pierwsza pomoc przedlekarska
Download
Skip this Video
Download Presentation
Pierwsza pomoc przedlekarska

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 101

Pierwsza pomoc przedlekarska - PowerPoint PPT Presentation


  • 163 Views
  • Uploaded on

Pierwsza pomoc przedlekarska. Podstawowe definicje. Czynności życiowe – to czynności organizmu decydujące o jego przeżyciu. Zaliczamy do nich: Czynność oddechowa – pobieranie tlenu z powietrza atmosferycznego i wydalanie dwutlenku węgla,

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Pierwsza pomoc przedlekarska' - octavius-burgess


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
podstawowe definicje
Podstawowe definicje
  • Czynności życiowe – to czynności organizmu decydujące o jego przeżyciu. Zaliczamy do nich:
    • Czynność oddechowa – pobieranie tlenu z powietrza atmosferycznego i wydalanie dwutlenku węgla,
    • Czynność serca i krążenia krwi – transport tlenu i substancji odżywczych do poszczególnych komórek oraz wydalanie resztek przemiany materii,
    • Regulacja składu płynów ustrojowych (wody i zawartych w niej elektrolitów) – zachowanie homeostazy.
definicja nag ego przypadku ahnefelda
Definicja nagłego przypadku (Ahnefelda)
  • Doraźnej pomocy wymaga pacjent, u którego w wyniku urazu (zranienia) lub groźnego dla życia ostrego zachorowania dochodzi do zaburzenia ważnych życiowo czynności, to jest oddychania, akcji serca i krążenia. To samo dotyczy sytuacji, gdy stan pacjenta budzi obawę wystąpienia wspomnianych zaburzeń lub obserwujemy ich początek
nag y przypadek
Nagły przypadek
  • Nagłe przypadki są wynikiem:
    • Ciężkich uszkodzeń ciała występujących na skutek wszelkiego rodzaju nieszczęśliwych wypadków,
    • Groźnych dla życia ostro występujących schorzeń,
    • Zatruć.
nag a sytuacja
Nagła sytuacja
  • to ostry stan chorobowy, któremu towarzyszą ciężkie zaburzenia czynności ustrojowych nie stanowiące jednak zagrożenia czynności życiowych.
  • Odróżnienie nagłego przypadku od nagłej sytuacji jest trudne nawet dla osób doświadczonych.
a cuch ratunkowy
Łańcuch ratunkowy
  • Zgodnie z wzorem opracowanym przez Czerwony Krzyż przebieg udzielania pomocy w nagłych przypadkach lub sytuacjach można przedstawić w postaci łańcucha.

