toplumsal cinsiyet ve kad n sa l l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı PowerPoint Presentation
Download Presentation
Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 31

Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı - PowerPoint PPT Presentation


  • 397 Views
  • Uploaded on

Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı. Doç.Dr.Pınar Okyay. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Öğrenme Hedefleri. Toplumsal cinsiyet kavramını anlamak Toplumsal cinsiyetin kadın sağlığı üzerinde etkisi anlamak Gelecek için yapılması gerekenleri saptamak.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
toplumsal cinsiyet ve kad n sa l

Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı

Doç.Dr.Pınar Okyay

Adnan Menderes Üniversitesi

Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

renme hedefleri
Öğrenme Hedefleri
  • Toplumsal cinsiyet kavramını anlamak
  • Toplumsal cinsiyetin kadın sağlığı üzerinde etkisi anlamak
  • Gelecek için yapılması gerekenleri saptamak
slide4
“ Geçen yıl köyümüzde sadece tek bir kız çocuğu doğdu. Tüm diğer ailelerin oğlu oldu.”

Kristof, Nicholas D. 1993.

"Peasants of China discover new way

to weed out girls."

The New York Times, 21 July, 1.

slide5
Günümüzde, büyük çoğunluğu Asya’da olmak üzere, çeşitli nüfuslarda, aksi takdirde hayatta olması beklenen en az 60 milyon kız, cinsiyet-seçimli düşük, bebek öldürme veya ihmal sonucunda kayıptır.
slide6

Oomman N, Ganatra BR., Sex selection: the systematic elimination of girls. Reprod Health Matters. 2002 May;10(19):184-8.

slide7

ÇİN’de:

  • 31 ilin 21’inde (%67.7) doğuştaki cinsiyet oranı 108.0’dan yüksek
  • 2020 yılı itibari ile 40 milyon bekar erkek
  • Gu B, Roy K. Sex ratio at birth in China, with reference to other areas in East Asia: what we know. Asia Pac Popul J. 1995 Sep;10(3):17-42.
toplumsal cinsiyet ve kad n sa l8
Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı
  • Bir çok toplumda, kadınların erkeklere göre sistematik olarak bazı temel insan haklarına ulaşamaması ya da kullanamaması şeklinde görülmektedir.
  • Çoğu zaman, kadınların sağlık ile ilgili durum ve sorunlarını olumsuz yönde etkilemektedir:
    • hastalık
    • sakatlık
    • ölüm

KADIN YAŞAMININ TÜM EVRELERİNDEKİ AYRIMCILIK

slide9

YAŞAM EVRELERİNDE TOPLUMSAL CİNSİYETE BAĞLI KADIN SAĞLIĞI SORUNLARI

  • İhmal
  • Hizmetten yararlanamama
  • Şiddet
  • Toplumsal baskı
  • Morbidite artışları
  • ERGENLİK VE ERİŞKİNLİK
  • İstenmeyen gebelikler, erken gebelikler, güvenli olmayan düşük, korunmasız cinsel ilişki, CYBH
  • Cinsel taciz / istismar
  • Paralı seks
  • Sigara ve madde kullanımı
  • YAŞLILIK
  • Morbidite artışı/yaşam kalitesi sorunları
  • (Menapozal semptomlar, malignansiler, kardiyovasküler hastalıkları, osteoporoz,..)
  • BEBEKLİK VE ÇOCUKLUK
  • Cinsiyet seçimli düşük
  • Dişi genital mütilasyonu
  • Beslenme sorunları
kad n s nneti
Kadın sünneti

(Kadın genital mütilasyonu)

  • 100-140 milyon kadın ve kız, kadın sünnetinin herhangi bir formuna maruz kalmış durumdadır.
  • Her yıl 2 milyon kız risk altındadır.

