lana eta denbora n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Lana eta denbora PowerPoint Presentation
Download Presentation
Lana eta denbora

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 25

Lana eta denbora - PowerPoint PPT Presentation


  • 119 Views
  • Uploaded on

11. ikasgaia. Lana eta denbora. Aurkibidea 1. Lanaldiaren iraupena a. lanaldi arrunta b. lanaldia bereziak iharduera zehatzetan. c. egoera pertsonalagatiko lanaldi bereziak 1.2 Aparteko orduak. 1.3 Errekuperatzeko orduak 2. Lanaldiaren antolaketa; Lan ordutegia

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Lana eta denbora' - dash


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
lana eta denbora

11. ikasgaia.

Lana eta denbora

slide2

Aurkibidea

  • 1. Lanaldiaren iraupena
  • a. lanaldi arrunta
  • b. lanaldia bereziak iharduera zehatzetan.
  • c. egoera pertsonalagatiko lanaldi bereziak
  • 1.2 Aparteko orduak.
  • 1.3 Errekuperatzeko orduak
  • 2. Lanaldiaren antolaketa; Lan ordutegia
    • a.Etengabeko lanaldia edo lanaldi zatituta
    • b.Ordutegi zurruna eta ordutegi malgua
    • c. Gaueko lana gaueko langileak
    • d. txandako langileak
  • 3. Lan egutegia
  • 4. Atsedenaldiak
      • a. Asteko atsedenaldiak
      • b.Lanegunen arteko atsedenaldia.
      • c.Lan jaiak
      • d.Urteko oporraldia
      • e. baimenak.
slide3

Denboraren eragina lan harremanak erregulatzerakoan 3 aspektu desberdin

Lanaren iraupena  lanaldia

lanaldia antolatzen  ordutegia

laneko atsedenak atsedenak

Denbora lanean erregulatze horretan 4 maila desberdinak;

-Lege minimoak ezartzen dira; legeak zedarritzera eta gutxienezko

atsedenak ezartzea mugatzen da (LELeko 34 art)

-Hitzarmen kolektiboak  lanaldiaren arautze eta lanaldiaren antolatzea

-Banako negoziazioaren bidez zehazten da lanaldia  pakturikoa legeak

eta hitzarmen kolektiboak esandakoaren kontra ezin da joan ez eta ezarritako

minimoak baino txarragoak ezin dira izan.  kontratua laneko baldintzak

hobetzeko bidea dugu soilik

-Laneko denbora zenbait aspektu enpresa-buruaren alde bakarreko erabakiaz antolatzen dira,  betekizun formalei dagozkionak (lan egutegia) edo pakturiko egoerak aldaraztea

lanaldia
Lanaldia
  • Def.  lan egiteko paktatzen (eta beraz egin behar) den denbora
  • 3 mailak desberdin ditzakegu;
    • -lanaldi arrunta
    • -lanaldi bereziak.
    • -aparteko lanaldia

Lan egiteko denbora hauek 3 erreferentziekin agertu ahal zaizkigu;egunekoa, astekoa eta urtekoa

Lanaldi arrunta bada egoera normalean egin behar den lanaldia, alegia, arlo ekonomiko baten soldatapeko langile guztiei aplikatzen zaiena Salbuespenak:

Kontratu partziala,lanaldi bereziak eta etxetiko lana

Lanaldi arrunta  Hitzarmen kolektiboen bidez ezarzten dena

Lanaldi bereziak  jarduera ekonomio batzuek dituzten baldintzak kontuan hartuz (itsasoko lana,adid.) legez egoera orokorretatik lanaldia eta atsedenak erregulatzekotan aldetzen dira

zenbait langieek bere egoera pertsonala edo bere ezaugarriak direla eta, lanaldian berezitasunaren bat badu

Aparteko lanaldia lanaldia arruntetik gora egiten dena (aparteko orduak)

eregela orokorrak
Eregela orokorrak

1. lanaldiaren iraupen maximoa batez besteko 40 ordukoa, urteko kopuruan neurturik (1826 ordu eta 27 minutoak)

2. lanaldia nola neurtu  zer denbora sartzen da lanaldiaren kontzeptu barruan Benetako lana (LELeko 34.5 art.)

Goardiako denbora, enpresaren esanetara edo zain egotekoa normalean ez da lanalditzat jotzen.

