1 / 45

DRAMAT I JEGO GATUNKI

DRAMAT I JEGO GATUNKI. Dramat. (gr. drama = działanie) - jeden z trzech rodzajów literackich oparty na konstrukcji fabularnej, obejmujący utwory przeznaczone do realizacji teatralnej z dominacją dialogu.

brie
Download Presentation

DRAMAT I JEGO GATUNKI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. DRAMAT I JEGO GATUNKI

  2. Dramat • (gr. drama = działanie) - jeden z trzech rodzajów literackich oparty na konstrukcji fabularnej, obejmujący utwory przeznaczone do realizacji teatralnej z dominacją dialogu. • Rodzaj literacki, powstały w starożytnej Grecji, wywodzący się z pieśni pochwalnych, śpiewany w czasie misteriów dionizyjskich. Rozwinął się około V w. p.n.e.

  3. Cechy dramatu antycznego • podział na akty, sceny i odsłony • tekst poboczny - didaskalia • zasada decorum • podzielony na role – 3 aktorów • brak narratora • kreowanie świata poprzez dialogi i monologi • zasada trzech jedności - akcja trwająca 24 godziny, jedno miejsce wydarzeń, jeden problem • Istnienie chóru

  4. Krzywa dramatyczna Punkt kulminacyjny Rozwój akcji katastrofa ekspozycja Rozwiązanie akcji prolog

  5. Dramat antyczny Tragedia Komedia • Ajschylos • Sofokles • Eurypides • Seneka • Arystofanes • Menander • Plaut • Terencjusz

  6. Tragedia Tragedia oznacza pieśń kozłów - aktorów ubranych w koźle skóry mające ich upodobnić do satyrów. W VI wieku p.n.e. poeta Tespis wprowadził dialog między chórem a aktorem, były to początki tragedii. utwór, który przedstawia nieprzezwyciężalny konflikt między dążeniami jakiejś wybitnej osoby, a siłami wyższymi (Bogiem, bogami, losem, prawem, moralnością). Wszystkie dążenia bohatera prowadzą do nieuchronnej klęski. Często też do klęski popycha bohatera Hybris, czyli pycha i zaślepienie na prawdę Służy przeżyciu katharsis.

  7. Cechy tragedii • Hibris – pycha, zaślepienie • Hamatia – omyłka tragiczna • Pathos – czyn tragiczny • Katastrophe- katastrofa • Gnosis – wiedza • Katharsis - oczyszczenie

  8. Wyznaczniki tragedii • wysoki styl • wznisłośc • bogactwo figur stylistycznych • patos • kommos • stasimon

  9. Budowa tragedii • prolog - temat sztuki i charakter; wprowadzenie • parados - pierwsza, wprowadzająca pieśń chóru • epejsódion - część mówiona przez aktora, aktorów • stásimon - część mówiona przez chór • éxodos - kończy sztukę właściwą; zawiera kommos, czyli lament bohatera. Wg „Poetyki” Arystotelesa

  10. Dramat średniowieczny liturgiczny • misterium • moralitet • mirakle • dramat liturgiczny • intermedium • farsa

  11. Tragedia renesansowa Jan Kochanowski „(Odprawa posłów greckich”) W. Szekspir i jego twórczość Nawiązanie do wzorców antycznych Dramat humanistyczny Odrzucenie zasady decorum i trzech jedności, Luźna kompozycja, Łącznie tragedii z elementami epiki, liryki oraz fantastyki.

  12. Miejsce początkowego wystawiania DRAMATU

  13. BUDOWA TEATRU

  14. Kolejne etapy rozwoju dramatu XVIII w. - Dramat mieszczański 1 poł. XIX w. - Dramat romantyczny 2 poł. XIX w. - Dramat obyczajowo – psychologiczny XX w. -Dramat poetycki i groteskowy

  15. Dramat mieszczański Komedia łzawa Melodramat Dramat obyczajowo-psychologiczny

  16. Drama mieszczański(XVIII w.) • Przedstawienie o tematyce historycznej, obyczajowej sentymentalnej • Posiada cechy dydaktyczne • Upiększa świat • Odmiana – łzawa komedia

  17. Dramat romantyczny Odrzucenie reguły trzech jedności, Wprowadzenie fabuły o luźnej kompozycji, dającej znaczną swobodę poszczególnym epizodom, Swobodne łączenie elementów dramatycznych z poetyckimi i epickimi. Twórcy: W. Hugo, J. Słowacki, Z. Krasiński, A. Mickiewicz.