WHO, Female Genital Mutilation

The prevention and the management of the health complications

Policy guidelines for nurses and midwives, 2001.

kad n s nneti problemler
Kadın sünneti/problemler
  • Obstetrik
  • Menstrüel
  • Psikoseksüel/psikolojik
  • Üriner
  • Hemen gelişen sorunlar

WHO, A systematic review of the health complications of female genital mutilation

including sequelae in childbirth, 2001.

gen ya taki gebelikler
Genç yaştaki gebelikler
  • ACARLAR örneği..
  • Her 3 gebeden 1’i genç
  • İlk evlilik yaşı 14,1
  • Her üç kadından biri 13 yaşında evli!
  • Genç evliler 1 yıl içinde gebe kalıyorlar.

“12 yaşında evlenip, ilk kez 13 yaşında gebe kalan ve 19 yaşına kadar 6 gebelik

geçirip, 2 çocuğu olduğu halde üçüncüsüne gebe kalan ve doğuran genç kadın “

iddet ve kad n
Şiddet ve kadın

Dünya ölçeğinde

her 3 kadından biri bugün şiddetin değişik biçimlerine maruz kalmaktadır.

(Heise, Ellsberg, Gottemoeller, 1999).

kad na y nelik iddet
Kadına Yönelik Şiddet
  • “cinsiyete dayalı ve kadınlarda fiziksel, cinsel, psikolojik herhangi bir zarar ve üzüntü sonucunu doğuran veya bu sonucu doğurmaya yönelik özel yaşamda veya kamu yaşamında gerçekleşebilen her türlü tehdit, davranış,baskı veya özgürlüğün keyfi biçimde engellenmesi”

(Birleşmiş Milletler, ‘Kadına Yönelik Şiddetin Yok Edilmesi Bildirisi’-1994)

toplumsal cinsiyete dayal iddet pandemisi
Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet pandemisi
  • 1986-1997 yılları arasında çeşitli ülkelerde yapılan araştırmalarda görüşme yapılan kadınların yüzde 16–41’i yakın ilişkide erkek eşleri tarafından fiziksel saldırıya uğradıklarını belirtmişlerdir.
  • Maruz kalınan şiddet, 15-44 yaş grubu kadınların 10.sıradaki ölüm nedenidir.
  • Tüm dünyadaki kadın ölümlerinin %7’si şiddet ile ilişkilidir.

DSÖ,1998

t rkiye
Türkiye
  • Aile içi şiddet

Kadınların

    • %84’ü tokatlanmakta
    • %70'i yumruklanmakta
    • %43'ü hastanelik edilene dek dövülmekte
    • %55'i ölümle tehdit edilmekte
  • Ev, şiddetin en çok yaşandığı mekandır.
  • Şiddet eylemlerinde saldırgan, çoğunlukla ya kocadır ya da kadınların yakın duygusal ilişkide olduğu erkeklerdir.

Birleşmiş Milletler CEDAW komitesine sunulmak üzere hazırlananikinci ve üçüncü birleştirilmiş periyodik Türkiye raporu-1993

t rkiye17
Türkiye
  • Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2003:
    • Kadınların %39’u, kadınların eşleri tarafından çeşitli nedenlerle dövülmelerini haklı bulmaktadır.
      • kırsal bölgede %57
      • düşük eğitim grubunda %62
    • Şiddet nedenleri:

Kadının

      • Yemeği yakması
      • Kocasına karşılık vermesi
      • Cinsel ilişkiyi red etmesi
d nyada
Dünyada
  • Kadında yaşamları boyunca en az bir kez tamamlanmış tecavüz: ABD: %14-20

Kanada: %40

  • Tüm yetişkin kadınların yüzde 12-25’i,tecavüze teşebbüs ya da gerçekleşmiş tecavüz mağduru olduklarını belirtmişlerdir.

Koss ve ark.,1997; Killpatrick ve ark.,1992; Randall ve Haskell, 1995

silahl at malarda sistematik bir silah tecav z
Silahlı çatışmalarda sistematik bir silah:Tecavüz
  • Güney Afrika’da her 83 saniyede bir kadının ırzına geçildiği
  • Uganda’da 250 000 (1994) ve Bangladeş’de 200,000(1971) sivil kadın ve kızın ırzına geçildiği
  • Bosna 1992-1995: 20 000-50 000 Müslüman kadının tecavüze uğradığı

Integrated Regional Information Networks (IRIN)

