruženja. Nosi više autentičnih vrednosti i tradicije življenja, a manje savremene stilove i aktivnosti

  7. TIPOVI KULTURNIH PROSTORA • Prema nameni prostora razlikuju se monofunkcionalni i polifunkcionalni kulturni prostori. • Prostori sa isključivo kulturnom funkcijom - Postoje prostori koji su prema svojoj nameni prilikom izgradnje namenjeni kulturnim sadržajima • Polifunkcionalni kulturni prostori - U ove prostore bi se mogli uvrstiti svi oni prostori, koji su namenjeni za najrazličitije svakodnevne funkcije gradskog i/ili seoskog prostora. Ovi prostori po definiciji nisu namenjeni kulturi, ali se u njima često organizuju kulturni sadržaji - parkovi, ulice, trgovi, kuće, klubovi, stadioni, plaže, crkvena dvorišta, stepeništa,.....

  8. TIPOVI KULTURNIH PROSTORA • Prema autentičnosti prostora za kulturu kulturni prostori se dele na one kojisu: • Izvorno kulturni prostori - Ovi prostori bi obuhvatili one celine koje predstavljaju prostorne kulturno-istorijske celine, odnosno jedan deo kulturnog nasleđa - tradicionalne seoske celine, stare ulice, pijace, čaršije, tvrđave, manastirski kompleksi. Veoma često su ovi prostori oplemenjeni i revitalizovani različitim kulturnim događanjima. • Izgrađeni za kulturne potrebe - Dvorane kulturnih centara, galerije, biblioteke, muzeji…. Svi ovi prostori imaju za cilj da očuvaju i prezentuju barem jedan deo kulture određenog naroda ili države. Veoma često su građeni kako bi ljudima omogućili da se približe kulturnim ostvarenjima

  9. TIPOVI KULTURNIH PROSTORA • Prema učestalosti korišćenja u kulturi razlikuju se: • Stalni - Ovo su oni prostori koji se stalno koriste za različite vrste dešavanje tokom godine. • Povremeni - Ovakvi prostori se koriste samo u nekim posebnim slučajevima ili u određenom periodu za realizaciju kulturnih događaja - Tvrđava za EXIT, Štrand za festival hrane, SPENS za Novosadsku jesen.....

  10. TURIZAM I PROSTOR Doc dr Predrag Cvetičanin 12. februar 2013

  11. TURIZAM I PROSTOR • Dva određujuća činioca turizmajesu: potreba da se promeni način života, doživi nešto novo i drugačije i prostor u kome se turističke aktivnosti odvijaju. • Odvijajući se u prostoru, turizam neminovno utiče na njegove promene • U tom procesu transformacije prvobitni prostor može trpeti pozitivne, ali i negativne posledice, najčešće kombinovane.

  12. TIPOVI TURISTIČKOG PROSTORA • Osnovni kriterijumi tipologizacije prostora su: • intezitet i učestalost turističkih tokova, ili opšte prisustvo turizma u prostoru; • oblici turističkog uređenja i opremanja prostora, kao i dostignut stepen uređenosti. • Primenom ove dve velike grupe faktora moguće je izvršiti složenu tipologiju prostora, koja bi sadržala sledeće grupe i podgrupe turističkih prostora:

  13. TIPOVI TURISTIČKOG PROSTORA • APolivalentni i otvoreni turistički prostori, za koje je karakteristično istovremeno odvijanje turizma i drugih privrednih i neprivrednih aktivnosti čoveka. Turizam je, znači, u ovim prostorima samo jedna, često i nedominantna funkcija.   • B Specijalizovani i regionalni tipovi turističkih prostora u kojima je turizam glavna funkcija koja zauzima najveći deo raspoložive površine.

