prof dr alp can ankara niversitesi t p fak ltesi histoloji ve embriyoloji abd n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Prof.Dr . Alp Can Ankara Üniversitesi T?p Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji ABD PowerPoint Presentation
Download Presentation
Prof.Dr . Alp Can Ankara Üniversitesi T?p Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji ABD

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 14

Prof.Dr . Alp Can Ankara Üniversitesi T?p Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji ABD - PowerPoint PPT Presentation


  • 734 Views
  • Uploaded on

Kök Hücresine Giriş (Kavramlar-Yapı-İşlev). Prof.Dr . Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji ABD. Neden Kök Hücreler?. Dejeneratif hastalıklar ve bozuklukların tedavisinde kullanılma potansiyelleri Parkinson, MS Diyabet, Kanser (lösemi vb) Kİ desteği

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Prof.Dr . Alp Can Ankara Üniversitesi T?p Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji ABD' - Albert_Lan


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
prof dr alp can ankara niversitesi t p fak ltesi histoloji ve embriyoloji abd

Kök Hücresine Giriş(Kavramlar-Yapı-İşlev)

Prof.Dr. Alp Can

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi

Histoloji ve Embriyoloji ABD

slide2

Neden Kök Hücreler?

  • Dejeneratif hastalıklar ve bozuklukların tedavisinde kullanılma potansiyelleri
    • Parkinson, MS
    • Diyabet, Kanser (lösemi vb)
    • Kİ desteği
    • Doku onarımları (spinal kord yaralanmaları vb)
  • Hastalıkların etyolojisini öğrenmek
  • İlaç keşfi ve geliştirmesi
  • Gelişim ve hücre biyolojisini öğrenmek
slide3

Embriyonik Kök Hücreler (EKH)

Non-Embriyonik Kök Hücreler

  • Fetüs Kaynaklı
    • Gelişimini sürdüren dokularda bulunan ve kısmen farklılaşmış veya farklılaşmamış hücreler
    • Belli zaman dilimi içinde ve belli bölgelerde (geçici ve göç eden) bulunurlar
      • Nöral krista KH
      • Pankreas adacık progenitörleri
      • Kemik iliği KH
      • Kordon kanı KH
      • Kordon stroması
      • Amnion sıvısı
  • Dokuya özgü KH (Yetişkin KH, Somatik KH)
    • Yetişkinin farklanmış dokularındaki farklanmamış hücreler
    • Organizmanın yaşamı boyunca kendilerini kopyalayabilme özelliği (???)
          • Mezankimal Kök Hücreler (MKH)
          • Hematopoetik Kök Hücreler
dokuya zg k k h crelerin avantajlar
Dokuya Özgü Kök Hücrelerin Avantajları
  • EKH’lerin aksine, DÖKH kanseröz yapı oluşturmazlar.
  • Hazır kaynak olarak düşünülebilir.
  • Bireylerden hızlıca alınabilir.
  • Daha az etik probleme neden olur.
dokuya zg k k h crelerin dezavantajlar
Dokuya Özgü Kök Hücrelerin Dezavantajları
  • Tanımlanmaları ve saflaştırılmaları zordur.
  • Büyük miktarlarda çoğaltılmaları zordur (sınırlı büyüme kapasitesi)
  • Zaman içinde potansiyellerini kaybedebilirler
  • Belli hücre tiplerine dönüşmezler
  • Alıcıda yüksek oranda bağışıklık yanıtı ortaya çıkarırlar.
mezankimal k k stromal h creler mkh fetus yeti kin k kenli
Mezankimal Kök (Stromal) Hücreler (MKH)(Fetus/Yetişkin kökenli)

Nomenklatür: Multipotent Mezankimal Stroma Hücresi

(Int. Soc. forCellTherapy, 2005)

