J. S. Mill - PowerPoint PPT Presentation

j s mill n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
J. S. Mill PowerPoint Presentation
play fullscreen
1 / 9
J. S. Mill
137 Views
Download Presentation
dale
Download Presentation

J. S. Mill

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

  1. J. S. Mill Hugsunarfrelsi og málfrelsi

  2. Skoðanir eru ekki einkaeign • „Ef skoðun er meinað að njóta sín, þá er gervallt mannkynið rænt eign sinni“ (Mill, 1978, bls. 54).

  3. „Sé skoðunin rétt, glata menn færi á að hverfa frá villu síns vegar. Sé hún röng, missa menn næstum jafnmikils, þeirrar skýru skynjunar og fjörmeiri myndar af sannleikanum, sem birtist, þegar sönnu og lognu lýstur saman“ (Mill, 1978, bls. 54).

  4. „Þótt gervallt mannkyn, að einum frátöldum, væri sömu skoðunar og aðeins þessi eini á öndverðum meiði, þá hefði mannkynið engu meiri rétt til að þagga niður í honum en hann til að þagga niður í því, væri það á hans valdi.“ (bls. 54). • Hver eru helstu rök Mills fyrir þessari fullyrðingu og hve traust eru þau að þínu mati?

  5. Óskeikulleiki • „Við getum aldrei verið viss um, að skoðun, sem við viljum kveða niður, sé röng. Og jafnvel þótt við værum viss, væri bannsetning mesta böl“ (Mill, 1978, bls. 55). • Óskeikulir páfar. Hvað einkennir þá?

  6. Krafan um óskeikulleika • „En mér hlýtur að leyfast að svara því til, að ég telji enga kröfu til óskeikulleika í því fólgna, að maður sé viss í sinni trú [feeling sure of a doctrine], hver sem hún er, heldur einungis í hinu, að hann felli úrskurð fyrir aðra án þess að leyfa þeim að kynna sér gagnrökin.“ (bls. 64).

  7. „Sama máli gegnir almennt talað um allar erfðakenningar – um hvers konar hyggindi og mannþekkingu engu síður en siðaboð og trúarlærdóma. Á öllum málum og í öllum bókmenntum kröktir í almennum lærdómum um lífið, lærdómum, sem allir þekkja og hver hefur eftir öðrum eða fellst þegjandi á. Þeir eru taldir sjálfsagðir hlutir, en réttu inntaki þeirra kynnast menn ekki, fyrr en einhver reynsla, oftast þungbær, gerir þá að lifandi veruleika. Hve algengt er það ekki, að maður, sem þjáist vegna óvæntrar ógæfu eða vonbrigða, minnist spakmælis eða málsháttar, sem hann hefur kunnað alla ævi? Og ef hann hefði fyrr gert sér svo lifandi grein fyrir inntakinu, hefði það getað forðað honum frá ógæfunni. Til þessa eru raunar aðrar ástæður en ekla á umræðum ein. Til eru margvísleg sannindi, sem menn geta ekki skilið til fulls, fyrr en eigin reynsla hefur gert þau að átakanlegum veruleika“ (Mill, 1978, bls. 91).

  8. Sannfæring án gagnrýni • „...verður eins og ytri skel, sem brynjar sálina gegn öllum áhrifum, er skírskota til æðstu hvata mannsins. Hún sýnir styrk sinn í því að vernda sálina gegn hverri nýrri og lifandi sannfæringu. Sjálf gerir hún ekkert annað fyrir hug og hjarta en að halda vörð um tómleikann“ (Mill, 1978, bls. 88).

  9. Svo getur farið að við aðhyllumst skoðun • „... sem hégilju og miss[um] sjónar á skynsamlegum forsendum hennar ... Og það, sem meira er: ... hætt [er] við, að inntak skoðunarinnar gleymist eða veikist og glati lifandi áhrifum sínum á hugsun manna og breytni. Þá verður kenningin að kreddu, sem menn játa með vörunum, en sem er engum til góðs. Hún spillir jarðveginum og varnar þess, að sannarleg og einlæg sannfæring spretti af rótum eigin reynslu og skynsamlegra raka“ (Mill, 1978, bls. 107).