WHO, Sexuel violence in conflict setting and theriskof HIV, 2004.

cinsel yolla bula an hastal klar
Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar
  • Genç kadınlar, CYBH hakkında pek az şey bilmektedir ve bilgi edinme yoluna, kendilerinin seksüel aktif olarak damgalanma korkusundan dolayı, hemen hemen hiç gitmemektedirler.
  • Kadının karar verici güçle donanmış olmaması, geç tanı ve tedavi ile sonuçlanmaktadır.
seks ticareti turizmi
Seks ticareti/turizmi..
  • Dünyada 4 milyon kişinin seks istismarı amaçlı trafik içinde olduğu tahmin edilmektedir.
  • Organize suç örgütlerinin geliri 7 milyar dolar /yıl
  • Avrupa Birliği ülkelerine 1995 yılında 500.000 kadın ve çocuğun seks ticareti amacıyla sokulduğu tahmin edilmektedir.
ya l l k ve kad n
Yaşlılık ve Kadın
  • Ülkemizde doğuşta beklenen yaşam süresi (DİE-2000)
    • kadınlarda 71.0 yıl
    • erkeklerde 66.4 yıl
  • Dünyada en az 35 ülkede doğuşta beklenen yaşam süresi kadınlarda 80 yıla ulaşmıştır. Kadınlar erkeklerden ortalama 6-8 yıl daha fazla yaşamaktadır. (DSÖ)
ya l l k ve kad n24
Yaşlılık ve Kadın
  • Hastalıklarla uzun bir yol..
  • Sağlık bakımına ulaşma sorunları
    • Ülkemizde, tüm okuma yazma bilmeyenlerin % 24’ü 65 yaş üstü nüfustur ve bunun da %74’ü kadındır.
    • Yaşlı kadınlar yaşlı erkeklerde göre daha fakir ve sosyal güvenceden yoksundurlar.
k rl k
Körlük
  • Körlüğün en önemli nedeni kataraktdır; ve beş ülkedeki çalışmaların sonuçlarına göre kataraktlıların %53-72’sini kadınlar oluşturmaktadır.
  • Katarakta bağlı körlük, sadece kadınların erkeklerle aynı ameliyat hızlarına sahip olmaları ile %12.5 oranında azaltılabilir.

Abou-Garaeb, Lewallen, BassettCourtright.

Gender and Blindness: a metaanalysis of population based prevalence surveys.

Ophthalmic epidemiology 2001; 8:39-56.

ola an st durumlar
Olağanüstü Durumlar

Kadınlar,

  • daha düşük eğitim oranları ve eğitim yılları, daha çok evde çalıştıkları için, olağanüstü durumlara hazırlık eğitimlerine daha az katılabilirler; risk yaklaşımı ve hazırlık konusunda daha az bilgiye sahiptirler.
slide27
Hedef: TOPLUMSAL CİNSİYETTE EŞİTLİK
  • Strateji: "Toplumsal cinsiyet bakışının ülkenin ana plan ve programlarına entegre edilmesi" (Gender mainstreaming)
slide28

Dürüst bir seçim için hepiniz aynı teste tabi tutulacaksınız.

Karşıdaki ağaca tırmanmalısınız.

sa l kta e itlik
Sağlıkta eşitlik
  • Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW)-Türkiye 1985
  • Madrit-2001
    • Politik ve teknik bir süreç
    • Sağlık sistemleri kadın ve erkeklerin biyolojik farklılıkları ve toplumsal cinsiyetleri saptanarak yapılandırılmalı
    • Toplumsal cinsiyet ile ilgili belirteçler saptanarak veri toplanmalı ve değerlendirilmeli
    • Toplumsal cinsiyet üzerine araştırmalar desteklenmeli
slide30

Toplumsal cinsiyetin kadın sağlığına etkileri hakkında bildiklerimiz

Anahtar sözcük: “toplumsal cinsiyet”

Türk MEDLİNE: 14

Ulaknet Ulusal Tıp Dizini: 3

Key words: “gender identity AND women”

PubMed: 1019

YÖNTEM:

TOPLUMSAL CİNSİYET ANALİZİ