H cre ye genel bak cell
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 52

Hücre’ye Genel Bakış (CELL) PowerPoint PPT Presentation


  • 183 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Hücre’ye Genel Bakış (CELL). Hücre’nin önemi? Tüm canlılar hücre(lerden) oluşmuştur Tüm yaşamsal faliyetlerin gerçekleştiği en küçük yapı. organizmalar iki tip hücre grubundan, birinin özelliklerini taşır Prokaryotic Eukaryotic

Download Presentation

Hücre’ye Genel Bakış (CELL)

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


H cre ye genel bak cell

Hücre’ye Genel Bakış

(CELL)


H cre ye genel bak cell

Hücre’nin önemi?

  • Tüm canlılar hücre(lerden) oluşmuştur

  • Tüm yaşamsal faliyetlerin gerçekleştiği en küçük yapı


H cre ye genel bak cell

organizmalar iki tip hücre grubundan, birinin özelliklerini taşır

  • Prokaryotic

  • Eukaryotic

    • hücreler işlevlerini konpartmanlara ayıracak hücre içi zarlarına sahiptir


Prokaryotic eukaryotic h creler

Prokaryotic & Eukaryotic Hücreler

  • Tüm hücrelerin sahip olduğu ortak özellikler

    • plazma membranı tarafından çevrili

    • sitozol (cytosol) denen semifluid madde içerir

    • kromozom (genetik materyal)

    • ribosome

      Soru: sitoplazma, sitozol ve protoplazma farkı????

      Pro/Ökaryot temel fark nedir???


H cre ye genel bak cell

  • Prokaryotic cells

    • Nucleus yapısı yok

    • DNA nucleoid denen bölgede bulunur


H cre ye genel bak cell

Pili: attachment structures on

the surface of some prokaryotes

Nucleoid: region where the

cell’s DNA is located (not

enclosed by a membrane)

Ribosomes: organelles that

synthesize proteins

Plasma membrane: membrane

enclosing the cytoplasm

Cell wall: rigid structure outside

the plasma membrane

Capsule: jelly-like outer coating

of many prokaryotes

Bacterialchromosome

0.5 µm

Flagella: locomotion

organelles of

some bacteria

(a) A typical

rod-shaped bacterium

(b) A thin section through the

bacterium Bacillus coagulans

(TEM)

Figure 6.5 A, B


H cre ye genel bak cell

  • Eukaryotic cells

    • Gerçek nucleus yapısı, nukelus zarı ile çevrelenmiş

    • Organelleri oluşturan iç zar yapıları

    • Genelde prokaryotic hücrelerden daha büyük

    • Bitki ve hayvan hücreleri organelleri ???


H cre ye genel bak cell

Nuclear envelope

ENDOPLASMIC RETICULUM (ER)

NUCLEUS

Nucleolus

Rough ER

Smooth ER

Chromatin

Flagelium

Plasma membrane

Centrosome

CYTOSKELETON

Microfilaments

Intermediate filaments

Ribosomes

Microtubules

Microvilli

Golgi apparatus

Peroxisome

Sadece hayvan hücresinde

Lysosomes

Centrioles

Flagella (in some plant sperm)

Lysosome

Mitochondrion

  • Hayvan hücresi

Figure 6.8


H cre ye genel bak cell

Nuclear envelope

Rough

endoplasmic

reticulum

Nucleolus

NUCLEUS

Chromatin

Smooth

endoplasmic

reticulum

Centrosome

Ribosomes (small brwon dots)

Central vacuole

Tonoplast

Golgi apparatus

Microfilaments

Intermediate

filaments

Microtubules

Mitochondrion

Peroxisome

Plasma membrane

Chloroplast

Cell wall

Plasmodesmata

Wall of adjacent cell

  • Bitki Hücresi

CYTOSKELETON

Sadece bitki hücresi

Chloroplasts

Central vacuole and tonoplast

Cell wall

Plasmodesmata

Figure 6.8


H cre ye genel bak cell

Outside of cell

Hydrophilic

region

TEM of a plasma

membrane. The

plasma membrane,

here in a red blood

cell, appears as a

pair of dark bands

separated by a

light band.

