ERGONOMİ
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 130

ERGONOMİ Prof. Dr. Melikşah YILDIRIM PowerPoint PPT Presentation


  • 106 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

ERGONOMİ Prof. Dr. Melikşah YILDIRIM. Ergonomi bircok ü lkele r de de ğ i ş ik ş ekilde isimlendirilmektedir. Amerika Birle ş ik Devletleri'nde "insan faktorii m ü hendisligi», - İ ngiltere'de «Uygulama lı Psikoloji», - İ skandinav ül kelerinde "Biyoteknoloji»,

Download Presentation

ERGONOMİ Prof. Dr. Melikşah YILDIRIM

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ergonom prof dr melik ah yildirim

ERGONOMİ

Prof. Dr. Melikşah YILDIRIM


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Ergonomi bircok ülkelerde değişik şekilde

  • isimlendirilmektedir.

  • Amerika Birleşik Devletleri'nde "insan faktorii

  • mühendisligi»,

  • - İngiltere'de «Uygulamalı Psikoloji»,

  • - İskandinav ülkelerinde "Biyoteknoloji»,

  • - Almanya'da “Ergonomie”

  • sozcüğü ile ifade edilir.

  • Ergonomi yeni bir bilim dalı olup işbilimi’nin bir bolümünü teşkil eder.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Türkçe'de işbilim olarak da adlandırlan Ergonomi terimi

Yunanca'dan gelen

Ergon = iş ve

nomos = kanun (iş yasası)

kelimelerinin birleştirilmesinden oluşup insan ile iş arasındaki münasebetleri konu alan bir bilim dalıdır.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Ergonomi, insan tarafından yapılmakta olan işin uygulanabilirliğini ve katlanabilirliğini belirlemek amacıyla anatomi, fizyoloji, psikoloji, sosyoloji ve teknik ile ilgili bilgileri kullanarak gerekli metotları geliştirir.

Böylece işin düzenlenmesiesaslarını tespit eder.

Öncelikle işin insana uyumu ve sonra insanın işe uyumunda bu esaslardan faydalanır.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Tanım :

Ergonomi "insan ile kendi çalışma çevresi arasındaki ilişkinin bilimsel etüdü” dür


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • İşin insana uyumunun sağlanması için iş sistemi içinde birçok analizler yapılır ve düzenlemelere gidilir.

  • Bu çalışmalar :

  • Çalışma yeri ve iş araçları (Çalışma masası,

  • makinalar vb.)

  • Çalışma koşulları (Gürültü, aydınlatma, dinlenme

  • araları vb.).


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • İnsanın işe uyumunun sağlanması için yapılan çalışmalar ise :

  • Personel planlama ve yerleştirme (yaş, cinsiyet.

  • öğrenim vb.)

  • İşin oğretilmesi ve alıştırma.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Ergonomi’nin Amacı

  • İşçi sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması

  • İşgücü kayıplarının önlenmesi

  • Yorulmanın ve iş stresinin azaltılması

  • İş kazaları ve mesleki risklerin minimizasyonu

  • Verimlilik ve kalitenin yükseltilmesi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İnsan ve İş Verimi

  • Uygulanabilirlik

  • Katlanabilirlik

  • kabul edilebilirlik

  • memnuniyet


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İnsan ve Enerji

Oksijen

Karbondioksit

Besin

Kimyasal

Kan

Dolaşımı

Kas lifi

Atık


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • İnsanın Yetenekleri

  • Görme, işitme, koklama. tutma ve dokunma gibi duyu

  • organlarıçok zayıf uyarımları alabilecek derecede

  • duyarlıdır,

  • Karışık sesler ve gürültülerarasından istenilen sesleri

  • süzerek algılayabilir,

  • - Çevre etkisinden kendini koruma yetenegi çok büyüktür.