  • Erişkinde hazır kök hücre kaynağı
  • İşlevsel hücrelere dönüşebilme yeteneği
        • (Mezankimal seriler, nöron, hepatosit)
  • Koloni oluşturma ve kendini yenileme yeteneği
  • Heterojen morfoloji (adheran, fibroblastik)
  • Sınırlı yaşam süresi (50-100 hücre döngüsü)
  • Belli yüzey belirteçleriyle izole edilebilmeleri
        • (CD44, Stro-1, CD29, CD105 vs)
  • Bazı hücre tedavilerindeki yeri kanıtlandı
    • Osteogenezis imperfecta (Horwitz et al, 2002)
    • Hematopoetik iyileşme (Koç et al, 2000)
    • Kemik dokusu onarımı (Petite et al, 2000)
slide7

KEMİK

YAĞ DOKUSU

TENDON

LRP-5/Wnt sinyali

Telomerase

Cbfa-1

Wnt sinyali

(Wnt 10b)

Mekanik iletim sinyali

MEZANKİMAL KÖK HÜCRE

Hücre adezyonu

SMAD’lar

WISP-3/ Wnt sinyali

MAPK

ECM ilişkileri

Sox 9

Sitokinler

(IL-6, IL-11)

bHLH

KAS

Kİ STROMASI

KIKIRDAK

slide9

osteogenez

adipogenez

kondrogenez

MKH farklanmasında rol aldığı düşünülen

gen sayıları (Song et al, 2006)

Period homolog 1(PER1)

Nebulette (NEBL)

NR-CAM

FK506-BP 5

İnterlökin 1 tip-II reseptörü (IL1R2)

Çinko parmak protein 145 (ZNF145)

Doku inhibitörü MMP 4 (TIMP4)

Serum amiloidi A2

slide10

İnsan EKH’de yapılan DNA mikroarray sonuçlarına göre 918 gen bölgesinin işlevlerine gore dağılımı (%).

Sato ve ark(11)’dan alınmıştır.

k k h cresi kavramlar
KÖK Hücresi Kavramları
  • Kendini yenileme (self renewal)
    • Somatik hücreler=80 popülasyon
    • İleri proliferasyon gösterenler=160 popülasyon (örn: EKH, NKH)
  • Farklılaşma potansiyeli ve yönü (differentiation)
    • toti, multi, pluri, uni (kök hücre, prekürsör, progenitör)
    • İleri farklılaşma, geri farklılaşma, öteye farklılaşma
  • Klonalite (clonality)
    • Kök hücreler/destekleyici hücreler=karma popülasyon
  • Köklülük (stemness)
    • Transkripsiyonel profil (kök hücrelere özgü ortak parmak izi?)
kendini yenileme
Kendini yenileme
  • LIF
    • gp130 reseptörü üzerinden JAK-STAT ve SHP2-Erk yolaklarının uyarılmasıyla STAT3’ün uyarılması ve çekirdekte ilgili genlerin transkripsiyonu
  • Oct4
    • morula evresinde trofoektoderm ve iç hücre kitlesinin gelişiminden sorumlu
  • Nanog
    • ilkel endodermin oluşumda ve gastrülasyonda etkilidir.
  • Notch/Wnt sinyal yolakları
    • EKH ve erişkin kök hücrelerde
k kl l k stemness
Köklülük (Stemness)
  • Ortak moleküler davranışlar? (moleküler imza)
    • Geniş sinyal molekülü profiline yanıt vermek
      • TGF, Notch, Wnt ve Jak/Stat
    • Hücre döngüsü genlerini kontrol etmek
      • G1 arresti
      • Telomerin korunmasını sağlayan faktörleri barındırma
      • Artmış telomeraz aktivitesi
    • Özgün kromatin modeli
      • DNA metilaz’lara, Histon diasetilaz’lara duyarlı
    • Özgün posttranszisyonel modifikasyonlar
      • RNA helikaz’larca regüle edilir
    • Hücresel strese dayanıklılık
      • İlaçlar, protein katlanması, detoksifikasyon yolları
slide14
KÖK HÜCRELER’in özgün yapı ve işlevlerini anlayabilmek için

Doğru Sorular Sormak – Doğru Yanıtlar Aramak