czynności

doraźne

wezwanie

pomocy

pierwsza

pomoc

pomoc lekarska

transport

na czynno ci dora ne ratuj ce ycie
Na czynności doraźne ratujące życie
  • Ewakuacja ofiary z miejsca zagrożenia,
  • Resuscytacja, reanimacja,
  • Opanowanie groźnego krwawienia,
  • Ułożenie na boku,
  • Walka ze wstrząsem,
  • Zabezpieczenie miejsca wypadku.
ewakuacja ofiary
Ewakuacja ofiary
  • W wypadku komunikacyjnym natychmiast zabezpieczyć miejsce zdarzenia trójkątem ostrzegawczym (bez takiego ostrzeżenia zagrożenie może się rozszerzać).
  • W wypadku innego rodzaju usunąć przeszkody utrudniające lub uniemożliwiające czynności ratownicze.
ewakuacja ofiary1
Ewakuacja ofiary
  • Jeśli to możliwe, poszkodowanego należy jak najdelikatniej wydobyć, by ułatwić dalsze czynności ratownicze.
  • Służy temu np. chwyt Rautka
wezwanie pomocy
Wezwanie pomocy
  • już w trakcie czynności doraźnych należy wezwać pomoc. Pamiętać należy, iż wzywanie pomocy nie może przerywać czynności ratowniczych. Dlatego też konieczna jest współpraca innych osób.
  • W sytuacji, w której brak jest chętnych do pomocy należy powierzyć to zadanie konkretnej osobie, błędem jest zdanie: „niech ktoś wezwie karetkę” – w takiej sytuacji najczęściej nikt z gapiów nie poczuje się zobligowany do wezwania pomocy.
wezwanie pomocy1
Wezwanie pomocy
  • Wezwanie musi zawierać następujące informacje:
    • Gdzie się to stało?
    • Co się wydarzyło?
    • Ile jest ofiar?
    • Jakie są uszkodzenia ciała?
    • Kto wzywa pomocy?
  • W sytuacjach, w których z powodu lokalizacji karetka może mieć problemy z odnalezieniem miejsca zdarzenia, ważne jest, by ktoś czekał na pogotowie w miejscu, do którego łatwo trafić.
pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc
  • w oczekiwaniu na przybycie karetki należy kontynuować czynności ratujące życie, ale również czas ten można wykorzystać na zabiegi zmniejszające ból, minimalizujące ryzyko dalszych uszkodzeń ciała czy późniejszych powikłań – unieruchamianie złamań, boczne ułożenie pacjenta, nałożenie opatrunków na rany, okrycie rannego itp.
transport
Transport
  • jedynymi środkami komunikacji, nadającymi się do transportu chorych w stanach zagrożenia życia, jak również ciężko rannych, są karetki pogotowia ratunkowego. Należy unikać transportowania poszkodowanych innymi środkami transportu, nawet jeśli wiązałoby się to z wydłużeniem czasu dotarcia do szpitala.
obowi zek udzielania pomocy
Obowiązek udzielania pomocy
  • prawny obowiązek udzielenia pomocy jest określony artykułem 162 Kodeksu Karnego (Ustawa z dnia 6.07.1997)
    • § 1.       Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu – podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
obowi zek udzielania pomocy1
Obowiązek udzielania pomocy
  • § 2.       Nie podlega karze, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu, albo w warunkach, w których jest możliwa natychmiastowa pomoc ze strony instytucji lub osoby bardziej do tego powołanej.
reanimacja o ywianie resuscytacja
Reanimacja, ożywianie, resuscytacja
  • zabiegi mające na celu przywrócenie do życia osób znajdujących się w stanie śmierci klinicznej.
reanimacja a resuscytacja
Reanimacja a resuscytacja
  • Jeżeli w wyniku czynności ratowniczych oprócz przywrócenia krążenia, oddychania i czynności układu nerwowego, choremu wraca świadomość, to jest to stan reanimacji.
  • Jeżeli uzyskamy tylko przywrócenie podstawowych funkcji życiowych bez powrotu świadomości, to jest to stan resuscytacji. Występuje on wtedy, gdy czynności ratownicze zostały podjęte po upływie dłuższego okresu czasu od momentu zaniknięcia objawów życia.
alfabet reanimacji
Alfabet reanimacji
  • A – airway – czyli udrożnienie dróg oddechowych
  • B – breath – oddech (wspomaganie oddechu)
  • C – circulation – krążenie (masaż serca)
  • D – drugs – leki
  • E –electrostimulation – stymulacja elektryczna
gdzie szukamy t tna
Gdzie szukamy tętna?
  • Tętnice szyjne wewnętrzne (2-3 cm bocznie od chrząstki tarczowatej)
  • Tętnice promieniowe (wewnętrzne powierz-chnie nadgarstków po stronie kciuka)
  • Tętnice udowe (1/3 wewnętrzna pachwin)
  • Tętnice pachowe (u małych dzieci)??
sposoby kontroli oddechu
Sposoby kontroli oddechu
  • Wzrokowe (obserwacja ruchów klatki piersiowej)
  • Słuchowe (nasłuchiwanie szmerów oddechowych)
  • Palpacyjne (wyczuwanie ruchów oddechowych)
cechy osoby nieprzytomnej
Cechy osoby nieprzytomnej
  • Brak reakcji na bodźce słowne
  • Brak reakcji na bodźce bólowe
  • Z reguły ciało wiotkie
objawy nag ego zatrzymania kr enia
Objawy nagłego zatrzymania krążenia
  • Pewne
    • Brak tętna na dużych tętnicach
    • Brak oddechu
    • Osoba nieprzytomna
  • Dodatkowe
    • Sinica powłok
    • Szerokie, sztywne źrenice
post powanie resuscytacyjne wg safara
Postępowanie resuscytacyjne (wg Safara)
  • I okres – natychmiast podejmowane podstawowe czynności resuscytacyjne
  • II okres – rozszerzone czynności resuscytacyjne (z wykorzystaniem środków pomocniczych – intubacja, leki, defibrylacja)
  • III okres – intensywne leczenie po resuscytacji

Pierwsza pomoc przedlekarska

Kwalifikowana opieka medyczna

objawy zatrzymania kr enia
Objawy zatrzymania krążenia
  • brak tętna - badamy na tętnicach szyjnych wspólnych lub promieniowych;
  • brak oddychania - zatrzymanie krążenia może nastąpić równocześnie z zatrzymaniem wentylacji lub wkrótce potem; nie występuje zjawisko odwrotne - zatrzymanie krążenia nie poprzedza nigdy zatrzymania oddychania;
  • brak odruchów (rozszerzenie i sztywność źrenic) - rozszerzenie źrenic następuje 1- 1,5 min po ustaniu krążenia mózgowego;
objawy zatrzymania k r enia
Objawy zatrzymania krążenia
  • wiotkość pacjenta - zatrzymanie krążenia powoduje przerwanie ukrwienia ośrodkowego układu nerwowego, a to z kolei jest przyczyną zniesienia napięcia wszyst-kich mięśni prążkowanych; całkowicie zwiotczenie (w tym także mięśni żuchwy - co jest szczególnie ważne dla podjęcia sztucznej wentylacji) jest nieodłączną cechą zatrzymania krążenia; utrzymanie napięcia mięśni dowodzi istniejącej czynności serca;
  • bladość lub sinica - bladość powłok miewa charakter odruchowy i nie może służyć za podstawę do wniosko-wania o stanie krążenia; sinica jest wyrazem obecności w tkankach krwi o niedostatecznym wysyceniu tlenem.
podj cie pr by resuscytacji jest celowe gdy
Podjęcie próby resuscytacji jest celowe, gdy:
  • zatrzymanie serca nastąpiło nagle na skutek gwałtownych bodźców uszkadzających, jak np.:
    • rażenie prądem,
    • zatkanie dróg oddechowych,
    • zawał mięśnia sercowego
  • zatrzymanie serca jest skutkiem gwałtownych zaburzeń ustrojowych, dających się odwrócić lub usunąć, jak np.:
    • bardzo obfity krwotok,
    • nadmierne podrażnienie układu przywspółczulnego
z regu y skazane na niepowodzenie s sytuacje gdy
Z reguły skazane na niepowodzenie są sytuacje, gdy:
  • zatrzymanie serca jest wynikiem od dawna toczącego się w ustroju procesu chorobowego, np.:
    • niewydolności krążenia,
    • zapalenia płuc,
    • ciężkiej miażdżycy,
    • choroby nowotworowej.
  • nie istnieje szansa wyrównania zaburzeń, które doprowadziły do zatrzymania serca, np.:
    • nieopanowane krwawienie z wielkiego naczynia (przerwanie aorty, pęknięcie serca)
  • nie podejmuje się jednocześnie wentylacji płuc.
ocena stanu poszkodowanego i pierwsza pomoc
Ocena stanu poszkodowanego i pierwsza pomoc

