ŚRODKI ERGOGENICZNE
Download
1 / 125

Dr Tomasz Boraczynski Olsztynska Szkola Wyzsza im. J zefa Rusieckiego - PowerPoint PPT Presentation


  • 198 Views
  • Uploaded on

ŚRODKI ERGOGENICZNE A ZDOLNOŚĆ WYSIŁKOWA W SPORCIE. dr Tomasz Boraczyński Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego. Wilkasy 13.10.2007. Tomasz Boraczyński praca doktorska(1985) wykonana w Zakładzie Fizjologii Instytutu Sportu w Warszawie

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Dr Tomasz Boraczynski Olsztynska Szkola Wyzsza im. J zefa Rusieckiego' - montrell


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

ŚRODKI ERGOGENICZNE

A ZDOLNOŚĆ WYSIŁKOWA W SPORCIE

dr Tomasz Boraczyński

Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego

Wilkasy 13.10.2007


Tomasz Boraczyński

  • praca doktorska(1985) wykonana w Zakładzie Fizjologii Instytutu Sportu w Warszawie

  • wieloletni pracownik Zakładu Fizjologii AWF Warszawa i Instytutu Sportu w Warszawie, adiunkt na Wydziale Wychowania Fizycznego OSW im. Józefa Rusieckiego

  • trener I klasy lekkiej atletyki

  • kierownik Centralnego Laboratorium Badawczego w OSW


Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego

  • 10 lat tradycji

  • ponad 6000 studentów

  • studia magisterskiewychowania fizycznego

  • studia magisterskie fizjoterapii

  • nowoczesna baza dydaktycznai sportowa

Jednym z nadrzędnych celów Szkoły jest krzewienie idei zdrowego, racjonalnego treningu sportowego oraz wspomaganie sportowców w dążeniu do mistrzostwa


Olsztyńska Szkoła Wyższa

im. Józefa Rusieckiego

10-243 Olsztyn, ul. Bydgoska 33

Tel. (89) 526 04 00

www.osw.olsztyn.pl

[email protected]



  • środki ergogeniczne służą zwiększeniu związki lub zabiegi stosowane w celu poprawy zdolności do wysiłku powyżej granic możliwych do osiągnięcia poprzez normalny trening.

    siły fizycznej (fizjologiczne środki ergogeniczne), odporności psychicznej (ergogeniczne metody psychologiczne)

    lub sprawności biomechanicznej (środki polepszające sprawność mechaniczną).


  • Fizjologiczne środki ergogeniczne, związki lub zabiegi stosowane w celu poprawy zdolności do wysiłku powyżej granic możliwych do osiągnięcia poprzez normalny trening.

    w szczególności zaś substancje farmakologiczne, dodatki i składniki żywieniowe służą zwiększeniu siły fizycznej poprzez przyśpieszenie tempa procesów metabolicznych, zaangażowanych w wytwarzanie energii podczas wysiłku fizycznego. Dla przykładu, anaboliczno-androgenne steroidy i monohydrat kreatyny są stosowane dla zwiększenia siły i mocy.


  • Psychologiczne środki ergogeniczne stosuje się w celu zwiększenia odporności psychicznej. Oddziaływują one korzystnie na procesy psychologiczne przed zawodami i w czasie ich trwania. Na przykład hipnozę i techniki wyobrażeniowe stosuje się dla wywołania doznań odprężenia lub pobudzenia w zależności od specyfiki określonej dyscypliny sportowej.


  • Mechaniczne środki ergogeniczne stosuje się dla polepszenia wydajności energetycznej organizmu. Dla przykładu obcisły ubiór zmniejsza opór powietrza i pomaga zwiększyć ruchliwość przy danym poziomie wydatku energetycznego w takich dyscyplinach sportu jak zjazdy narciarskie lub łyżwiarstwo szybkie.


