St denta rapp
Download
1 / 16

STÚDENTA RAPP... - PowerPoint PPT Presentation


  • 110 Views
  • Uploaded on

STÚDENTA RAPP. Þorgerður Guðmundsdóttir Stud med 15.apríl 2005. Methotrexate = MTX. Mest notaða antimetabolite lyfið við krabbameinum hjá börnum MTX er byggingarl hliðstæða fólic sýru. Verkunarmáti MTX. Samkeppnis hindri við DHFR  hamlar DNA, RNA og prótein myndun

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' STÚDENTA RAPP...' - redford


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
St denta rapp

STÚDENTA RAPP...

Þorgerður Guðmundsdóttir

Stud med

15.apríl 2005


Methotrexate mtx
Methotrexate = MTX

  • Mest notaða antimetabolite lyfið við krabbameinum hjá börnum

  • MTX er byggingarl hliðstæða fólic sýru


Verkunarm ti mtx
Verkunarmáti MTX

  • Samkeppnis hindri við DHFR  hamlar DNA, RNA og prótein myndun

  •  áhrif á actívar frumur í frumuskiptingu


Bendingar f b rn
Ábendingar f börn

  • ALL (acute lymphoblastic leukemia)

  • AML (acute myeloblastic leukemia)

  • Non-Hodgkin’s lymphoma

  • Osteosarcoma

  • Prophylaxa f meningeal leukemiu

  • JRA

  • ofl


Skammtar og lyfjagj f
Skammtar og lyfjagjöf

  • Krónísk po/im meðferð  vikulegir sk ~ 20mg/m2

  • iv meðferð, mjög breitt skammtabil, frá 10mg bolus – 33.000mg/m2 samfelld infusion á 24klst

  • Háskammtameðferð: Skammtar >100-300mg/m2 (samfelld inf), ber að fylgja eftir með “rescue” agent, leucovorin, til að koma í veg fyrir alvarl eitrun.

po, im, sc, it, iv


Skammtar og lyfjagj f frh
Skammtar og lyfjagjöf frh

  • Hleðslu og infusion skammtar þurfa að ná ákv stöðugum [MTX]p

  • Loading dose (mg/m2) = 15·[MTX]p (µM)

  • Infusion dose (mg/m2/klst) = 3 ·[MTX]p (µM)


Lyfhrif og lyfjahv rf
Lyfhrif og lyfjahvörf

  • Frásogshraði og magn (po) mjög breytil (5-95%)

  • Bioavailability (po MTX) ↓mikið ef m mat

  • Útskilnaður aðall um nýru

    • Mv líkamsyfirborð, er líka aldursháð

  • ↑VD hjá börnum

  • Fylgjast nákvæml m [MTX]p og gefa leucovorin ef clearance er seinkaður


  • Fr bendingar

    Alvarlega skert nýrnastarfsemi

    Þekkt ofnæmi f MTX

    Flokkur D – ekki öruggt á meðgöngu, pósitív merki um áhættu f fóstur

    Frábendingar


    S rstakar vi varanir
    Sérstakar viðvaranir

    • Tækifæris sýkingar v/ónæmisbælingar!

    • Eiturverkanir á meltingarfæri, lifur, lungu, taugakerfi, húð

    • Nýrnastarfsemi – fylgjast m, tryggja nægil hydration og gera þvag basískt

    • Háskammtameðf – gefa fólíninsýru (kalsíumfólínat, vökvagjöf og afsýring þvags + fylgjast m eiturverkunum og útskilnaði MTX)


    Milliverkanir
    Milliverkanir

    • Samtímis m öðrum cytostaticae – additive toxicity fylgjast m beinmergsbælingu og eiturverkunum á nýru, meltingarf og lungu.

    • Önnur lyf sem keppa um bindingu við albúmín

    • NSAIDs – alvarl og stundum banvæn aukning á eiturverkunum MTX

    • Lyf sem trufla útskilnað MTX um nýru

    • Forðist: Etanól, fólat supplement, mjólkurvörur og sólhatt (echinacea, v/ónæmisstimulerandi áhrifa?)


    Aukaverkanir
    Aukaverkanir

    • Algengast: munnbólga, leukopenia, ógleði og kviðverkir

    • Neurologískar complicationir

      • Alvarl höfuðv, hnakkastífleiki, ógleði/uppköst og hiti. Einnig demyelinerandi encephalopathy e mán/ár

  • Húð – erythema, alopecia, de-/hyperpigmentation húðar

  • Hyperuricemia, gölluð oogenesis/spermatogenesis, diabetes

  • GIT – ulcerative stomatitis, glossitis, gingivitis, ógl/uppk, niðurgangur, anorexia, perforation etc

  • Hematologic – Leukopenia, thrombocytopenia. Mergbæling!

  • Nýrnabilun

  • Hepatotoxicitet – cirrhosis, portal fibrosis

  • Lungnaskemmdir – interstitial pneumonitis

  • Secunder cancer!


  • Ofsk mmtun eitrun
    Ofskömmtun/eitrun

    • Fof beinbergsbæling og áhrif á munn-melt.slímhúð, < 5-14d

    • Sáramyndun í slímhúð í munni fyrsta merki um eitrun

    • Hægt að koma í veg f eitrun hjá flestum sj mþa gefa leucovorin rescue!

    • Nephrotoxicity – nýrnabilun við háskammta MTX gjöf er acut mál!

    • Neurotoxicity

    • MTX osteopathy – beinverkir, osteoporosis


    Rescue me fer m methotrexate
    Rescue meðferð m Methotrexate

    • MTX gefið í “banvænum skammti”

    • Rescue meðferð m Leucovorin

    • Í samræmi við ákv kúrfur þe útfrá [MTX]p

    • Vökvaforgjöf (iv + po  2x viðhald) og þvag gert basískara


    Resistance
    Resistance

    • Í ALL og osteosarcomum hefur sést:

      • Skert upptaka MTX

      • ↓ tjáning himnuflutningspróteins sem tekur MTX upp inn í fr


    Eftirk st ca me fer ar
    Eftirköst ca meðferðar?

    • Hvað með eftirköst ca meðferðar hjá þeim sem lifa af?

    • Neurologískar complicationir

    • Hepatotoxicitet (+cirrhosis)

    • Lungnaskemmdir

    • Ófrjósemi

    • Aseptic necrosis í beinum, osteoporosis

    • ofl



    ad