tak

Poszkodowany przytomny

Obserwacja

nie

tak

Poszkodowany oddycha

Pozycja boczna bezpieczna

nie

tak

Czy zachowane krążenie

Udrożnienie dróg oddecho-wych, sztuczny oddech

nie

Masaż serca, sztuczny oddech

udro nienie dr g oddechowych
Udrożnienie dróg oddechowych
  • Aby nasze czynności były efektywne powinniśmy zapobiec niedrożności górnych dróg oddechowych do której najczęściej dochodzi w wyniku zapadania się języka blokującego wejście do krtani. Aby to zrobić należy:
    • skontrolować jamę ustną usuwając z niej resztki pokarmu, protezy zębowe czy też muł ofiarom utonięć
    • położyć chorego na wznak a następnie trzymając jedną dłoń na czole ofiary odchylić głowę do tyłu oraz jednocześnie dwoma palcami drugiej ręki unieść podbródek do góry
udro nienie dr g oddechowych1
Udrożnienie dróg oddechowych
    • przesunąć żuchwę ku przodowi tak, aby zęby dolne znalazły się przed górnymi
  • Jeśli podejrzewamy uszkodzenie kręgosłupa szyjnego nie powinniśmy odginać głowy do tyłu. Możemy jednak przesunąć żuchwę do przodu oraz powinniśmy unieruchomić kręgosłup
sztuczne oddychanie
Sztuczne oddychanie
  • to zabieg stosowany w celu przywrócenia czynności oddechowej. Warunkiem powodzenia zabiegu jest:
    • natychmiastowe rozpoczęcie zabiegu,
    • utrzymanie drożności dróg oddechowych,
    • stosowanie do momentu rozpoczęcia samoistnego oddychania.
sztuczne oddychanie1
Sztuczne oddychanie
  • Bezprzyrządowe
    • metoda usta-usta (usta-usta nos)
  • Przyrządowe
    • Bez sztucznej drogi oddechowej
      • maseczka twarzowa, worek samorozprężalny
    • Ze sztuczną drogą oddechową
      • rurka intubacyjna
      • rurka tracheostomijna
      • (maseczka krtaniowa- u dzieci większych)
      • worek samorozprężalny lub respirator
sztuczne oddychanie2
Sztuczne oddychanie
  • Kolejność czynności przy metodzie „usta-usta":
    • ratowanego układa się na wznak z barkami uniesionymi około 10 cm nad poziom podłoża przez podłożenie wałka lub zwiniętego koca w celu odchylenia głowy do tyłu;
    • ratownik oczyszcza jamę ustną ratowanego (muł rzeczny w przypadku utonięć, ziemia, wydzielina, ciała obce itp.) za pomocą palca lub gazy i podciąga do góry żuchwę;
sztuczne oddychanie3
Sztuczne oddychanie
  • odciągając żuchwę jedną ręką i odginając głowę ratowanego ku tyłowi, drugą ręką położoną na czole (kciuk i palec wskazujący tej ręki zaciskają nozdrza) ratownik wdmuchuje powietrze do ust ratowanego bezpośrednio albo przez cienki płat gazy i czeka chwilę, aby umożliwić ratowanemu samoistny wydech;
sztuczne oddychanie4
Sztuczne oddychanie
  • cykl ten powtarza się możliwie szybko przez pierwszych 10 wdechów, a następnie zwalnia się oddychanie do 12-14 oddechów na minutę; wdmuchując powietrze do ust ratowanego, należy kątem oka obserwować jego nadbrzusze i klatkę piersiową; dowodem skutecznej wentylacji jest ich rytmiczne unoszenie się oraz słyszalny szmer wydechu następujący po każdym wdechu.
sztuczne oddychanie dzieci
Sztuczne oddychanie - dzieci
  • Częstość oddechów:
    • noworodek, niemowlę:

40/min (1 wdech na 3 uciski mostka)

    • dziecko większe:

20-30/min

sztuczne oddychanie dzieci1
Sztuczne oddychanie - dzieci
  • Głębokość wdechów:
    • wg oceny ruchomości klatki piersiowej
    • zazwyczaj ciśnienie ok. 20-30 cm H2O
    • noworodkowy worek Ambu:

1 palec  5 cm H2O

  • Czas trwania wdechu:
    • ok. 0,5 sek.
oddech zast pczy warunki powodzenia
Oddech zastępczy – warunki powodzenia
  • Natychmiastowe rozpoczęcie zabiegu
  • Utrzymanie drożności dróg oddechowych
  • Stosowanie do momentu rozpoczęcia samoistnego oddychania
masa serca
Masaż serca
  • to zabieg mający na celu przywrócenie akcji serca.
  • Ratowanego umieszcza się na twardym podłożu, możliwie nisko (najlepiej na podłodze).
  • Istotą zabiegu jest rytmiczne masowanie klatki piersiowej między mostkiem a kręgosłupem
  • Oraz jednoczesne prowadzenie wentylacji płuc (resuscytacja krążeniowo-oddechowa – RKO)
masa serca1
Masaż serca
  • Rytmiczne uciski dolnej części mostka w kierunku kręgosłupa – daje ok. 10-40% normalnego rzutu serca
  • Ilość ta zapobiega przez 1-2 h śmierci mózgu, ale nie wystarcza, by przywrócić świadomość
masa serca2
Masaż serca
  • Klęcząc lub stojąc obok ofiary, ratownik rytmicznie i dość silnie uciska w 1/3 mostka,
masa serca3
Masaż serca
  • w rytmie 60-70 (100) razy na minutę.
  • Według wytycznych Europej-skiej Rady Resuscytacji z 2000 roku nie ma już po-działu na 1 i 2 ratowników.
  • Według wytycznych Europej-skiej Rady Resuscytacji z 2005 roku : 30 uciśnięć mostka na 2 wdechy, rozpoczyna się od uciśnięć klatki piersiowej.
warunki skutecznego masa u serca
Warunki skutecznego masażu serca
  • Twarde podłoże
  • Właściwy punkt przyłożenia rąk:
    • 1/3 dolna mostka (2 palce powyżej końca mostka)
  • Do klatki piersiowej przylegają tylko nadgarstki!!!
  • Właściwa częstość uciśnięć (80-100/min)
  • Głębokość ucisku 3-5 cm
  • Wyprostowane ramiona
  • Twarde podłoże
  • Właściwy punkt przyłożenia rąk:
    • 1/3 dolna mostka (2 palce powyżej końca mostka)
  • Do klatki piersiowej przylegają tylko nadgarstki!!!
  • Właściwa częstość uciśnięć (80-100/min)
  • Głębokość ucisku 3-5 cm
  • Wyprostowane ramiona
  • Twarde podłoże
  • Właściwy punkt przyłożenia rąk:
    • 1/3 dolna mostka (2 palce powyżej końca mostka)
  • Do klatki piersiowej przylegają tylko nadgarstki!!!
  • Właściwa częstość uciśnięć (80-100/min)
  • Głębokość ucisku 3-5 cm
  • Wyprostowane ramiona
masa serca noworodki
Masaż serca – noworodki
  • Miejsce ucisku
    • w połowie mostka
  • Technika masażu
    • noworodek, małe niemowlę
      • dwoma palcami jednej ręki
      • kciukami
masa serca noworodki3
Masaż serca - noworodki
  • Częstość ucisków:
    • noworodek, niemowlę: 120/min
    • dziecko większe: 100/min.
  • Siła ucisku:
    • ugięcie klatki piersiowej ok. 2-3 cm
    • fala tętna na tętnicach udowych
masa serca dzieci
Masaż serca – dzieci
  • Mostek uciska się kłębem prawego nadgarstka, podtrzymując plecy dziecka lewą dłonią.
  • Częstotliwość ucisków: ok. 100/min.
  • Co 5 ucisków 1 wdech.
objawy skutecznej reanimacji
Objawy skutecznej reanimacji
  • Obecność ruchów klatki piersiowej podczas wentylacji
  • Obecność tętna na dużych naczyniach przy każdym uciśnięciu mostka
  • Zaróżowienie skóry pacjenta
  • Zwężenie się źrenic
  • Pojawianie się poronnych oddechów pacjenta
  • Powrót świadomości u niektórych
reanimacja du e szanse powodzenia
Reanimacja – duże szanse powodzenia
  • Gdy NZK jest efektem gwałtownych, odwracalnych procesów, jak: gwałtowny krwotok, niedrożność dróg oddechowych, zawał mięśnia sercowego, wstrząs, porażenie prądem, niektóre zatrucia, zaburzenia metaboliczne, tamponada osierdzia, odma opłucnowa
reanimacja nik e szanse powodzenia
Reanimacja – nikłe szanse powodzenia
  • NZK jest wynikiem długotrwałego procesu chorobowego, jak: przewlekła niewydolność krążenia, nerek, oddechowa, rozsiany pro-ces nowotworowy, uogólniona miażdżyca
  • Nie istnieje możliwość usunięcia przyczyny NZK – gwałtowny krwotok wewnętrzny, niektóre zatrucia, wstrząs septyczny
przerwanie post powania resuscytacyjnego
Przerwanie postępowania resuscytacyjnego
  • Zawsze jest decyzją lekarza
  • Następuje w chwili stwierdzenia nieodwracalnych cech śmierci
  • Następuje w chwili powrotu hemodynamicznie skutecznej pracy serca i stabilizacji stanu pacjenta
b dy podczas resuscytacji
Błędy podczas resuscytacji
  • Zbyt długa przerwa w czynnościach reanimacyjnych (nie powinna trwać powyżej 5s, wyjątek – intubacja, <15s)
  • Uciskanie górnej części mostka