  • - Birçok çeşitli bilgileri hafızada tutabilir,

  • - Oğrendiği bilgileri istenildiğinde tekrar geri verebilir,

  • - Yeni durumlaraani ve etkin bir şekilde reaksiyon gösterir,

  • Gözlemlerden genellemelere giderek yargılama ve

  • problem çozme, karar verme yeteneği vardır,

  • - Güvenilir subjektif değerlendirmeler yapar,

  • - Yenilik, değişiklik ve yeni buluş yeteneği vardır,

  • - Uygulamalarda istendiğinde değişiklik yapabilir .


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İnsanın ergonomik önem taşıyan organları

  • Sinir Sistemi

  • Kan dolaşımı

  • Kas sistemi

  • Duyu Organları

  • - görme duyusu

  • - işitme duyusu

  • - dokunma duyusu

  • - kas ve kiriş duyusu

  • - sıcaklık duyusu

  • - ağrı duyusu


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Sinir Sistemi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kan Dolaşımı


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kas Sistemi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Duyu Organları

  • Kimyasal Duyu

  • Tat

  • Koku

  • Uyum özelliği olan duyular

  • Görme-Koku-Sıcaklık

  • Uyum Özelliği olmayan duyular

  • - İşitme-Tat-Ağrı-Dokunma


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Görme Duyusu

Yaşlar Net görebilme uzakığı

Küçük Çocuklar7 cm

40 22 cm

60 100 cm

75 Sonsuz


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Yaşlılıkla birlikte adaptasyon yavaşladığı gibi

ışık ihtiyacı büyür.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Bazı İşlerde Işık İhtiyacı

  • - Çok İnce İşler (Saatçilik, Örücülük, Gravür işleri)

  • 1000 Lüks ve daha fazla (75 Watt)

  • İnce İşler (Küçük parça montajı, Koyu renkli kumaş

  • üzerinde çalışma, Çizim işleri)

  • 500-1000 Lüks (40-75 Watt)

  • - Az İnce işler (Okuma, Yazma, Dikiş, Normal montaj)

  • 250-500 Lüks (25-40 Watt)

  • Kaba İşler (büro işleri, Otomatik makinaların

  • kontrolü)

  • 125-250 Lüks (15-25 Watt)

  • Çok Kaba İşler (Dökümcülük, marangozluk, Taşıma,

  • Yükleme, Boşaltma yerleri)

  • 40-125 Lüks (15 Watt’tan az)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Göz Yanılmaları


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Göz – Hafıza ilişkisi

8U M354J 21HN1M121N N3 K4D4RH4R1KUL4D3, 3TK1L3Y1C1 53YL3RY4PT1Ğ1N1N K4N1T1D1R.845L4NG1ÇT4 0KUM4K 20RDU,F4K4T 51MD1 8U 54T1R1 Z1HN1N12K4F4 Y0RM4D4N 0T0M4T1K 0L4R4K0KUY481L1Y0R D3Ğ1L M1?GURUR DUY4B1L1R51N1Z!S1RT1N121N S1V42L4NM451N1H4K3D1Y0R5UNUZ! 83Ğ3ND1YS3N1ZV3 0KUY38İLDİY53NİZ5İZ D3 PA4YL4ŞIN


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İşitme Duyusu


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Dokunma duyusu

(Tat, Sıcak-Soğuk, pürüzlü, Kaygan vb.)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Dokunma Hassasiyeti

Dil ucu 1 mm

Parmak ucu 2 mm

El ayası 10 mm

El sırtı 30 mm

Sırt ortası 70 mm


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kas ve Kiriş Duyusu


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Sıcaklık Duyusu


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Ağrı Duyusu

  • Duyu merkezleri

  • Karın-Beyin zarı

  • Göğüs kafesi

  • Kemikler

  • Mafsallar

  • Duyarsız organlar

  • Kalp

  • Akciğer

  • Karaciğer

  • Beyin

  • Mide

  • Bağırsak


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İnsana ait İş Verimi

PERFORMANS TALEBİ

GERÇEKLEŞEN PERFORMANS

PERFORMANS ARZI

YETENEKLER

İSTEKLİLİK

ANA

YETENEKLER

KAZANILAN YETENEKLER

FİZYOLOJİK GÜÇ (DİSPOZİSYON)

PSİKOLOJİK GÜÇ (MOTİVASYON)

KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ

CİNSİYET

SAĞLIK

-GÖRME YETENEĞİ

-DUYMA YETENEĞİ

-VB.

