selenyum kobalt molibden nikel lityumve di erleri n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Selenyum, kobalt, molibden, nikel, lityumve diğerleri PowerPoint Presentation
Download Presentation
Selenyum, kobalt, molibden, nikel, lityumve diğerleri

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 45

Selenyum, kobalt, molibden, nikel, lityumve diğerleri - PowerPoint PPT Presentation


  • 377 Views
  • Uploaded on

Selenyum, kobalt, molibden, nikel, lityumve diğerleri. Prof.Dr . Hafize Uzun. Selenyum. İnsan ve hayvan dokularında kilogram başına miligram ve ya daha az oranda bulunan inorganik moleküllerdir İnsan vücudunda bulunan eser elementlerin toplam miktarı yaklaşık 10 gr’dır .

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Selenyum, kobalt, molibden, nikel, lityumve diğerleri' - adrienne-finley


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
selenyum
Selenyum
  • İnsan ve hayvan dokularında kilogram başına miligram ve ya daha az oranda bulunan inorganik moleküllerdir
  • İnsan vücudunda bulunan eser elementlerin toplam miktarı yaklaşık 10 gr’dır.
  • Eksik alındığı zaman işlev bozukluğu oluşturan ve fizyolojik dozlarda bu bozukluğu önleyen element esansiyelkabul edilir
  • Eser elementler, invivo işlemleri için özgüldürler ve bunların yerine benzer kimyasallar geçemez
eser elementler
Eser Elementler
  • Molibden
  • Krom
  • Selenyum
  • İyot
  • Flor
  • Demir
  • Bakır
  • Çinko
  • Kobalt
  • Manganez
demir f e
Demir (Fe)
  • Demir yer kabuğunda en bol bulunan elementlerden birisidir
  • 70 kg’lık bir insanda ortalama 4-5 gr demir bulunur
slide5

Fetusun kıkırdak yapısında kollajen-proteoglikan çok, Ca3(P04)2 azdır.

  • Çocukluk çağında kollajen liflerinin arasına Ca3(P04)2 kristalleri yerleşmeye başlar.
  • Yaş ilerledikçe mineralizasyon artarak hidroksiapatit kristalleri oluşur.
  • Kemik dokusu dinamik ve iyi vaskülarize olmuş canlı bir yapıya sahiptir.
  • Ca2+ ve PO43- iyonları kemik ve kan arasında gereksinime göre ve hormonal etkiyle geçiş yapabilmektedir.
slide6

Vücutta iskelet sistemi başta olmak üzere yumuşak dokularda ve hücre dışı sıvılarda bulunur.

  • İskelet sistemi, hücre içi ve hücre dışı sıvılara kalsiyum sağlayan ana depo olarak fonksiyon görmektedir.
slide7

Ca2+ plazmada;

1. İyonize (serbest):İyonize olan ve difüze olabilen Ca2+, total kan kalsiyumunun %50’sini oluşturur. Fizyolojik olarak aktif olan, paratiroid hormon ve kalsitriol tarafından konsantrasyonu düzenlenen fraksiyondur.

2.Proteine bağlı: Proteine bağlı Ca2+ total kan kalsiyumunun %40’ını oluşturur; bağlanmanın %80’i albümin, %20’si globülinler ile olur.

3. Kompleks:Küçük inorganik ve organik anyonlar (sitrat, bikarbonat, laktat ve fosfat) ile bağlanmış olan Ca2+, total kan kalsiyumunun %10’unu oluşturur.

slide8

Plazma total Ca2+ konsantrasyonu:

2.15-2.57 mmol/L veya 8.6-10.3 mg/dL’dir.

kalsiyumun fonksiyonlar
Kalsiyumun fonksiyonları
  • Kemiklerin ve dişlerin oluşumunda yapı taşı olarak yer alır.
  • Kapiller damarların ve membranların geçirgenliğini azaltır
  • Normal kas kasılması için gereklidir
  • Kanın pıhtılaşması için gereklidir
  • Hormonal etkinliklerin başlatılmasında ikinci / üçüncü haberci
  • Sinir impulslarının naklinde etkindir.
  • Lipaz, ATPaz, süksinatdehidrojenaz gibi bazı enzimlerin aktivatörüdür
slide10