  • Uciskanie okolicy serca (na lewo od mostka)
  • Odrywanie dłoni od klatki piersiowej pomiędzy uciśnięciami
b dy podczas resuscytacji cd
Błędy podczas resuscytacji cd.
  • Ucisk żeber pacjenta palcami ratownika
  • Brak kontroli efektów reanimacji w krótkich i regularnych odstępach czasu
  • Brak synchronizacji wentylacji i masażu serca
leki w reanimacji
Leki w reanimacji
  • Mogą być stosowane tylko na zlecenie lekarza
  • Ich podawanie nie wchodzi więc w zakres pierwszej pomocy przedlekarskiej
  • W zasadzie jedyną skuteczną drogą podaży jest droga dożylna
  • Wyjątkowo – podjęzykowo, dotchawiczo lub do jamy szpikowej (noworodki)
stymulacja elektryczna
Stymulacja elektryczna
  • Jest również w zasadzie zarezerwowana dla wykwalifikowanego personelu, choć od 2005 roku jest również częścią pierwszej pomocy przedlekarskiej
  • Polega na przywróceniu rytmu serca przy użyciu bodźca elektrycznego
    • Kardiowersja – (zawsze w znieczuleniu), z koordynacją z czynnością serca
    • Defibrylacja – bez koordynacji z czynnością serca (w migotaniu komór)
stymulacja elektryczna1
Stymulacja elektryczna
  • Programy publicznego dostępu do defibrylacji są zalecane w miejscach, w których spodziewane użycie automatycznego defibrylatora zewnętrznego przez świadków NZK przekracza 1 raz w ciągu 2 lat
  • Po jednej defibrylacji należy podjąć RKO i prowadzić ją przez 2 minuty bez sprawdzania oznak życia czy analizy tętna
reanimacja
Reanimacja
  • Warunkiem powodzenia reanimacji jest dostatecznie wczesne podjęcie zabiegów reanimacyjnych, prawidłowe ich wykonanie, a następnie wezwanie kwalifikowanej pomocy medycznej.
  • Decyzja zaniechania akcji ratowniczej należy do lekarza.
zasady udzielania pierwszej pomocy
Zasady udzielania pierwszej pomocy
  • Podczas udzielania pierwszej pomocy należy usunąć z bezpośredniego otoczenia chorego wszystkie osoby, których obecność nie jest potrzebna, a które mogą utrudniać sprawność działania.
  • Należy zatrzymać te, które mogą pomóc w czynnościach ratowniczych, transporcie, unieruchomieniu itp.
zasady udzielania pierwszej pomocy1
Zasady udzielania pierwszej pomocy
  • Należy zawsze pamiętać, że przy udzielaniu pierwszej pomocy obowiązuje zachowanie maksymalnej czystości, gdyż zanieczyszczenie rany może doprowadzić do zakażenia i późniejszych powikłań.
zasady udzielania pierwszej pomocy2
Zasady udzielania pierwszej pomocy
  • Jeśli zachodzi konieczność obnażenia uszkodzonej części ciała, to należy tego dokonać z największą ostrożnością; zdejmuje się wówczas najpierw ubranie ze zdrowej okolicy ciała, a dopiero później - z uszkodzonych.
  • W pewnych sytuacjach lepiej jest ubranie lub obuwie przeciąć (złamanie otwarte, zmiażdżenie, silne przyklejenie się odzieży do ran, przy dużych obrzękach itp.).
post powanie ratownicze
Postępowanie ratownicze
  • Do podstawowych czynności składających się na postępowanie ratownicze należą:
    • przywrócenie drożności dróg oddechowych,
    • zastosowanie w razie potrzeby sztucznego oddychania,
    • pośredni masaż serca, gdy występują cechy przerwania krążenia (zagadnienia te zostały omówione powyżej),
    • zatamowanie krwotoku i właściwe ułożenie chorego,
    • w razie rozpoznania lub podejrzenia wstrząsu urazowego natychmiastowe rozpoczęcie postępowania przeciwwstrząsowego,
post powanie ratownicze1
Postępowanie ratownicze
  • Do podstawowych czynności składających się na postępowanie ratownicze należą (cd.):
    • zamknięcie odmy otwartej, odbarczenie odmy ciśnieniowej, ułożenie chorego na tej stronie klatki piersiowej, po której stwierdza się rozległe złamania żeber w celu uniknięcia ruchów opacznych,
    • w razie potrzeby zastosowanie środków przeciwbólowych,
    • założenie opatrunków,
    • unieruchomienie złamań i zwichnięć,
post powanie ratownicze2
Postępowanie ratownicze
  • Do podstawowych czynności składających się na postępowanie ratownicze należą (cd.):
    • ułożenie chorego nieprzytomnego w „pozycji bocznej ustalonej", jeżeli nie ma do tego przeciwwskazań (np. złamania kręgosłupa),
    • przekazanie chorego do szpitala w celu udzielenia pomocy kwalifikowanej.
krwotoki krwawienia
Krwotoki (krwawienia)
  • Krwotokiem nazywamy nagłą utratę krwi (dużej ilości w krótkim czasie), prowadzącą do zaburzeń ogólnoustrojowych, a nawet zagrożenia życia.