ANTREMAN ÖZELLİĞİ

YAŞ

VB.

EĞİTİM

DENEYİM

ALIŞTIRMA

VB.

GÜNLÜK,

HAFTALIK,

AYLIK RİTİM

HAVA DURUMU

MEVSİMLER

FİZİKSEL ÇEVRE

HORMON DALG.

VB.

İŞE İLGİ

İŞ ÇEVRESİ

AİLE

ARKADAŞLIK

GÜVEN

ÖZEL YAŞAM

VB.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Verim arzının zaman içinde değişimi

  • Alıştırma ve antrenman

  • Günlük ritim

  • Haftalık performans değişimi

  • Yaşlanma


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Alıştırma

Verim

Verim

Enerji

sarfiyatı

haftalar


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Tekrarların olumlu etkileri

  • İş tekrarlarının sayısı ve süre,

  • Çalışan kişinin vücut yapısının ve daha önce

  • yaptığı işin yeni işe uyumu.

  • İş metodunun zorluk derecesi.

  • İş hakkında ön bilgi (öğrenim, eğitim).

  • Alıştırma = İstemli refleks hareketi !


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Antrenman

Bedensel gücün devamlı yükseltilmesi amacıyla vücudun kumandalı bir uyarı ile zorunlu olarak etkilenmesidir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Antrenman ile organizmada oluşan değişiklikler

  • Kasların kan ile beslenmei iyileşir, böylelikle

  • besin maddeleri ve oksijen ile iyi bir beslenme

  • sağlanır,

  • Oksijen taşıma görevine sahip olan kandaki

  • alyuvarların sayısı artar,

  • - Proteinin yapısı değişir,

  • - Kas hacmi büyür (Kas Iiflerinin sayısı değişmez),

  • - Nabız hacmi büyür,

  • - Nefes hacmi büyür,

  • - Kaslarda ve karaciğerde glikojen miktarı artar,

  • Terleme fonksiyonu düzenli hale gelir, böylece

  • vücut sıcaklığı daha iyi ayarlanabilir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Verim Gücünün Periyodik Değişimi

Günlük Ritim

Verime

Hazır

Olma

Fiziki Gece

6 9 12 15 18 21 24 3 6

Günün saatleri


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İş Veriminin İş Süresi İçinde Değişimi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İş

Verimi

Pt Sa Ça Pe Cu Ct Pa

Günler

İş Veriminin haftanın günlerine dağılımı


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kas Gücünün Yaşa Bağlı Değişimi

Kas Gücü

10 20 30 40 50 60 Yaşlar


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İş Fizyolojisi

İş fizyolojisi, bir işin yapılması esnasında bir taraftan işin durumu, cinsi, ağırlığı, süresi, diğer taraftan işyeri koşullarının etkisi ile meydana gelen bedensel ve zihinsel baskıyı konu alan bir bilimdir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İş Sistemi

2

7

1

6

5

4

İNFORMASYON

İŞ

ARAÇLARI

1.Görev

2.Girdi

3.Çıktı

4.İnsan

5.Üretim Aracı

6.İş Akışı

7.Çevre Koşulları

3


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İş Sistemleri


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Makin ve İnsan özellikleri karşılaştırması


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İş fizyolojisinin amacı

- Çalışan insan ile çalışma koşulları arasındaki

ilişkiyi araştırmak,

- Bu ilişkilere ait kuralları koymak,

- İş gücünün korunmasını sağlamak,

- Böylelikle verimliliği artırmak,

- Yorulmaya neden olan etkenleri tespit etmek,

- işe uygun çalışmaşeklini araştırmak.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İşFizyolojisinin araştırma alanları

