Davrani n rob yoloj s
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 41

DAVRANIŞ NÖROBİYOLOJİSİ PowerPoint PPT Presentation


  • 345 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

DAVRANIŞ NÖROBİYOLOJİSİ. Prof Dr Süheyla ÜNAL. Davranış. Kişinin dışarıdaki diğer insanlarca da doğrudan doğruya gözlemlenebilecek tüm eylemleri Davranış türleri Refleks davranışlar Koşullanmış davranışlar Alışkanlıklar Amaca yönelik davranış. Davranış türleri. Koşullanmış davranış

Download Presentation

DAVRANIŞ NÖROBİYOLOJİSİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


DAVRANIŞ NÖROBİYOLOJİSİ

Prof Dr Süheyla ÜNAL


Davranış

  • Kişinin dışarıdaki diğer insanlarca da doğrudan doğruya gözlemlenebilecek tüm eylemleri

  • Davranış türleri

    • Refleks davranışlar

    • Koşullanmış davranışlar

    • Alışkanlıklar

    • Amaca yönelik davranış


Davranış türleri

  • Koşullanmış davranış

    • Daha önce ödülle ilişkilendirilmiş uyarana yönelim

  • Alışkanlık

    • Daha önce ödüllendirilmiş bir davranışın, ödül olmasa da devam etmesi hali

  • Amaca yönelik davranış

    • Eylem ve sonucu arasında görünür bir bağlantının olması

Örtük-Implicit

Açık- Explicit


Implicit

Explicit


Davranışın anatomofizyolojisi

  • Davranışın başlatılması, devam ettirilmesi ve sonlandırılmasında beynin birçok sistemi işlev görür


Cognitive Science 2003


Davranışı başlatan güçler

  • Dış uyaranlar

  • Güdüler

  • Amaçlar

  • ….


Güdü

  • Motor etkinliğin enerji bileşenidir

  • Güdüler ihtiyaç, arzu, niyet ve özlemlerden kaynaklanır

  • Güdü eyleme iter, amaç ise eylemi yönlendirir


Amaç

  • Amaç, güdü ile harekete geçirilen etkinliğin bilinçli mental temsilcisidir

  • İmgelerden, sözel yapılardan oluşabilir

  • Kompleks ve dinamiktirler, farklı birçok bireysel yorum içerebilirler

  • Etkinliğin çeşitli aşamalarında amacın farklı yönleri farkındalık alanına girebilir


Amaç oluşumu

Assessment of the sense of input information.

Assessment of the meaning of input information

Goal

Motivation

Input information

Experience

Systemic-Structural Theory of Activity & Design


Amaca yönelik davranış

  • Motor etkinlik her zaman bilişsel bir bileşene sahiptir

  • İnsanın gelişimi sırasında bilişsel bileşen giderek davranıştan ayrımlaşır

  • İlk aşamalarda zihinsel etkinlik dış eylemle desteklendikçe gerçekleşirken, sonraları zihinsel etkinlik bağımsız oluşmaya başlar


İstem


Eylem

  • İki tür eylem sözkonusudur

    • Nesne yönelimli

      • Özne Araç Nesne

      • İç diyalog

    • Özne yönelimli (sosyal etkileşim)

      • Özne Araçlar Özne

      • Özneler arası ilişki


Eylem

  • Eylem hiyerarşik bir motor program çerçevesinde üç aşamada gerçekleştirilir

    • Planlama

      • Beden parçalarının duruşu ve duruşun ardışıklığı zihinde canlandırılır

    • Yönetme

      • Beden parçalarını tasarlanan postür doğrultusunda hareket ettirmek için kaslar harekete geçirilir

    • Değerlendirme

      • Ekstremitelerden gelen görsel ve kinestezik bilgiler doğrultusunda hareketin amaca uygunluğu değerlendirilir


Motor sistem


Motor korteks

  • Premotor alan M1

    • Farklı duyuları motor planlama için bütünleştirir

    • Davranışa rehberlik etmede nesnenin lokalizasyonunu sağlar

  • Premotor korteks (M2)

    • Motor programların kortekste işlem görmesini sağlar

  • Suplementer Motor Alan (SMA)

    • İstemli hareketi başlatır


Planlama

  • Paryetal korteks

    • Görme ve dokunma girdilerine tepki geliştirir

  • Premotor (dış) ve SMA (iç) korteks

    • Planın seçimi ve başlatılması


Davranış seçimi

  • Birçok sensorimotor sistem arasındaki çatışmanın (yarışmanın) çözümü ile uygun davranışsal tepki oluşturulur