Kalmodulin

Dört Ca2+ bağlama bölgesi bulunur. Ca2+ iyonunun başlıca hücre içi reseptörü olan kalmodulin çeşitli protein kinazların aktivitesini kontrol etmektedir.

slide11

Kalretisulin

Eritrositler dışında her hücre tipinde bulunur ve başlıca görevi hücreiçi ve endoplazmikretikulum(ER) Ca2+ konsantrasyonunu düzenlenmektir. ER’den salınacak proteinlerin kalite kontrolünde görev alan bir şaperondur. Ca2+ bağlama ilgisi(afinitesi) düşük, ancak bağlama kapasitesi yüksektir.

slide12

Kalsekestrin

İskelet ve kalp kası sarkoplazmikretikulumunda en sık rastlanan CaBP’dir. Bu protein elli kalsiyum bağlama bölgesi içerir. Kalsekestrinin yüksek depolama kapasitesi kasılma için gereken Ca2+ ’nın 20mM’a kadar depolanmasını sağlar.

slide13

S100 protein

S100 protein ailesi ortak kalsiyum bağlayıcı en az yirmi bir farklı proteinden oluşur. Bu protein iki kalsiyum bağlama bölgesi içerir. S100 proteinleri farklı hedef proteinlerle etkileşimlere girerek, protein fosforilasyonu, immun cevap, büyüme, farklılaşma, hücre iskeleti hareketi, enzim aktivitesi, Cahomeostazisi gibi çeşitli fonksiyonlarda önemli rol oynar. Bu ailenin S100 diye isimlendirilmesinin sebebi, %100 doygun Amonyum Sülfat solusyonunda eritilebilir olmasıdır.

ca 2 metabolizmas
Ca2+ Metabolizması
  • Besinlerle alınan kalsiyum ince bağırsaklar boyunca hem aktif transportla, hem de pasif difüzyonla emilir.
  • Kolondan da az miktarda kalsiyum emilimi gerçekleşir.
  • Emilimin %60' dan fazlası ince bağırsağın üst kısımlarında, özellikle duodenumda gerçekleşir.
  • Kalsiyumun bağırsaklardan aktif transportla emilimini kalsitriol düzenler.
slide15

1,25-dihidroksikolekalsiferol ince bağırsaklardan kalsiyum emilimini arttırır.

  • Ayrıca kalsiyum emiliminde çeşitli besinsel faktörler de rol oynar. Laktoz ve diğer şekerler su absorpsiyonunu ve buna bağlı olarak kalsiyumun pasif difüzyonunu arttırırlar.
  • Lizin başta olmak üzere amino asitler ve proteinler kalsiyum emilimini arttırır.
  • Yüksek pH, kalsiyumla kompleks oluşturan oksalat, fitatlar, serbest yağ asitleri ve fosfat gibi bileşiklerin besinde fazla olması, ince bağırsaklardan geçis süresinin azalması ise kalsiyum emilimini azaltır.
slide16

Kalsiyum vücuttan feçes, idrar ve az miktarda ter ile atılır.Erişkinde 24 saatte yaklaşık 10g kalsiyum glomerülerfiltrata geçer, 200mg idrara çıkar.

kalsiyum metabolizmas hormon taraf ndan d zenlenir
Kalsiyum metabolizması üç hormon tarafından düzenlenir.
  • Kalsitriol (1,25-Dihidroksikolekalsiferol): Kemikten kalsiyumu mobilize ederek kan kalsiyum düzeyini arttıran bir hormondur. Ayrıca bağırsaktan Ca2+ ve PO43- emilimini arttırır.
  • Parathormon (PTH); Kan kalsiyum miktarını arttırıcı bir etkiye sahiptir. 1,25-dihidroksikolekalsiferol sentezini uyarmak suretiyle dolaylı olarak kan kalsiyum düzeyini artırır ve kemikten kalsiyumu uzaklaştırır. Böbreklerden kalsiyum geri emilimini ve fosfor atılımını sağlar.
  • Kalsitonin: Kanda kalsiyum miktarını düşürücü ve kemiğe kalsiyum yerleştirici etkisi yardır.
slide18

