rozw j metropolii z perspektywy reformy administracyjnej
Download
Skip this Video
Download Presentation
Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 31

Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej - PowerPoint PPT Presentation


  • 112 Views
  • Uploaded on

Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej. Marek Wójcik Doradca Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Sekretarz Zespołu do spraw decentralizacji Warszawa - 18 września 2008r. Zawartość prezentacji.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej' - takoda


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
rozw j metropolii z perspektywy reformy administracyjnej

Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej

Marek Wójcik

Doradca Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Sekretarz Zespołu do spraw decentralizacji

Warszawa - 18 września 2008r.

zawarto prezentacji
Zawartość prezentacji
  • Omówienie założeń projektu ustawy o polityce miejskiej i współpracy jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie oraz o zmianie niektórych innych ustaw;
  • Przedstawienie mechanizmów wsparcia rozwoju obszarów metropolitalnych przygotowanych przez Rząd;
kluczowy element prawny
Kluczowy element prawny
  • Ustawa o polityce miejskiej i współpracy jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie oraz o zmianie niektórych innych ustaw;
  • Główne zagadnienia:

- cele i sposób prowadzenia polityki miejskiej państwa;

- sposób tworzenia i zakres działania zespołu miejskiego;

- sposób tworzenia, organizacja i zakres działania zespołu metropolitalnego;

w czym objawiaj si r nice pomi dzy kategoriami gmin
W czym objawiają się różnicepomiędzy kategoriami gmin?
  • Gminy: miejska, miejsko – wiejska, wiejska;
  • Ustrojowo – nie ma zasadniczych różnic;
  • Zakres zadań – duże miasto może więcej;
  • Finansowanie – większa paleta dochodów miast, ale i też największe zagrożenie zmianami systemowymi w skali całego państwa; mechanizmy wsparcia gmin wiejskich czy też obszarów zdegradowanych;
  • Zarządzanie – najbardziej sprawny funkcjonalnie model to gmina miejsko – wiejska; duże miasta – największe „zagęszczenie” problemów zarządczych; zasadniczy problem – zarządzanie przestrzenią;
r nice w zarz dzaniu obszarami miejskimi
Różnice w zarządzaniu obszarami miejskimi
  • Pomijając specyfikę niektórych miast (np. Cieszyn, Świnoujście), można pokusić się o kategoryzację gmin miejskich - w zależności od liczby mieszkańców oraz położenia geograficznego miast;
  • Granicą powodującą powstawanie różnic w zarządzaniu miastem jest skala jego potencjału, generująca określoną liczbę odbiorców: osób w nim mieszkających lub korzystających z tego potencjału. Innego rodzaju problemy zarządcze spotykamy na obszarach miejskich generujących:

- od 1 – 1,5 mln odbiorców,

- około 0,5 mln odbiorców,

- kilkadziesiąt tysięcy odbiorców,

- do kilkunastu tysięcy odbiorców.