  • stosowanie fizjologicznych środków ergogenicznych - zwłaszcza dopingo­wych preparatów farmakologicznych i metod oddziaływania na skład krwi - jest zabronione, ponieważ mogą prowadzić one do nieuczciwej przewagi w zawodach sportowych i stanowić poważne ryzyko dla zdrowia sportowca.








  • WĘGLOWODANY I ICH METABOLITY składników i dodatków żywieniowych, ważnych ze względu na ich właściwości ergogeniczne.

  • Węglowodany są podstawowym źródłem energii dla wykonywania aerobowych wysiłków wytrzymałościowych o intensywności przekraczającej 65-70% VO2max.






  • Takie metabolity, jak np. pirogronian, fruktozo-1,6-dwufosforan oraz sole mleczanowe (wielomleczanowe) nie wywierają znaczniejszego wpływu ergogenicznego niż bardziej naturalne źródła węglowodanów, takie jak np. glukoza (Swensen T. i wsp 1994, Williams M. H 1998).


  • LIPIDY I ICH METABOLITY fruktozo-1,6-dwufosforan oraz sole mleczanowe (wielomleczanowe) nie wywierają znaczniejszego wpływu ergogenicznego niż bardziej naturalne źródła węglowodanów, takie jak np. glukoza (

  • Tłuszcze stanowią źródło energii podczas lekkich i umiarkowanych aerobowych wysiłków wytrzymałościowych (< 50-65% V02max) lecz w przeciwieństwie do węglowodanów, wewnątrzustrojowe zasoby tłuszczu w postaci triacylogliceroli (TG) w tkance tłuszczowej i mięśniowej są praktycznie nieograniczone.



  • Strategie dietetyczne lub suplementacje mają na celu zwiększenie utleniania WKT,

    a co za tym idzie - zmniejszenie wykorzystywania wewnątrzustrojowych zasobów glikogenu, oszczędzanie glikogenu mięśniowego, a w konsekwencji opóźnienie wystąpienia zmęczenia podczas długotrwałego wysiłku.






  • Jednakże rzetelne badania nie wykazały istotnego udziału doustnie podawanych MCT w metabolizmie energetycznym podczas wysiłku. W innych badaniach stwierdzono nawet, że suplementacja MCT może obniżać tolerancję wysiłkową podczas zawodów kolarskich na dystansie 40 km (Williams M. H. 1998).



  • BIAŁKA, AMINOKWASY I ICH METABOLITY że niektóre wyniki wstępnych badań były obiecujące, zwłaszcza gdy MCT podawano podczas wysiłku razem z węglowodanami. Aby to potwierdzić, konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań.

  • Suplementację białkową zalecano sportowcom w celu zwiększenia retencji azotu i beztłuszczowej (mięśniowej) masy ciała, zapobiegając rozpadowi (katabolizmowi) białek podczas długotrwałego wysiłku, oraz podtrzymywania zwiększonej syntezy hemoglobiny, mioglobiny, enzymów utleniających i mitochondriów w trakcie treningu aerobowego.


  • Zapotrzebowanie sportowców na białko że niektóre wyniki wstępnych badań były obiecujące, zwłaszcza gdy MCT podawano podczas wysiłku razem z węglowodanami. Aby to potwierdzić, konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań.

  • sportowcy uprawiający dyscypliny siłowe około 1,6-1,8 g białka na kilogram masy ciała,

  • sportowcy uprawiający dyscypliny wytrzymałościowe

    około 1,2-1,6 g białka na kilogram masy ciała,



  • Ogólnie rzecz biorąc w badaniach, w których zastosowano suplementację białkową zalecając dietę zawierającą białko powyżej podanych wyżej wartości, nie wykazano korzystnego jej wpływu na siłę, moc, masę (hipertrofię) mięśni lub fizjologiczne wskaźniki wydolności fizycznej (Williams M. H. 1998).




