drzewo poznania dobra i z a
Download
Skip this Video
Download Presentation
Drzewo poznania dobra i zła

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 27

Drzewo poznania dobra i zła - PowerPoint PPT Presentation


  • 118 Views
  • Uploaded on

עץ הדעת טוב ורע. Drzewo poznania dobra i zła. Łańcut, synagoga. Zewnętrzna fasada budynku synagogi w Łańcucie. בית הכנסת בלנצוט, מבט מבחוץ. Bima i wschodnia ściana synagogi w Łańcucie. Łańcut, synagoga. הבימה והכותל המזרחי. Polichromia na bimie . Adam , Ewa i D rzewo P oznania.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Drzewo poznania dobra i zła' - tilden


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
a cut synagoga
Łańcut, synagoga

Zewnętrzna fasada budynku

synagogi w Łańcucie.

בית הכנסת בלנצוט, מבט מבחוץ

a cut synagoga1
Bima i wschodnia ściana

synagogi w Łańcucie.

Łańcut, synagoga

הבימה והכותל המזרחי

polichromia na bimie adam ewa i d rzewo p oznania
Polichromia na bimie. Adam, Ewa i Drzewo Poznania.

עיטורים על הבימה.

אדם וחוה ועץ הדעת

slide5
Każdy zna historię z Bereszit o Drzewie Wiadomości. Historia ta, która jest w Torze, jest opisana w taki sposób:..

כולנו מכירים את סיפור חטא עץ הדעת,

החטא הקדמוני.

כך מספרת לנו התורה...

slide6
וַתֵּרֶא הָאִשָּׁה כִּי טוֹב הָעֵץ לְמַאֲכָל וְכִי תַאֲוָה-הוּא לָעֵינַיִם, וְנֶחְמָד הָעֵץ לְהַשְׂכִּיל, וַתִּקַּח מִפִּרְיוֹ, וַתֹּאכַל; וַתִּתֵּן גַּם-לְאִישָׁהּ עִמָּהּ, וַיֹּאכַל. (בראשית ג,ו)
  • Wtedy niewiasta spostrzegła, że drzewo to ma owoce dobre do jedzenia, że jest ono rozkoszą dla oczu i że owoce tego drzewa nadają się do zdobycia wiedzy. Zerwała zatem z niego owoc, skosztowała i dała swemu mężowi, który był z nią: a on zjadł. (Bereszit 3:6)
slide7
Adam i Ewa jedli owoc Drzewa Wiadomości.

Opinie co do gatunku owocu się różnią.

במקרא לא נאמר מה היה טיבו של אותו הפרי ממנו אכלו אדם וחוה.

ונחלקו הדעות בנושא.

slide8
Przyjrzyjcie się

owocom Drzewa Wiadomości

i spróbujcie nazwać

wszystkie owoce, które

są widoczne na polichromii.

Ile owoców znajduje się

na Drzewie?

הביטו נא בתמונה ונסו לזהות

אילו פירות כלל האמן

בעץ הדעת שלו.

slide9
W Talmudzie znajduje się co najmniej kilka opinii dotyczących tego, jaki to był owoc.

Każdy z komentatorów podaje źródło, z którego zaczerpnął swoją opinię.

Przyjrzyjmy się im po kolei.

בתלמוד מופיעות כמה דעות איזה מין עץ היה עץ הדעת.

כל אחד מן הסוברים נותן את המקור דעתו

להלן כמה מדעות אלו:

1 o rzech
1. Orzechא. אגוז
  • "ברוך אתה ה\' אלוהינו מלך העולם אשר צג אגוז בגן עדן, שושנת העמקים, בל ימשל זר במעין חתום..."(רס"ג. ברכה עתיקה ל-לפני הפעם הראשונה)
1 o rzech1
1. Orzechא. אגוז

„Błogosławiony jesteś Ty, Boże, Królu Wszechświata, który zasadziłeś orzech w Ogrodzie Edenu...” (Seadia Gaon, Starożytne błogosławieństwo wypowiadane przed pierwszym razem)

2 c ytryn a
2. cytrynaב. אתרוג
  • הה"ד [=הדא הוא דכתיב, כלומר: זה הוא שכתוב]: \'ותרא האשה כי טוב העץ למאכל (בראשית ג\' 6). אמרת: צא וראה איזהו אילן שעצו נאכל כפריה ואין את מוצא אלא אתרוג" (ר\' אבא דמן עכו בבראשית רבה)
2 c ytryn a1
2. cytrynaב. אתרוג

„Oto, co jest napisane w Torze: >>I widząc niewiasta, że smacznem jest drzewo ku spożyciu<< Który z owoców ma ten sam smak, co drzewo, z którego pochodzi? Tylko etrog”. (Rabi Aba z Akko w Midraszu)

3 figi
3. figiג. תאנה
  • "מה היה אותו האילן שאכלו אדם וחוה ממנו? ר\' יוסי אומר: תאנים היו. דבר הלמד מענינו. משל לבן מלכים שקלקל באחד משפחותיו, כיוון ששמע אביו, המלך – טרדו והוציאו חוץ לפלטין, והיה מחזר על פתחיהן של שפחות, ולא היו מקבלות אותו. אבל אותה שקלקלה עמו פתחה דלתיה וקבלתו.