(a)

Inside of cell

0.1 µm

Hydrophobic

region

Hydrophilic

region

Phospholipid

Proteins

(b) Structure of the plasma membrane

  • plasma membranı (hücre zarı)

    • Hücreyi çevreler

    • Seçici bariyer olarak görev yapar (besin ve atıkların kontrollü geçişleri)

Carbohydrate side chain

Figure 6.8 A, B


Nukleus bilgi merkezi

Nukleus: Bilgi merkezi

  • Nukleus

    Ökaryotichücrelerin genetik talimatları nukleus içerisinde yer alır ve ribozomlar tarafından uygulanır

  • Nukleus zarı

    • Nukleusu çevreler, içeriği sitoplazmadan ayırır


H cre ye genel bak cell

Nucleus

Nucleus

1 µm

Nucleolus

Chromatin

Nuclear envelope:

Inner membrane

Outer membrane

Nuclear pore

Pore

complex

Rough ER

Surface of nuclear envelope.

1 µm

Ribosome

0.25 µm

Close-up of nuclear

envelope

Nuclear lamina (TEM).

Pore complexes (TEM).

  • Nukleus

Nukleolus fonksiyon ??

Por Kompleksi ??

Figure 6.9


Ribosom lar protein fabrikalar

Ribosomes

Cytosol

Free ribosomes

Bound ribosomes

Large

subunit

Small

subunit

0.5 µm

TEM showing ER and ribosomes

Diagram of a ribosome

Ribosomlar: Protein fabrikaları

  • Ribosom

    • ribosomal RNA ve proteinden oluşmuş partiküller, protein sentezinden sorumlu

Endoplasmic Reticulum


H cre ye genel bak cell

  • Büyük, küçük altbirim (70S;prokaryot, 80S;ökaryot)

  • Nukleus zarı üstünde

  • ER üstünde (salgı, hücre zarı, organellere)

  • Sitozolde (sitozelde kullanılır)

  • Pankreas hücrelerinde çok fazla sayıda, belirgin nukleolus


H cre ye genel bak cell

İç zar sistemi protein trafiğini düzenler ve hücre içindeki metabolik işlevleri yerine getirir

İç zar (endomembrane)sistemi farklı yapılar içerir

  • Nukeus membranı

  • ER

  • Golgi

  • Lizozom

  • Koful

Taşıma

Salgı

Depolama

Metabolizma

Zarasız hale getirme


Endoplasmi k reti k ulum bios entetik fabrika

Endoplasmik Retikulum: Biosentetik Fabrika

  • Endoplasmik retikulum (ER)

    • Çoğu ökaryotik hücrede toplam zarların yarısından fazlasını oluşturur

    • ER zarı, ER iç yapısını sitozolden ayırır

    • ER nukleus zarının devamıdır

    • İki farklı ER bölgesi

      • Düz (ribozomsuz)

      • Tanecikli (ribozomlu)


H cre ye genel bak cell

Smooth ER

Nuclear

envelope

Rough ER

ER lumen

Cisternae

Ribosomes

Transitional ER

Transport vesicle

200 µm

Smooth ER

Rough ER

Figure 6.11


D z er fonksiyonlar

Düz ER fonksiyonları

  • Düz (granülsüz) ER

    • Lipid sentezi (testis ve yumurtalıkta bulunan hücrelerde düz ER fazla)

    • Karbohidrat metabolizması

    • Kalsiyum depo

    • İlaç yada zehirlerin detoksifikasyonu (karaciğer hücreleri)


Tanecikli er fonksiyonlar

Tanecikli ER fonksiyonları

  • Tanecikli (granüllü) ER

    • Tutunmuş ribozomlar

    • Protein ve membran üretir, bu maddeler küçük veziküller halinde transport edilir

    • Üretilen protein ER lümenine geçer, KH eklenir (glikoprotein) ve taşıma vezikülleri ile Golgiye taşınır


Golgi ayg t g nderme ve teslim alma merkezi

Golgi Aygıtı: Gönderme ve Teslim Alma Merkezi

  • Golgi Aygıtı

    • Tanecikli ER den çıkan transport veziküllerinin çoğu Golgi’ye gelir

    • Yassılaşmış ve üstüste yığılmış zarsı keseciklerden (sisterne) den oluşur

      • Fonksiyonları

        • ER ürünlerini modifiye eder

        • Bazi Makromolekül üretimi


H cre ye genel bak cell

cis face

(“receiving” side of

Golgi apparatus)