Serum kalsiyum düzeyinin normalden yüksek olması hiperkalsemi

  • Serum kalsiyum düzeyinin normalden düşük olması hipokalsemi

olarak tanımlanır.

hiperkalsemi nedenleri
Hiperkalsemi nedenleri
  • Hiperparatiroidizm
  • Karsinoma
  • Multiplemyelom
  • Sarkoidoz.
  • İdiyopatikhiperkalsemi
  • Hipervitaminoz D

Plazmada kalsiyum %12-21mg’a kadar yükselebilir; > %13 mg ise nöromüsküler uyarıda azalma olur.

hipokalsemi nedenleri
Hipokalsemi nedenleri
  • Hipoparatiroidizm
  • Raşitizm (D3-vitamini eksikliği)
  • Aileselrenalhipofosfatemik raşitizm(D3-vitaminine karşı direnç vardır)
  • Malabsorbsiyon
  • Böbrek hastalığı
  • Pseudohipoparatiroidizm

Plazma Ca2+ konsantrasyonu < %7 mg ise tetani görülür.

besinsel kalsiyum kaynaklar
Besinsel kalsiyum kaynakları
  • En çok süt ve süt grubu maddelerde bulunur.
  • Et, yumurta, kuru fasulye, fındık, ceviz, incir, lahana, turp, karnabahar, mercimek ve yeşil sebzelerde bol miktarda bulunmaktadır.
slide22

Günlük kalsiyum ihtiyacı çocukluk çağında hamilelik ve emzirme dönemlerinde artar. Yaş <1 ise 360-540 mg/gün; 1-18 ise 800-1200mg/gün; >18 ise 800 mg/gün ; hamilelik ve emzirme. 1200 mg/gün’dür.

slide23

Kalsiyum eksikliğinde küçük çocuklarda raşitizm, erişkinde osteomalasioluşur. Osteoporoz ( kemikde organik matriks kaybı ve demineralizasyon) etiyolojisinde kalsiyum eksikliğinin önemli bir yeri vardır. Optimum Ca/Pi oranı 2/1 ’dir.

fosfor p
Fosfor (P)
  • Fosfolipidler (lipoproteinler ve membranlar), fosfoproteinler, nükleikasidler (DNA ve RNA), serbest nükleotidler (ATP, CTP, GTP,UTP; NAD,FAD,NADP) ve fosforillenmiş çeşitli metabolitlerin yapısında bulunur.
  • Kemik dokusunda bulunan [Ca10(PO4)6(OH)2] fosfat deposudur.
  • Sağlıklı bir erişkinde bulunan fosfatın (~ 1 kg ) %80’i Ca3(PO4)2 şeklindedir.
slide25

Fosfat; tersiyer fosfat ( PO43-); sekonder fosfat ( HPO42- ) ; primer fosfat ( H2PO41-) olarak bulunur ve inorganik fosfor- (Pi) olarak tanımlanır.

  • Pirofosfat ( P2O72- )PPi şeklinde gösterilir.
  • Organik bileşiklerin yapılarında bulunan fosfor organik fosfor olarak tanımlanır.
  • HPO42-/H2PO41- idrarın tampon sistemidir.
  • Tersiyer –kalsiyum fosfat halinde kemik ve diş yapısında yer alır.
slide26

Fizyolojik olarak hücre içi ve dışında fonksiyon görür, ana deposu iskelet sistemidir.