  14. TIPOVI TURISTIČKOG PROSTORA APolivalentni i otvoreni turistički prostori I Obalni i jezerski tipovi • Tradicionalni obalni prostori - karakteristični za morskeobale razvijenih zemalja • Jezerski prostori - na obalama velikih kontinentalnih jezera • Međutipovi (više ili manje obalni) - sa turizmom kao jednom od funkcija  II Urbani neobalni tipovi • Velike urbane aglomeracije - glavni gradovi zapadne i istočne Evrope • Srednji i mali turistički gradovi i gradovi hodočašća

  15. TIPOVI TURISTIČKOG PROSTORA • III "Zeleni" tipovi • Centri seoskog turizma - postojećih naselja, van zaštićenih prostora • Rurbani tip prostora - širenje urbanog života na ruralni prostor - naselja sekundarnog stanovanja

  16. TIPOVI TURISTIČKOG PROSTORA • B Specijalizovani i regionalni tipovi turističkih prostora • I Otvoreni tipovi prostora • Specijalizovani sa dva ili više centara- aristokratski i novi primorski centri • Specijalizovani mononukleusni - najčešće nastali od ribarskih naselja i luka • Specijalizovani termalni tip - stari i noviji centri banjskog turizma • Specijalizovana kulturna žarišta - sa ulogom razgledanja i kratkog boravka • Tradicionalni centri zimskog turizma - sa različitim pod-tipovima

  17. TIPOVI TURISTIČKOG PROSTORA • II Enklavni tipovi - hiperspecijalizovani sa turizmom kao isključivom funkcijom • Više ili manje otvoreni - zimski centri i obalni tipovi • Više ili manje zatvoreni - marine, klubovi-sela i hotelski kompleksi, kao i nacionalni parkovi i prirodni rezervati

  18. UTICAJ TURIZMA NA PROSTOR • Kada je reč o efektima turizma na prostor, društvo i kulturu, postavlja se pitanje šta je uopšte pozitivno, a šta negativno (Sus) • Pored isticanja pozitivnih ekonomskih efekata, uočeno je da turizam podstiče i obnavljanje starih spomenika; da se razvija svest o vrednosti kulturno-istorijskog nasleđa i prirode; da se stare zgrade obnavljaju i ulepšavaju da bi postale turistički atraktivne; da turizam podstiče zaštitu prirodne i stvorene sredine (mnoge istorijske građevine, zamkovi, manastiri, crkve, sela, itd, ne bi mogli biti obnovljeni bez prihoda od turizma).

  19. POZITIVNI UTICAJI • Obnavljanje i restauracijapostojećih istorijskih mesta, zgrada i spomenika (Vilijamsburg SAD) • Transformacija starih zgrada i mestau objekte turističke namene. Stari mlinovi, seoske kuće, zamkovi, palate, pa i čitava tradicionalna naselja (Sveti Stefan), pretvaraju se u hotele, restorane, klubove, itd. • Zaštita prirodnih resursa. Nacionalni parkovi u Africi - pojedine vlade istočno-afričkih zemalja (Tanzanija, Kenija) donele su mere za zaštitu prirode u nacionalnim parkovima, koji predstavljaju glavnu turističku atrakciju

  20. POZITIVNI UTICAJI • Donošenje administrativnih i planskih mera za zaštitupojedinih osetljivih prostora. U brojnim istorijskim mestima u Evropi ograničava se saobraćaj u blizini osetljivih zona, zabranjuje se neodgovarajuća izgradnja, ograničava se broj turista (Venecija), zabranjuje se ulazak turista u unutrašnjost objekata (Partenon) • Zaštita prostora od drugih aktivnosti.U prostorima u kojima se razvija turizam, ne mogu se istovremeno odvijati i neke druge aktivnosti, čiji su negativni efekti na životnu sredinu znatno pogubniji. Ovde se pre svega misli na određene industrijske grane koje spadaju u kategoriju tzv. "prljave industrije"

  21. POZITIVNI UTICAJI • Unapređenje estetskog kvaliteta prostora. Imajući u vidu činjenicu da je estetski atraktivan pejzaž veoma bitan faktor ukupne privlačnosti određenog prostora, turizam teži da ga ulepša. To je bitna razlika u odnosu na poljoprivredu i industriju, kojima ulepšavanje prostora nije preduslov za egzistenciju. • Unapređenje dostupnosti prostora. Daleki prostori, izolovana mesta, teško pristupačni spomenici (Maču Pikču) ili planinski vrhovi (Mon Blan), zahvaljujući turizmu postaju dostupni ne samo turistima, već i svim ostalim posetiocima.