  • Otomatik, kontrolsüz ya da stereotipik davranışlar baskılanır


Ayna nöronlar

  • Premotor alandaki ayna nöronlar bir başkasının davranışını gözleme sırasında ateşlenir ve bir sonraki harekete hazırlanmayı sağlar

    • Ayna nöronlar aracılığı ile

      • Davranış taklit edilir

      • Diğer insanların davranışları anlaşılır

      • Diğer insanların niyetleri anlaşılır

        (Meltzoff and Prinz 2002)


Taklit

  • Başkalarını taklit etme bellekte kendiliğin temsil edilmesini gerektirir ve eylemler aracılığı ile gelişir

  • İşleme hazırlanma, programlama ve prova etme, kompleks motor davranışta ustalığı arttırır

    (Rizolatti et al 2002)


Performansı yönetme

  • Beden parçalarını tasarlanan postür doğrultusunda hareket ettirmek için kaslar harekete geçirilir

  • Motor korteks ve bazal gangliyonlar davranışı amaçlama ve başlatmada etkindir

  • Serebellum kas hareketlerini programlar


Anterior singulat korteks

  • Singulat daha fazla bilişsel kontrol gerektiren davranışlarda ya da yeni bir davranışta etkin rol alır (“yap”“yapma” komutları)


Motor davranış


Bazal gangliyonlar

  • Öğrenilmiş motor davranışların otomatik olarak gerçekleştirilmesi

  • Hareketin başlatılması, motivasyon kontrolü

  • İstenmeyen hareketin baskılanması, istenilenin kolaylaştırılması


Bazal gangliyonlar

  • Motor davranışın seçimi

  • Bir hareketten diğerine geçiş

  • Karşı tarafın hareketlerinin kontrolü

  • Duygu ve düşüncelerin kontrolü

  • Hareketlerin ve duyguların bellekte depolanması


Bazal döngüler

  • Motor döngü

  • Okulomotor döngü

  • Prefrontal döngü

    • Dorsolateral

    • Lateral orbitofrontal

  • Limbik döngü

Bağlantı devreleri


Motor döngü

  • Motor davranışın seçimi

  • Motor planlama

  • Hareketin başlatılması

  • Hareketlerin ardışıklığı

  • Motor öğrenme

  • Motor nöronların regülasyonu

  • Motor davranışın kontrolü

Korteks

+

+

-

-

+

+

SubsNig

-


Bazal yolaklar

Pembe-inh

Mavi-eksit


Motor döngü


Motor öğrenme

Sensorimotor dönüşümde uyum ve ustalık geliştirme

motor adaptasyon (davranışın özelliği değişmez)

bir hareketi giderek daha hızlı ama daha az etkinlikte yapmak

motor beceri (davranışın özelliği değişir)

hareketin becerisinde ve etkinliğinde de artış


Motor öğrenme


Motor öğrenme

  • Serebellum temel olarak zamanlama ve sekanslamada bilinen organizatör işlevi ile motor davranışın bileşenlerini uygun olarak bağlamak yolu ile motor öğrenmede rol alır


Serebellum

  • Niyet edilen davranışla, gerçekleşen davranışı karşılaştırır

  • Devam edegelen davranışta geribildirim mekanizmaları ile düzeltmeler yapar

  • Ballistik hareketleri programlar

  • Davranışın yönlendirilmesini ve zamanlamasını sağlar

  • Motor öğrenmede bilinçlilikten bilinçdışına aktarılmayı gerçekleştirir


Sensorimotor döngü

Beyin hareketin aşamaları ve motor komutlar arasındaki bağlantıları öğrenir

Wolpert and Ghahramani, 2000


Motor davranışın periferik bileşenleri

  • Beyin sapı

    • Beyin ve spinal kord arasında bağlantı sağlayarak duyularla hareket arasında integrasyon sağlar

  • Spinal kord

    • Refleks hareketleri gerçekleştirir, motor emirleri uygular

  • İskelet sistemi ve kaslar

    • Hareketi mümkün kılar


  • İnen yol

    • Lateral grup

      • Kortikospinal, kortikobulbar, Rubrospinal yol

        • El ve parmakların hareketlerinin kontrolü

      • Ventromedial grup

        • Vestibulospinal, Tektospinal, Retikulospinal, Ventral kortikospinal yol

          • Otomatik hareketlerin kontrolü

          • Postür ve lökomosyonu sağlamak


    Hareketin düzenlenmesinde proprioceptif geribildirim

    Proprioception: bedenin hareketi ve pozisyonu için bilgi toplar

    Duyusal reseptörlerin monitorizasyonu ile kas aktivasyonunun şiddeti ve ardışıklığını düzenlemek

    Farklı mekanik duyarlılıklar:

    gerilme/kas iğcikleri

    Kasılma/golgi tendon organları


  • Login