Lanera joateko denbora, arropa aldatzekoa eta abar ez da lanalditzat jotzen; laneko denbora lanpostua egonik eta lan egiteko prest izanik hasten da kontatzen

3. Maximoa bataz besteko izanik, ez dago arazorik lanaldiarekin urtearen zehar banaketa irregularraegiteko egunero eta astero ordu kopuru desberdinak egin dadila urteko muga gainditu gabe.

Negoziazio kolektiboaren bidez ezin da banakako kontratuaren bidez egin

  • Eguneko lanaldia (laneguna) ezin da igaro 9 orduetatik (hitzarmen
  • Kolektiboakkontrakoa esan daiteke)  ordezkatzeko erregla  soilik
  • Aplikagarria hitzarmen kolektiboak kontrakorik ez badu esaten
  • 2. atseden minimoak lanegun batetik bestera 12 ordukoa
  • 3. asteko atsedena 1 egun eta erdikoa da

Mugak

Banaketa

Irregularra

egiteko

c egoera pertsonalagatiko lanaldi bereziak
c. egoera pertsonalagatiko lanaldi bereziak

a. 6 urteko haurra edo elbarritu baten legezko zaintza (LELeko 37.5 art.)

  • Helburua. 6 urte baino txikiago den umea edo elbarritu (edo atzeratu psikikoa) ber legezko zaintza erraztea

Bere kasuan eskatzen da ere senideak ordaindutako lanik ez egitea.

  • Lanaldi gutxitzeko eskubidea  lanaldiaren heren batetik erdira gutxi daiteke (emakume zein gizonentzat erabilgarria)

B- 9 hilabete baino gazteago den haurra elikatzeko (LEko 37.4 art-)

Helburua; 9 hilabete baino gazteago denume koskorrari bularra ematea edo elikatzea da

  • Emakume langileak aukera hauek ditu:
    • -alde egiteko ordu beteko eskubidea (bitan bana daitekeena)
    • -lanaldia ordu erdi bat gutxitzea egunero
    • Lanegunetan bildu eta matasunaren epeari batu(horretrako hitzarmen kolektibo edo paktuaren bidez zehztu behar da zenbat egunetan bildu den)

Ume bat baino gehiago jaioez gero  baimena proportzionalki handitzen da

Biok lan eginez gero  aita edo amak erabili ahal du

c. Umea goiztiar jaiotzen bada edo jaioez gero ospitalean egon beharra

Helburua; ume goiztiarra zaintzea

 aitak edo amak lanetik alde egiteko eskubide dute ordu batez

 badute ere eskubidea lan eguna 2 orduz gutxitzeko (soldata neurri berean gutxituz)

d. Laneko segurtasunaz edo osasunari buruzko hezkuntza langilearentzat ( LEko 19.4 art eta LAPLeko 19 art)

Laneko segurtasunaz edo lan osasunari buruzko hezkuntza lanaldiaren barruan emandako heziketa lanalditzat jotzen da besterik gabe

Lanalditik at eginez gero lanaldia gutxitzen da

slide10

a. 6 urteko haurra edo elbarritu baten legezko zaintza (LELeko 37.5 art.)