kryteria obszar w miejskich
Kryteria obszarów miejskich
  • metropolie (na stałe zamieszkiwane przez ponad 500 tysięcy osób i generujące często nawet drugie tyle korzystających z ich infrastruktury społecznej i gospodarczej) oraz miasta średniej wielkości leżące w obszarach metropolitalnych (np. miasta aglomeracji śląskiej, Zgierz, Pabianice, Sopot);
  • duże miasta – granica pomiędzy średnim, a dużym miastem leży gdzieś na poziomie około 150 tysięcy mieszkańców (np. Radom, Częstochowa, Kielce) oraz średnie miasta leżące w bezpośrednim sąsiedztwie (np. Rybnik, Żory, Rydułtowy, Pszów, Wodzisław Śląski, Jastrzębie);
  •  średnie miasta – kilkudziesięciotysięczne;
  • małe miasta – od kilku do kilkunastu tysięcy mieszkańców;
pytanie zasadnicze
Pytanie zasadnicze
  • Czy powinno się uwzględniać specyfikę obszarów miejskich w kształtowaniu ich: zakresu zadań i kompetencji oraz dochodów?
  • Nie ma wątpliwości, że TAK!
  • Kolejne etapy tego typu działań:
  • 1990 reaktywowanie samorządów gminnych,
  • 1994 - 1996 pilotażowy program dużych miast,
  • 1997 - 1998 ustawa miejska i miejska strefa usług publicznych,
  • 1998 – 2008 miasta na prawach powiatu,
  • 2008 – zespoły metropolitalne i zespoły miejskie,
dlaczego wsparcie dla obszar w metropolitalnych
Dlaczego wsparcie dla obszarów metropolitalnych?
  • Polska by móc wykorzystać szansę rozwoju winna w pełni dążyć do spójności terytorialnej poprzez pełniejsze wykorzystanie endogenicznego potencjału największych ośrodków miejskich oraz wzmacnianie związków między metropoliami i terenami zurbanizowanymi, a otaczającymi je mniejszymi miastami i terenami wiejskimi;
  • Z drugiej strony widoczny jest w Polsce chaos urbanizacyjny, a żywiołowe procesy w tym zakresie obniżają standard życia mieszkańców i – co nie mniej istotne – warunki obsługi przedsiębiorstw;
dlaczego wsparcie dla obszar w metropolitalnych1
Dlaczego wsparcie dla obszarów metropolitalnych?
  • Przepisy ustawy ukierunkowane są na tworzenie mechanizmów pozwalających na utrzymanie równowagi w rozwoju sieci miejskiej - poprzez wzmocnienie strategicznej roli obszarów metropolitalnych i jednoczesną poprawę atrakcyjności miast małych i średnich oraz gmin wiejskich;
  • Wzmocnienie więzi pomiędzy rozwojem miast i obszarów zurbanizowanych a rozwojem sąsiadujących terenów podmiejskich i wiejskich jest priorytetem ustawy;
  • Miasta i obszary metropolitalne odgrywają rolę regionalnych centrów wzrostu;
obszar metropolitalny a rozw j regionalny
Obszar metropolitalny, a rozwój regionalny
  • Poprawa warunków rozwoju miast i ich otoczenia oraz usprawnienie procesów zarządzania nimi;
  • Ukształtowanie racjonalnej struktury funkcjonalno-przestrzennej, a zwłaszcza zapewnienie właściwych warunków życia mieszkańców z uwzględnieniem odpowiedniej ilości powiązanych ze sobą terenów publicznych;
  • Zintegrowanie systemów transportu zbiorowego;
  • Prowadzenie racjonalnej gospodarki odpadami;
  • Zapewnienie korzystnych warunków funkcjonowania przedsiębiorstw;
obszar metropolitalny a rozw j regionalny1
Obszar metropolitalny a rozwój regionalny
  • Prowadzenie gospodarki przestrzennej w sposób zapewniający ochronę dziedzictwa kulturowego (zwłaszcza terenów objętych ochroną konserwatorską);
  • Ochrona zasobów naturalnych i środowiska przyrodniczego, terenów czynnych ekologicznie, terenów rolnych i leśnych (zwłaszcza poprzez bardziej efektywne wykorzystywanie terenów już zabudowanych oraz zapobieganie rozpraszaniu zabudowy, a także ograniczanie presji urbanizacyjnej na tereny zieleni, w tym zieleni publicznej i na obszary dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego);
obszar metropolitalny a rozw j regionalny2
Obszar metropolitalny a rozwój regionalny
  • Poprawa spójności systemu osadniczego, zwłaszcza poprzez wzrost dostępności komunikacyjnej do dużych ośrodków miejskich, realizowanie ich obwodnic, szczególnie na drogach krajowych, tworzenie zintegrowanych systemów transportu zbiorowego w skali miasta, aglomeracji miejskiej i regionu, a także systemów infrastruktury technicznej w odniesieniu do planowanych obszarów urbanizacji;
  • Poprawa ładu przestrzennego, w tym wspieranie procesów restrukturyzacji dzielnic centralnych oraz kompleksowej rewitalizacji historycznych obszarów miejskich, a także obszarów zdegradowanych i nieracjonalnie wykorzystywanych;
definicja obszaru metropolitalnego
Definicja obszaru metropolitalnego
  • Obszar metropolitalny stanowi ciągły przestrzennie układ osadniczy obejmujący co najmniej jedno miasto na prawach powiatu wraz z otaczającymi je gminami, który charakteryzuje się silnymi związkami funkcjonalno-przestrzennymi, w tym dużym przepływem osób, towarów i usług oraz intensywnym zagospodarowaniem i dużą gęstością zaludnienia, w skali całego terenu.
  • Obszar metropolitalny może obejmować gminy położone wewnątrz wyznaczonego obszaru, nawet jeżeli nie wykazują one silnych powiązań z miastem na prawach powiatu.
  • Granice obszaru metropolitalnego mogą przecinać teren powiatu i wykraczać poza granice województwa.
zasady tworzenia obszar w metropolitalnych
Zasady tworzenia obszarów metropolitalnych
  •  Z mocy ustawy tworzy się: warszawski obszar metropolitalny i górnośląski obszar metropolitalny;
  • Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, tworzyć obszary metropolitalne z łączną liczbą mieszkańców nie mniejszą niż 500 tys., przy gęstości zaludnienia na tym obszarze nie mniejszej niż 200 mieszkańców na 1 km2
  • Z wnioskiem do Rady Ministrów o utworzenie obszaru metropolitalnego może wystąpić gmina lub gminy z łączną liczbą mieszkańców nie mniejszą niż 500 tys. (zgłoszenie wniosku wymaga uchwały rady gminy);
ile obszar w metropolitalnych 2 1 5 7 10
Ile obszarów metropolitalnych?2+(1,5,7,10…) ?
  • W oparciu o przeprowadzone analizy, minister właściwy do spraw administracji publicznej opracowuje propozycję wyznaczenia granic obszaru metropolitalnego i przekazuje do zaopiniowania, organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego, które w przypadku utworzenia obszaru metropolitalnego uzyskałyby z mocy prawa przynależność do zespołu metropolitalnego;
  • Postanowienie ministra właściwego do spraw administracji publicznej o planowanych granicach obszaru metropolitalnego (może zostać zaskarżone przez organy stanowiące jednostek do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem);
  • Rada Ministrów, rozporządzenie o utworzeniu obszaru metropolitalnego;
zesp metropolitalny
Zespół metropolitalny
  • W celu prowadzenia spraw obszaru metropolitalnego ustanawia się zespół metropolitalny;
  • Przynależność do zespołu uzyskują z mocy prawa:

- gminy położone na obszarze metropolitalnym;

- powiaty, które w całości położone są na obszarze metropolitalnym;

  • Zespół wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność;
  • Zespół ma osobowość prawną;
  • Samodzielność zespołu podlega ochronie sądowej;
  • Zespół nie stanowi jednostki samorządu terytorialnego;
zakres dzia ania zespo u metropolitalnego
Zakres działania zespołu metropolitalnego
  • programowanie strategii rozwoju i zagospodarowania obszaru metropolitalnego oraz opracowywanie i uchwalanie programów lub planów metropolitalnych;
  • realizacja wspólnych przedsięwzięć; w tym o charakterze infrastrukturalnym;
  • inicjowanie i rozwijania współpracy jednostek samorządu terytorialnego w celu realizacji zadań mających znaczenie dla obszaru metropolitalnego;
  • pozyskiwanie i łączenie środków publicznych i prywatnych niezbędnych do realizacji zespołu;
  • promocja obszaru metropolitalnego;
zakres dzia ania zespo u metropolitalnego1
Zakres działania zespołu metropolitalnego
  • Koordynowanie działalności jednostek samorządu terytorialnego wchodzących w skład obszaru metropolitalnego w sprawach: ładu przestrzennego, ochrony dziedzictwa kulturowego i ochrony środowiska; zaopatrzenia w energię elektryczną, cieplną oraz w gaz, wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych; komunikacji i transportu zbiorowego; rynku pracy;
  • Inne zadania i działania na rzecz jednostek samorządu terytorialnego położonych na obszarze metropolitalnym jeżeli postanowi tak zgromadzenie zespołu (w tym zadania zlecone przez organy administracji rządowej);
strategia rozwoju i zagospodarowania przestrzennego
Strategia rozwoju i zagospodarowania przestrzennego
  • Zgromadzenie zespołu uchwala strategię rozwoju i zagospodarowania obszaru metropolitalnego, a na jej podstawie, w zakresie niezbędnym dla realizacji zadań zespołu:

- stanowi ustalenia wiążące dla gmin należących do zespołu przy sporządzaniu przez nie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;

- ustala obszary, dla których gminy należące do zespołu zobowiązane są sporządzić miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.

strategia rozwoju i zagospodarowania przestrzennego1
Strategia rozwoju i zagospodarowania przestrzennego
  • Wstępne założenia, a następnie projekt strategii, podlegają uzgodnieniu z członkami zespołu;
  • Spójność strategii z dokumentami planistycznymi: regionalnymi i krajowymi;
  • Jeżeli gmina nie przystąpi do sporządzania lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zespół może wezwać gminę do wykonania tego obowiązku we wskazanym terminie, a po jego bezskutecznym upływie, sporządzić, uzgodnić i uchwalić, na koszt i ryzyko gminy, plan albo zmianę planu, ze skutkami przewidzianymi prawem dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
zmiany zasad prowadzenia polityki rozwoju
Zmiany zasad prowadzenia polityki rozwoju
  • Politykę rozwoju prowadzą także zespoły metropolitalne oraz zespoły miejskie;
  • Projekty strategii rozwoju opracowywane przez jednostki samorządu terytorialnego podlegają konsultacjom z właściwym samorządem województwa;
  • Konsultacje społeczne dotyczące strategii zespołu metropolitalnego - z gminami, powiatami, partnerami społecznymi i gospodarczymi;
organizacja i zasady dzia ania zespo u metropolitalnego
Organizacja i zasady działania zespołu metropolitalnego
  • Organami zespołu są:

- zgromadzenie zespołu – jako organ stanowiący i kontrolny;

- zarząd zespołu – jako organ wykonawczy;