  • Z wielu dobrze zaprojektowanych badań - łącznie z tymi, które przeprowadzono u ciężarowców - wynika, że podawanie aminokwasów nie podwyższa istotnie poziomu hGH i insuliny w surowicy krwi, a także nie wpływa na różne wskaźniki siły i mocy mięśni (Fogelholm G.M. i wsp 1993, Kreider R. i wsp 1993, Williams M. H 1998).


  • Asparaginiany potasu i magnezu są solami kwasu asparaginowego, który jest aminokwasem. Stosowano je jako środki ergogeniczne prawdopodobnie w celu ograniczenia nagromadzania się amoniaku podczas wysiłku fizycznego. Wpływ suplementacji asparaginowej jest wciąż jeszcze niejasny, aczkolwiek część dostępnych wyników badań dowodzi zwiększenia pod jej wpływem zdolności wysiłkowej (Williams M. H 1998).



  • Jednakże według zwolenników suplementacji TRYP lub BCCA, hipotezy tłumaczące wpływ serotoniny na rozwój zmęczenia są krańcowo różne. Według jednej z nich TRYP jest prekursorem serotoniny, neuroprzekaźnika mózgowego tłumiącego ból. Wolny tryptofan (fTRYP) wnika do komórek mózgowych tworząc serotoninę.




  • Z drugiej jednak strony lepiej zaplanowane badania z zastosowaniem biegu przy obciążeniu odpowiadającym pułapowi tlenowemu (100% V02max) nie potwierdziły tych wyników. Co więcej, inni badacze stwierdzili brak wpływu suplementacji TRYP na zdolność do wysiłków wytrzymałościowych o obciążeniu 70-75% V02max (Williams M. H 1998).




  • Podczas długotrwałego wytrzymałościowego wysiłku aerobowego glikogen mięśniowy ulega wyczerpaniu i mięśnie mogą w większym stopniu wykorzystywać jako źródło energii rozgałęzione aminokwasy, co prowadzi do zmniejszenia stosunku BCCA : fTRYP (Williams 2000).




  • Aczkolwiek wiele badań potwierdza tę hipotezę, zarówno Wagenmakers (1997), jak i Davis (1996) w opublikowanych pracach przeglądowych wysuwają wniosek, że nie istnieją jeszcze wystarczające dowody wskazujące na ergogeniczne działanie aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach.



  • WITAMINY węglowodanów podczas wysiłku fizycznego, poprzez opóźnienie wykorzystania aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach jako źródła energii, może służyć temu samemu celowi co suplementacja BCAA.

  • Badania wykazały, że niedobór witamin może niekorzystnie wpływać na tolerancję wysiłkową, lecz z ogólnego przeglądu piśmiennictwa wynika, że suplementacja witaminami nie jest konieczna dla osób fizycznie aktywnych, pozostających na dobrze zbilansowanej diecie zawierającej odpowiednią ilość kalorii.


  • W większości badań stwierdza się, że sportowcy spożywający wysokokaloryczne posiłki, zawierające wszystkie niezbędne składniki spożywcze zgodnie z Zalecanymi Normami Dietetycznymi (RDA), są w niewielkim stopniu narażeni na niedobory witamin i/lub składników mineralnych (Armstrong L., Maresh C 1996).


  • W wielu doskonale przeprowadzonych badaniach wykazano, że suplementacja multiwitaminami i składnikami mineralnymi przez dłuższy okres (do ośmiu miesięcy) nie wywiera istotnego wpływu na wyniki laboratoryjnych testów wysiłkowych lub testów specyficznych dla danej dyscypliny sportowej (Singh A. i wsp 1992, Telford R. i wsp 1992).







  • Inni autorzy ( uwagę, że badania dotyczące znaczenia terapeutycznego antyoksydantów u sportowców nie przyniosły jednoznacznych wyników.Dekkers J. i wsp 1996, Packer L 1997) wskazują jednak na znaczną liczbę prac badawczych sugerujących, że dodawanie do diet witamin antyoksydacyjnych ma korzystny wpływ na peroksydację lipidów i wywołane wysiłkiem uszkodzenie mięśni.