  • Hücre dışı sıvıda inorganik fosfat şeklinde çoğunlukla primer fosfat (H2PO4) ve sekonder fosfat (HPO42) olarak bulunur.
norganik fosfor plazmada ocuklarda 4 5 6 5 mg dl eri kinlerde 3 0 4 5 mg dl dir
İnorganik fosfor plazmada; çocuklarda 4,5-6,5 mg/dl erişkinlerde 3,0-4,5 mg/dl’dir.
norganik fosforun fonksiyonlar
İnorganik fosforun fonksiyonları
  • Kemik ve dişlerin oluşumunda kalsiyum ile birlikte rol alır
  • Kanın normal kalsiyum konsantrasyonunun korunmasında gereklidir
  • Nükleik asitlerin yapı taşlarındandır
fosfat metabolizmas
Fosfat Metabolizması
  • Fosfat iyonları jejunumdan emilir. Emilimini D vitamini artırır.
  • Fosfor metabolizması Ca metabolizması ile ilişkilidir.
  • Diyetin Ca : Pi oranı bu minerallerin emilim ve atılımlarını etkiler.
  • Minerallerden birinin aşırı miktarda bulunması durumunda diğerinin emilimi azalır.
  • Her iki mineralin de emilimini artıran D vitamini yeterli olduğunda emilim için optimal Ca : Pi oranı 1:1 dir.
  • Emilim büyüme hormonu tarafından da artırılır.
  • Diyette kalsiyum az ve asit fazla ise emilim azalır.
slide30

Atılımının çoğu idrarla H2PO41-ve HPO42- şeklinde ve bir kısmı da feçesle olmaktadır.

  • Glomerülerfiltrasyona uğrayan fosfatın %85’-90’ı böbrek tübülüslerindenreabsorbsiyona uğrar.
  • Bazı durumlarda fosfatlar Ca3(PO4)2 şeklinde idrar yollarında çökerek kum ve taşları oluştururlar.
  • Ayrıca idrar pH’ı alkalik olduğunda MgNH4PO4 (triple fosfat) kristallerine sıkça rastlanır.
slide31

Serum inorganik fosfor düzeyinin normalden yüksek olması hiperfosfatemi

  • Serum inorganik fosfor düzeyinin normalden düşük olması hipofosfatemi

olarak tanımlanır

hipofosfatemi nedenleri
Hipofosfatemi nedenleri
  • Oral veya intravenözglukoz uygulanması, aşırı beslenmeye bağlı olarak insülin salgılanması ve intrasellüler ortama fosfat girişi.
  • Solunumsal alkalozdaintrasellülerpH’ın artması, glikolizin hızlanması ve intrasellüler ortama fosfat girişi .
  • Hiperparatiroidizm
  • D-vitamin eksikliği ve raşitizm.
  • Renaltübülerreaborbsiyon bozukluğu (DeToni-Fanconi sendromu)
  • Bağırsaklarda emilim bozukluğu (spru ve çöliyak hastalığı )
  • Hipofosfatemide kas zafiyeti ve solunum bozukluğu görülür.
hiperfosfatemi nedenleri
Hiperfosfateminedenleri
  • İlerlemiş böbrek hastalıkları.
  • Hipoparatiroidizm.
  • Fizyolojik büyüme devreleri.
  • Akromegali.
  • Pseuodohipoparatiroidizm.
  • Hemoliz
  • Ağır böbrek hastalıklarında görülen asidozun başlıca sebebi fosfat retansiyonudur. Bu durumda yumuşak dokularda fosfat birikir ve hipokalsemi gelişir.
besinsel fosfat kaynaklar
Besinsel fosfat kaynakları
  • Vücudun fosfat ihtiyacı çeşitli besinlerle kolayca sağlanır.
  • Özellikle süt ve süt grubu besinlerden kalsiyum fosfokazeinat şeklinde alınmaktadır.
magnezyum m g
Magnezyum (Mg)
  • Magnezyum insan vücudunda en yaygın dördüncü, intrasellüler alanda potasyumdan sonra ikinci en önemli katyondur.
  • Erişkin sağlıklı bir kişinin vücudunda mevcut toplam Mg2+ miktarının

%60’ı Mg3(PO4)2 şeklinde kemikde,

%20’si iskelet kasında,

%19’u diğer hücrelerde

%1’i de ekstrasellüler sıvılarda

bulunur.

slide36

Mg2+ ile Ca2+ birbirinin antagonistidir; proteinler ve membranlardaki bağlanma alanları için birbirleri ile yarışırlar, membranpermeabilitesi üzerine zıt etkilidirler .

