Rozw j metropolii z perspektywy reformy administracyjnej
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 31

Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej PowerPoint PPT Presentation


  • 79 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej. Marek Wójcik Doradca Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Sekretarz Zespołu do spraw decentralizacji Warszawa - 18 września 2008r. Zawartość prezentacji.

Download Presentation

Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Rozw j metropolii z perspektywy reformy administracyjnej

Rozwój metropolii z perspektywy reformy administracyjnej

Marek Wójcik

Doradca Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Sekretarz Zespołu do spraw decentralizacji

Warszawa - 18 września 2008r.


Zawarto prezentacji

Zawartość prezentacji

  • Omówienie założeń projektu ustawy o polityce miejskiej i współpracy jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie oraz o zmianie niektórych innych ustaw;

  • Przedstawienie mechanizmów wsparcia rozwoju obszarów metropolitalnych przygotowanych przez Rząd;


Kluczowy element prawny

Kluczowy element prawny

  • Ustawa o polityce miejskiej i współpracy jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie oraz o zmianie niektórych innych ustaw;

  • Główne zagadnienia:

    - cele i sposób prowadzenia polityki miejskiej państwa;

    - sposób tworzenia i zakres działania zespołu miejskiego;

    - sposób tworzenia, organizacja i zakres działania zespołu metropolitalnego;


W czym objawiaj si r nice pomi dzy kategoriami gmin

W czym objawiają się różnicepomiędzy kategoriami gmin?

  • Gminy: miejska, miejsko – wiejska, wiejska;

  • Ustrojowo – nie ma zasadniczych różnic;

  • Zakres zadań – duże miasto może więcej;

  • Finansowanie – większa paleta dochodów miast, ale i też największe zagrożenie zmianami systemowymi w skali całego państwa; mechanizmy wsparcia gmin wiejskich czy też obszarów zdegradowanych;

  • Zarządzanie – najbardziej sprawny funkcjonalnie model to gmina miejsko – wiejska; duże miasta – największe „zagęszczenie” problemów zarządczych; zasadniczy problem – zarządzanie przestrzenią;


R nice w zarz dzaniu obszarami miejskimi

Różnice w zarządzaniu obszarami miejskimi

  • Pomijając specyfikę niektórych miast (np. Cieszyn, Świnoujście), można pokusić się o kategoryzację gmin miejskich - w zależności od liczby mieszkańców oraz położenia geograficznego miast;

  • Granicą powodującą powstawanie różnic w zarządzaniu miastem jest skala jego potencjału, generująca określoną liczbę odbiorców: osób w nim mieszkających lub korzystających z tego potencjału. Innego rodzaju problemy zarządcze spotykamy na obszarach miejskich generujących:

    - od 1 – 1,5 mln odbiorców,

    - około 0,5 mln odbiorców,

    - kilkadziesiąt tysięcy odbiorców,

    - do kilkunastu tysięcy odbiorców.


Kryteria obszar w miejskich

Kryteria obszarów miejskich

  • metropolie (na stałe zamieszkiwane przez ponad 500 tysięcy osób i generujące często nawet drugie tyle korzystających z ich infrastruktury społecznej i gospodarczej) oraz miasta średniej wielkości leżące w obszarach metropolitalnych (np. miasta aglomeracji śląskiej, Zgierz, Pabianice, Sopot);

  • duże miasta – granica pomiędzy średnim, a dużym miastem leży gdzieś na poziomie około 150 tysięcy mieszkańców (np. Radom, Częstochowa, Kielce) oraz średnie miasta leżące w bezpośrednim sąsiedztwie (np. Rybnik, Żory, Rydułtowy, Pszów, Wodzisław Śląski, Jastrzębie);

  •  średnie miasta – kilkudziesięciotysięczne;

  • małe miasta – od kilku do kilkunastu tysięcy mieszkańców;


Pytanie zasadnicze

Pytanie zasadnicze

  • Czy powinno się uwzględniać specyfikę obszarów miejskich w kształtowaniu ich: zakresu zadań i kompetencji oraz dochodów?

  • Nie ma wątpliwości, że TAK!

  • Kolejne etapy tego typu działań:

  • 1990 reaktywowanie samorządów gminnych,

  • 1994 - 1996 pilotażowy program dużych miast,

  • 1997 - 1998 ustawa miejska i miejska strefa usług publicznych,

  • 1998 – 2008 miasta na prawach powiatu,

  • 2008 – zespoły metropolitalne i zespoły miejskie,


Dlaczego wsparcie dla obszar w metropolitalnych

Dlaczego wsparcie dla obszarów metropolitalnych?