5

3

4

6

2

1

Vesicles coalesce to

form new cis Golgi cisternae

Vesicles move

from ER to Golgi

0.1 0 µm

Vesicles also

transport certain

proteins back to ER

Cisternae

Cisternal

maturation:

Golgi cisternae

move in a cis-

to-trans

direction

Vesicles form and

leave Golgi, carrying

specific proteins to

other locations or to

the plasma mem-

brane for secretion

trans face

(“shipping” side of

Golgi apparatus)

Vesicles transport specific

proteins backward to newer

Golgi cisternae

  • Golgi aygıtı fonksiyonları

Golgi

apparatus

Figure 6.12

TEM of Golgi apparatus


L iz o z om lar sindirim kompartmanlar

Lizozomlar: Sindirim Kompartmanları

  • Lizozom

    • Sadece hayvan hücrelerinde

    • Hidrolitik enzimleri içeren (makromolekül sindirimi) zarla çevrili kese

    • Hidrolitik enzim ve Lizozom zarı ER’de üretilir, Golgiye geçer ve buradan tomurcuklanır

    • Her türlü makromolekülü sindirir

    • Enzimleri asidik ortamda aktif

    • Lizozom parçalanırsa aktivite az, çünki sitozol pH nötraldir


H cre ye genel bak cell

1 µm

Nucleus

Lysosome

Hydrolytic

enzymes digest

food particles

Food vacuole fuses with lysosome

Lysosome contains

active hydrolytic

enzymes

Digestive

enzymes

Lysosome

Plasma membrane

Digestion

Food vacuole

(a) Phagocytosis: lysosome digesting food

  • Lizozomlar hücreiçi sindirimi yapar

    • Fagositoz

      Besin kofulu, Bakteri

Figure 6.13 A


H cre ye genel bak cell

Lysosome containing

two damaged organelles

1 µ m

Mitochondrion

fragment

Peroxisome

fragment

Lysosome fuses with

vesicle containing

damaged organelle

Hydrolytic enzymes

digest organelle

components

Lysosome

Digestion

Vesicle containing

damaged mitochondrion

(b) Autophagy: lysosome breaking down damaged organelle

  • Otofaji

Figure 6.13 B


Koful va kuol e itli bak m b l mleri

Koful (Vakuol): Çeşitli Bakım Bölümleri

  • ER ve golgiden kaynaklanan büyük kesecikler

  • Lizozom görevi (hidrolitik enzim)

  • Depo, pigment maddeleri

  • Boyut, sayı ve fonksiyonları farklıdır

    • Besin kofulları

      • Fagositozla oluşur

    • Kontraktil koful

      • Protistalarda hücre içinde bulunan fazla suyu dışarı pompalar


H cre ye genel bak cell

Central vacuole

Cytosol

Tonoplast

Nucleus

Central

vacuole

Cell wall

Chloroplast

5 µm

  • Merkezi vakuol

    • Bitki hücrelerinde bulunur

    • Su ve organik maddeleri depolar

    • İyon içerir, hücrenin büyümesini sağlar

Figure 6.14


H cre ye genel bak cell

1

Nuclear envelope is

connected to rough ER, which is also continuous

with smooth ER

Nucleus

Rough ER

2

Membranes and proteins

produced by the ER flow in

the form of transport vesicles

to the Golgi

Smooth ER

cis Golgi

Nuclear envelop

3

Golgi pinches off transport

Vesicles and other vesicles that give rise to lysosomes and

Vacuoles

Plasma

membrane

trans Golgi

4

5

6

Lysosome available

for fusion with another

vesicle for digestion

Transport vesicle carries

proteins to plasma membrane for secretion

Plasma membrane expands

by fusion of vesicles; proteins

are secreted from cell

  • Endomembran sistemdeki organellerin ilişkisi

Figure 6.15


H cre ye genel bak cell

Mitokondri ve kloroplastlar enerjiyi bir formdan diğerine dönüştürür

  • Mitokondri

    • Hücresel solunumun yapıldığı yer

  • Kloroplast

    • sadece bitkilerde bulunur, fotosentezden sorumludur

    • Endosimbiyotik teori???