  • Uważa się, że witaminy antyoksydacyjne, zwłaszcza C i E poprawiają zdolność do wysiłku w sporcie. Wykazano,bowiem że suplementacja witaminy C polepsza tolerancję wysiłkową osób z niedoborem tej witaminy. Suplementacja witaminy C nie zwiększa jednak zdolności do wysiłku u osób prawidłowo żywionych (Gerster H. 1989).



  • SKŁADNIKI MINERALNE E w tkankach i surowicy krwi, lecz brak jest dostrzegalnego jej wpływu na przebieg treningu i wyniki sportowe zarówno osób uprawiających sport rekreacyjnie jak i wyczynowo (

  • Podobnie jak w przypadku witamin, badania naukowe wykazały, że niedobór składników mineralnych może obniżać zdolność do wysiłku.





  • Wiele składników mineralnych pojawia się na rynku jako potencjalne związki o działaniu anabolicznym. Chrom jest kofaktorem insuliny i uważa się, że jego ergogeniczny wpływ polega na podobnym działaniu do insuliny, ułatwiającym transport BCAA do mięśni. Pierwiastek ten reklamowany jest dla sportowców uprawiających dyscypliny siłowe.


  • W licznych badaniach nie wykazano, aby suplementacja pikolinianem chromu zwiększała masę mięśni lub obniżała zawartość tłuszczu (Clancy S. i wsp 1994, Hallmark M. i wsp 1996, Trent L., Thieding-Cancel D. 1995). W kolejnych badaniach udokumentowano,

    że również inne formy chromu, takie jak chlorek chromu, nie wywierają wpływu na skład ciała (Lukaski H. i wsp 1996).


  • Fosfor jest podstawowym składnikiem pokarmowym występującym w diecie w postaci fosforanu lub soli fosforanu. Fosforan wchodzi w skład szeregu związków wysokoenergetycznych, odgrywa podstawową rolę w działaniu witamin z grupy B i jest częścią 2,3-DPG, związku kluczowego dla uwalniania tlenu z hemoglobiny.




  • W kilku innych badaniach wykazano wzrost VO korzystny wpływ obciążania fosforanami na istotne funkcje fizjologiczne, ważne dla wykonywania wysiłków wytrzymałościowych. 2max (o około 10%) i poprawę zdolności do wysiłku w wyniku suplementacji fosforanami (Cade R. i wsp 1984, Kreider R. i wsp 1990, 1992, Stewart I. i wsp 1990)



  • UŻYWKI I ŚRODKI ALKALIZUJĄCE należałoby przeprowadzić dobrze zaplanowane badania w tym zakresie.

  • Międzynarodowy Komitet Olimpijski zezwala na stosowanie ograniczonej ilości dodatków związanych z żywieniem, takich jak kofeina, alkohol, sole alkaliczne.


  • Kofeina jest środkiem stymulującym, który może polepszać szereg funkcji metabolicznych i psychologicznych podczas wysiłku fizycznego zwiększając zdolność wykonywania różnorodnych związanych z nim czynności (Graham T., Spriet L. 1996, Spriet L 1995).


  • Korzystny ergogeniczny wpływ kofeiny na wysiłek aerobowy trwający dłużej niż jedną godzinę wykazano w wielu badaniach. Kofeina może poprawiać zdolność do długotrwałego wysiłku aerobowego poprzez zwiększenie poziomu adrenaliny i oszczędzanie glikogenu mięśniowego (Graham T., Spriet L 1991, Spriet L. i wsp 1992).





  • Takie działanie mogłoby wpływać na poprawę zdolności do wysiłków opierających się głównie na procesie glikolizy beztlenowej. Badania naukowe wykazują, że dodatki soli alkalicznych powodują podwyższenie pH w surowicy krwi i mogą polepszać wykonywanie wysiłków, zwłaszcza wielokrotnie powtarzanych, które wymagają maksymalnej produkcji energii w ciągu 1-6 minut.