  • Helburua. 6 urte baino txikiago den umea edo elbarritu (edoatzeratu psikikoa) betan legezko zaintza erraztea. Bere kasuan eskatzen da ere senideak ordaindutako lanik ez egitea.
  • Lanaldi gutxitzeko eskubidea  lanaldiaren heren batetik erdira gutxi daiteke (emakume zein gizonentzat erabilgarria)
  • B- 9 hilabete baino gazteago den haurra elikatzeko (LEko 37.4 art-)
  • Helburua; 9 hilabete baino gazteago den ume koskorrari bularra ematea edo elikatzea da
  • Emakume langileak aukera hauek ditu:
          • -alde egiteko ordu beteko eskubidea (bitan bana daitekeena)
          • -lanaldia ordu erdi bat gutxitzea egunero
    • Ume bat baino gehiago jaioez gero  baimena proportzionalki handitzen da
    • Biok lan eginez gero  aita edo amak erabili ahal du
  • c. Umea goiztiar jaiotzen bada edo jaioez gero ospitalean egon beharra
  • Helburua; ume goiztiarra zaintzea
  •  aitak edo amak lanetik alde egiteko eskubide dute ordu batez
  •  badute ere eskubidea lan eguna 2 orduz gutxitzeko (soldata neurri berean gutxituz)
  • d. Laneko segurtasunaz edo osasunari buruzko hezkuntza langilearentzat ( LEko 19.4 art eta LAPLeko 19 art) Laneko segurtasunaz edo lan osasunari buruzko hezkuntza lanaldiaren barruan emandako heziketa lanalditzat jotzen da besterik gabe Lanalditik at eginez gero lanaldia gutxitzen da
  • e. 18 urte baino gazteagoak.
  • Erregulazio berezia
  • -18 urterainoko langileak ezin du lanaldi arrunta gainditu eta egunero ezin dute 8 urte baino gehiagorik egin.
    • -gaueko lana debekatzen zaie
    • legeak atseden berezia araupetzen du langile hauentzat: bai astekoan (bi egunak), bai lanaldi jarraituan (30 -minututako atsedena, 4ordu eta 30 minutuetara hedatzen bada lanaldia)
  • f. Generoren bortxako errugabea babesteko neurria. (LELeko37.7 berria)
  • Helburua biktima babestea edo osoko gizarte laguntza ematea da. Emakumea badu eskubidea lan eguna gutxitzeko (soldata neurri berean gutxituz) edo lan orduak beste era batez antolatzeko

Lanaldi

Bereziak

Egoera

pertsonalagatik

1 2 aparteko orduak
1.2 Aparteko orduak
  • Def.  paktatzen den lanaldi arrunatren gainetik egiten diren lan orduak
  • Malgultasunaren tresna bat enpresa-buruarentzat
  • 2 motak:
    • 1. Ezinbesteko orduak

istripuz eta kalteak ekiditeko edo erreparatzeko egiten direnak.

Ezaugarriak; -bete beharrezkoak

- ez dira kontuan hartu ez lanaldi maximorako es aparteko orduen kopurako

2. Aparteko orduak

enpresariak bere arrazoiengatik eskatzen dituenak

erregela orokorrak; 1. borondatezkoak dira (H.K.an kontrakoa pakta daiteke)

2.16/18 urtekoentzat debekatuak

3. Gaueko langileentzat debekatuak

4.denbora partzialekoentzat debekatuak

5. aparteko orduek badute muga; gehienez 80 ordu urte betean

6.Ordainketa

-Diruz (gutxienez ordu arruntaren baliokidea)

-AtsedenaK (hurrengo 4 hilabetetan besterik

ez bada esaten

2 lan ordutegia
2. Lan ordutegia
  • Laneko ordutegia = laneko denbora nola antolatzea
  • Lanera sartzeko eta ateratzeko uneak zehaztea baitakar etabaita ere atsedenaldiak.Lanaldia, ezin da berdindu, besterik gabe, lan ordutegiarekin
  • Lanaldia egunero banatzerakoan: aukera batzuk:
    • A.Etengabeko lanaldia edo lanaldia zatituta
    • B. Ordutegi zurruna edo malgua
    • C. Gaueko lana eta gaueko langilea
    • D. txandako langileak
slide13
A. etengabeko lanaldia edo lanaldia zatituta= lanaldia jarraiturik (etengabe) edo zatiturik (etenekin) egitea

6 ordu baino gahiago jarraituta lan eginez gero  atsedenerako 15 minutakoa gutxienez

Atseden hau  ordaindua edo ez paktatzen den arabera

16/18 urteko langileak atsedena 30 minutakoa eta lanaldia jarraitua = 4 ordu eta erdia

B. Ordutegi zurruna eta ordutegui malgua

Langilearenztat  ordutegi zehatza eta itxia edo malgua (puntu bateraino) izatea

Legeak honi burz ez du ezer adierazi

C. Gaueko lana eta gaueko langileak

Araua: LELeko 36.1 art.

Gaueko lana = gaueko 10etatik goizeko 6ra arte egindakoa ordain saria

Ordainketa berezia hitzarmen kolektiboaren bidea

Salbuespenak; gauekotasuna kontuan hartu bada ordaintzeko (lanbidean)

Atsedenez ordaintzen bada

Gaueko langilea  lanaldia eta lan osasunaren eraginetarako

= gauaz lanaldiaren heren bat egiten duena

Gaueko langilearentzat Babes berezia 

Erregelak ;

1.Ezin dute 8 ordu baino gehiago lan egin, batzaz besteko

Gisa eta 15 egunetan bildurik.