  • Krwawienie – to powolna utrata krwi, początkowo nie dająca objawów klinicznych.
krwotok t tniczy
Krwotok tętniczy
  • gwałtowne tryskanie z rany żywoczerwonej krwi: przy zranieniu większych tętnic krew tryska falami wyrzucanymi w rytmie tętna.
  • Pierwsza pomoc polega na natychmiastowym zatrzymaniu krwotoku.
  • Uszkodzoną tętnicę należy ucisnąć powyżej rany.
  • Można to wykonać stosunkowo łatwo w tych miejscach, gdzie tętnica przebiega powierzchownie i może być przyciśnięta do kości.
krwotok t tniczy1
Krwotok tętniczy
  • Tego rodzaju zatrzymanie krwotoku może być tylko krótkotrwałe, do czasu nałożenia na ranę opatrunku uciskowego.
  • Wszelkie krwotoki w obrębie kończyn należy tamować opatrunkiem uciskowym nałożonym na ranę.
  • W wyjątkowych przypadkach stosuje się okrężne uciśnięcie całej kończyny za pomocą elastycznej opaski uciskowej.
krwotok ylny
Krwotok żylny
  • Charakteryzuje się wypływaniem z rany krwi koloru ciemnego.
  • W tych przypadkach do zatrzymania krwotoku wystarcza założenie opatrunku uciskowego.
krwawienie z nosa
Krwawienie z nosa
  • Chorego należy wygodnie posadzić (nie wolno kłaść),
  • Pochylić głowę do przodu
  • Na nos, czoło i kark położyć zimny kompres.
  • Nie należy łykać krwi (może o wywołać wymioty)
  • Do nozdrzy wsunąć tampon gazy nasycony uprzednio wodą destylowaną (koniec tamponu powinien wystawać z nosa),
  • Część źródeł nie zaleca zatykania nozdrzy
krwawienia i krwotoki wewn trzne
Krwawienia i krwotoki wewnętrzne
  • mogą objawiać się wypływaniem krwi na zewnątrz otworami naturalnymi ciała
  • lub też mogą pozostawać niewidoczne - są to wylewy krwi do jam ciała
  • Krew wypływająca z ust może pochodzić z płuc lub z przewodu pokarmowego.
krwawienie z ust
Krwawienie z ust
  • Krwotok płucny charakteryzuje się wypływaniem z ust krwi żywoczerwonej, pienistej.
    • Chorego należy umieścić w pozycji półleżącej, na klatkę piersiową położyć worek z lodem.
  • Krwotok żołądkowy objawia się wymiotami krwawymi, przy czym krew jest zwykle ciemna, czasem przypomina fusy od kawy.
    • Chorego należy ułożyć wygodnie z lekko uniesionym tułowiem, na okolicę żołądka położyć zimny okład.
krwotoki do jam cia a
Krwotoki do jam ciała
  • W takich sytuacjach nie widać wynaczynionej krwi, gdyż zbiera się ona w jamie otrzewnej, opłucnowej itp.
  • Do krwotoków wewnętrznych dochodzi najczęściej po tępych urazach brzucha.
  • Rozpoznanie opiera się na stwierdzeniu objawów wstrząsu.
  • Zatrzymanie krwotoku wewnętrznego wymaga interwencji chirurgicznej.
wstrz s objawy
Wstrząs - objawy
  • Objawy wstrząsu są proporcjonalne do ciężkości i okresu działania jego przyczyny:
    • szybki, płytki oddech,
    • bladość i chłód skóry,
    • wargi przybierają odcień bladosiny,
    • bledną łożyska paznokci, po ich uciśnięciu bardzo powoli różowieją,
    • chory jest niespokojny i lękliwy, drży,
    • na czole występuje zimny, lepki pot,
    • bardzo wysokie tętno (180-200 uderzeń na minutę).
wstrz s post powanie
Wstrząs - postępowanie
  • Czynności ratujące:
    • tamujemy krwawienia (jeśli jest to krwawienie zewnętrzne),
    • układamy chorego w pozycji przeciwwstrząsowej (nogi uniesione na wysokość około 30-40 cm powyżej poziomu głowy),
    • chronimy przed utratą ciepła,
    • uspokajamy chorego,
    • systematycznie kontrolujemy tętno i oddech (co 1 minutę),
    • zakaz palenia oraz podawania pokarmu i alkoholu,
    • nie wolno przewozić chorego przypadkowym środkiem transportu.
wstrz s post powanie1
Wstrząs - postępowanie
  • Ułożenie przeciwstrząsowe nie powinno być stosowane przy urazach czaszkowo-mózgowych, duszności, nagłych bólach w klatce piersiowej i nadbrzuszu.
wstrz s kardiogenny
Wstrząs kardiogenny
  • Inną postać ma wstrząs sercopochodny (kardiogenny) spowodowany spadkiem wydajności serca. Występuje on nieraz w trakcie długotrwałej choroby serca, a powstaje na skutek zawału serca mięśniowego lub zatoru tętnicy płucnej. Charakteryzuje się bólem w klatce piersiowej i śmiertelną trwogą, wzmożonym wypełnianiem się żył szyjnych, pacjent odczuwa duszność, może wystąpić rzężący oddech i wydzielina przy kaszlu podbarwiona krwią. Ciśnienie krwi spada, nieraz obserwuje się zwolnienie akcji serca.