  • DODATKI ŻYWIENIOWE aerobowych wysiłków wytrzymałościowych, jednak kwestia ta wymaga dodatkowych badań (

  • Na rynku znajduje się wiele dodatków żywieniowych przeznaczonych dla osób aktywnych fizycznie. Reklamy przekonują, że zwiększają one produkcję energii i masę mięśni, natomiast zmniejszają zawartość tłuszczu w organizmie lub wywołują inne efekty ergogeniczne.



  • Cholina przebadana naukowo pod kątem zgodności ich działania z przedstawianym w reklamach. - jest aminą wchodzącą w skład wielu produktów żywnościowych. Jest to związek uczestniczący w tworzeniu acetylocholiny, neuroprzekaźnika, którego obniżenie poziomu w układzie nerwowym wpływa na szybszy rozwój zmęczenia.

  • Niektóre napoje przygotowane dla sportowców oprócz węglowodanów i elektrolitów zawierają również cholinę.



  • Badania wykazały, że podawanie choliny zwiększa jej poziom we krwi zarówno w spoczynku, jak i podczas długotrwałego wysiłku. Niektóre badania laboratoryjne i terenowe dowodzą, że podwyższony poziom choliny wiąże się z istotnym skróceniem czasu biegu na dystansie 20 mil.


  • W innych, dobrze zaprojektowanych badaniach laboratoryjnych stwierdzono, że suplementacja choliną, pomimo podwyższenia poziomu tej aminy w osoczu krwi, nie wykazuje wpływu ani podczas krótkotrwałego anaerobowego testu wysiłkowego o dużej intensywności, ani podczas dłuższych wysiłków aerobowych (Williams M.H., Branch J.D 1998).



  • Koenzym Q10 tych względów niezbędne są dalsze badania, zwłaszcza podczas długotrwałych wysiłków aerobowych o charakterze wytrzymałościowym ((Ubichinon)

  • Koenzym Q10 (CoQ10), znany również pod nazwą ubikinon, jest tłuszczem o właściwościach podobnych do witaminy. CoQ10 znajduje się w mitochondriach wszystkich tkanek, zwłaszcza zaś w sercu i mięśniach szkieletowych. CoQ10 jest również antyoksydantem.


  • Związek ten stosowany jest w leczeniu chorób serca, ponieważ może on zwiększać pobór tlenu przez mitochondria serca. Teoretycznie, polepszenie wykorzystywania tlenu przez serce i mięśnie szkieletowe może zwiększać wydolność aerobową podczas wysiłków wytrzymałościowych.


  • Aczkolwiek wyniki badań naukowych sugerują, że suplementacja CoQ10może przynosić korzystne wyniki u pacjentów kardiologicznych, w wielu pracach wykazano, że postępowanie takie u zdrowych osób młodych lub starszych, aktywnych fizycznie, nie wpływa na peroksydację lipidów, częstość skurczów serca, V02max lub wytrzymałość podczas wysiłku na cykloergometrze (Braun B. i wsp. 1991, Laaksonen R. i wsp. 1995, Snider I. i wsp. 1992, Weston S. i wsp 1997).


  • Kreatyna suplementacja CoQ10może przynosić korzystne wyniki u pacjentów kardiologicznych, w wielu pracach wykazano, że postępowanie takie u zdrowych osób młodych lub starszych, aktywnych fizycznie, nie wpływa na peroksydację lipidów, częstość skurczów serca, V0-jest substancją zawierającą azot, znajdującą się w niewielkich ilościach w produktach pokarmowych pochodzenia zwierzęcego. Udowodniono, że doustne podawanie kreatyny, codziennie przez około 5-7 dni, w formie monohydratu kreatyny zwiększa zawartość całkowitej kreatyny w mięśniach zarówno w postaci wolnej kreatyny, jak i fosfokreatyny - związku wysokoenergetycznego.