- İş enerjisi,

- İş enerjisinin tespiti,

- İnsan vücudunun etki derecesi,

- Yorulma ve dinlenme zamanlarının ayarlanması,

- Alıştırma ve antrenman,

- Statik ve dinamik iş,

- Çalışma yeri ölçmeleri (Antropometri) dir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İş ve Enerji Tüketimi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Besin Maddelerinin Enerji Miktarları


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İnsan Vücudunu Oluşturan Maddeler

% 60 Su,

% 18 Protein,

% 15 Yağ ve

% 7 Mineral’den ibarettir

suyun % 40’ı ise hücre içerisindedir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Yağlar et, süt ürünleri ile yer fıstığı, susam gibi bitkilerde bulunur.

Yağlar hem enerji temin ederler, hem de aynı zamanda hücre

yapıları ve bunların

yaşamları için gerekli

maddelerdir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Proteinler çoğunlukla et, balık, yumurta, peynir, fasulye, börülce, bezelye ve mercimekte

mevcut olup vücudun

gelişimi ve hücrelerin

yenilenmesi için gerekli

bulunmaktadır.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Karbonhidratlarözellikle nişasta ve şekerli maddeler ihtiva eden gıda maddelerinden sağlanır.

Bunlar vücudun ihtiyacı olan enerjinin karşılanmasında kullanılmaktadır.

Sindirim olayı sırasında tüm karbonhidratlar basit şeker

olan glikoz, früktoz ve

laktoza dönüştürülmektedir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Orta ağırlıkta bir iş yapan kişinin enerji ihtiyacı

  • 118 g Protein = 484 kcal

  • 56 g Yağ = 521 kcal

  • 500 g Karbonhidrat = 2050 kcal

  • 3055 kcal


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Bir Gün İçinde Tüketilen Enerji

  • - İstirahat halindeki tüketim (8 saat)

  • Boş zamanlardaki tüketim (8 saat)

  • İşe sarfedilen tüketim (8 saat)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İstirahat halindeki tüketim


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Bazı İşlerde Günlük Enerji ihtiyacı


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Güç Tahammül Sınırı


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Tanım

Bir işin insana zihinsel ve/veya bedensel

zarar vermeden yapılabilecek en uzun süreye

güç tahammül sınırı denir.

Bunun enerji sarfiyatı olarak karşılığı olan

değer erkekler için 4.6 Kcal

bayanlar için 3.5 Kcal’dir.

Örnek: 50 kg’mı aşan ağırlıkların kaldırılması

(erkekler için)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Kas Gücüne Dayalı İşler

  • Statik Çalışma

  • - Statik Duruş

  • - Statik Tutuş

  • Dinamik Çalışma

  • - Ağır Dinamik İşler

  • - Tek Taraflı Dinamik Çalışma


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Statik ve Dinamik Çalışma


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Statik Çalışma


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Kas gücüne dayalı işlerde alınacak önlemler

  • - Vücuda, işe uygun şekil verilmeli,

  • - Statik işten mümkun olduğu kadar kacınmalı.

  • - Vücut üzerindeki kas yükü akışı kısaltılmalı.

  • Kas yüküakış yönü vücudun uzun eksenine

  • uygun olmalı,

  • - Maksimum kas gücünün % 30 u aşılmamalı,

  • - Çekme yerine itme gücünden faydalanılmalı.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Vücut Duruşu – Enerji Tüketimi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

işin ağırlığının ölçülmesi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kalp Atış sayısı metodu


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Bazı işlerde tüketilen enerji miktarları


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Antropometri


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Tanım

Antropometri;

Yunanca,

Antropos = insan ve

Metron = Ölçü

kelimelerinin birleştirilmesiile meydana gelen,insan vücut ölçülerinin tespiti ve kullanımıile iIgiliçalışmalar yapan bir bilimdir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İnsan vücut Ölçüleri