2.Eizn aparteko ordurik

3. Gaueko langilea bihurtu baino lehen osasun azterketa

eta gero aldika

4. Osasun arazoak sortzen bazaizkio goizeko lanegunera

Aldatu behar zaio

5. Osasun baesa egokiturik eta behar diren zerbitzuak eta

Prebentzioak egon beharra

d txandako langileak
d. Txandako langileak
  • Araua; LELeko 36.3 art.
  • Lana antolatzeko forma  non lan taldeka langileak lanpostu berean aldatzen diren erritmo batez, eta horrek ekartzen du lan ordutegia aldatzea
  • Erregelak
    • 1. enpresa egunero 24 orduak lan egiten bada  inork 2 astean jarraiturik gaueko txandan, bere nahiaz ez bada
    • 2.igande eta jaiegunetan ere lan egitean  2 aukera;
      • Edo txandako lanetan sartzen da baina aste beteak barneraturik
      • Edo langileak horretarako bereziki kontratzen dira
    • 3. Txandako langileek osasun babesa egokiturik izan behar dute
    • 4. ikasten dagoen langileak badu lehentasuna txanda hautatzeko
3 lan egutegia
3. Lan egutegia
  • Lan egutegia= urtean zehar lanaldia eta atsedenen banaketa
  • Lan egitegia pakta daiteke, baina negoziaziorik ezean  enpresa-bururari dagokio egitea
  • Urte bateko egutegiak aurreko egutegiarekin konparatuz ekartzen badituLELeko 41art.koprozedura erabili behar da(lan baldintzen funtsezko aldakuntza
  • Lan egutegiaren dokumentazioa lantokianleku agerian egon behar da, guztiok ikus dezaten
  •  ez egitea lege-hauste arina
slide16

4. Atsedenaldiak

def. lan egiteko edo enpresariaren esanetara egoten ez den denbora, baina hala ere ordaintzen dena

MOTAK 1. lanegunen arteko atsedenaldia

2. atsedena lanaldi jarraituan

3. asteko atsedenaldiak

4. lan jaiak

5. Baimenak

6. Urteko oparraldia

1.Lanegunen arteko atsedenaldia

Araua; LELeko 34.3 art.

lanegun batetik bestera 12 ordu gutxienez igaro behar

2.Atsedena lanaldi jarraitua

6 ordukolanaldi jarraituan  15 minutuko atsedena

16/18 urteko langileentzat  4 ordu eta erdiko lanaldia  30 minutuko atsedenaldia

3. Asteko Atsedenaldiak

araua; LELeko 37.1 art

edukia; egun bat eta erdi  normalean igande oso eta larunbataren arratsaldea edo astelehenaren goiza  badira salbuespenak

Asteko atsedena  14 egunetan bildu ahal dira

Salbuespenak;

  • 16/18 urtekoentzat 2 egun jarraiturik aste bakoitzean
  • Zenbait ihardueratan 4 astetan bildu dira edo banatu egun erdia beste unean hartzeko
  • Atsedenak hartzekobeste sistemak iharduera berezietan
    • 4 hilabetetan batu (ostalaritzan), oporraldiari gehitu (itsasoko lanetan) edo gutxienezko
    • Atsedena 2 astekoa
slide17

Lan jaiak

Araua; LELeko 37.2 art.

Laneko jaia = botere publikoek hala erabakita lanegun ez dena, baina hala ere ordaindua eta errekuperatu ezina

Edukia; 14 lan egunak (gehienez) Erkidego autonomoek beste bat ezarri ahal dute (berreskuragarria)

Zehapenak;

- 14 lanegun 2 tokikoak 4 estatukoak eta finkoak ( eguberria, urteberria, maiatzaren lehena eta

urriaren 12) + 8 estatukoak baina 3 Erkidego Autonomoek zehazten dituzte

- zubi aurkako neurria  Gobernuak astelehenera eraman ahalditu beste astegunetan erori direnak.