כך בשעה שאכל אדם הראשון מאותו אילן, טרדו הקב"ה והוציאו מחוץ לגן עדן, והיה מחזר על האילנות ולא היו מקבלות אותו. אבל התאנה, על-ידי שאכל מפירותיה, פתחה דלתיה וקבלתו. הה"ד: \'ויתפרו עלה תאנה ויעשו להם חגרת\'". (ילקוט המכירי)

3 figi1
3. Figi ג. תאנה

Rabi Yossi tłumaczył swoją opinię w formie paraboli. Przytaczał opowieść, w której pewien książę znalazł się w intymnej sytuacji z jedną z niewolnic. Kiedy jego ojciec dowiedział się o tym, wygnał go. Książę zwrócił się o pomoc do niewolnic, aby go przyjęły do siebie. Żadna nie udzieliła mu pomocy poza tą, która była przyczyną całego zamieszania.

Podobnie jest z Drzewem Wiadomości. Żadne z drzew nie chciało użyczyć Adamowi i Ewie swoich liści, aby mogli się okryć. Jedynie drzewo figowe użyczyło swoich liści. Dlatego możemy mniemać, że owoc Drzewa Wiadomości pochodził od figowca.

3 figi2
3. Figi ג. תאנה
  • וַתִּפָּקַחְנָה, עֵינֵי שְׁנֵיהֶם, וַיֵּדְעוּ, כִּי עֵירֻמִּם הֵם; וַיִּתְפְּרוּ עֲלֵה תְאֵנָה, וַיַּעֲשׂוּ לָהֶם חֲגֹרֹת. (בראשית ג,ז)
  • A wtedy otworzyły się im obojgu oczy i poznali, że są nadzy; spletli więc gałązki figowe i zrobili sobie przepaski.(Berezit 3:7)
4 pszeniczny
4. Pszenicznyד. חיטה
  • "ר\' מאיר אומר: חטים היו. כאשר אין באדם דעה אנו אומרים: לא אכל האיש ההוא פת של חטים מימיו.
  • ר\' שמואל בר רב יצחק בעא קמי בשם ר\' זעירא אמר לה: אפשר חטים היו? אמר לו: הן. אמר לה: והכתיב \'עץ\'? אמר לה: מתמרות היו כארזי לבנון.
slide18
Rabi Meir powiedział: „Kiedy człowiek jeszcze niczego nie rozumie, mawiamy, że nie jadł jeszcze zboża (pszenicy).”

Rabi Szmuel zapytał Rabiego Zeiry: „Czy możliwe, żeby to była pszenica?” Rabi Zeira odpowiedział: „Tak.” Zatem Rabi Szmuel spytał: „Ale napisane jest, że owoc pochodzi z drzewa?” Rabi Zeira odpowiedział: „Wówczas pszenica była tak wielka jak cedry”.

5 w inogrona
5. Winogronaה. גפן
  • "...ענבמו ענבי-רוש אשכלת מררת למו"... אותם פירות שאכלו אדם וחוה בגן עדן, הביאו מרורות (מרירות ומוות) לעולם.
  • איזה פרי מביא לעולם מרורות? פרי הגפן. (מדרש הגדול)
5 w inogrona1
5. Winogronaה. גפן

„Bo z winogradu Sedomu winograd ich, i z pól Amory; jagody ich, jagody jadowite, grona gorzkie mają” (Dwarim, 32, 32)

Owoce, które Adam i Ewa zjedli w Ogrodzie Edenu, były to winogrona, ponieważ to winogrona i wino przynoszą hańbę światu.

Który owoc zawsze przynosi śmierć i gorycz? Odpowiedzią są winogrona. (Midrasz Hagadol)

jab ko
jabłko תפוח ???
  • רגע, מה לגבי התפוח המפורסם???
  • Co natomiast z jabłkiem???
slide22
Jabłko nie zawiera się w opiniach komentatorów Tory. Przedstawianie owocu Drzewa Wiadomości jako jabłka jest częścią ikonografii i tradycji chrześcijańskiej, ale nigdy nie było zawarte w tradycji żydowskiej.

(ergo: Żydzi zawsze powinni używać Microsofta ;-)

slide23
ובכן, התפוח לא נחשב.

הוא מעולם לא היה חלק מן המסורת שלנו. התפוח כפרי עץ הדעת מופיע רק באיקונוגרפיה ובמסורת הנוצרית. אבל לא אצלנו בהקשר הזה. אנחנו תמיד העדפנו את מייקרוסופט...

jab ko1
jabłko תפוח ???

Tutaj rzeczywiście

mamy do czynienia

z jabłkiem.

רק פה הוא מופיע

כאטרקציה קולינרית

slide25
Powróćmy zatem do bimy w Łańcucie. Spróbujmy dowieść, że artysta miał wystarczającą wiedzę, aby zawrzeć w swym dziele wszystkie opinie.

בחזרה לבית הכנסת בלנצהוט. לאמן שלנו היה מספיק ידע בכדי להכיר את כל הדעות האמורות, ומספיק כשרון לכלול אותן בעבודתו.

נסו למצוא את כל המינים בתמונה.

slide26

Nazwijmy je po kolei.

figi

pszenica

etrog (cytryna)

orzech

winogrona

slide27
Boaz Pasz

Przełożiła: Ishbel Szatrawska

Kraów, Tu Biszwat 5768

בעז פש

תרגמה: אישבל שטרבסקה

קראקוב, ט"ו בשבט תשס"ח

ad