  • Yeşil yapraklı bitkilerde fotosentez için gerekli olan klorofilde magnezyum-porfirin kompleksi halinde bulunur.
magnezyumun fonksiyonlari
Magnezyumun fonksiyonlari
  • Enerji transferi, depolanımı ve kullanımı ile ilgili enzimatik reaksiyonların katalizinden sorumludur.
  • Hücre solunumu, glikoliz, kalsiyum ve sodyum gibi diğer katyonların membrandan taşınmasında önemli bir kofaktördür.
  • Hücre içi kalsiyum iyon konsantrasyonunun dinlenme sırasında düşük tutulmasını sağlamaktadır.
  • Sinir impulslarının iletilmesinde gerekli olan asetil kolinin sentezinde ve yıkılmasında rol oynar
  • Kas-sinir uyarı denkleminin payda kısmında yer alır; sinir sisteminin aşırı duyarlılığını azaltır.
slide38

Plazmada %5 mg üzerinde magnezyum bulunması anestezi yapar .

  • %20 mg’lık düzeye ulaşırsa derin komaya yol açar.
mg 2 metabolizmas
Mg2+ Metabolizması
  • Gıdalarla alınan Mg bileşikleri, midede HCl yardımı ile iyonlara ayrılır.
  • Alınan magnezyumun ~ %30’u emilir.
  • Emilim ince bağırsaklardan olur.
  • Besin maddesinin yüksek protein, (Ca2+) ve D3 vitamini içeriği magnezyum emilimini etkiler.
  • Alkol magnezyumun emilimini azaltır.
  • Başlıca atılım yolu böbreklerdir: aldosteron atılımı ; PTH ise geri emilimini artırır.
  • Ayrıca feçesle de atılım olmaktadır.
slide41

Serum magnezyum düzeyinin normalden yüksek olması hipermagnezemi olarak tanımlanırSerum magnezyum düzeyinin normalden düşük olması hipomagnezemiolarak tanımlanır

hipomagnezemi nedenleri
Hipomagnezeminedenleri
  • Magnezyumsuz uzamış intravenöz beslenme
  • Akut alkol intoksikasyonu, kronik alkolizm ve alkolik siroz
  • Kalsiyum, D3vitamini ve protein içeriği yüksek beslenme
  • Malabsorbsiyon
  • Hiperaldosteronizm
  • Uzun süreli hiperparatiroidizm
  • Diyabet koması

Hipomagnezemidemetabolik ve nöromüsküler bozukluklar görülür. Halsizlik, tremor, hiperirritabilite, tetani, konvülsiyonlar ve sıklıkla delirium, kardiyak aritmiler görülür.

hipermagnezemi nedenleri
Hipermagnezemi nedenleri
  • Böbrek yetersizliği,üremi
  • Diyabetik asidoz
  • Hipoaldosteronizm
  • Dehidratasyon

Hipermagnezemide derin tendon refleksleri ve solunum azalır, uyku hali ve halsizlik görülür.

besinsel magnezyum kaynaklar
Besinsel magnezyumkaynakları
  • Ceviz, fındık, kakao,yeşil yapraklı sebzeler, soya fasulyesi, fasulye, bezelye, deniz börülcesi, deniz ürünleri, tahıllar magnezyum bakımından zengin besinlerdir.
  • Sert içme suları da yüksek konsantrasyonda Mg2+içerir.

Günlük ihtiyaç 180-480 mg arasında değişir.

Klinik çalışmalar Mg2+ verilmesi ile Ca-oksalat taşlarının oluşumunun engellenebildiğini, kan basıncının ve inme riskinin azaltılabildiğini göstermektedir.