  • Polska by móc wykorzystać szansę rozwoju winna w pełni dążyć do spójności terytorialnej poprzez pełniejsze wykorzystanie endogenicznego potencjału największych ośrodków miejskich oraz wzmacnianie związków między metropoliami i terenami zurbanizowanymi, a otaczającymi je mniejszymi miastami i terenami wiejskimi;

  • Z drugiej strony widoczny jest w Polsce chaos urbanizacyjny, a żywiołowe procesy w tym zakresie obniżają standard życia mieszkańców i – co nie mniej istotne – warunki obsługi przedsiębiorstw;


Dlaczego wsparcie dla obszar w metropolitalnych1

Dlaczego wsparcie dla obszarów metropolitalnych?

  • Przepisy ustawy ukierunkowane są na tworzenie mechanizmów pozwalających na utrzymanie równowagi w rozwoju sieci miejskiej - poprzez wzmocnienie strategicznej roli obszarów metropolitalnych i jednoczesną poprawę atrakcyjności miast małych i średnich oraz gmin wiejskich;

  • Wzmocnienie więzi pomiędzy rozwojem miast i obszarów zurbanizowanych a rozwojem sąsiadujących terenów podmiejskich i wiejskich jest priorytetem ustawy;

  • Miasta i obszary metropolitalne odgrywają rolę regionalnych centrów wzrostu;


Obszar metropolitalny a rozw j regionalny

Obszar metropolitalny, a rozwój regionalny

  • Poprawa warunków rozwoju miast i ich otoczenia oraz usprawnienie procesów zarządzania nimi;

  • Ukształtowanie racjonalnej struktury funkcjonalno-przestrzennej, a zwłaszcza zapewnienie właściwych warunków życia mieszkańców z uwzględnieniem odpowiedniej ilości powiązanych ze sobą terenów publicznych;

  • Zintegrowanie systemów transportu zbiorowego;

  • Prowadzenie racjonalnej gospodarki odpadami;

  • Zapewnienie korzystnych warunków funkcjonowania przedsiębiorstw;


Obszar metropolitalny a rozw j regionalny1

Obszar metropolitalny a rozwój regionalny

  • Prowadzenie gospodarki przestrzennej w sposób zapewniający ochronę dziedzictwa kulturowego (zwłaszcza terenów objętych ochroną konserwatorską);

  • Ochrona zasobów naturalnych i środowiska przyrodniczego, terenów czynnych ekologicznie, terenów rolnych i leśnych (zwłaszcza poprzez bardziej efektywne wykorzystywanie terenów już zabudowanych oraz zapobieganie rozpraszaniu zabudowy, a także ograniczanie presji urbanizacyjnej na tereny zieleni, w tym zieleni publicznej i na obszary dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego);


Obszar metropolitalny a rozw j regionalny2

Obszar metropolitalny a rozwój regionalny

  • Poprawa spójności systemu osadniczego, zwłaszcza poprzez wzrost dostępności komunikacyjnej do dużych ośrodków miejskich, realizowanie ich obwodnic, szczególnie na drogach krajowych, tworzenie zintegrowanych systemów transportu zbiorowego w skali miasta, aglomeracji miejskiej i regionu, a także systemów infrastruktury technicznej w odniesieniu do planowanych obszarów urbanizacji;

  • Poprawa ładu przestrzennego, w tym wspieranie procesów restrukturyzacji dzielnic centralnych oraz kompleksowej rewitalizacji historycznych obszarów miejskich, a także obszarów zdegradowanych i nieracjonalnie wykorzystywanych;


Definicja obszaru metropolitalnego

Definicja obszaru metropolitalnego

  • Obszar metropolitalny stanowi ciągły przestrzennie układ osadniczy obejmujący co najmniej jedno miasto na prawach powiatu wraz z otaczającymi je gminami, który charakteryzuje się silnymi związkami funkcjonalno-przestrzennymi, w tym dużym przepływem osób, towarów i usług oraz intensywnym zagospodarowaniem i dużą gęstością zaludnienia, w skali całego terenu.

  • Obszar metropolitalny może obejmować gminy położone wewnątrz wyznaczonego obszaru, nawet jeżeli nie wykazują one silnych powiązań z miastem na prawach powiatu.

  • Granice obszaru metropolitalnego mogą przecinać teren powiatu i wykraczać poza granice województwa.


Zasady tworzenia obszar w metropolitalnych

Zasady tworzenia obszarów metropolitalnych

  •  Z mocy ustawy tworzy się: warszawski obszar metropolitalny i górnośląski obszar metropolitalny;

  • Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, tworzyć obszary metropolitalne z łączną liczbą mieszkańców nie mniejszą niż 500 tys., przy gęstości zaludnienia na tym obszarze nie mniejszej niż 200 mieszkańców na 1 km2

  • Z wnioskiem do Rady Ministrów o utworzenie obszaru metropolitalnego może wystąpić gmina lub gminy z łączną liczbą mieszkańców nie mniejszą niż 500 tys. (zgłoszenie wniosku wymaga uchwały rady gminy);


Ile obszar w metropolitalnych 2 1 5 7 10

Ile obszarów metropolitalnych?2+(1,5,7,10…) ?