objawy wstrz su sercopochodnego
Objawy wstrząsusercopochodnego
  • szybkie, słabo wyczuwalne tętno,
  • zimna, blada skóra,
  • zimny pot,
  • drżenia.
post powanie we wstrz sie kardiogennym
Postępowanie we wstrząsie kardiogennym
  • Czynności ratujące:
    • sprawdzamy podstawowe funkcje życiowe,
    • układamy poszkodowanego z lekko uniesioną górną częścią ciała (podobnie jak w przypadku zawału serca),
    • chronimy przed utratą ciepła,
    • uspokajamy chorego.
  • Przy wstrząsie kardiogennym nie wolno stosować pozycji przeciwstrząsowej, która dodatkowo obciąży krwią niewydolne serce.
cia o obce post powanie
Ciało obce – postępowanie
  • Ciała obce pozostawia się w ranie. Wyjąć je może tylko lekarz
  • Ciała obce mogą być usuwane z rany tylko przez lekarza i ta czynność nie wchodzi w zakres pierwszej pomocy. Niewprawne próby usuwania grożą pozostawieniem w ranie fragmentów ciała obcego, a także stanowią niebezpieczeństwo wprowadzenia dodatkowego zakażenia.
  • Większe ciała obce o gładkich brzegach często tamponują ranę i zapobiegają tym samym powstaniu dużego krwawienia.
cia o obce w oku
Ciało obce w oku
  • Gdy ciało obce znajduje się pod górną powieką, polecamy pacjentowi kierować wzrok ku dołowi. Górną powiekę nakładamy na dolną. Wówczas rzęsy dolnej powieki "wymiatają" wewnętrzną stroną powieki górnej.
  • W przypadku gdy ciało obce znajduje się pod dolna powieką, polecamy pacjentowi patrzeć w górę. Odchylamy powiekę na około 0,5 cm i usuwamy ciało obce wilgotnym rożkiem chusteczki do nosa, kierując się od strony zewnętrznej do nosa.
cia o obce w oku1
Ciało obce w oku
  • Nie usuwać szkieł kontaktowych.
  • Ciała obce znajdujące się w gałce ocznej usunąć może tylko lekarz. Należy pamiętać, że nieumiejętne usuwanie grozi ciężkim uszkodzeniem oka.
cia o obce w nosie i uchu
Ciało obce w nosie i uchu
  • Ciało obce w nosie
    • Jedyne co może zrobić poszkodowany to zatkać druga dziurkę i spróbować wydmuchnąć.
    • Użycie jakichkolwiek narzędzi grozi wystąpieniem krwawienia.
  • Ciało obce w uchu
    • Należy spróbować przez zwyczajne potrząsanie głową.
    • Nie wolno manipulować w przewodzie słuchowym.
cia o obce w prze yku
Ciało obce w przełyku
  • Utkwienie w przełyku ciała obcego jest brane pod uwagę w przypadku ściskającego bólu i trudności w przełykaniu. W takiej sytuacji chorego należy sprowokować do wymiotów.
cia o obce w tchawicy
Ciało obce w tchawicy
  • Najskuteczniejszą metodą jest tzw. chwyt Heimlicha, nazywany też tłocznią brzuszną. Uwaga! Upewnij się, że masz do czynienia z udławieniem, a nie z atakiem serca!
    • Ratujący staje z tyłu za pacjentem. Obejmuje go oburącz za brzuch tak, aby dłonie zetknęły się na brzuchu powyżej pępka. Nagłym ruchem przyciska go mocno do siebie powodując gwałtowne zwiększenie się tłoczni brzusznej działającej z kolei na klatkę piersiową. Ciało obce bywa w ten sposób gwałtownie "wyciśnięte" z tchawicy na zewnątrz.
cia o obce w tchawicy1
Ciało obce w tchawicy
  • Można również tą czynność wykonać u pacjenta leżącego. Ratujący klęka przed pacjentem i kładzie mu obydwie ręce na nadbrzusze ponad pępkiem. Teraz przez gwałtowne ściśnięcie zwiększa się ciśnienie tłoczni brzusznej.
  • Gdy się dławisz, a jesteś sam, spróbuj wykonać manewr na sobie, kładąc zaciśniętą pięść wewnętrzną stroną na brzuchu nieco powyżej pępka i obejmując ją drugą dłonią. Możesz też posłużyć się czymkolwiek, co popchnie przeponę od dołu.
cia o obce w tchawicy2
Ciało obce w tchawicy
  • Rękoczyn Heimlicha – przeciwwskazania
    • Kobiety w ciąży
    • Ludzie o znacznej otyłości
    • Pacjenci nieprzytomni
    • Dzieci
banda owanie
Bandażowanie
  • polega na nakładaniu opasek zwanych bandażami w celu umocowania opatrunku lub unieruchomienia stawu bądź kończyny.
  • Stosujemy opaski z gazy lub innego materiału (np. bandaż elastyczny wykonany z rozciągliwego materiału czy przylepca), dzięki którym lepiej utrzymywany jest opatrunek lub lepiej unieruchomiona jest owinięta część ciała.
rodzaje opatrunk w
Rodzaje opatrunków
  • Wyróżniamy następujące rodzaje opatrunków:
    • opatrunek ochronny - zakładany na rany w celu ochrony przed szkodliwym działaniem środowiska zewnętrznego (przede wszystkim przed zakażeniem),