  22. POZITIVNI UTICAJI • Stvaranje geografskog prostora. Turizam, ponekad, prevazilazi jednostavnu funkciju zaštite postojećeg prostora, stvarajući od neatraktivne privlačnu sredinu. Ovo se događa u regijama u kojima je turizam već veoma razvijen i gde su za daljnji razvoj preostala još samo neka neatraktivna mesta • Valorizacija prostora. Ukupno opremanje i turističko uređenje prostora treba da valorizuje posebnosti date fizičke sredine i ljudi koji u njoj žive, kao i da doprinese izgradnji specifičnog turističkog imidža koji se ne može naći nigde drugde.

  23. POZITIVNI UTICAJI • Izgrađivanje svesti o životnoj srediniTurizam takođe utiče na razvijanje svesti kod lokalnog stanovništva o vrednosti prostora i resursa u njemu, kao i o potrebi zaštite i unapređenja životne sredine. • Navedeni pozitivni efekti ne dolaze automatski, ne javljaju se uvek i svuda gde se razvija turizam

  24. NEGATIVNI UTICAJI • Zagađenje vazduha se vezuje prvenstveno za izduvne gasove automobila, kojima najveći broj turista putuje. Zagađenje vazduha prouzrokuju i avioni • Zagađenje vode(mora, jezera. reka) je posledica litoralizacije, odnosno industrijalizacije i urbanizacije obala. • Zagađenje i degradacija tla. Zagađenje pojedinih mesta čvrstim otpatcima (flaše, kese, konzerve, hartija, itd.), kao i neodgovarajući način odlaganja otpadaka na deponije, predstavljaju osnovne oblike ovog tipa zagađenja

  25. NEGATIVNI UTICAJI • Zvučno zagađenje, tj. buka, dolazi prvenstveno od saobraćajnog prometa, ali i od vozila rekreativne namene (snežne sanke, motorni čamci, turistički avioni, itd.). Izvor buke je i sama masa turista, kao i razne rekreativne aktivnosti na plaži ili u planini, na primer. • Smanjenje prirodnih i poljoprivrednih površina.Razvoj turizma, prateća izgradnja, uređenje i opremanje, neminovno zauzimaju sve veće nove površine na račun poljoprivrednih i prirodnih zona.

  26. NEGATIVNI UTICAJI • Uništenje flore i faune. Različite vrste zagađenja, smanjenje prirodnih i poljoprivrednih površina, učestalo i preterano turističko korišćenje pojedinih zona, ponašanje turista (preterano branje, nemarnost, vandalizam, itd.) utiču na smanjenje i nestanak pojedinih biljnih i životinjskih vrsta. • Degradacija pejzaža i kulturno-istorijskih spomenika. Izgradnja turističkih objekata i opreme (hoteli, moteli, žičare, prodavnice, parkinzi, itd.) na mestima izuzetne prirodne lepote i/ili uz kulturno-istorijske spomenike, dovodi često do estetske degradacije pejzaža, posebno onda kada objekti nisu usklađeni sa svojim okruženjem

  27. NEGATIVNI UTICAJI • ZakrčIvanje prostora. ZakrčIvanje prostora može biti statičko (parkirana vozila, usidrene jahte i čamci, turisti koji se sunčaju na plaži) i dinamičko (vozila u pokretu, jahte i čamci na plovidbi, turisti u šetnji, smučari na spustu, itd.). • Geološki oblici degradacijese retko pominju u literaturi, a uglavnom se odnose na posledice sakupljanja minerala, stena, fosila, krađu i uništavanje pećinskog nakita i slično.

  28. NEGATIVNI UTICAJI • Prostorna redistribucija stanovništva. Razvoj turizma, atraktivnost receptivnog prostora i mogućnost veće zarade nego u nekim drugim delatnostima, privlače radnu snagu, ne samo iz nekih tradicionalnih privrednih sektora (poljoprivreda, zanatstvo), već i iz drugih regija. Kada je reč o primorskim regijama to može dovesti do postepene depopulacije zaleđa, uz istovremenu hiperkoncentraciju stanovništva na obali • Banalizacija prostora, Tokom godina turističkog razvoja, prostor postepeno gubi svoj prvobitni karakter i identitet i počinje da liči na bilo koji drugi. To je posledica uniformizacije objekata i standardizacije opreme koji banalizuju pejzaž

  29. IZVOR • Kulturniprostori – građa za pripremu ispita strane 1-11 i 18 - 20

More Related