Mito k ondri kimyasal enerji d n m

Mitokondri: Kimyasal Enerji Dönüşümü

  • Mitokondri

    • Hemen hemen tüm ökaryotik hücrede bulunurlar

    • İki zarla çevrelenmiştir

      • Dış zar, düz

      • İç zar, kıvrımlı (krista)


H cre ye genel bak cell

Mitochondrion

Intermembrane space

Outer

membrane

Free

ribosomes

in the

mitochondrial

matrix

Inner

membrane

Cristae

Matrix

Mitochondrial

DNA

100 µm

Figure 6.16


K loroplast i k enerjinin yakalanmas

Kloroplast: Işık Enerjinin Yakalanması

  • Kloroplast

    • Bitkilere özel, plastit olarak bilinen organellerin önemli bir üyesidir

    • Klorofil içerir

    • Bitki ve alglerde yaprak ve diğer yeşil organlarda bulunur

    • İkili zar yapısıyla sitozolden ayrılmıştır

    • Tilakoid; yassı zar sistemi (granum)

    • Stroma; zar harici sıvı kısım


H cre ye genel bak cell

Chloroplast

Ribosomes

Stroma

Chloroplast

DNA

Inner and outer

membranes

Granum

1 µm

Thylakoid

Figure 6.17


Pero k s izom o ksidasyon

Chloroplast

Peroxisome

Mitochondrion

1 µm

Peroksizom: Oksidasyon

  • Peroksizomlar

    • Tek zarla çevrili

    • hidrojen peroksid (toksik) üretirler ve bunu suya çevirirler

    • Yağ asitlerini parçalar ve bunlar hücre solunumunda kullanılır

    • Karaciğerde alkol ilaç detoksifikasyonunda etkili

Figure 6.18


H cre ye genel bak cell

Hücre iskeleti (cytoskeleton), hücre içindeki yapıları ve aktiviteleri oraganize eden ipliksi ağlardan oluşur

  • Ağsı fiber (lif), Hücre haraketi, Mekanik destek

    • Mikrotübüller,

    • Mikrofilamantler

    • İntermediyer filamentler

Hücre iskeleti elemanları


H cre ye genel bak cell

Microtubule

Microfilaments

0.25 µm

Figure 6.19


H cre ye genel bak cell

Table 6.1


Mi k rot b ller

Mikrotübüller

  • Mikrotübüller

    • Hücre şekli

    • Organel hareketi

    • Hücre bölünmesinde kromozomların ayrılması

    • Hücre hareketi (sil, kamçı)


S entro zom ve s entriol

Sentrozom ve Sentriol

  • Sentrozom

    • «Mikrotübül organize edici merkez» olarak düşünülür

    • Bir çift sentriol içerir

    • Sentriol, üçlü mikrotübüller dokuz set halindeki halkasal yapı

    • Bölünmeden önce sentriyoller replike olur


H cre ye genel bak cell

Centrosome

Microtubule

Centrioles

0.25 µm

Longitudinal section

of one centriole

Cross section

of the other centriole

Microtubules

Figure 6.22


Siller ve kam lar

Direction of swimming

(a) Motion of flagella. A flagellum

usually undulates, its snakelike

motion driving a cell in the same

direction as the axis of the

flagellum. Propulsion of a human

sperm cell is an example of

flagellatelocomotion (LM).

(b) Motion of cilia. Cilia have a back-

and-forth motion that moves the

cell in a direction perpendicular

to the axis of the cilium. A dense

nap of cilia, beating at a rate of

about 40 to 60 strokes a second,

covers this Colpidium, a

freshwater protozoan (SEM).