  18. Dramat obyczajowo-psychologiczny,dramat poważny = dramat właściwy • Idea realizmu • Konsekwentna akcja • Niewielka liczba postaci, dokładnie określone ideologicznie • Język potoczny • A. Czechow (Trzy siostry, Czajka, Wiśniowy sad) G. Zapolska (Żabusia)

  19. Dramat poetycki • Swobodna kompozycja • Poetyckość języka • Symbole i metafory • Elementy przypowieści

  20. Komedia Cechy charakterystyczne: pogodna tematyka, żywa akcja, zamknięta rozwiązaniem pomyślnym dla bohaterów, operowanie chwytami komizmu sytuacyjnego, charakterologicznego i językowego, wyjaskrawienia i groteska cel: wywołanie śmiechu u widza.

  21. Komedia wyrosła z dwóch źródeł: • pierwsze attyckie – stanowiły je obrzędy dionizyjskie, w których śpiewane były swawolne i satyryczne piosenki towarzyszące wesołym pochodom ku czci Dionizosa, • drugie doryckie – były nim mimy ludowe, improwizowane scenki rodzajowe lub mitologiczne.

  22. Rozwój komedii Za prekursora uznaje się Epicharma; do głównych przedstawicieli zalicza się : • Kratinosa, • Eupolisa, • Frynicha, • Ferekratesa • Arystofanesa • (m.in. Chmury, Ptaki, Żaby, Rycerze, Plutos, Lizystrata).

  23. Antyfanesa, • Aleksisa, • Eubulosa. • Difilosa, • Filemona, • Menandra (m.in. Pochlebca, Bliźnięta, Sąd rozjemczy), • Apollodora z Karystos. Pod jej wpływem rozwinęła się komedia rzymska (Plaut, Terencjusz).

  24. Akcja komedii starożytnej nie była konsekwentna, mogła składać się z epizodów, zmian sytuacyjnych, przeszkód, pomyłek, nieporozumień.

  25. Comedia dell’arte (wł. commedia dell’arte= sztuka, sztuczka) Źródłami sięga: zarówno sztuk mimu oraz ludowego teatru artystycznego, jak i występów żonglerów i linoskoczków w średniowieczu.

  26. Arlekin

  27. Dottore

  28. Capitano

  29. Pantalone

  30. Początek nowożytnym formom komedii dała epoka renesansu. Skrystalizowało się wiele jej odmian tematyczno-kompozycyjnych, po części nawiązujących do doświadczeń komedii antycznej, z których zasadnicze to komedia sytuacji (a w jej obrębie komedia intrygi), komedia charakterów, komedia satyryczna (w jej obrębie komedia obyczajowa i komedia polityczna).

  31. Komedia sytuacji akcja obfitująca w konflikty, powikłania sytuacyjne, zbiegi okoliczności i nagłe zmiany kierunku akcji, zaskakujące zarówno bohaterów w niej uczestniczących, jak i widzów, Np. „Komedia omyłek”, „Wieczór Trzech Króli” Szekspira, „Wesele Figara” Baumarchais'go, „Mąż i żona” A. Fredry.

  32. Wesela Figara w warszawskim Teatrze Wielkim

  33. Komedia charakterów przed akcję wysuwają się sylwetki moralne i psychologiczne bohaterów, postacie są zwykle podporządkowane jakiejś jednej cesze charakteru lub namiętności, która kieruje ich czynami i określa stosunki z otoczeniem, Np. „Poskromienie złośnicy”, „Kupiec wenecki” Szekspira, „Świętoszek”, „Skąpiec”, „Mizantrop” Moliere'a, „Pan Geldhab”, „Dożywocie” Fredry.

  34. Komedie wzbudzały w ówczesnej Francji wieloletnie nieraz spory o prawo ich wystawiania, gdyż - jak wielu uważało - demistyfikując szlachtę godzą w jej uprzywilejowaną pozycję w kraju. Nicolas-Bernard Lepicié, Molier, miedzioryt, 1735

  35. Komedia satyryczna akcent główny pada na ośmieszającą charakterystykę zjawisk społecznych danego miejsca i czasu, posługuje się środkami dramatyczno-satyrycznymi w walce z istniejącym układem stosunków społecznych, instytucjami, modą, zepsuciem obyczajów, konwencjami zachowań i mowy, Np. „Lizystrata” Arystofanesa, „Powrót posła” J. Ursyna Niemcewicza, „Łaźnia” W. Majakowskiego.

  36. Tragikomedia Zasada trzech jedności zastąpiona wielowątkową fabułą o zawiłej intrydze, Bohaterami mogły być postacie wzniosłe jak i pospolite, przeciętne, Postacie same musiały rozwiązywać zawiłości losu.

  37. KONIEC

  38. Źródła: • „Poetyka” Arystotelesa • ,,Król Edyp” • http://www.google.pl/ • http://images.google.pl/

More Related