tworzenie i ewaluacja indywidualnych program w edukacyjnych i edukacyjno terapeutycznych l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO-TERAPEUTYCZNYCH PowerPoint Presentation
Download Presentation
TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO-TERAPEUTYCZNYCH

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 29

TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO-TERAPEUTYCZNYCH - PowerPoint PPT Presentation


  • 1331 Views
  • Uploaded on

TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO-TERAPEUTYCZNYCH. opr. Krzysztof Sibielski. Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO-TERAPEUTYCZNYCH' - crispin


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
tworzenie i ewaluacja indywidualnych program w edukacyjnych i edukacyjno terapeutycznych
TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO-TERAPEUTYCZNYCH

opr. Krzysztof Sibielski

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Istota kształcenia specjalnego (niezależnie od rodzaju szkoły) sprowadza się do indywidualnego traktowania w procesie nauczania uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, dla których - konieczne jest specjalistyczne oddziaływanie dydaktyczne, wychowawcze i rewalidacyjne, ukierunkowane na ich wszechstronny rozwój.

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego3
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Wspomaganie rozwoju - złożony, interdyscyplinarny proces, na który składają się działania stymulujące sfery: fizyczną, poznawczą, emocjonalną i społeczną. W aspekcie pragmatycznym oznacza to wielość i różnorodność podejmowanych działań, których celem jest kształtowanie i rozwijanie umiejętności życiowych, rozumianych jako skuteczne porozumiewanie, podejmowanie decyzji, rozwiązywanie problemów, radzenie z emocjami, samoświadomość.

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego4
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Indywidualny program nauczania dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego tworzymy biorąc pod uwagę:

  • modyfikację treści programowych,
  • specjalną organizację metod i form pracy,
  • dodatkowe wsparcie nauczycieli, specjalistów, rówieśników.
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego5
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Indywidualny program edukacyjny opracowuje, zespółnauczycieli i specjalistów pracujących w szkole:

  • nauczyciel-wychowawca,
  • nauczyciele uczący dziecko,
  • specjaliści: psycholog, logopeda, terapeuci, rehabilitant i inni,

Konstruując indywidualny program nauczania należy pamiętać o jego dostosowaniu do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz predyspozycji psychofizycznych ucznia. Powinien on mieć charakter edukacyjno-terapeutyczny, ponieważ obu tych funkcji nie można od siebie oddzielać, w przypadku uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego6
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Informacje o uczniu i jego specjalnych potrzebach pochodzą z:

  • wywiadu i rozmów z rodzicami,
  • obserwacji ucznia przez nauczyciela,
  • orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, ze szczególnym zwróceniem uwagi na istotne informacje dotyczące szkolnego funkcjonowania dziecka,
  • informacji od lekarzy i specjalistów, odnoszących się do niepełnosprawności dziecka.
  • wyników testów kompetencji, sprawdzianów, egzaminów
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego7
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Ważne by pamiętać że !

Edukacja człowieka odbywa się nie tylko w szkole, oraz że obejmuje ona nie tylko rozwój uczniowskiej sfery poznawczej, ale i też sfery emocjonalno - motywacyjnej

Diagnoza

Podstawowym elementem właściwego planowania i efektywnej pracy z dzieckiem jest jego wnikliwe poznanie

Diagnoza jest początkiem zmian, wymaga identyfikowania mocnych i słabych stron każdego dziecka.

Definicja pojęcia diagnoza zawiera w sobie wiele wątków i dlatego można wyróżnić diagnozy cząstkowe.

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego8
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Diagnoza (cd.):

  • Według C. Kupisiewicza (2005) diagnoza pedagogiczna polega na wykrywaniu luk w wiedzy i umiejętnościach szkolnych, posługiwaniu się przez nauczycieli formami kontroli i oceny postępów uczniów w nauce, łączeniu z badaniami wyników uzyskanych przez dzieci i młodzież po zakończeniu każdego działu programowego.
  • Natomiast zdaniem B. Niemierki (2002), diagnoza edukacyjna to rozpoznawanie przebiegu, wyników i uwarunkowań uczenia się.
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego9
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Diagnoza funkcjonalna. Polega na określaniu poziomu funkcjonowania dziecka.