  • W oparciu o przeprowadzone analizy, minister właściwy do spraw administracji publicznej opracowuje propozycję wyznaczenia granic obszaru metropolitalnego i przekazuje do zaopiniowania, organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego, które w przypadku utworzenia obszaru metropolitalnego uzyskałyby z mocy prawa przynależność do zespołu metropolitalnego;

  • Postanowienie ministra właściwego do spraw administracji publicznej o planowanych granicach obszaru metropolitalnego (może zostać zaskarżone przez organy stanowiące jednostek do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem);

  • Rada Ministrów, rozporządzenie o utworzeniu obszaru metropolitalnego;


Zesp metropolitalny

Zespół metropolitalny

  • W celu prowadzenia spraw obszaru metropolitalnego ustanawia się zespół metropolitalny;

  • Przynależność do zespołu uzyskują z mocy prawa:

    - gminy położone na obszarze metropolitalnym;

    - powiaty, które w całości położone są na obszarze metropolitalnym;

  • Zespół wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność;

  • Zespół ma osobowość prawną;

  • Samodzielność zespołu podlega ochronie sądowej;

  • Zespół nie stanowi jednostki samorządu terytorialnego;


Zakres dzia ania zespo u metropolitalnego

Zakres działania zespołu metropolitalnego

  • programowanie strategii rozwoju i zagospodarowania obszaru metropolitalnego oraz opracowywanie i uchwalanie programów lub planów metropolitalnych;

  • realizacja wspólnych przedsięwzięć; w tym o charakterze infrastrukturalnym;

  • inicjowanie i rozwijania współpracy jednostek samorządu terytorialnego w celu realizacji zadań mających znaczenie dla obszaru metropolitalnego;

  • pozyskiwanie i łączenie środków publicznych i prywatnych niezbędnych do realizacji zespołu;

  • promocja obszaru metropolitalnego;


Zakres dzia ania zespo u metropolitalnego1

Zakres działania zespołu metropolitalnego

  • Koordynowanie działalności jednostek samorządu terytorialnego wchodzących w skład obszaru metropolitalnego w sprawach: ładu przestrzennego, ochrony dziedzictwa kulturowego i ochrony środowiska; zaopatrzenia w energię elektryczną, cieplną oraz w gaz, wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych; komunikacji i transportu zbiorowego; rynku pracy;

  • Inne zadania i działania na rzecz jednostek samorządu terytorialnego położonych na obszarze metropolitalnym jeżeli postanowi tak zgromadzenie zespołu (w tym zadania zlecone przez organy administracji rządowej);


Strategia rozwoju i zagospodarowania przestrzennego

Strategia rozwoju i zagospodarowania przestrzennego

  • Zgromadzenie zespołu uchwala strategię rozwoju i zagospodarowania obszaru metropolitalnego, a na jej podstawie, w zakresie niezbędnym dla realizacji zadań zespołu:

    - stanowi ustalenia wiążące dla gmin należących do zespołu przy sporządzaniu przez nie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;

    - ustala obszary, dla których gminy należące do zespołu zobowiązane są sporządzić miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.


Strategia rozwoju i zagospodarowania przestrzennego1

Strategia rozwoju i zagospodarowania przestrzennego

  • Wstępne założenia, a następnie projekt strategii, podlegają uzgodnieniu z członkami zespołu;

  • Spójność strategii z dokumentami planistycznymi: regionalnymi i krajowymi;

  • Jeżeli gmina nie przystąpi do sporządzania lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zespół może wezwać gminę do wykonania tego obowiązku we wskazanym terminie, a po jego bezskutecznym upływie, sporządzić, uzgodnić i uchwalić, na koszt i ryzyko gminy, plan albo zmianę planu, ze skutkami przewidzianymi prawem dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;


Zmiany zasad prowadzenia polityki rozwoju

Zmiany zasad prowadzenia polityki rozwoju

  • Politykę rozwoju prowadzą także zespoły metropolitalne oraz zespoły miejskie;

  • Projekty strategii rozwoju opracowywane przez jednostki samorządu terytorialnego podlegają konsultacjom z właściwym samorządem województwa;

  • Konsultacje społeczne dotyczące strategii zespołu metropolitalnego - z gminami, powiatami, partnerami społecznymi i gospodarczymi;


Organizacja i zasady dzia ania zespo u metropolitalnego

Organizacja i zasady działania zespołu metropolitalnego

  • Organami zespołu są:

    - zgromadzenie zespołu – jako organ stanowiący i kontrolny;

    - zarząd zespołu – jako organ wykonawczy;