Türk İşçisi

(Erkek)

D 1681

E 1572

F 1383

G 1023

H 751

I 697

K 406

L 336

a 888

b 776

c 594

e 503

f 432

n 356


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Antropometrik Ölçümler (Türk İnsanı)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Antropometrik Ölçümler (devamı)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Antropometrik Ölçümler

  • Boy

  • Göz yüksekliği

  • Omuz yüksekliği

  • Omuz genişliği

  • Kol yukarı durumda parmak ucu yüksekliği

  • Yumruk yüksekliği

  • Parmak ucu yüksekliği

  • Apış arası yüksekliği

  • Kollar yana açılmış durumda parmak uçları arası uzaklığı

  • Kalça genişliği

  • Omuz hareketli kol öne uzanmış durumda parmak ucu uzaklığı

  • Omuz hareketsiz kol öne uzanmış durumda parmak ucu uzaklığı

  • Dirsekler arası uzaklık

  • Dirsek Yüksekliği

  • Göğüs Çevresi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Antropometrik Ölçümler (devamı)

16.Bel çevresi

17.Kalça çevresi

18.Üst baldır çevresi

19.Alt baldır çevresi

20.Ayak bileği çevresi

21.Kol yukarı durumda yumruk yüksekliği

22.Üst vücut yüksekliği

23.Oturma halinde göz yüksekliği

24.Omuz yüksekliği

25.Dirsek parmak ucu uzaklığı

26.Dirsek yüksekliği

27.Uyluk yüksekliği

28.Diz yüksekliği

29.Kollar yana açılmış durumda parmak uçları arası uzaklık


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Antropometrik Ölçümler (devamı)

30.Kalça genişliği

31.Oturma yeri yüksekliği

32.Kafa çevresi

33.Omuz hareketli kol öne uzanmış durumda parmak ucu uzaklığı

34.Omuz hareketsiz kol öne uzanmış durumda parmak ucu uzaklığı

35.Sırt diz ucu uzaklığı

36.Sırt ayak parmak ucu uzaklığı

37.Sırt taban uzaklığı

38.Gözler arası uzaklık

39.Göz çene uzaklığı

40.Ayak boyu

41.Ayak genişliği

42.El boyu

43.El genişliği

44.Bilek çevresi

45.El yüksekliği

46.Yumruk çevresi

47.Kafa genişliği

48.Kafa boyu

49.Kafa yüksekliği

50.Ağırlık


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Çalışma Şekli

  • Ayakta yapılan işler

  • - Varis hastalığı

  • - Damar iltihaplanmaları

  • Oturarak yapılan işler

  • - Kalp ve nefes şikayetleri

  • - Mide hastalıkları

  • - Sırt ağrıları

  • - Omur şikayetleri

  • - Bacaklarda kan hareketi kusurları


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Oturma ve çalışma yüksekliği


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Çalışma alanı


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Ayakların etki alanı


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Ayakta çalışma yüksekliği


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Yorulma ve Dinlenme


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Yorgunluk türleri

  • Biyolojik yorgunluk

  • İş yorgunluğu

  • Teşvik yorgunluğu


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İşyorgunluğunun görünüm şekli

-Reaksiyon hızının yavaşlaması,

- Dikkatsizlik,

- Göz hareketlerinin yavaşlaması,

- Şekil değiştirme,

- Algılama zorluğu,

- Zorlanma,

-Kısa dinlenme sürelerinin uzaması ve sıklaşması.

- İş hareketlerinin uzaması,

- Hata ve yanılmaların sıklaşması.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Teşvik yorgunluğunun özellikleri

  • - İşin enterasanlığını kaybetmesi.

  • - Can sıkıntısı.

  • - Sık sık saate bakmak,

  • Makina, alet ve insanlara karşı kaba, sert

  • hareketler.