DIAGNOZA UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH:

ROZWÓJ FIZYCZNY

  • Sfera ruchowa - sprawność ruchów dużych (równowaga, chód, bieg, podskoki),
  • - sprawność rąk, posługiwanie się rękami.
  • Orientacja w schemacie ciała.
  • Wzrok, słuch, dotyk, węch, smak i inne zmysły.

ROZWÓJ INTELEKTUALNY

  • Spostrzeganie, uwaga, pamięć, myślenie.
  • Pojęcie wielkości, liczby, czasu i miejsca w przestrzeni.

EMOCJE

  • Wyrażanie emocji dostosowane do przyczyny.
  • Bogactwo gamy wyrażania uczuć.

ZACHOWANIA

  • Zachowanie zrównoważone i niezrównoważone (zbyt silne lub zbyt słabe).
  • Spowolnienie - zahamowanie, nieśmiałość.
  • Nadpobudliwość, sposoby rozładowania napięć.
  • Stereotypie- wielokrotne powtarzanie tego samego ruchu, czynności, dźwięku, słowa, dziwne nawyki.

POROZUMIEWANIE SIE

  • Formy porozumiewania się bez słów (gest, mimika, okrzyk, płacz).
  • Rozumienie mowy.
  • Porozumiewanie się słowne (słowami, zdaniami).
  • Umiejętność czytania i pisania.
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego10
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Diagnoza funkcjonalna

NIEZALEŻNE FUNKCJONOWANIE

  • W domu.- sprzątanie, pranie, nakrywanie i sprzątanie ze stołu, zmywanie naczyń, przygotowanie posiłków i inne czynności domowe.
  • Poza domem- poruszanie się poza domem, podróżowanie, orientacja w terenie, korzystanie z placówek zbiorowego żywienia, poczty, sklepu, urzędu.
  • Operowanie pieniędzmi, planowanie wydatków.

SAMOŚWIADOMOŚĆ I SAMOKONTROLA

  • Realna ocena swoich możliwości, celowa inicjatywa.
  • Wytrwałość, zdolność do ekspresji, spędzanie wolnego czasu.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

  • Dbałość o rzeczy osobiste, dbałość o własność wspólną (rodziny, grupy), wykonanie
  • powierzonego zadania.

USPOŁECZNIENIE

  • Nawiązanie kontaktu, współdziałanie z innymi.
  • Troska o innych, altruizm.
  • Udział w aktywności grupowej.
  • Umiejętność zachowania dystansu w stosunku do obcych. Egoizm.

ZAINTERESOWANIA I UPODOBANIA

PRACA ZAWODOWA

  • Prosta praca zarobkowa.
  • Kwalifikowana praca zawodowa.
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego11
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego
  • Diagnoza powinna służyć głównie wspieraniu rozwoju ucznia oraz doskonaleniu pracy nauczyciela.
  • W kształceniu – diagnoza indywidualna ma większe znaczenie niż zbiorowa.
  • W diagnozowaniu osiągnięć ważniejsze jest rozpoznawanie postępu niż stanu osiągnięć.
  • Umiejętne diagnozowanie kształcenia i jego uwarunkowań sprzyja kształtowaniu się postawy nauczyciela – refleksyjnego praktyka.
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego12
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Elementy diagnozy:

  • Rodzaj niepełnosprawności
  • Poziom rozwoju percepcji wzrokowej (spostrzeganie, analiza, synteza)
  • Poziom rozwoju percepcji słuchowej (słuch fonematyczny, słuch fonetyczny, analiza i synteza słuchowa, wrażliwość słuchowa, słuch muzyczny)
  • Poziom koordynacji: wzrokowo-ruchowej, wzrokowo słuchowej, wzrokowo -słuchowo-ruchowej
  • Uwaga (trwałość, zdolność koncentracji, stopień rozwoju uwagi dowolnej)
  • Pamięć (poziom rozwoju pamięci świeżej i trwałej, mechanicznej, logicznej; pamięci słów, zdań, tekstów; pamięci wzrokowej, słuchowej, wzrokowo -słuchowo-ruchowej)
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego13
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Elementy diagnozy (cd):