  • Zgromadzenie zespołu składa się z delegatów wszystkich jednostek samorządu terytorialnego należących do zespołu (delegatem jest z mocy prawa odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta). W skład zgromadzenia zespołu wchodzi także, z głosem doradczym, starosta powiatu, który w części położony jest na obszarze metropolitalnym;


Podw jna wi kszo w g osowaniach zgromadzenia zespo u

Podwójna większość w głosowaniach zgromadzenia zespołu

  • Uchwały zgromadzenia zespołu są podejmowane podwójną bezwzględną większością, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej;

  • Przez podwójną bezwzględną większość rozumie się sytuację, w której za przyjęciem uchwały głosuje większość jednostek samorządu terytorialnego reprezentujących większość ludności zamieszkałej na terenie obszaru metropolitalnego;

  • Dla ustalenia, czy zachodzi warunek uzyskania większości ludności zamieszkałej na terenie obszaru metropolitalnego, bierze się pod uwagę jedynie głosujących za uchwałą delegatów gmin metropolitalnych;


Zarz d zespo u metropolitalnego

Zarząd zespołu metropolitalnego

  • W skład zarządu zespołu wchodzą prezydenci miast na prawach powiatu i przedstawiciele powiatów należących do zespołu;

  • Przewodniczącym zarząd zespołu jest prezydent największego miasta zespołu. Jeżeli w skład obszaru metropolitalnego wchodzi więcej niż jedno miasto na prawach powiatu, statut może przewidywać rotacyjne obejmowanie funkcji przewodniczącego przez prezydentów tych miast;


Dochody zespo u metropolitalnego

Dochody zespołu metropolitalnego

  • składki jednostek samorządu terytorialnego (kwota składki nie może przekraczać w skali rocznej 1 % dochodów własnych każdej jednostki samorządu terytorialnego);

  • dochody z majątku zespołu;

  • odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych zespołu;

  • dochodami zespołu mogą być: wpłaty jednostek samorządu terytorialnego przeznaczone na realizację zadań wykonywanych przez zespół metropolitalny, dotacje z budżetu państwa lub funduszy celowych, wpływy ze zbiórek publicznych a także spadki, zapisy i darowizny, inne dochody, w tym środki pochodzące z Unii Europejskiej i innych źródeł zagranicznych;


Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego

Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego

  • Komunalizacja nieruchomości po likwidowanej Agencji Mienia Wojskowego (gotowy projekt ustawy);

  • Przekazywanie przez Ministra Skarbu udziałów w spółkach o zasięgu regionalnym lub lokalnym (Województwo małopolskie, Powiat starogardzki, miasto Zawiercie);

  • Przygotowania do przekazania samorządom województw praw własności, regionalnych oddziałów Polskiego Radia i TVP;

  • Uruchomienie od 2009 roku rządowego programu wsparcia modernizacji dróg lokalnych i regionalnych;

  • Pilotaż przekazania samorządom województw zarządzania częścią dróg krajowych;


Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego1

Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego

  • Przekazanie samorządom wojewódzkim do prowadzenia: ochotniczych hufców pracy, parków krajobrazowych, ośrodków doradztwa rolniczego, państwowych wyższych szkół zawodowych;

  • Decentralizacja PFRON - przekazanie zadań do samorządów wojewódzkich i powiatowych;

  • Zmiany w ustawie o systemie oświaty, wzmacniające kompetencje jednostek samorządu terytorialnego w prowadzeniu polityki oświatowej na swoim terenie;

  • Rozwiązania prawne wspierające proces zmiany formy prawnej prowadzenia szpitali (spółki prawa handlowego);


Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego2

Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego

  • Nowelizacja ustaw o planowaniu przestrzennym i prawa budowlanego;

  • Nowelizacja regulacji prawnych dotyczących partnerstwa publiczno – prywatnego i partnerstwa publiczno – społecznego;

  • Wprowadzanie nowych regulacji prawnych ułatwiających współpracę jednostek samorządu terytorialnego: Europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (projekt procedowany przez Sejm), nowe formy stowarzyszeń z organizacjami obywatelskimi – projekt wynikający z przygotowanej nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie;


Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego3

Inne mechanizmy wsparcia rozwoju metropolii i rozwoju regionalnego

  • Nowelizacja ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju;

  • Konsekwentna realizacja programu budowy autostrad i dróg ekspresowych;

  • Znaczące wsparcie dla dużych miast (prawne i finansowe) w przygotowaniu inwestycji związanych z EURO 2012;

  • Przejmowanie przez samorządy województw udziałów PKP Przewozy Regionalne;

  • Nowelizacja przepisów ułatwiających prowadzenie inwestycji;


Dzi kuj za uwag

Końcowe motto:

Uruchamiamy wielorakie i komplementarne działania na rzecz rozwoju metropolii

Dziękuję za uwagę


  • Login