  • W następstwie tych opracowań wykonano szereg dalszych badań, które wykazały dodatni ergogeniczny wpływ suplementacji kreatyną, zwłaszcza w powtarzanych krótkotrwałych testach wysiłkowych o dużej intensywności, przy krótkim czasie odpoczynku, w testach izokinetycznych i izometrycznych, lub w protokołach wysiłkowych stosowanych w testach na cykloergometrze.




  • Co więcej, w biegach wytrzymałościowych kreatyna może wykazywać działanie ergolityczne (zmniejszające zdolność wysiłkową) ze względu na szybkie zwiększenie masy ciała (Balsom R. i wsp 1993), które może po prostu wynikać ze zwiększenia się zawartości wody wskutek onkotycznego działania kreatyny na mięśnie.



  • Żeń-szeń wysiłkową w wioślarstwie (- wyciągi z rośliny należącej do rodziny Araliacea zawierają różnorodne składniki chemiczne, które mogą wpływać na procesy fizjologiczne zachodzące w organizmie człowieka. Najbardziej istotne z nich to glikozydy i ginseozydy. Łącznie ekstrakty te są określane jako żeń-szeń.



  • Aczkolwiek w niektórych wcześniejszych badaniach stwierdzano ergogeniczne efekty suplementacji żeń-szeniem na zdolność wysiłkową, w pracy przeglądowej Bahrke i Morgan (1994) wykazali, że badania dotyczące wpływu żeń-szenia na organizm człowieka charakteryzują się licznymi metodologicznymi i statystycznymi niedociągnięciami.



  • Glicerol naukowych, wskazujących na poprawę zdolności wysiłkowej u ludzi pod wpływem żeń-szenia. Istnieje więc potrzeba prowadzenia dalszych właściwie zaplanowanych badań na ten temat.- przyjmowanie optymalnej ilości wody jest istotne dla utrzymania bilansu wodnego i regulacji temperatury ciała podczas wysiłku wykonywanego w gorącym środowisku. Jak wykazano, uzupełnienie zasobów wody w organizmie podczas wysiłku fizycznego w wysokiej temperaturze otoczenia zmniejsza stres fizjologiczny, czego dowodem jest zwolnienie częstości skurczów serca, mniejszy wzrost temperatury wewnętrznej ciała i zwiększenie wytrzymałości podczas wysiłku fizycznego.


  • Glicerol (gliceryna), alkoholowy produkt pośredni hydrolizy tłuszczów, badano pod kątem jego wykorzystania dla zwiększenia wpływu nawodnienia. W tym celu niewielkie ilości glicerolu miesza się z wodą w ustalonych proporcjach i taką wodę podaje się po uprzednim nawodnieniu organizmu. Kapsułki z glicerolem oraz napój dla sportowców zawierający glicerol są dostępne na rynku.




  • W innych pracach wykazano jednak, że zarówno suplementacja glicerolu, jak i węglowodanów zwiększa wytrzymałość w porównaniu z roztworami zawierającymi placebo. Sugeruje to, że węglowodany są tak samo efektywne w zwiększeniu zdolności wysiłkowej jak podawanie glicerolu (Lamb D. i wsp 1997).



  • Inozyna wyjaśnić te zagadnienia, zwłaszcza w takich dyscyplinach sportu jak biegi długodystansowe, w których zwiększona poprzez nadmiar wody masa ciała, musi być przenoszona w możliwie najefektywniejszy sposób.- jest nukleotydem o szerokim zakresie proponowanych efektów ergoge-nicznych, włączając zwiększenie wytrzymałości podczas wysiłków aerobowych poprzez ułatwianie dostarczania tlenu do mięśni podczas wysiłku.