-igande erortzen direnak  hurrengo astelehenera eraman ahal dira

Jaiak 4 taldetan antolatzen dira;

a-urriko 12 (espainiako Festa nazionala,eta abenduko 6ª (Konstituzio eguna)

b. Urtarrileko 1 (urte berria), maiatzako 1 (Lanaren eguna) eta abenduaren 25 (eguberria)

c Abuztuaren 15 (ama birjinaren zeruratze edo jasokundea) azaroko 1 (domu santua edo Omia saindua) eta abenduaren 8 Ama Birjinaren Sortze Garbia) eta ostiral Saindua

d. Ostegun santua (Ostegun gurena), Urtarrileko 6 ( jaunaren agerkundea), martxoaren 19 (Jose deuna) eta uztaileko 25 (Santiago apostulua)

Erkidego autonomoen ahalmenak

_ Jose deuna eta santiago Apostolua artean hautatu (orohar d letrako jaien artean hautatu)

- berezkoak adierazi (d letrakoekin aldatuz)

- igandetik astelehenera eramandakoa aldatzea.

- bere jaiak astelehena eraman

-beste jai bat gehitu

slide18

2005 urteko lan jaiak Euskadiko Erkidego Autonomoan

(Eusko Jaurlaritzak emandako ekainaren 21eko 125/2004 Dekretua)

jai bat probintziaren arabera desberdina  laukian islatzen da eta, azkenik, beste jaia udalen arabera desberdinak dira; beraz, 12 + 1 +1 =14)

slide19

2006 urterako Euskadiko Erkidego Autonomoaren Lan jaien egutegia

(Eusko Jaurlaritzak emandako 134/2005 Dekretua)

)

slide20
154/2006 DEKRETUA, uztailaren 18koa, Euskal Autonomia Erkidegoko langileen 2007. urteko jaiegunen egutegi ofiziala onartzeko dena.
slide21
102/2007 DEKRETUA, ekainaren 19koa, Euskal Autonomia Erkidegoko langileen 2008. urteko jaiegunen egutegi ofiziala onartzeko dena.
slide24

Urteko oporraldia

  • Arauak; LELeko 38 art. eta101 eta 132 LNEren Hitzarmenak
  • Oporraldia hitzarmen kolektiboen bidez antolatzen da
  • Erregela minimoak
  • 1. Lege minimoak = gutxienezko oporraldia 30 egun naturalak
  • Lanegunen bidez paktatzea zilegia handiago bada
  • 2, bermak
  • a.oporraldia urte berean erabili behar da,
      • b.ezin da hurrengo urterako utzi
      • oporrak benetan erabili behar dira, ezin dira diruz trukatu (salbuespena; aurretik bukatuta egonez gero orduan diruz ordaindu behar da  aldi baterako kontratuetan
      • c. oporrak jaisteko isuna edo zigorra == debekatuta
      • 3. Urte bete enpresan egonez gero  paktaturiko oorraldia
      • Tarte txikiago eginez gero  oporrak proportzionalak
      • 4.Langilearen erruagatik  lan hutsunek oporraldia gutxitu ahal dute. Legezko greba ez dute gutxitzen oporraldia
      • 5. Lan ez gaitasunaren eragina oporraldian:
      • Erantzuna hitzarmenaren arabera  paktatu denaren arabera. Pakturik ezean jurisprudentziarentzat oro har 2 aukera;Oporraldia noiz den zehazten bada hitzarmenaren bidez, langilearen kalterako izango da ezgaitasuna izatekotan tarte horretan. Bestela, oporraldirik ez badago zehazturik  oporraldi berri bat izateko eskubidea
      • Egun TS de 24.06.2009.06.24ko Auzitegia gorenaren epaiak 2 aukera hobetsi du
      • amatasunaren aldia legez ezarrita dago (LETeko 38.3art) oporrak beste unean izateko eskubidea
      • 6. Oporraldia noiz izango den zehazteko akordioaren bidez
      • 7. Oporraldia zatika daiteke  gutxienez zati bat 2 asteko jarraitukoa (Lneren 132 hitzarmenaren arabera9
      • 8. enpresa-buruak oporraldia 2 hilabete lehenago jakinarazi behar dio langileari noiz den
      • 9. Enpresak oporraldia egunez aldatzekotan  kalte-ordainak eskatzeko eskubidea
      • 10. Oporrak aurretik ordaindu beharra  ordainketa arrunta edo bataz bestekoa izan beharra
slide25

Baimenak

(ikus 15 gaia)