  • Poziom rozwoju mowy: artykulacja, gramatyka, rozumienie
  • Poziom rozwoju wyobraźni i orientacji przestrzennej
  • Rozwój myślenia: ujmowanie różnic i podobieństw, umiejętność klasyfikowania, przyporządkowywania, wnioskowania, myślenie przyczynowo-skutkowe, abstrakcyjne, matematyczne, definiowanie pojęć
  • Poziom rozwoju motorycznego: koordynacja statyczna i ruchów jednoczesnych, precyzja ruchów, stan napięcia mięśniowego
  • Stan dojrzałości społecznej i emocjonalnej
  • Stan zdrowia dziecka
  • Poziom wiedzy i umiejętności edukacyjnych
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego14
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Co powinien zawierać program?

1. Informacje o uczniu (wiek, klasa, rodzaj i rodzaj niepełnosprawności)

2. Krótka charakterystyka psychologiczno - pedagogiczna ucznia dotycząca:

  • mocnych stron dziecka, zainteresowań i uzdolnień, jego usposobienia, ulubionych form aktywności,
  • emocji i funkcjonowania społecznego, np. zachowań w relacjach z dorosłymi i rówieśnikami, umiejętności pracy w grupie, reagowania w sytuacjach trudnych, umiejętności werbalizowania uczuć itp..
  • komunikacji, np. jak się komunikuje: werbalnie (jednowyrazowo, wypowiedzi agramatyczne, rozbudowane), pozawerbalnie (wymaga alternatywnych metod - piktogramy, symbole Blissa), z pomocą specjalistycznych metod komunikacji (alfabet Braille'a, język migowy),
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego15
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Krótka charakterystyka psychologiczno - pedagogiczna ucznia dotycząca (cd):

  • umiejętności szkolnych, np. jak pisze (mieści się w liniaturze, przepisuje, pisze z pamięci), jak czyta (głoskuje, czyta globalnie, czyta ze zrozumieniem, tempo czytania), jak liczy (czy ma pojęcie liczby, czy wykonuje podstawowe działania, rozwiązuje zadania z treścią) itp.
  • samodzielności, np. jak się porusza na terenie szkoły i poza, np. na wycieczkach (samodzielnie, wymaga pomocy), przebieranie się na lekcje WF-u itp.
  • nietypowych zachowań ucznia, np. napady agresji słownej, fizycznej, onanizm, itp.,
  • specyficznych informacji i zaleceń np. noszenia aparatu słuchowego, okularów, butów ortopedycznych, przyjmowania leków, regularnych posiłków
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego16
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

3. Cele programu ( główne i szczegółowe) – konkretne umiejętności, w które zamierzamy wyposażyć ucznia;

Przy wyborze celów indywidualnego programu, istotne jest zwracanie uwagi na uczenie umiejętności, z których uczeń będzie mógł korzystać codziennie, zaczynając od umiejętności podstawowych: np. komunikowania się i zachowań funkcjonalnych (podejmowanie decyzji, rozwiązywanie problemów, radzenie sobie z emocjami).

Cele terapeutyczne- należy zacząć od tego co jest najistotniejsze dla dziecka, aby ono w ogóle mogło się uczyć; troska o rozwój emocjonalny, klimat akceptacji, zrozumienia potrzeb, budowanie relacji z rówieśnikami, pozytywne wzmacnianie, dostrzeganie nawet niewielkich postępów, wspieranie aktywności i samodzielności, wygaszanie zachowań niepożądanych ucznia, a w kolejnych etapach wspieranie rozwoju umysłowego i społecznego poprzez zajęcia rewalidacyjne, korekcyjne, logopedyczne itd.

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego17
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Cele programu (cd.)

Cele edukacyjne - konkretna wiedza i umiejętności, w które zamierzamy wyposażyć ucznia.