  • - Kaçamak ve uyumsuzluğa eğilim.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • DinlenmeAraları

  • Çok kısa dinlenme araları (< 1 dak.)

  • Kısa dinlenme araları (< 8 dak.)

  • Dinlenme araları (> 8 dak)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Dinlenme süresinin dinlendirici etkisi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Dinlenme süresinin hesaplanması


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Çevre Koşulları

  • Hava Koşulları

  • Gürültü

  • Mekanik Titreşim

  • Aydınlatma

  • Zararlı Maddeler


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Hava Koşulları


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Sıcak - Soğuk


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Yüksek Sıcaklığın Olumsuz Etkisi

  • - Bıkkınlık,

  • - Sinirlilik,

  • - Dikkatsizlik.

  • - Hataların yoğunlaşması.

  • Zihinsel çalışmalarda verim düşükIüğü.

  • Yetenek ve becerilerin azalması,

  • - İş kazalarının fazlalaşması,

  • - Ağır bedensel işlerde verim düşüklüğü.

  • - Vücutta su ve asit - tuz dengesinin bozulması,

  • - Kan dolaşımının zorlaşması,

  • Yorgunluk.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Vücut ile çevresi arasıdaki ısıalışverişi

  • - Konveksiyon-Taşınım (Deri yoluyla ısının havaya

  • geçişi).

  • Kondüksiyon-Isı iletimi (Katıcisimlerle dokunma

  • yoluyla).

  • - Radyasyon-Işınım

  • - Evaporasyon-Terleme.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Vücudun ısı dengesi

  • Hava sıcakığı

  • Hava hareketi

  • - Hava nem oranı

  • - Yaplan işin ağırlığı

  • - İş elbiseleri


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Efektif Sıcaklık

Havadaki nem oranı, hava hareketi ve ortam sıcaklığının etkisi altında

hissedilensıcaklığaEfektif Sıcaklıkdenir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Gürültü

Maddenin titreşimi

ve bu titreşimin,

hava gibi bir ortam

içinde iletilerek

kulağa ulaşmasına

“ses”,

hoşa gitmeyen ve

rahatsız eden

seslere ise

“gürültü”

denir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İnsanın duyma alanı


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Örnekler

(dB)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Gürültünün zararlarını azaltmak veya önlemek

  • Gürültüyü kaynağından azaltma çareleri

  • (Susturucu,motor devri düşürme vb.)

  • Gürültünün yayılmasınıönIeme

  • (izolasyon)

  • Kulak koruyucuları kullanılması

  • (Pamuk tıkacı, kulaklık)

  • Organizasyon tedbirleri

  • (Dinlenrne araları)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Mekanik Titreşim

Cismin sistematik hareketinemekanik titreşim denir. Kısa uzanımlı titreşimlere ise vibrasyon denir


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Mekanik titreşimin oturan insan üzerindeki etkisi

- Nefes zorluğu,

- Boyun ağrıları,

- Göğüs ağrılar,

- Kas kasılmaları,

- Bel ağrıları,

- Sırt ağrıları,

- Kol ağrıları,

- Baş ağrısı,

- Sindirim bozukluğu,

- İştahsızlık,

- Genel yorgunluk.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Bazı taşıt ve aletlerin titreşiim frekansları

  • - Otomobil 1,5 - 2.0 Hz 9 - 12 Hz

  • Kamyon 2.0 - 4.0 Hz 8 -10 Hz

  • Traktör 2 - 4 Hz

  • Tren 3 - 8 Hz

  • Helikopter 3 - 6 Hz 15 - 16 Hz

  • Matkap 30 - 40 Hz

  • Pnömatik aletler 15 - 50 Hz

  • Elektrikli el aletleri 30 - 60 Hz

  • Traş Makinası 100 Hz

  • Diş oyma matkabı 1500 – 2000 Hz


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Titreşimi önleme veya azaltma tedbirleri

- Motor devir sayısını azaltma,

- Balans ayarlama,

- Amortisor kullanma,

- Izolasyon yapma,

- Titreşimin insana geçmesinin önlenmesi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Aydınlatma


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • İyi bir aydınlatmanm özellikleri

  • - Aydınlatma şiddeti yeterli olmalı,

  • - Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı,- Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli,

  • - Işık yansımalarından kaçınılmalı(göz kamaşması),

  • - Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı,

  • - Aydınlatma sabit olmalı (Titrelşim ve parlaklık

  • degişmeleri engellenmeli),

  • İşyerinde uygun renkler seçilmeli (yansıma ve

  • psikolojik etki).