1 µm

Siller ve Kamçılar

  • Siller ve Kamçılar

    • Mikrotübüller özgül şekilde dizilerek sil ve kamçıların hareketini sağlar


H cre ye genel bak cell

Outer microtubule

doublet

Plasma

membrane

0.1 µm

Dynein arms

Central

microtubule

Outer doublets

cross-linking

proteins inside

Microtubules

Radial

spoke

Plasma

membrane

Basal body

(b)

0.5 µm

0.1 µm

(a)

Triplet

(c)

Figure 6.24 A-C

Cross section of basal body

Sil enine kesiti

Sil boyuna kesiti

Bazal cisim enine kesiti


Mi k rofilament ler a k tin filament leri

Mikrofilamentler (Aktin Filamentleri)

  • Mikrofilament

    • Aktin protein’inden oluşmuştur

    • Plazma zarının hemen altında ağsı yapı

    • Mikrovillusların merkezinde bulunur

    • Kas hücrelerinin kasılması, ameboid hareket, bitki hücresinde sitoplazma akımı için gerekli


H cre ye genel bak cell

Microvillus

Plasma membrane

Microfilaments (actin

filaments)

Intermediate filaments

0.25 µm

Figure 6.26


H cre ye genel bak cell

Muscle cell

Actin filament

Myosin filament

Myosin arm

(a)

Figure 6.27 A

Myosin motors in muscle cell contraction.

  • Kas hücresi kasılması


H cre ye genel bak cell

Cortex (outer cytoplasm):

gel with actin network

Inner cytoplasm: sol

with actin subunits

Extending

pseudopodium

(b) Amoeboid movement

  • Ameboid hareket

    • Aktin ve miyozin filamentlerinin kasılması

Figure 6.27 B


H cre ye genel bak cell

Nonmoving

cytoplasm (gel)

Chloroplast

Streaming

cytoplasm

(sol)

Parallel actin

filaments

Cell wall

(b) Cytoplasmic streaming in plant cells

  • Sitoplazmik akım

Figure 6.27 C


Intermed iyer filament ler

Intermediyer Filamentler

  • Intermediate filaments

    • Hücre şeklini destekler ve korur

    • Nukleus ve diğer organellerin yerini sabitler

    • Uzun ömürlü

    • Nuclear lamina


Bitkilerde h cre duvar

Central

vacuole

of cell

Plasma

membrane

Secondary

cell wall

Primary

cell wall

Central

vacuole

of cell

Middle

lamella

1 µm

Central vacuole

Cytosol

Plasma membrane

Plant cell walls

Plasmodesmata

Figure 6.28

Bitkilerde hücre duvarı

  • H. duvarı

    • Bitki hücresini, hayvan hücrelerinden ayıran hücre dışı yapıdır

    • Selüloz, diğer polisakkaritler ve proteinlerden oluşur


Plasmodesmata bitki

Cell walls

Interior

of cell

Interior

of cell

0.5 µm

Plasmodesmata

Plasma membranes

Figure 6.31

Plasmodesmata (Bitki)

  • Plasmodesmata

    • Hücre duvarları arasındaki kanallar


S k ba lant desmozom t pl ba lant lar

Sıkı bağlantı, desmozom, tüplü bağlantılar

  • Hayvan hücrelerinde üç farklı hücre bağlantısı bulunur

    • Sıkı bağlantı

    • Desmozomlar

    • Tüp bağlantılar


H cre ye genel bak cell

TIGHT JUNCTIONS

At tight junctions, the membranes of

neighboring cells are very tightly pressed

against each other, bound together by

specific proteins (purple). Forming continu-

ous seals around the cells, tight junctions

prevent leakage of extracellular fluid across

A layer of epithelial cells.

Tight junction

Tight junctions prevent

fluid from moving

across a layer of cells

0.5 µm

DESMOSOMES

Desmosomes (also called anchoring

junctions) function like rivets, fastening cells

Together into strong sheets. Intermediate

Filaments made of sturdy keratin proteins

Anchor desmosomes in the cytoplasm.

Tight junctions

Intermediate

filaments

Desmosome

Gap

junctions

1 µm

GAP JUNCTIONS

Gap junctions (also called communicating

junctions) provide cytoplasmic channels from

one cell to an adjacent cell. Gap junctions

consist of special membrane proteins that

surround a pore through which ions, sugars,

amino acids, and other small molecules may

pass. Gap junctions are necessary for commu-

nication between cells in many types of tissues,

including heart muscle and animal embryos.

Extracellular

matrix

Space

between

cells

Gap junction

Plasma membranes

of adjacent cells

Figure 6.31

0.1 µm


  • Login