    • opatrunek uciskowy - stosowany w celu zatrzymania krwawienia,
    • opatrunek unieruchamiający - stosowany w przypadkach złamań, zwichnięć oraz w rozległych uszkodzeniach (np. zmiażdżenie kończyny).
unieruchamianie ko czyn
Unieruchamianie kończyn
  • Unieruchomienie - złamanie i zwichnięcie należy unieruchomić bez uprzednich prób repozycji w takim ustawieniu, w jakim kończyna znajduje się po wypadku.
    • Przy złamaniach obowiązuje unieruchomienie przynajmniej dwu sąsiednich stawów, pomiędzy którymi kość uległa złamaniu.
    • W przypadku zwichnięć unieruchamiamy zwichnięty staw.Postępowanie z osobą nieprzytomną polega na ułożeniu ratowanego w „pozycji bocz­nej ustalonej", która zapobiega zapadaniu języka i zachłyśnięciu się treścią pokarmową.
u o enie pacjenta
Ułożenie pacjenta
  • Przy zachowanym oddechu – pozycja boczna bezpieczna
  • Przy braku oddechu – na wznak na twardym podłożu (i reanimacja)
  • Po udanej reanimacji – pozycja boczna bezpieczna
  • Pacjent przytomny może być pozostawiony w pozycji dla niego wygodnej, ale wymaga wnikliwej obserwacji
u o enie pacjenta pozycja boczna bezpieczna
Ułożenie pacjenta – pozycja boczna bezpieczna
  • Na boku
  • Usta stanowią najniższy punkt ciała
  • Tchawica przebiega skośnie w dół
  • Należy odciągnąć szyję i odgiąć głowę
u o enie pacjenta przytomnego
Ułożenie pacjenta przytomnego
  • Na wznak z lekko uniesioną głową – pozycja relaksowa
  • Na wznak z wałkiem pod kolanami – przy urazie (bólu) brzucha
  • Z uniesionymi nogami (30-40 cm) – pozycja przeciwwstrząsowa (lub całe ciało głową w dół – 10-15°)
  • Z uniesionym tułowiem – urazy czaszkowo-mózgowe, lekka duszność
  • Pozycja półsiedząca (z podparciem rękami) – znaczna duszność, uraz klatki piersiowej
  • Płasko na wznak – uraz kręgosłupa
zatrucia post powanie og lne
Zatrucia - postępowanie ogólne
  • Natychmiastowe wstępne czynności ratownicze:
    • Podtrzymanie funkcji życiowych. Przy podejrzeniu lub pewności nagłego zatrzymania krążenia - natychmiast podjąć resuscytację.
    • Należy zachować ostrożność, gdy zachodzi niebezpieczeństwo dalszych zatruć (np. trujące gazy, trucizny skórne).
    • Przy pewnych rodzajach zatruć, np. cyjanowodorem, tylko natychmiastowe podanie odtrutki rokuje powodzenie resuscytacji.
zatrucia post powanie og lne1
Zatrucia - postępowanie ogólne
  • Odtruwanie
    • Przewód pokarmowy
      • Podać do picia dużo płynów (z wyjątkiem mleka i alkoholu).
      • Wywołać wymioty drażniąc tylną ścianę gardła.
      • Wyjątki
        • Nie wywoływać wymiotów przy zatruciu kwasami lub ługami, środkami piorącymi, rozpuszczalnikami, u chorych nieprzytomnych lub z drgawkami.
        • Po spożyciu kwasów, ługów, metali ciężkich lub fenoli podawać do picia dużo wody (celem rozcieńczenia trucizny). Dalsze postępowanie pod nadzorem lekarza.
zatrucia post powanie og lne2
Zatrucia - postępowanie ogólne
  • Odtruwanie
    • Śluzówki
      • Płukać bieżącą wodą! Nie stosować żadnych rozpuszczalników ani benzyny!
    • Oczy
      • Płukać bieżącą wodą.
      • Cząstki stałe (np. wapna) usuwać chusteczką lub wacikiem w kierunku donosowym.
    • Drogi oddechowe i płuca
      • Dużo świeżego powietrza lub tlenu. Przy zatruciu gazami drażniącymi lub parami metali ciężkich stosować, w miarę możliwości, deksametazon w aerozolu celem zmniejszenia toksycznego uszkodzenia tkanki płucnej.
zatrucia post powanie og lne3
Zatrucia - postępowanie ogólne
  • Odtruwanie w postępowaniu lekarskim to farmakologiczne wywołanie wymiotów, płukanie żołądka, podanie adsorbentów (np. węgla aktywowanego), wywołanie szybkiego opróżnienia jelit oraz inne metody szybkiej eliminacji toksyny z krwi i krążenia.
zatrucia post powanie og lne4
Zatrucia - postępowanie ogólne
  • Odtrutki
    • Tylko w nielicznych zatruciach dysponujemy specyficznymi odtrutkami.
    • Ich zastosowanie zależy od decyzji lekarskiej.
    • !!! Już w czasie wstępnych czynności ratowniczych należy zabezpieczyć resztki trucizny i powiadomić lekarza-ratownika oraz ośrodek leczenia zatruć. Należy poinformować, możliwie dokładnie, o rodzaju zatrucia i stanie pacjenta.
slide101
Postępowanie ratownicze powinien cechować spokój i rozwaga
  • Nadmierny pośpiech nie jest wskazany
ad