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Zararlı maddeler

- Katı zararlı maddeler

- Sıvı zararlı maddeler

- Kirli hava

- Hava icindeki katı zararlılar

- Toz

- Duman

- Hava içindeki sıvı zararlılar

- Sis

- Hava içindeki gaz zararlılar

- Gaz

- Buhar


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Bazı zararlı maddelere ait MAK değerleri


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Çalışma Soruları (Çevre koşulları)

  • Çalışma yerlerinde çevre koşulları nelerdir ?

  • Sıcaklığın çalışan üzerine olumsuz etkileri nelerdir ?

  • Vücut ile çevresi arasıdaki ısıalışverişine şekilde olur?

  • Vücudun ısı dengesi nelere bağlıdır ?

  • Efektif sıcaklığı tanımlayın, bir örnek verin !

  • Gürültüyü tanımlayın, işitme zararı şiddeti nedir ?

  • Gürültü zararlarını azaltma ve önleme çereleri nelerdir ?

  • Mekanik titreşimi tanımlayın, Vibrasyon nedir ?

  • Mekanik titreşimin olumsuz etkileri nelerdir ?

  • İyi bir aydınlatmanın özellikleri nelerdir ?


Ergonom prof dr melik ah yildirim

İş Güvenliği


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Tanım:

  • İşyerlerinde işin yapılması sırasında meydana gelebilecek olan tehIikelerden, sağlığa zarar verebilecek etkenlerden korunmak ve iyi bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla yapılan çalışmalara

  • «İş Guvenliği» denir.

  • Çalışanın güvenliği

  • İşletme güvenligi

  • Üretim güvenligi


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Güvenliğin sağlanması


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kanuni düzenlemelere örnekler

- Çalışanların sigortalanması,

- İş kazaları,

- Çıraklık,

- 18 yaşından küçüklerin çalıştırılması,

- Annelerin korunması,

- Ayrlcalık gösteren işyerlerinde çalışanlar,

- Tehlikeli maddelerle çalışanlar,

- Çalışma süreleri,

- Hafta sonu ve tatil günlerde çalışanlar.

- Özürlü calışanlar.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • İş güvenliği hizmetleri

  • İş yeri hekimi

  • Sosyal güvenlik kurumu (SGK)

  • İşçi sağlığı ve iş güvenliği merkezi (İSGÜM)


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kazalar ve Meslek Hastalıkları


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Tanım

Birdenbire, dış bir etkiyle ve arzu edilmeden meydana gelen, bizzat insan ve/veya işletme araçlarına zarar veren, beklenmedik olaya kaza denir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Bir olayın kaza niteliği

- Ani olması,

- Arzu edilmeden meydana gelmesi,

- Maddi veya manevi bir kayba sebep olması.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • İşKazası ek özellikleri

  • - Yapılan iş ile ilgili olmalı,

  • - Çalışılan işyerinde meydana gelmeli,

  • Çalışana olay anında hemen veya sonra

  • bedensel veya ruhsal zarar vermeli.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Meslek Hastalığı

İş sisteminin insan üzerindeki olumsuz etkisinin

uzun süre sonraorganizmada meydana getirdiği

kalıcı zarara meslek hastalığı denir.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Meslek Hastalıkları  (Fiziksel Etkenler)-Toz ve diğer hava kirleticilerine bağlı hastalıklar

  • Kas iskelet sistemi hastalıkları:

  • - Duruş bozuklukları,

  • - Tekrarlayan hareketler,

  • - Belli kas, eklemlerin ve yumuşak dokuların

  • zorlanmaları,

  • - Vibrasyona maruz kalma.