  • Zgromadzenie zespołu składa się z delegatów wszystkich jednostek samorządu terytorialnego należących do zespołu (delegatem jest z mocy prawa odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta). W skład zgromadzenia zespołu wchodzi także, z głosem doradczym, starosta powiatu, który w części położony jest na obszarze metropolitalnym;
podw jna wi kszo w g osowaniach zgromadzenia zespo u
Podwójna większość w głosowaniach zgromadzenia zespołu
  • Uchwały zgromadzenia zespołu są podejmowane podwójną bezwzględną większością, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej;
  • Przez podwójną bezwzględną większość rozumie się sytuację, w której za przyjęciem uchwały głosuje większość jednostek samorządu terytorialnego reprezentujących większość ludności zamieszkałej na terenie obszaru metropolitalnego;
  • Dla ustalenia, czy zachodzi warunek uzyskania większości ludności zamieszkałej na terenie obszaru metropolitalnego, bierze się pod uwagę jedynie głosujących za uchwałą delegatów gmin metropolitalnych;
zarz d zespo u metropolitalnego
Zarząd zespołu metropolitalnego
  • W skład zarządu zespołu wchodzą prezydenci miast na prawach powiatu i przedstawiciele powiatów należących do zespołu;
  • Przewodniczącym zarząd zespołu jest prezydent największego miasta zespołu. Jeżeli w skład obszaru metropolitalnego wchodzi więcej niż jedno miasto na prawach powiatu, statut może przewidywać rotacyjne obejmowanie funkcji przewodniczącego przez prezydentów tych miast;
dochody zespo u metropolitalnego
Dochody zespołu metropolitalnego
  • składki jednostek samorządu terytorialnego (kwota składki nie może przekraczać w skali rocznej 1 % dochodów własnych każdej jednostki samorządu terytorialnego);
  • dochody z majątku zespołu;
  • odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych zespołu;
  • dochodami zespołu mogą być: wpłaty jednostek samorządu terytorialnego przeznaczone na realizację zadań wykonywanych przez zespół metropolitalny, dotacje z budżetu państwa lub funduszy celowych, wpływy ze zbiórek publicznych a także spadki, zapisy i darowizny, inne dochody, w tym środki pochodzące z Unii Europejskiej i innych źródeł zagranicznych;
inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego
Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego
  • Komunalizacja nieruchomości po likwidowanej Agencji Mienia Wojskowego (gotowy projekt ustawy);
  • Przekazywanie przez Ministra Skarbu udziałów w spółkach o zasięgu regionalnym lub lokalnym (Województwo małopolskie, Powiat starogardzki, miasto Zawiercie);
  • Przygotowania do przekazania samorządom województw praw własności, regionalnych oddziałów Polskiego Radia i TVP;
  • Uruchomienie od 2009 roku rządowego programu wsparcia modernizacji dróg lokalnych i regionalnych;
  • Pilotaż przekazania samorządom województw zarządzania częścią dróg krajowych;
inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego1
Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego
  • Przekazanie samorządom wojewódzkim do prowadzenia: ochotniczych hufców pracy, parków krajobrazowych, ośrodków doradztwa rolniczego, państwowych wyższych szkół zawodowych;
  • Decentralizacja PFRON - przekazanie zadań do samorządów wojewódzkich i powiatowych;
  • Zmiany w ustawie o systemie oświaty, wzmacniające kompetencje jednostek samorządu terytorialnego w prowadzeniu polityki oświatowej na swoim terenie;
  • Rozwiązania prawne wspierające proces zmiany formy prawnej prowadzenia szpitali (spółki prawa handlowego);
inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego2
Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego
  • Nowelizacja ustaw o planowaniu przestrzennym i prawa budowlanego;
  • Nowelizacja regulacji prawnych dotyczących partnerstwa publiczno – prywatnego i partnerstwa publiczno – społecznego;
  • Wprowadzanie nowych regulacji prawnych ułatwiających współpracę jednostek samorządu terytorialnego: Europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (projekt procedowany przez Sejm), nowe formy stowarzyszeń z organizacjami obywatelskimi – projekt wynikający z przygotowanej nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie;
inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego3
Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego
  • Nowelizacja ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju;
  • Konsekwentna realizacja programu budowy autostrad i dróg ekspresowych;
  • Znaczące wsparcie dla dużych miast (prawne i finansowe) w przygotowaniu inwestycji związanych z EURO 2012;
  • Przejmowanie przez samorządy województw udziałów PKP Przewozy Regionalne;
  • Nowelizacja przepisów ułatwiających prowadzenie inwestycji;
dzi kuj za uwag
Końcowe motto:

Uruchamiamy wielorakie i komplementarne działania na rzecz rozwoju metropolii

Dziękuję za uwagę
ad