Cele te, przewidują przede wszystkim wspieranie rozwoju każdego dziecka w różnych sferach. Będą się one różniły w zależności od możliwości i potrzeb ucznia (zróżnicowanie może wynikać z ograniczeń związanych z niepełnosprawnością).

W indywidualnym programie cele poznawcze nie zawsze będą pierwszoplanowe.

Ustalenie hierarchii celów ma zasadnicze znaczenie dla pomyślności programu. Należy zacząć od tego, co jest najistotniejsze dla dziecka, aby mogło w ogóle się uczyć, (jeżeli dziecko ma np. fobię szkolną, to zasadniczym elementem programu będzie obniżenie poziomu lęku konieczne działania podjęte w tym zakresie, np. u dzieci z cechami autyzmu - budowanie tożsamości, itp).

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego18
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

4. Treści nauczania – (zagadnienia (wiedza), dzięki którym uczeń osiągnie założone przez nauczyciela cele edukacyjne) - istotne i możliwe do przyswojenia przez ucznia.

  • Kryterium doboru treści nauczania- powinna być korzyść dla rozwoju ucznia.
  • Program nauczania należy modyfikować w takim zakresie, jak to jest konieczne, biorąc pod uwagę trudności związane z funkcjonowaniem dziecka oraz uwzględniając te treści, które są i mogą być przez ucznia przyswajane (ilość, jakość treści, zróżnicowanie prac domowych).
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego19
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Treści nauczania (cd.)

  • Adaptacja podstawy programowej do możliwości ucznia może polegać na:
    • dostosowaniu w minimalnym zakresie, nie wiążącym się z dostosowaniem wymagań (szczególnie na pierwszym etapie edukacyjnym). Ogranicza się ono do uwag uwzględniających dysfunkcję ucznia,
    • dostosowaniu w znacznym zakresie, kiedy stopień dysfunkcji ucznia uniemożliwia realizowanie treści programowych i wymaga większych modyfikacji, zarówno w zakresie treści jak i w sposobie ich realizacji,
    • dostosowaniu całkowitym, tzn. opracowaniu autorskiego programu dostosowanego do możliwości ucznia, zawierającego treści nauczania, metody i formy pracy na poszczególnych przedmiotach lub obszarach edukacyjnych.
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego20
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

5. Procedury osiągania celów - metody, formy (bardzo konkretne), środki dydaktyczne, którymi posłuży się nauczyciel, aby uczeń osiągał nawet minimalny sukces;

To, czego dziecko może nauczyć się na zajęciach edukacyjnych będzie również zależało od jakości pracy nauczyciela i będzie wymagało zmian w jego stylu pracy, w dotychczasowym sposobie prowadzenia lekcji, w organizacji klasy (np. w ustawieniu ławek), w ocenianiu i stosowaniu różnorodnych pomocy dydaktycznych. Wymagana jest zatem rozumiejąca, refleksyjna i twórcza postawa nauczyciela, która sprzyja powodzeniom ucznia

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego21
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

6. Przewidywane osiągnięcia – a właściwie kierunki, w jakich prawdopodobnie uczeń będzie się rozwijał;

7. Wieloaspektowa ocena osiągnięć ucznia obejmująca wiedzę, umiejętności, systematyczność, aktywność i która poza informacją wspiera rozwój i pozytywnie motywuje do nauki, itp.

  • Ważną mogą stanowić arkusze lub zeszyty obserwacji, w których na bieżąco odnotowujemy zachowania i postępy w różnych sferach.
  • Ocena postępów ucznia dokonywana jest w płaszczyźnie indywidualnej tzn. co uczeń osiągnął w stosunku do siebie, a nie w odniesieniu do innych. Obserwacji dokonują również rodzice, których opinie uwzględniane są przy ocenianiu.
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego22
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego
  • Rodzaje pomocy i wsparcia:
    • ze strony rówieśników (współpraca w grupach,

w parach, kontakty indywidualne),

    • ze strony nauczyciela (stawianie wymagań adekwatnie do możliwości ucznia i podobne go ocenianie-uczeń w centrum uwagi nauczyciela, a nie program nauczania),
    • ze strony rodziców, tzn. uzgadnianie wszystkich działań, stały dwustronny kontakt,
    • ze strony innych osób odpowiedzialnych, zatrudnianych w przypadku innych potrzeb wynikających z niepełnosprawności dziecka (wyprowadzanie do toalety, cewnikowanie, itp.),
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego23
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Rodzaje pomocy i wsparcia (cd.):