  • W dwóch dobrze zaplanowanych pracach zastosowano rekomendowaną metodę suplementacji inozyny u sportowców uprawiających dyscypliny wytrzymałościowe. Stwierdzono brak pozytywnego wpływu inozyny na funkcję układów sercowo-naczyniowego i oddechowego oraz na procesy metaboliczne podczas wysiłku submaksymalnego lub maksymalnego.



  • L-karnityna może wywierać wpływ ergolityczny na pewne czynności sportowe angażujące anaerobową glikolizę (- jest związkiem o budowie podobnej do witaminy, wchodzącym w skład produktów pochodzenia zwierzęcego, zwłaszcza mięsa. Może być ona również wytwarzana w wątrobie z różnych aminokwasów.


  • L-karnityna ułatwia nie tylko transport kwasów tłuszczowych do mitochondriów gdzie są utleniane, ale również utlenianie szeregu aminokwasów i pirogronianu. Są to procesy, które teoretycznie powinny prowadzić do oszczędzania glikogenu mięśniowego podczas wysiłku oraz do zmniejszania produkcji mleczanu.


  • Jednakże liczne prace przeglądowe nie potwierdziły ergogenicznego działania L-kamityny na wykorzystywanie substratów energetycznych podczas wysiłku, maksymalną częstość skurczów serca oraz na wydłużenie czasu wykonywania różnorodnych wysiłków aerobowych i anaerobowych do całkowitego zmęczenia.



  • PODSUMOWANIE L-karnityną na zdolność wysiłkową ani w biegu maratońskim, ani w biegu na dystansie 20 km (

  • Wystarczające spożycie węglowodanów, niezbędnych kwasów tłuszczowych, białka, witamin i składników mineralnych oraz wody jest konieczne dla zapewnienia optymalnej zdolności wysiłkowej, ponieważ niedobór jakiegokolwiek z tych podstawowych składników diety, związanego z produkcją energii, może ograniczyć funkcje fizjologiczne lub psychologiczne podczas wysiłku fizycznego.


  • Jak wynika z przedstawionej prezentacji, suplementacja różnych podstawowych składników odżywczych lub komercyjnych preparatów stanowiących uzupełnienie diety, ogólnie rzecz biorąc nie poprawia zdolności do wysiłku u dobrze odżywionych, fizycznie aktywnych osób.


  • Jednakże w badaniach naukowych można znaleźć potwierdzenie ergogenicznego działania niektórych składników żywieniowych lub używek (włączając w to sole zasadowe, kofeinę, obciążanie węglowodanami i kreatyną) w pewnych warunkach lub u niektórych sportowców.




  • Również stosowanie nieodpowiednich ilości może spowodować różnorodne problemy zdrowotne. Na przykład takie dodatki jak sole zasadowe mogą być przyczyną zaburzeń żołądkowo-jelitowych i biegunek, podczas gdy inne, takie jak efedryna mogą prowadzić do nieszczęśliwych wypadków, a nawet śmierci.


  • Skuteczność niektórych żywieniowych środków erogenicznych

  • Pewne dowody:

  • Sole zasadowe (wytrzymałość aerob.)

  • Kofeina (wytrzymałość aerob.)

  • Węglowodany (wytrzymałość aerob.)

  • Kreatyna (wytrzymałość aerob.)

  • Woda (wytrzymałość aerob.)


  • Niepewne dowody erogenicznych

  • Alkohol (relaksacja nerwowo-mięśniowa)

  • Antyutleniacze (zapobieganie uszkodzeniom mięśni)

  • Asparaginiany (wytrzymałość aerobowa)

  • Cholina (wytrzymałość aerobowa)

  • Dwuhydroksyaceton pirogronianu (wytrzymałość aerobowa)

  • Glicerol (wytrzymałość aerobowa)

  • Fosforany (wytrzymałość aerobowa)

  • Witamina E (wytrzymałość aerobowa)

  • Witaminy B1, B6, B12 (relaksacja nerwowo-mięśniowa)



ad