  • Deri hastalıkları:

  • - Allerji, egzema, astım vs.

  • Kanla temas eden mesleki gruplar:

  • - Sağlık personeli

  • Çalışma ortamına bağlı hastalıklar:

  • - Sıcak, soğuk, zemin durumu, gürültü, ışık


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Ruhsal Hastalıklar

  • - Bankacılık, finans, mali sektörler

  • - Psikiyatristler, psikologlar

  • - Anestezistler, acil çalışanları, cerrahlar

  • - Depresyona eğilimi artıran meslekler

  • Mesleki memnuniyetsizlik;

  • - Düşük ücret,

  • - Ağır işler,

  • - Uzakta çalışma,

  • - Sevimsiz iş ortamı


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Kas İskelet Sistemi Hastalıkları

  • -Baş ağrıları

  • - Boyun ağrıları

  • - Omuz ağrıları

  • - Dirsek ağrıları

  • - El bilek kanalı sendromu

  • - El, kol vibrasyon sendromu


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kaza Sigortası


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Kaza sigortalarınınönemli görevleri

  • Kazalara karşı korunma talimatlanın ilgililerce

  • uygulanmasını kontrol eder,

  • Alet ve makinaların kazalara karşıgüvenliğini

  • kontrol eder,

  • - Kaza araştırmaları yapar,

  • - Kaza istatistiği tutar,

  • Kazalardan korunma ve ilkyardım kursları

  • düzenler,

  • - Diğer kaza sigortaları ile işbirliği yapar,

  • Kazaya uğrayanlaramaddi ve diğer yardımları

  • yapar.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kaza Sebepleri


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Teknik Hatalar

  • - Sistem ve araçların tehlikeli düzeni,

  • - Sistem ve iş aletlerinin tehlikeli durumu,

  • - İş elbiselerinin güvenli olmaması,

  • Güvenlik tedbirlerinin ve koruyucu donanımın

  • yetersiz oluşu.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Organizasyon Hataları

  • - İş talimatlarının açık olmaması,

  • İş planı, iş organizasyonu ve iş hazırlığının iyi

  • yapılmaması,

  • Çahlışma ve dinlenme zamanlarının iyi

  • ayarlanamaması,

  • - Ergonomik iş düzenlemeye dikkat edilmemesi,

  • - Yeni iş metodunun iyi oğretilmemesi,

  • - İş dağılımının iyi yapılmaması,

  • Kazalardan korunma talimatlarının uygulanmasının

  • sağlanamaması.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Hareket hataları ve şahsi yetersizlik

  • - Tehlike sırasında yanlış hareket (panik),

  • - Kazalardan korunma talimatına uymama,

  • - Koruyucu elbisenin giyilmemesi,

  • - Uygun olmayan iş aletlerinin kullanılması,

  • Tehlikenin anında giderilmesi için geç

  • kalınması,

  • - Çalışma arkadaşlarının hatalı hareketi,

  • - Alkollüçalışma.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

TesadüfiEtkenler

- Deprem,

- Fırtma,

- Yıldırım düşmesi,

- Su baskını vb.


Ergonom prof dr melik ah yildirim

Kazalardan Korunma


Ergonom prof dr melik ah yildirim

  • Çalışma Soruları (İş Güvenliği)

  • İş güvenliğini tanımlayın !

  • İş güvenliği ile ilgili kanuni düzenlemelere 5 örnek verin !

  • kaza nedir ? Örnek verin !

  • Meslek hastalığı nedir ? Örnek verin!

  • Kazalardan korunma tedbirlerini önem sırasına göre yazın !


Ergonom prof dr melik ah yildirim

ders

sıra sizde


  • Login