  • wsparcie techniczne (komputer, kalkulator, dodatkowe oświetlenie, itp.).
  • ze strony specjalistów,
  • wsparcie techniczne (komputer, kalkulator, dodatkowe oświetlenie, itp.).
  • ze strony specjalistów,

Najważniejszym elementem jest intensyfikacja działań rewalidacyjnych. Należy przede wszystkim zadbać o to by zapewnić dziecku szanse na możliwie  najgłębsze usprawnienie wszystkich zaburzonych funkcji. Jest to zadanie długofalowe, wymagające  udziału  specjalistów logopedii, gimnastyki korekcyjnej, terapii pedagogicznej itp.)

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego24
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

9. Uwagi o realizacji programu

Określić w jakich warunkach będzie realizowany: np. w klasie, czy współuczestniczą w jego realizacji rodzice, czy są wymagane szczególne warunki do realizacji, specjalne pomoce dydaktyczne itp.

10. Ewaluacja programu - sposób, w jaki dowiemy się, czy program jest prawidłowo skonstruowany i czy przynosi zamierzone efekty.

Tak więc ewaluacja powinna zawierać:

  • rejestrację zmian i postępów (dokumentacja tego, co dziecko osiągnęło),
  • ocenę skuteczności podjętych priorytetowych działań (wygaszanie pewnych zachowań, budowanie pozytywnych wzorców) z uwzględnieniem opinii rodziców,
  • wnioski i propozycje zmian w proponowanych działaniach na okres następny.

Ewaluacji dokonują wszystkie strony zaangażowane w tworzenie i realizację programu.

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego25
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

11. Rola rodziców przy konstruowaniu i realizacji indywidualnego programu edukacji:

  • współtwórcy indywidualnych programów,
  • realizatorzy elementów programu edukacji w warunkach domowych,
  • pełnoprawni uczestnicy procesu kształcenia rewalidacji.
  • partnerzy w kształceniu i wychowaniu dzieci,

12. Program podpisuje: nauczyciel, rodzic, (uczeń).

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego26
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

najlepszym rozwiązaniem dla nauczycieli - praktyków wydaje się komplementarne połączenie ilościowych oraz jakościowych metod badawczych, dostarczających najpełniejszej wiedzy o wychowankach.

konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego27
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego

Metody ilościowe

Wśród metod znajdują się przykładowo takie, jak:

    • obserwacja kontrolowana,
    • pomiar dydaktyczny,
    • ilościowa analiza dokumentacji szkolnej,
    • metody kwestionariuszowe,
  • Narzędzia:
    • arkusze obserwacyjne,
    • testy,
    • kwestionariusze.

Stosowanie metod ilościowych umożliwia im:

    • określenie ogólnych tendencji w przebiegu pewnych zjawisk edukacyjnych, jak na przykład skuteczności procesu kształcenia,
    • kształtowania się postaw uczniów wobec określonych procesów edukacyjnych itd.,
    • dokonanie ich charakterystyki
    • wyjaśnienie zachodzących pomiędzy nimi relacji
konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego28
Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego
  • Metody jakościowe, takie jak:
    • obserwacja swobodna,
    • wywiad otwarty,
    • dyskusja grupowa,

zmierzają do poznania każdego ucznia całościowo;

uwzględniają w poznaniu kontekst społeczno - ekonomiczno -kulturowy;

ukazują poszczególnych wychowanków z perspektywy własnej badawczy, co nieuchronnie prowadzi ku subiektywizmowi takiego poznania.