1 / 16

Žiroskopski efekat

Žiroskopski efekat. Učenik: Marija Grofulović Mentor: Dragan Gajić. Uvod. Žiroskop je kruto telo koje se obr će velikom ugaonom brzinom oko ose koja može da menja svoj pravac u prostoru.

andra
Download Presentation

Žiroskopski efekat

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Žiroskopski efekat Učenik: Marija Grofulović Mentor: Dragan Gajić

  2. Uvod • Žiroskop je kruto telo koje se obrće velikom ugaonom brzinom oko ose koja može da menja svoj pravac u prostoru. • Svojstvo žiroskopa iskorišćeno je u avijaciji, raketama i brodovima za potrebe navigacije izgradnjom takozvanih žiroskopskih kompasa. U mašinskoj tehnici žiroskop se sve više koristi u automatskom upravljanju, regulaciji i obezbeđenju stabilnosti vrlo raznovrsnim procesima. U rudarskoj tehnici i industriji nafte žiroskopski pribori se sa prednošću koriste pri prokopavanju tunela

  3. Uravnoteženi žiroskop sa tri stepena slobode • Žiroskop na koji ne dejstvuju spoljašne sile ili su te sile u ravnoteži, naziva se uravnoteženi žiroskop. • Ako je kretanje žiroskopa ograničeno postojenjem jedne nepokretne tačke, onda on ima tri stepena slobode.

  4. Na osnovu Rezalove teoreme brzina tačke A kraja vektora , tj. momenta impulsa žiroskopa u odnosu na nepokretnu tačku C jednaka je ukupnom momentu spoljašnih sila koje deluju na telo u odnosu na isti nepokretan pol C, tj. • Žiroskop se obrće oko ose Cy, a ne oko Cx! • Stalan pravac ose rotacije i otpornost na udare

  5. Žiroskop sa dva stepena slobode • Brzina kraja vektora L, tačkeM je • Ovaj moment potiče od sila kojima ležišta deluju na osu i koje obrazuju spreg. • Moment sila reakcije je

  6. Smer žiroskopskog momenta se određuje preko pravila Žukovskog: Ako žiroskopu koji se obrće velikom brzinom nametnemo prinudno precesiono kretanje, onda će na ležišta u kojima je pričvršćena osa žiroskopa delovati spreg sila momenta Mr koji teži da postavi najkraćim putem osu sopstvene rotacije žiroskopa u takav položaj da bude paralelna osi precesije, tako da se pri tome pravci vektora ωsi ωp poklope.

  7. 1. Žiroskopski efekat pri skretanju vozila R- poluprečnik krivine r- poluprečnik točkova O- centar krivine ωs- ugaona brzina točkova oko osovine ωp- ugaona brzina precesije oko vertikalne ose OV

  8. n pari točkova, m- masa jednog točka, M- masacelog vozilauključujući točkove, h- rastojanje c.m. od nivoa puta, c- konstanta koja predstavlja karakteristiku točkova, 1/√2≤c<1 • Moment centrifugalne sile: • Žiroskopski moment: • Žiroskopski moment nije od velike važnosti zbog male mase točkova.

  9. 2. Bicikl • Pri naginjanju bicikla ili motocikla na jednu stranu, dolazi do skretanja na tu stranu • Moment sile teže izaziva precesiju! • Centrifugalna sila održava ravnotežu.

  10. 3. Bumerang • Aerodnamičan oblik poprečnog preseka stvara razliku pritisaka sa leve i desne strane, samim tim silu i žiroskopski moment. • Zbog otklona pri bacanju, postoji vertikalna komponenta sile koja sprečava pad bumeranga

  11. 4. Žiroskopska stabilizacija ose artiljerijskog oruđa • Da bi se odstranili uticaji kretanja platforme, osa cevi je u vezi sa žiroskopskim uređajem.

  12. 5. Efekat žiroskopa kod projektila ispaljenih iz artiljerijskog oruđa • Unutrašnjost ose cevi je spiralno zasečena • Rezultujuća sila otpora vazduha je paralelna tangenti na putanju. • Za skretanje projektila odgovorna je komponenta sile otpora vazduha normalna na osu projektila.

  13. 6. Fukoov žiroskopski kompas • Žiroskop ima dva stepena slobode. Rotira oko svoje ose AB i oko ose koja je paralelna Zemljinoj, ns. • Žiroskopski moment postavlja osu kompasa u pravac meridijana. • Ne primenjuje se u navigaciji jer zahteva da mu je osa stalno horizontalna, a pošto platforma vrši složeno kretanje , Fukoov kompas bi pokazivao pravac ugaone brzine platforme.

  14. 7. Sperijev žiroskopski kompas • Pokazuje pravac ose Zemljine rotacije, a ne pravac njenog magnetnog polja. • Osa žiroskopa posle izvesnog vremena zauzima pravac geografskog meridijana.

  15. Hvala na pažnji!

More Related